-
Dominico Abruzzi (ca.1550-1622)
Italiaans kunstenaar. Heeft o.a. de muurschilderingen in de Kleter Câtedralo van Zest gemaakt.
-
Hirdostenn Âlmer (1698-1749)
Schilder; leerling van Câlmer. Bekende werken:
Ef Reo ("de Maaltijd"; Xeber-museum);
Ef Geederos ("de Valkenjacht"; Xeber-museum);
Ef Jabârer Tassos ("de Val van de Koning", 1742; Koning Mazu Côhale valt
stervend van zijn zetel tijdens het drinken van vergiftigde wijn).
-
Anees (1722-1800)
Landschapsschilder. Heette officieel Lerdu Lerdu-Lerdu. Werk van hem is te vinden in het Stadsmuseum te Mollefin. (EGPEEFF.DOM)
-
Irtava Balynnadur-Fraveff* (1947-....)
Beeldhouwster. Heeft in 1994 de achternaam van haar man aangenomen, en heet nu
Irtava Pofâ.
-
Höskuldur Bragason (1960-....)
| IJslandse kunstenaar, woont sinds 1991 in Spokanië. (DOM 53)
Höskuldur Bragason experimenteert met glasblaastechnieken (1996).
|
-
Diyns Burâlfiy* (1934-....)
Boerin uit Wumatriy; bekend door de maquette die ze op zolder van haar dorp
heeft gemaakt. (DOM 44/45)
-
Câlmer (1651-1709)
Bekend kunstschilder; wisselde geregeld van stijl en thema; had veel
leerlingen, die in het algemeen nog bekender werden dan hijzelf. Bij veel
werk is het onduidelijk of de maker ervan C. zelf is, dan wel een van zijn
leerlingen; dit geldt ook voor het meest befaamde stuk waarop C.'s begrafenis
is uitgebeeld (in het S˙rt-museem van Korif): waarschijnlijk heeft C. dit
zelf geschilderd en tot na zijn dood verborgen gehouden. (DOM 96)
-
Peoll Cârderame (1948-....)
Beeldhouwer; verwerkt uvory-motieven in zijn plastieken; o.a. in het
Javes-seert (museum te Asjetto). (DOM 26)
-
Hyra Colestiy-Oofo (1925?-....)
Wereldvreemde kunstschilder, woont in de voormalige vuurtoren op
Râsterhynne. (DOM 184/185)
-
Lester Croemys (1722-1774)
Bekend schilder van bloemtaferelen en stillevens; zijn schilderijen zijn
altijd onderdeel van verschillende series; zeer bekend zijn de zomer-,
voorjaar- en herfstserie: elke serie toont bloemen uit een bepaald jaargetijde
(de winter is niet vertegenwoordigd). Veel werk hangt in het
Pogalo-museem te Tuűn. (DOM 120)
-
Petriy Dewyt (ca.1620-ca.1700)
Landschapstekenaar. Is dit dezelfde als de Vlaming Pieter de With? (zie lezing Teylers Museum)
-
Fôns Domel-Fla'ecc (1956-....)
Beeldend kunstenaar uit Amahagge; bekende kunstwerken zijn
Draca en Feldariy lef geffys ur wananjâs. (ASJETTO.DOM)
-
Piytry Eemânen (1942-....)
Fotograaf/kunstschilder; bekend om zijn collages; zette in 1989 het preutse
RK dorp Huragge op stelten door er naakt op een paard doorheen te galopperen.
-
Jânpyt Flor (1937 [Andel]-....)
Portretschilder.
-
Giyner (1871-1960)
Een lagere school in Trondom: nog in 1918
poseert meester Giyner met zijn leerlingen voor
de fotograaf.
| Schilder uit de Trondom-Koles ("Trondomse School"); leerling van Celf
Hűnt. Toen Hűnt in 1902 plotseling overleed, was ook voor de jonge Giyner het plezier om te schilderen voorbij. Hij koos voor een degelijke schoolmeestersbaan, maar na de zomervakantie van 1922 zou hij niet meer naar de klas terugkeren en ging zich opnieuw aan de schilderkunst wijden. Hoewel hij in zijn jonge jaren les heeft gehad van een beroemd schilder, heeft hij zich na 1922 als autodidact verder bekwaamd in het vak.
|
-
Gloprin (1830-1902)
Bekend schilder, beďnvloed door Manet, Regas en Renoir; stichtte in 1882 een
woongemeenschap voor impressionistische kunstenaars, de
Sinđiy-Eent-Kents. (DOM 177)
-
Fijaker Haj (1949 [Mollefin]-....)
Veelzijdig beeldend kunstenaar: woord, gebaar, video, schilderijen, beeldhouwwerk, landschappelijke ingrepen - geen medium is voor hem veilig. Vooral tussen 1985 en 1995 deden zijn video-installaties veel stof opwaaien. Hij gaf ook enkele dichtbundeltjes uit, waarvan Eit-hâng (Ogentroost - een plant) de bekendste is. Hierin schildert hij allerlei landschappen, waarbij er een contrast gelegd wordt tussen het karakter ervan, zowel vóór als ná de artistieke ingreep die hij met zijn "landschapskunst" heeft bewerkstelligd.
Hij woont tegenwoordig in Lostô, en geniet ook in Nederland enige bekendheid. Een couplet uit "Ogentroost" was tijdens de Kunstroute in de Friese gemeente Wűnseradiel in mei 2003 op een hooiwagen in een weiland te lezen.
DB-1996: Eit-hâng (Ogentroost) (..)
-
Lerdu Hazâki-Kalâs (ca.1712-1773)
Schilder, voornamelijk van portretten; werkte met collega's en leerlingen in een "schilderscollectief" in Asjetto. (ASJETTO.DOM)
-
Antonio Hepurgiy (1937-2002)
Grafisch kunstenaar, bekend om zijn steendrukken. (DOM 121)
-
Jânes Hesmaniy (....-....)
Kunstenaar. (HILDI.DOM)
-
Romus Hiyrdostee-Mânes (....-....)
Satirisch tekenaar. (RO-HIRDO.DOM)
-
Klesto Hugte-Oparigel (1962-1994)
Kunstschilder. Kocht in 1994 een vervallen huis in het gehucht Tramme, maar de dorpelingen accepteerden dat niet en staken het huis in brand. Hij kwam, samen met zijn vrouw, in de vlammen om. Omdat deze brandstichting een "collectieve misdaad" was en alle ruim 80 inwoners zichzelf bij voorbaat al schuldig verklaarden, was het juridisch niet mogelijk om de "echte" schuldigen aan te wijzen, en is er dus ook nooit iemand veroordeeld voor deze misdaad.
Werk van deze schilder wordt permanent tentoongesteld in de galerie Ef Ber˙mt-rivo in Polefi-Jariâlo.
-
Mitârt Huliy (1844-1903)
Beeldhouwer en tekenaar. Verkeerde veel aan het hof van koningin Lindokiy Zabert Âncaramé, en het gerucht gaat dat hij haar minnaar was. Maakte in
ca.1890 een bekende buste van haar. Omstreden is zijn geabstraheerde standbeeld van de legendarische figuur Gašyll dat zich bevindt in het centraalstation van Tanb˙r. Met dit beeld lijkt Huliy zich te compromitteren met het Pegrevisch nationalisme, waar ook de architect van het station, Qunaze Bavân-Matô, zich actief mee bezighield. (DOM 120)
-
Celf Hűnt (1850-1902)
Schilder uit de Trondom-Koles ("Trondomse School").
Zie barones Quly De Labouillaire ur Steefj-Jobleempiyt. .........
-
Ichôc Iyndre (1860-1924)
Beeldhouwer; vooral bekend om zijn bronzen vrouwenfiguren. Mooi werk is te vinden in het museum Veve-seert te Eeneteree.
-
Glopiy Jűmer-Uleff (1810-1872)
Beeldhouwer, bekend om zijn uitbeeldingen van stoere dieren en knoestige
bomen; heeft eigen museum: Jűmer-Uleff-Seert te Hirdo. (DOM 208)
-
Leif Keltus-Eftarane (....-....)
Beeldhouwer. (CRONA.DOM)
-
Biyx Lâmbert-Tjonder (....-....)
Beeldhouwer. Maakte samen met zijn 2 broers onder meer het Tegniyc-Môbâriy bij Halefiytjô.
-
Fjux Lâmbert-Tjonder (....-....)
Beeldhouwer. Maakte samen met zijn 2 broers onder meer het Tegniyc-Môbâriy bij Halefiytjô.
-
Stex Lâmbert-Tjonder (....-....)
Beeldhouwer. Maakte samen met zijn 2 broers onder meer het Tegniyc-Môbâriy bij Halefiytjô.
-
Leffy Leen (1720-1780)
Tekenaar/schilder; vrnl. stillevens met groente, fruit, wild, koperen potten
en pannen; veel werk in het Xeber-museum te Amahagge.
-
Gyrűs Leksa-Rompt (1907-1951)
Symbolistisch beeldhouwer; veel houtsnijwerk, ook als ornamenten in openbare
gebouwen.
Lerdu Lerdu-Lerdu
(officiële naam van Anees)
-
Zenne Loestâ-Murr (1886-1991 [Tosiy])
Surrealistisch schilder; is een van de oudste Spokaniërs geworden en had
t.g.v. zijn 100e verjaardag een grote tentoonstelling in Minde, tijdens welke
hij in bijzijn van het publiek zijn laatste schilderij voltooide; na zijn
dood bleek dat hij hierna nog stiekem twee andere schilderijen had gemaakt,
zodat zijn "laatste" schilderij dramatisch in waarde daalde en de koper ervan
een schadevergoeding bij de erfgenamen eiste; de hieruit voortvloeiende
rechtszaak in 1993 heeft vele weken de voorpagina's van de kranten
gedomineerd. (DOM 158)
-
Peoll Lômbârt-See (1940-1992)
Portretfotograaf, bekend om zijn eigenaardige composities. Een welhaast
beruchte foto is die van Crynne Piyx, waar het lijkt of er een bloempot en
een schilderij op haar hoofd zijn opgestapeld. L.-S. is in 1992 aan
longkanker gestorven.
-
Paskal Marzec (1840?-1900)
Bretonse houtsnijder die in Spokanië enkele RK kerken heeft gedecoreerd; zie
Fjer. (DOM 100)
-
Herneg Memp (....-....)
Illustrator en kalligraaf van ergynische teksten in Fonistâ. Genoemd op de voorbeeldpagina van het telefoonboek
.
-
Eelyna Merces-Halofiysta* (1962-....)
Bekende portretfotografe, exposeert veel in galerie Q14 in Asjetto.
Zie ook het titelblad van Tewegga. (DOM 120; ASJETTO.DOM)
-
Bacyna Merf˙nn (1642-1691)
Pegrevisch schilder, die in 1680 naar Spokanië is "geëmigreerd" en daar bekend werd als hofschilder. Maakte diverse portretten van koning Môlastiy
Lerdu.
-
Plefy Mešyf-Kula (1667-1725)
Portretschilder. Maakte onder meer enige portretten van de ijdele koning
Krafta Ber Côhale.
-
Zenne Mofainaler-Kwânt (1937-1972)
Illustrator, portrettekenaar. (DOM 136)
-
Rygtâ Môjôl (1882-1942)
Beeldhouwer uit Metie. Bekend om zijn pompeuze, allegorische, beelden. Veel
van zijn werk was bestemd voor kerk-interieurs, maar hij werkte ook vaak
in opdracht van de bekende architect
Maziy Flafâ-Trus, die zijn massieve
kantoorgebouwen met zulke beelden wilde verlevendigen, zoals bijvoorbeeld
het postkantoor in G˙rô.
-
Falynne Ojic-Latra* (1946-2005)
Maakster van kunstnijverheidsproducten die ze samen met haar man Moffain Ojic-Latra in hun winkeltje in Fonistâ verkocht (tot haar dood in 2005). Genoemd op de voorbeeldpagina van het telefoonboek
.
-
Falynne Ojic-Latra (1948-....)
Maker van kunstnijverheidsproducten die hij samen met zijn vrouw Falynne Ojic-Latra in hun winkeltje in Fonistâ verkocht. Na haar dood (in 2005) heeft hij het winkeltje in 2008 van de hand gedaan. Genoemd op de voorbeeldpagina van het telefoonboek
.
-
Matest Ôlmensten (1831-1892)
(Foto uit ca. 1910 van het verloren gegane schilderij
Akarmonne)
| Pegrevisch schilder uit Milbo. Was zeer begaan met het lot van Pegrevië en voorspelde al omstreeks 1860 dat het koninkrijk opgeslokt zou worden door buurland Spokanië. Hij werd niet serieus genomen en probeerde zijn toekomstvisie kracht bij te zetten in zijn werk. Zo maakte hij in 1872-75 het schilderij Ew Qunder-k˙ponys (Spokaans: Ef Qundree-k˙ponjos, "Het drogen der netten"): een gezicht op het vissersdorp Tanhyše, maar in plaats van de visnetten die op de houten stellages zouden moeten hangen, schilderde hij opgehangen mensen. Een symbolische voorstelling van de ondergang van Pegrevië.
|
Toen Pegrevië in 1880 een Spokanisch protectoraat werd, schilderde hij Akarmonne: een weinig realistisch - maar alweer symbolisch - gezicht op dit dorpje. Er ligt een dik pak sneeuw (wat zelden voorkomt in deze streek) en op de voorgrond zien we een boer met zijn kinderen in een ronsâ (traditionele Pegrevische slee) terugkeren naar huis, waar de boerin al staat te wachten. In de lucht zien we bliksemschichten en boven elk huis hangt een rookwolk, alsof de zaak in brand staat. "Pegrevië zal in rook opgaan", was Ôlmenstens toekomstvisie, en in 1894 was het ook zover: het land werd bij Spokanië ingelijfd (de schilder was toen net 2 jaar dood). Opvallend op het schilderij is ook de grenspaal met de blauwe band. Zulke palen stonden er inderdaad langs de Spokanisch-Pegrevische grens, maar niet in Akarmonne.
Beide hier genoemde schilderijen zijn op onverklaarbare wijze in 1932 bij een brand verdwenen. Er resten alleen enkele fotootjes uit omstreeks 1910, die nu te zien zijn in het Stadsmuseum te Milbo.
-
Maliy Omerstiy (1902-1979)
Tekenaar en illustrator. (HILDI.DOM)
-
Zjurre Ozzűpiyle (1911 [Manes-Sjeny]-1993 [Hoggebim])
Bekend beeldhouwer, heeft o.a. het Vrijheidsmonument in Hoggebim gemaakt.
-
Peoll Palisoniy (1981 [Milbo]-....)
Kunstschilder, kreeg bekendheid na een enthousiast artikel in het culturele maandblad Cűltura (oktober 2008); zie titelblad van Cűltura.
-
Plâfiy (1845-1917)
Bekend impressionistisch schilder, beďnvloed door Renoir; heeft eigen museum
(Plâfiy-seert te Amahagge).
Lirde-koern ("Rusthoek") (olieverf, 1881, Plâfiy-seert te Amahagge). De eerste impressionistische pogingen van Plâfiy zijn hier waarneembaar. In latere jaren zou zijn werk minder zoetig en nog minder gedetailleerd worden. Bovendien koos hij steeds meer voor weidsere perspectieven. Niet meer het intieme hoekje achter een boerenhuis, maar de brede stroom van een rivier, de ruimte van een môliy, de majestueuze oprijzing van een vestingwerk, de glorie van een kathedraal.
-
Irtava Pofâ* (1947-....)
(1995)
| Beeldhouwster, geboren als Irtava Balynnadur-Fraveff, maar heeft in 1994 de achternaam van haar man aangenomen. Bekende werken: Gref melde te Amahagge en het beeld van de bekende Tigofse auteur
Ung Krodur-Frec˙r uit Zest. Dit beeld is in 1991 in het centrum van Zest onthuld, ter gelegenheid van de 70e verjaardag van de auteur. Hoewel de beeldhouwster van mening is dat haar kunstwerk een "goed gelijkend portret" van de auteur voorstelt, hebben de meeste mensen moeite om in het abstracte beeld überhaupt de gelijkenis met een mens te zien.
|
-
Cermel Pôluff (1936-1992)
Experimenteel beeldhouwer en schilder. Zijn atelier is in 1995 een museum geworden. (DOM 157)
-
Devjâ Prita* (1911-1982)
Tekenares. Illustreerde onder meer het boek Grűmiyls fes Spooksoliy (1955). (DOM 4)
KU-1955: Grűmiyls fes Spooksoliy (Vleermuizen in Spokanië) (Hirdo: Ef Veve-stent)
-
Purfâliy (1672-1734)
Schilder. Zijn landschappen zijn levendig, met een vlot penseel geschilderd,
maar zijn portretten zijn extreem houterig en stijf, met saaie egale
kleurvlakken.
-
Moffain Quzoji-Pr˙r (1809-05.03.1873)
Beeldhouwer; bekend door zijn beeld van Elmarylla met het afgehakte hoofd van
baron Câlm Hufy-Ilo Zjae, uit grijs Afachisch marmer, in de paleistuin te
Blort. Q.-P. kwam in 1873 om bij het eerste Spokanische treinongeluk (bij
Trendon) en is als eerste slachtoffer van een treinongeluk bekender geworden
dan als artiest.
-
Râgtôf (ca.1645-1701)
Productief maar middelmatig portretschilder.
-
Biyx Râkfâr (1496-1537)
Pegrevisch schilder, vooral bekend door zijn drieluik van de Brand van G˙rô
in 1450; in het S˙rt-museem te G˙rô.
-
Renchyter (ca.1565-1610)
Garosisch ornamentenontwerper. Heeft o.a. de kroonluchters in de Kleter Câtedralo van Zest gemaakt.
-
Elsine Sinto-Stemân-Kerft* (1940 [Moques]-1989 [Moques])
Schilderes, werkte vooral met zand, klei en lijm; is aan darmkanker overleden
en heeft een vermogen aan het Spokanische Kankerfonds nagelaten.
-
Stex (1940-....)
Pseudoniem; tekenaar; leerling van Lesse Xâsma-Sl˙r.
-
Svells (1865-1916)
Schilder, beďnvloed door Celf Hűnt; wordt door de bevolking van Tolâm aan de
zuidkust van Lomky beschouwd als iemand die wonderen kan verrichten: toen hij
zich in 1916 vanaf de Strâmpaiy-kaap in zee stortte hebben enkele ooggetuigen
gezien hoe hij even bleef zweven en vervolgens in het niets oploste; zijn
lichaam is inderdaad nooit gevonden of aangespoeld. Bij C˙r˙rtina is een museum met zijn werk.
-
Vajiy Tâgerate* (....-....)
Kunstenares. (ALES.DOM)
-
Terre (1897-1989)
Surrealistisch schilder. Bekend zijn zijn muurschilderingen uit 1952-1954 in de meditatieruimtes van de Steufima-korda in Zest.
-
Folyca Tryf (1793-1855)
Portret-tekenaar en illustrator.
-
Nalyf Tűlmen-Elwe (1922-2000)
Visser uit Manes-Halâf, maar vooral bekend vanwege zijn vuurtorenmodellen die hij tussen 1959 en 1996 maakte; ze zijn te bewonderen in het Visserijmuseum van Teujan.
-
Peoll Umerr (1770-1817)
Religieus schilder; fresco's en drieluiken in vele Ergynne-kerken.
-
Ykrô Urrvu-Xagg (1879-1970)
Beeldhouwer; bekendse werk is Ef Urâktaner
("De Vletschipper", 1935) langs de Grât bij Hamm-prusot.
-
Piga Van Der Linden-Sjocc* (1857-1914)
Zangeres en tekenares van Nederlandse afkomst. Gaf in 1899 met behulp van
haar moeder het boek Flora-nôticas rifo Berref
("Flora-aantekeningen van Berref") uit, met schetsen en beschrijvingen van
bloemen, planten en bomen. Een van de weinige exemplaren van dit kostbare boek
wordt nog in de Universiteitsbibliotheek te Amahagge bewaard.
PP-1899: Flora-nôticas rifo Berref (Flora-aantekeningen van Berref) (Blort)
-
Lenert Vanbeek (1704-1763)
Nederlands schilder (oorspronkelijk Leonard/Leendert van Bee[c]k), in 1736
naar Spokanië geëmigreerd.
-
Pelcer Vlomâ-Jâstiy (1760-1806)
Schilder; bekendste werk: Vallinrân rifo Creep ("Veldslag van Creep",
1803); deze allegorische voorstelling kreeg een dermate slechte kritiek dat
er een ware hetze tegen de schilder ontstond, wat erin resulteerde dat hij in
1806 doodgestoken werd door een legerofficier, die in het schilderij een
aantasting van de waardigheid en heldhaftigheid van het leger zag; het
schilderij bevindt zich in verwaarloosde staat in het depot van het
Xeber-museum te Amahagge.
-
Lesse Xâsma-Sl˙r (1901-1972)
Tekenaar, zoon van Peoll Xâsma-Sl˙r.
-
Peoll Xâsma-Sl˙r (1879-1951)
Divisionistisch schilder uit de Tosiy-Koles ("Tosiyaanse School").