-
Alveyro Joez (1540?-1601)
Bisschop Gasky ca.1595-1601; tevens bouwmeester van de Kult-Sjeus Maria-cātedralo te Gasky; zie Citaten.
-
Moffain Bliymplōf (1907-1934)
Reelā van 1872-1934. (EGPEEFF.DOM)
-
Drōmote Bobeeje (1937-....)
Aartsbisschop Hildi 1998-....
-
Lerdu Bozaniy (1909-1961)
Bisschop Tanb’r 1951-1961 (de 1e bisschop van dit nieuwe bisdom). (EGPEEFF.DOM)
-
Moffain Br’stā (1836-1901)
Ergynne-priester, schrijver en uitvinder; bezocht de Moens-ilesets (ofwel Storm-eilanden, langs de noordkust van Tjemp) in 1867 en was zo geļmponeerd door de rauwe, eigenzinnige cultuur van de bewoners dat hij hun verhalen optekende en publiceerde. Ook legde hij zijn eigen ervaringen van deze eilanden vast. In 1868 verscheen zijn verhalenbundel "Het zoute kruis en de zoete wraak, ofwel de lotgevallen van een priester op de Stormeilanden". Dit boekje (niet meer dan 77 bladzijden) werd al snel een bestseller toen een van de verhalen eruit (Selrum, het Zoutmonster) in hetzelfde jaar ook in het cultureel-literaire tijdschrijft Romināstra verscheen. De bundel bracht een ongehoorde reactie bij het publiek teweeg (variėrend van grote bewondering, verwondering en interesse voor deze eilanden), en Br’stā besloot direct om meer te publiceren van het materiaal dat hij had verzameld. Dit werd de bundel "Verhalen van de Stormeilanden", het jaar erna.
Br’stā wordt beschouwd als de grondlegger van een literair genre dat later Smeulende-haardliteratuur genoemd zou worden. (DOM 82/212)
VB-1868: Ef sel crusa ur ef grum oggo lek ef fesarfinosz pai eft
pryst fes ef Moens-ilesets (Het zoute kruis en de zoete wraak, ofwel de lotgevallen van
een priester op de Stormeilanden)
SV-1869: Zeffōsta mip ef Moens-ilesets (Verhalen van de Stormeilanden)
-
Āndrees Bulger-Kemp (....-....)
Priester in Knolbol. (AZY.DOM)
-
Uteer Chafe (1758-1806)
Leider van de rtōlle-groep, die in 1790 wegvluchtte uit Lammafin, vanwege de
pressie van de Katholieken die zijn Ergynne-secte niet accepteerden. Vertrok
naar Amerika, vestigde zich in het gebied waar tegenwoordig de stad Spokane
(staat Washington) ligt.
-
Clemens XII (....-....)
Paus (1730-1740); heeft in 1735 Māgdalena
heilig verklaard.
-
Aver C’rtig-Atori (1888-1952)
Bisschop Asjetto 1940-1952.
-
Vicente de Peńafort (ca.1400-ca.1440)
Spaanse monnik; stierf omstreeks 1440 in klooster te Gasky (nu ruļne) als
martelaar. Elk jaar op 27 aug. wordt een grote herdenkingsprocessie in Gasky
gehouden, waaraan ook Spaanse geestelijken deelnemen.
-
Javlān Dirr (1926 [Milbo]-1998 [Lostō])
Reelā van 1978-1998; had lammerenslachting op 24.06.1982 gesteld.
-
Diynta* (ca.1647 [Kemp]-1699)
Doofstomme vissersdochter, stichtte in 1666 de
Orde van de Heilige Johanna.
-
Herneg Dōk (1814-1883)
Ryltiy in Manes-Sjeny van 1872-1883. (DOM 113)
-
Eldrem Fantin (1941-....)
Bisschop Kurriy 1997-....
-
Moffain Firani-Pliy (1948-....)
Bisschop Gralkrich 2000-....
-
Diyfy Fontaine (1821-1899)
Priester. (AZY.DOM)
-
Sjocc Godez-Mue (1935-....)
Bisschop Tosiy 1993-....
-
Drōmote Halasdre (1826-1907)
Reelā van 1888-1907.
-
Hartariys Aneos (....-....)
Priester; zie Minkedos-afstoen. ??? (FLENAZJ.DOM)
-
Kref Hazācki-Toriym (1903-1974)
Bisschop Tanb’r 1961-1974.
-
Heegarāc (ca.1650-ca.1720)
Monnik uit Liyrotyka, bekend om zijn Kruidenboekjes (1685 en 1711) welke een
experimenteel taalgebruik hebben; hij was een van de eersten die het Spokaans
in het Latijnse alfabet schreef; verder vallen zijn Kruidenboekjes op door
een futuristische kijk op de geneeskunst: zo voorspelt hij dat kruiden in de
toekomst kunstmatig nagemaakt kunnen worden en er dan niet meer als kruiden
uitzien (hij doelt op medicijnen in tabletvorm).
-
Zōnje Heemān-Paraquro (1825-1894)
Aartsbisschop Hildi 1872-1894. (DOM 112/113, HILDI.DOM)
-
Hōla (1760?-1825)
Reelā van 1812-1825; zie ook de
Cendāc-kerk.
-
Jeromiy (1662?-1734)
Bisschop Gralkrich 1719-1734.
-
Lyndyll Kanea (1803-1867)
Reelā van 1852-1867.
-
Kārbaniy
.....
-
Zivver Kārst-Fes Ef S’rts (1903-1966)
Bisschop Asjetto 1952-1966.
-
Inger Knūr (1932-....)
Bisschop Gasky 1987-....
-
Kohylle (ca.1710-1789)
Kloosterhoofd van het Creaviy-klooster bij Crea (LA). Is in 1781 door een burgerlijke rechtbank ter dood veroordeeld vanwege het smokkelen van wijn naar het klooster en het ontduiken van de accijnzen. Omdat bij geestelijken een straf, opgelegd door een burgerlijke rechter, nooit ten uitvoer gebracht mag worden, kon Kohylle tot zijn dood kloosterhoofd blijven.
-
Ardex Koles-Da Costa (1957-....)
Bisschop Tanb’r 2005-....
-
Ryta Kōlyfy* (1919 [Gret]-1991)
| Kosteres van de Rampala-kerk in Milbo. Zij kwam samen met priesteres Cegte Mares van deze kerk in opspraak nadat er een foto van de twee dames in de Bōrā-t’den was gepubliceerd. Zie verder bij Cegte Mares.
Kosteres Ryta Kōlyfy (links) en partesa Cegte Mares (rechts).
Foto in 1974 genomen door partes Fyršiy Malāst
(Plōee-kerk, Lassos).
|
-
Krafta (1727-1812)
Reelā van 1799-1812. Gaf met felle propaganda en financiėle regelingen een krachtige impuls aan de opleving van de Ergynne. Dit resulteerde ondermeer in de stichting van 3 nieuwe kloosters in 1802. Toen na ca. 1805 zijn propaganda eerder een anti-katholiek dan pro-ergynisch karakter kreeg, werd hij streng terechtgewezen door Berfowa Prushelfer Nent, de voogd van de toenmalig ca. 14-jarige koning Halari Hecoiy Huron.
-
Kralfrich
Priester/prediker uit de Sage van de Beslissing
van Romināstra.
-
Hānes Kroeta (1881-1955)
Reelā van 1934-1955. (EGPEEFF.DOM)
-
Maliyster Kroniy (ca.1630-1695)
| Een bekende partes. Leefde voornamelijk in Liyrotyka, en was graag gezien vanwege zijn steun aan armen en als bemiddelaar in conflicten.
Schilderij door Rāgtōf, omstreeks 1685; bevindt zich in het Stadsmuseum (S’rt-museem) in Liyrotyka.
|
-
Uteer Leffef (1950-....)
Reelā van 1998-....
-
Lerdu Fōlsa (1738-1799)
Reelā van 1782-1799.
-
Merysse Lopiy-Huser* (1968 [Kurriy]-....)
| Tussen 1976 en 1983 misdienares (lystra) in de Tāgerate-kerk in Kurriy. Lystra's delen tijdens de Ergynne-diensten de slofaro (geheiligde wijn) rond, halen de gebedsbriefjes op en verrichten verder allerlei karweitjes. Lystra's worden veelal in religieuze communes grootgebracht en opgeleid. Vaak zijn het weeskinderen of vondelingen. L.-H. is een vondeling en is in 1988 getrouwd met een koster van een Ergynne-kerk in Hoggebim. Het echtpaar heeft 5
kinderen, wat opvallend veel is voor een Spokanisch gezin.
(1981)
|
-
Pārfas Lopynne (1921-2001)
Bisschop Asjetto 1975-2001. Heeft in 1982 de nieuwe gevangenis in die stad gewijd, een tamelijk omstreden initiatief. (ASJETTO.DOM)
-
Māgdalena
Zie Sinto-Māgdalena.
-
Cegte Mares* (1918 [Minde]-1998)
Priesteres van de Rampala-kerk in Milbo. Zij kwam samen met de kosteres
Ryta Kōlyfy van deze kerk in opspraak nadat er een foto van de twee dames in de Bōrā-t’den was gepubliceerd (1975). De dames maakten een wandeling door het Kalda-bos bij Milbo en zijn toen gefotografeerd door partes Fyršiy Malāst van de Plōee-kerk te Lassos. Het kiekje werd in de krant afgedrukt met het volgende commentaar: "... Gezien de vermoeide blikken van beide dames moet er al een lange "wandeling" achter de rug zijn ..."
Bōrā-t’den is vanwege de insinuatie door de rechtbank te Bōrā tot een hoge boete en een verschijningsverbod van twee weken veroordeeld. De straf was zo uitzonderlijk hoog omdat de kosteres en de priesteres al geregeld het slachtoffer van insinuaties waren: het is tamelijk ongebruikelijk dat de twee belangrijkste figuren van een Ergynne-kerk beiden een vrouw zijn.
-
Genoll Monāc (1836-1888)
Reelā van 1882-1888.
-
Nyzer Oemāve (1777-1852)
Reelā van 1825-1852.
-
Johaniys Oferdun (Johannes Overduyn) (1584 [Middelburg]-18.03.1653 [Bōrā])
| Is als katholiek theoloog Zeeland ontvlucht en ijverde voor het katholicisme in Spokaniė. Publiceerde veel geschriften en boeken, aanvankelijk in het Latijn, later ook in het Spokaans dat hij zich snel meester maakte. Paus Urbanus VIII sprak in 1640 zijn lof over het werk van O. Zijn sterfdag (18 maart) wordt nog altijd herdacht in de St.Pieterskathedraal te Bōrā.
Schilderij door een onbekende schilder, omstreeks 1635; bevindt zich in het stadhuis van Bōrā.
|
-
Johannes Overduyn
Zie Johaniys Oferdun.
-
Pano
Zie Pejo en Pano.
-
Hysa Pano (1903 [Tanb’r]-1978 [Xea])
| Reelā van 1955-1978. Pano studeerde ergynologie en filosofie aan de Staatsuniversiteit te Zest.
(ca. 1935)
|
-
Crena Pārdova
Zie Sinto-Māgdalena.
-
Pejo en Pano
Twee Ergynne geestelijken die in ca. 1750 met vergiftigde rijst vermoord zijn
omdat zij een non in de Commune (Kents) waar zij woonden doodgetreiterd
zouden hebben (sommige bronnen zeggen dat ze meerdere kents-bewoners hebben
doodgepest). N.a.v. de rijst-vergiftiging stelde Koningin Larō Atori Thyrra
in 1750 een algeheel verbod op het verkopen en eten van rijst in. Pas in 1850
is het wettelijke verbod op rijst opgeheven, maar Ergynne gelovigen eten het
nog altijd niet, en tot 1986 gold er een hoge accijns op rijst. Pejo en Pano
worden altijd samen, in deze volgorde, genoemd.
-
Pernen Perdu (1900-1975)
Bisschop Asjetto 1966-1975.
-
Tāsto Purāsh (1811-1882)
Reelā van 1867-1882.
-
Nōrbert Salomes (1929-1993)
Bisschop Tosiy 1977-1993; zie Citaten. (DOM 35)
-
Sebāl (??-??)
RK heilige, genoemd naar het
Sinto-Sebāl-klooster bij Bōrā.
-
Sinto-Māgdalena* (ca.1610-ca.1660)
Haar oorspronkelijke naam was waarschijnlijk Crena Pārdova; ze zag in 1634
Christus verschijnen in het Lindenbos ten noorden van Tona a/e Grāt; werd in
1735 door Paus Clemens XII heilig verklaard; op de plaats waar Christus weer
verdween (na haar opgedragen te hebben om zieken te gaan genezen) welde er
een bron op; deze bestaat nog steeds en is een RK bedevaartplaats (15 mei),
midden in een Ergynne-gebied.
-
Tony Tāst-Ofenhefer (1945 [Ameronne]-....)
| Partes uit de Beecān-kerk te Knolbol. Is een controversieel figuur geworden toen hij in 1988 toestemming gaf om een foto te publiceren waarop hij een Vollemaansritueel leidt. Zulke rituele mogen eigenlijk niet gefotografeerd worden, laat staan dat zulke foto's met toestemming van de geestelijke gepubliceerd worden.
(1989)
|
-
Tybelt (ca.1640-1710)
Bisschop Gasky 1692-1710.
-
Enrique Vaulaine (1922-2005)
Bisschop Tanb’r 1974-2005.
-
Verone rifo Poniy (....-....)
"Verone van Poniy": Maagd, beschermheilige van Sinto-Alycro-Poniy; afgebeeld
met een tafelbel.
-
Moffain Xalp-Thor Ferwen (1771-1842)
Zie de Cendāc-kerk.
-
Xavier (1747-1822)
Aartsbisschop Hildi 1792-1822. Hief op 15 mei 1798 het samenscholingsverbod voor
katholieken bij de Māgdalena-bron op; dit verbod was in het leven geroepen
omdat de bron midden in een Ergynne-gebied bevindt, waar de aanwezigheid van
een aantal katholieken al snel als provocatie werd ervaren.
-
Xygg (ca.1380-ca.1440)
Bisschop Asjetto ca.1420-ca.1440. Heeft in 1420 de
Sinto-Jānes-dom in Asjetto ingewijd. (ASJETTO.DOM)
-
Viktōr rloniy (1952-....)
Bisschop Asjetto 2001-....
-
Ōlmenst Zatrac (1882-1962)
Aartsbisschop Hildi 1946-1962.