Het compleetste
woordenboek voor de
Spokanische taal.
Met regelmatige updates
en links naar het
Spokanisch Archief.

Woordenboek
Spokaans-Nederlands | Nederlands-Spokaans

Home       Legenda       Hoofdmenu SPARC       Taalmenu SPARC

Spokaans—Nederlands     A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Nederlands—Spokaans     A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

    l:: (naam vd letter L) él {C}.
    la::
    1. (=schuifla) trekk {C}, fselk {C}.
    2. (muzieknoot) la {C}.
    laadbrug:: lâmule-pônt {C}.
    laadgewicht:: (=vracht[gewicht]) pâlter {Cef}.
    laadvermogen:: dres-ðobiyr {C}.
    laag::
    1. (zn) yrsmÿr {C}; dun ~je (=vlies/film) wÿja {C}; harde bescherm~: jûntiyos {C}.
    2. (bv)
      1. (niet hoog) ninker {I}; nink {I} (arch/dl= Berref); lager gelegen (geografisch): mon {I}; lager maken (lett: verlagen): lagitofote {K}; ~ste punt (in gebouw/schip) tofô {C}; laag||hoog: ÿzja {Iid}; (veel poe omschrijvingen mbt de natuur); laag: plariy ÿzja; de lage velden: ef ÿzja jakâms fes ef bôtmo;
      2. (=gemeen) gûfc {I}.
    laaggebergte:: ninker-tobergÿ {C}.
    laaghartig:: nûcriy {I}.
    laagje:: dun ~ (=vlies/film) wÿja {C}; (v stof/zand/meel ed, dat zich ergens vastgehecht heeft) lak {S}.
    laagte:: ninkeriy {C}.
    laagveen:: ûtjóg {S}.
    laagvlakte:: tikora {C}.
    laagwater:: (=eb) tûgtjek {C}, eba {C}.
    laaiend:: (vuur, enthousiasme ed) dróst {I}.
    laakbaar:: spesiðiy {I}.
    laan:: (straat met bomen) plep {C}.
    laars:: hós {C}; iets aan zijn ~ lappen: ef paine flaju fes sener âešoh.
    laat:: [te] ~ (niet vroeg; later dan de bedoeling) kiygt {I; vt= fiseronam; ot= aðiyk}; (niet vroeg) brât {I} (arch); [te] ~ komen (zich verlaten): kiygte {U}; te ~ komen (zich verlaten): ef mešane mintof fort; hoe ~ is het?: folarra zurt melde?; ef kloppa reppatéf?; hoe ~ kom je?: tu arfine folarra zurt?; de trein is 4 minuten te ~ (later dan vlgs de dienstregeling): ef treno melde 4 mitarr kiygt; (onherroepelijk te laat: met rs) we komen te laat voor de veerboot (de boot is reeds vertrokken): kirro mešane kiygte (rs!) furt ef nûrcus; in de ~ste maanden/jaren (ed): fes kiygt hertels/zempers; veel later; op een veel later tijdstip: plâks fiseronam; Welm staat ~ op maar ik sta later op dan hij: Welm levere kiygt tur gress levere fiseronam dus do; (in de toekomst): de kleine Lerdu wil later mijnwerker worden: belt Lerdu tinkeravy fiseronam eft umynast.
    laatdunkend:: (=hoogmoedig) dres-cijazut {I}.
    laatkomer:: een verschrikkelijke ~ zijn (iedereen altijd lang laten wachten): ef zâlbinase-furt sener koffon blofs omelech-hyber.
    laatst:: (=onlangs) ÿt {I}; (meest overtijd; door niets gevolgd) aðiyk {I; =ot v kiygt}; een na ~ (voorlaatst): tentef aðiyk; ik sta later op dan Welm maar Elsa staat het ~ op: gress levere fiseronam dus Welm tur Elsa levere aðiyk; ik zag ~/onlangs een doodgereden hert op straat, het schijnt het ~e hert uit ons bos te zijn: gress zerfo ÿt eft kafufiror ka'enn tewegga, ef ÿrmoie ef aðiyk ka'en fes kult fôresta; wanneer heb je hem voor het ~ ontmoet?: hojelka tu enn do méte ÿt?; op zijn ~ (uiterlijk): fes wâlc fort (afk= f.w.f.); op zijn ~ [op] 1 augustus: armt 1 ogust fes wâlc fort = fes 1 ogust wâlc fort = armt 1 ogust f.w.f.; »laat.
    laatvlieger:: (vleermuis) jârfer {C} (L. Eptesicus serotinus).
    labiel:: (lett/fig: =wankel[baar]) ojabriy {I}; (gauw van zijn stuk gebracht) slipurus {I}.
    laboratorium:: trÿsért {C}, laboratorym {C}, labo {C} (pop).
    lach:: nrelf {C}; (het lachen) obezjeros {C}.
    lachbui:: (ook huilbui) tûrg {C}.
    lachen:: obezjere {U}; het ~ (lach): obezjeros {C}; het ~ (gelach): lobezjeros {C}; schamper ~: tjége {U}; om te ~ (lachlust opwekkend): obezjerludi {I}; ~ als een boer die kiespijn heeft: ef tarrzjere lef gârpjor ÿrliriys.
    lachend:: ~ zeggen/vertellen: mârsâne {K}.
    lacherig:: obezjerkinn {I}.
    lachlust:: ~ opwekkend (om te lachen): obezjerludi {I}.
    lachwekkend:: nrelfiy {I}.
    ladde:: (=drijftil: drijvend eilandje v samengegroeide waterplanten) tuše {C}.
    ladder:: (met sporten) hyliy {C}; (in kous) râts {C}.
    lade:: (=schuifla) trekk {C}, fselk {C}.
    laden:: lade {K}; (volladen: v schip/voertuig) lâmule {K}.
    ladenkast:: goft {C}; [lage] ~ (=commode): trekk-kelbra {C}.
    lading:: lados {C}; (in vuurwapen) latt {C}.
    laf:: (persoon) roch {I}, fott {I}; (v smaak) nenôts {I}.
    lafaard:: fotter {C}.
    lafhartig:: fott {I}.
    lafheid:: rochiy {A; mv=enk}.
    lager::
    1. (zn: technisch: geleider) lesa {C}.
    2. (bv); »laag B.
    lagerwal:: (lett) rennovap {C}; aan ~ raken: pente {Upr}.
    lak:: (verf) lâc {S}; ~/maling hebben aan iets/iemand: ef nert dragje ef mul helkara flaju/rast (1niv!); ~/schijt aan iets hebben: ef bloe sener bôrs ón flaju (vulg).
    laken::
    1. (zn) (weefselsoort) kânde {Sef}; van ~ gemaakt (lakens): kânde {I}; (op bed) brÿdâ {C}; (dik ~; deken) atyje {C}.
    2. (ww) (misprijzen) idequistare {K}; het ~: idequistaros {A}; (sterk afkeuren) chola'âte {K}; dat wat te ~ is (sterk afkeurenswaardig is): chola'âtt {SC}; zijn gedrag is te ~: groft ocÿrma melde eft chola'âtt; het ~ (sterke afkeuring): chola'âtos {A}.
    lakens:: ~e stof: kânde {Sef}; (van laken gemaakt) kânde {I}.
    lakken:: (=verven) lâce {K}; (van een laklaag voorzien) lâlâce {K}; het ~: lâcos {C}.
    laklaag:: (=verflaag): lâcos {C}; van een ~ voorzien (lakken): lâlâce {K}; met een ~ (gelakt): lâlâcor {I}.
    laks:: purt {I}.
    lam::
    1. (schaap/geit: jong, vrw) lâmbe {C}.
    2. (bv) (verlamd) héf {I}; (v schroef/veer ed) prylt {I}.
    lama:: (mnl/ntr) lama {C} (L. Lama glama); (vrw) lamata {C; mv= lamatas}.
    lambrizering:: hindacc {C}.
    lamp:: (alg) litalu {C}; (=gloeilamp) ondro {C}; staande [schemer]~: pazzotat {Crs}.
    lampeglas:: litalu-kliqu {C}.
    lampekap:: (v glas/transparante kunststof) [litalu-]sgûla {C}; (v metaal/niet transparante kunststof) [litalu-]stôl {C}; (v stof) [litalu-]ÿršar {C; mv= --ÿršara}.
    lampetkan:: lukte-sgûla {C}.
    lamphouder:: (=fitting) ondro-lelder {C}.
    lampion:: kmoryna {C}.
    lamsvlees:: (v jong schaap) lâmbetiyse {C}.
    lanceren:: lânsere |..ÿje| {K}.
    lancet:: flebotom {C}.
    land:: šark {C}; (=platteland) tumt {S}; ontwikkeld ~: wélfašark {C}; van het [platte] ~ (landelijk): šarkos {I}; in het hele ~: tešarkiy {I}; in eigen ~ (daar waar je thuishoort): nalém {I}; op het [platte]~: fes ef tumt; aan ~ gaan (landen): šarke {U}; op het ~ werken: hylde {E}; ef ÿrôme fes ef šark; op het [platte]~ wonen: districa-zâre {U}; stukje ~ (=landje): tina {C}.
    landaanwinning:: pazzokafchošos {Crs}; zie ook Landaanwinning in .
    landbouw:: agrarišâ {C}; met betrekking tot de ~ (agrarisch): agrarise {I}; landbouw•: •ukér {SX.zn}.
    landbouwmethode:: vrôkukér {C}.
    landbouwtentoonstelling:: eksposišoukér {C}.
    landbouwvoertuig:: ukérnolac {C}.
    landelijk:: (van het platteland) šarkos {I}; (in het gehele land) šarcess {I}.
    landen:: (aan land gaan) šarke {U}; (vliegtuig) bye {U; gst= byt; vdw= byjet} (pop).
    landengte:: (smalle strook land tussen vasteland en eiland) zarr {C}; (=landtong) reva {C}.
    landerij:: ~[en] (=landgoed): tošarkÿ {C}.
    landgenoot:: šark-ralaer {C}.
    landgoed:: (alg: =landerij[en]) tošarkÿ {C}; (staatseigendom: =domein) domenn {C}; (groot gebied in particulier bezit) šarkón {C}; (in bezit van adellijk geslacht) šarkdomenn {C} (ressorteert niet onder een gemeente of district, heeft eigen bestuur en wordt bewoond door šarkaters); zie ook Landgoederen in .
    landheer:: (alg; soms eigenaar van een šarkdomenn) šarkontegg {C}.
    landhuis:: (in stad/dorp: =villa) villa {C; mv= villâe; rsmv= villate}; (op het platteland) kôtagjes {C; mv= kôtagja}.
    landing:: šarkos {Cef}; (vliegtuig) byos {C} (pop).
    landje:: (=stukje land) tina {C}.
    landkaart:: kinner {C}; zie ook Landkaarten in .
    landkaartje:: (vlinder) šampiy {C} (L. Araschnia levana).
    landkaartmos:: muriyta {S} (L. Rhizocarpon geograplicum).
    landleven:: (leven op het platteland) tumtos {C}.
    landmacht:: bas-šark {C}.
    landmijn:: mofminn {C}.
    landnummer:: (telefoon) šark-interhor {C}, [fesaquonda] šark-hor {C}; zie ook Landnummers in .
    landschap:: šarkofiy {C}; zie ook Landschappen en streken in .
    landschappelijk:: ~ fraai: šarkofiy-frâl {I}; een ~ fraaie weg: eft šarkofiy-frâl weg.
    landstaal:: (officieel) mennlângâr {Crs}.
    landstreek:: (gewest: als economische/historische eenheid) manta {C}; (provincie/gewest: vrnl in Romeinse rijk en Nederland; nooit in Spok) provvenše {C}; zie ook Landstreken en landschappen in .
    landtong:: (smalle strook land die in het water steekt) nes {C}; (=landengte) reva {C}.
    landvoogd:: aljâ {C} (historisch: persoon die namens het staatshoofd een district bestuurt).
    landweggetje:: (=boerenweggetje) mirraukér {C}.
    lang::
    1. (lett: lengte) mintepot {I}; minte• = minto• {PXimpr}; ~ en slap en kronkelig (slangachtig): habry {I}; ~ en vettig/nat en sliertig/slap (nat/vies haar; paling ed): zix {I}; een ~e wandeling (lang in afstand): eft mintepot promirret; een ~ verhaal (waarvan het vertellen lang duurt): eft mintepot storâs; ~er worden (lengen): mintepotare {U}; het ~er worden (lenging): mintepotaros {C}; ~ en mager persoon: porân-ðiynk {C}; ~/mager/benig persoon: kval-knociy {C};
    2. (maat: met een lengte van) mitai {VZ}; 3 m ~ (een lengte van 3 m): eft flândoro rifo 3m; (gemeten langs een lijn) lango {VZ}; (gemeten over een brug ed) kura {VZ}; (gemeten door een tunnel/pijp) mitai {VZ}; een weg van 23 km ~: eft mirra lango 23km; een brug van 850 m ~: eft gÿrt kura 850m; een tunnel van 10 km ~: eft plâkomÿ mitai 10km; lang||kort: pot {Iid} (arch); (alleen nog in vragen:) hoe ~ is die stok?: aftel dena jeglazorâ melde pot?; hij weet hoe ~ de plank moet zijn: do tiffe, den ef nregtâ meltât pot;
    3. (fig: tijdsduur/omvang) liyrs {I}; paqur {I}; gedurende ~e/vele seconden: lóf paqur seldarrs; een ~ verhaal (waarvan het vertellen lang duurt): eft liyrs storâs; een ~e wandeling (lang durend): eft liyrs promirret; een vriendin die je al ~e tijd kent (een oude vriendin): eft frinta lóf liyrs; lang||kort (fig): uzer {Iid}; lang: vek-uzer; het verhaal is lang: ef storâs rÿlempe uzer; niet ~er (=niet meer): éfti {III}; nog ~ niet: pijâ strâ[e]; al drie uur ~ (sinds drie uur): er dur zurtarr; zijn leven ~: lóf sener poiros; gedurende ~e tijd: lóf liyrs; ~ geleden (een tijd geleden): lâst pert; eft lâst iyra; heel ~ geleden: plasty; terat lâst ki pert; oneindig ~ geleden: lâst oras pert zempers; het duurt ~: ef zurrere pert = ef zurrere lóf liyrs;
    4. (in grote[re] mate) hoe ~er hoe ...: riyfain {III}; leltiy {III; mv=enk} (arch/dl= Peg); hoe ~er hoe groter: riyfain hupster terat; leltiy hupster terat = leltiy hupsterr (rs!); ~ niet altijd: pert noi riyfain.
    langdradig:: mintotrekkiy {I}.
    langdurig:: liyrsiy {I}.
    langer:: »lang 4.
    langoorvleermuis:: leftel-fe-grûmiyl {C} (L. Myotis bechsteinii).
    langs::
    1. (plaats) (=naast) kusamat {VZ}; ~ de schuur staat een hek: kusamat ef kul eft barera melde; ~/aan de kust (maar IN het water): kusamat ef xijera;
    2. (beweging binnen bep grenzen) lango {VZ}; hij loopt ~ de muur (de uiteinden vd muur zijn de grenzen) do farte lango ef krur; binnen ~: langofes {VZ}; hij loopt binnen ~ de muur: do farte langofes ef krur; buiten ~: langomip {VZ}; hij loopt buiten ~ de muur: do farte langomip ef krur; ~ de kust/een lijn: ump ef xijera/eft lÿnt;
    3. (richting) (terzijde/voorbij) minkÿr {VZrs}; hij loopt ~ mij (mij voorbij): do farte minkÿr tsiyle (rs!); (omheen: in een bocht) lango {VZrs}; hij loopt ~ de boom/om de boom heen: do farte lango ef vildull (rs!).
    langskomen:: ~ bij iemand: ef zerfe ef cafer hôs rast; kom eens langs!: zerfe-tûe kost/kult hitt!.
    langspeelplaat:: (LP) frÿcc-plata {C} (afk= FP of éfpe); éfpe {C}.
    langwerpig:: mintepoterÿ {I}.
    langzaam:: lôftquar |..fq..| {I}; ~ maar zeker: fes lôftquar stebes; langzaam||snel: rittah {Iid}; langzaam: rittah lo eft runp = dûgter-rittah; tmopiy {Iid}; langzaam: terat tmopiy ki = dûgter-tmopiy; langzamer kan niet: tmopiy terat meltecû nert trag.
    langzamerhand:: lôftquârda |..fq..| {III}.
    lankmoedig:: (=geduldig) quyršiy {I}; lankmoedig||ongeduldig: prósiy {Iid}; lankmoedig: prósiy lo Pelres; hij wacht lankmoedig: do quÿe lef prósiyn lirdes.
    lans:: lensân {C}.
    lantaren:: »lantaarn-.
    lantaarn:: armâter {C}; •tat {SX > c}.
    lantaarnopsteker:: armâtatjen {C}.
    lantaarnpaal:: mirrâtat {C}.
    lantaarnplaatje:: dia {C; rs= diat}.
    lantaarnplant:: Chinees ~je: cubu-drat {C} (L. Ceropegia linearis woodii).
    lanterfanten:: hij loopt nooit te ~ (hij is altijd druk in de weer): groft palett lelperre riyfain ošo lâc.
    Laos:: Laos {G}.
    Laotiaan:: Laoso {Cef}.
    Laotiaans:: (bv) laos {IIef}; ~e vrouw: Laosa {Cef}.
    lap:: (met de nadruk op het gebruik) plÿts {C}; (met de nadruk op het materiaal) xobinifâsto {C; mv= xobinifâstôe; rsmv= xobinifâstott}; oude ~ (vod): krûgt {C}.
    Lap:: (uit Lapland) Lâpann {Cef}.
    Lapland:: Lâpano {G}.
    Laplander:: Lâpann {Cef}.
    lappen:: (=zemen: ramen): glântre {K; gst= glânter}; (herstellen: schoenen) monche {K; gst= mont}.
    lappenmand:: in de ~ zijn (ziek zijn): ef pónze lem brÿdâs.
    Laps::
    1. (zn: taal) lâpanos {C};
    2. (bv) lâpano {IIef}; ~e vrouw: Lâpana {Cef}.
    laptop:: lâptôp {C}.
    larderen:: (lett) bakôn-pinne {K}; ~ met (fig: doorspekken met): fesveve tjâg {K}.
    lariks:: large {C} (L. Larix); Europese ~: bergo-large (L. L- decidua); (bep soort in Spok) plaf {C} (L. L- picta) (aan de goudlariks verwante naaldboom met hoge rechte stam en zeer korte takjes; verliest 's winters zijn naalden; vrnl op West-Berref).
    larve:: (=made) tan {C}, kôk {C}.
    las:: (in metaal) lâske = lâskos {C}.
    laserstraal:: laser-nânk {C}.
    lassen:: lâske {K}.
    lasso:: lasso {C; mv= lassôe; rsmv= lassót}.
    last::
    1. (gewicht) mul {C}; (fig) iemand iets ten ~e leggen: pitireppe flaju ón rast {K}; kaftrûnige rast ón flaju {K};
    2. (=plaag) colârt {C}; ~ hebben van (alg): colârtare {K}; hij heeft ~ van mij/de muggen: do colârtare gress/ef nodâs; ~ hebben van (een ziek lichaamsdeel/orgaan): vénieste {K}, colârtare {K}; ik heb ~ van mijn hoofd (ik heb het in mijn hoofd): kost nurp vénieste; hij heeft ~ van zijn/een nier: do colârtare eft snul; geen ~: larôk {C}; ik heb [helemaal] geen ~ van de muggen: ef nodâs melde eft larôk ón gress.
    lastdier:: mulbiy {C}.
    laste:: »last 1.
    laster:: (=lasterpraat) idepryÿllos {A}; (om er zelf beter van te worden) kafóstros {A}.
    lasteren:: idepryÿlle {K}; tegen iemand over iets ~ (roddelen): blefrupke rast kura flaju {K}; (kwaadspreken over iemand om er zelf beter van te worden) kafóstre {Krs; gst= kafóster}.
    lastering:: (=lasterpraat) blefrupkos {A}.
    lasterpraat:: idepryÿllos {A}; (=lastering) blefrupkos {A}; (om er zelf beter van te worden) kafóstros {A}.
    lastgever:: (=opdrachtgever) gôrfjôcer {C}.
    lastig:: (=moeilijk) mâltefiy {I}; (=stout/ondeugend) nerovret {I}, rôvrete {I} (dl= Liftka); (=vervelend) ôntjiyc {I}; ~ vallen: unquardere {K}; het ~vallen: unquarderos {C}.
    lastpost:: (=zeurpiet) talma {C; mv= télmen}.
    lat:: (smalle plank) cÿrotzorâ {C}.
    latei:: (draagbalk boven een venster) pyjel {C} (ihb doorgaande horizontale balk die boven- of onderlangs een vensterpartij een onderdeel vh kozijn is); (bovenlangs) mennpyjel {C}; (onderlangs) supyjel {C}.
    laten::
    1. (zoals het is; niet verhinderen) kirture {K}; laat die vaas staan!: kirture-tûe ef vasa!; de artsen ~ de kankerpatiënt lijden (doen niets om het lijden te verzachten): ef medikiys kirture den ef kânks-floma kloze; Jân laat Tek de hond slaan (Tek slaat en Jân verhindert dat niet): Jân kirture den Tek byte ef hurt = Jân kirture Tek bytelira ef hurt; je moet het licht aanlaten (als het reeds brandt) = je moet het licht uitlaten (als het reeds uit is): tu kirturât ef armâtat;
    2. (niet doen) mipsÿrte {K}; laat dat roken! (rook toch niet!): mipsÿrte-tûe ef uokke!;
    3. (doen ontsnappen): ešue {K}; een wind ~: ef ešue eft flâts;
    4. (causatief zonder causatief subj) kirture beri {E}; ik laat de auto nakijken: gress kirture beri queffe ef oto; ~ blijken: râgte {K};
    5. (causatief met causatief subj: gebruik passief vnw:) ik laat hem de auto nakijken: gress queffe-dôe ef oto; ik laat Tek de auto nakijken: gress queffe-épe, meldelira Tek, ef oto; »horen; »schallen; »slachten; »vallen; »voelen; »zien;
    6. (causatief met toekomstig aspect, zonder causatief subj) miffe beri {E}; ik zal de auto ~ nakijken: gress miffe beri queffe ef oto; (drukt dikwijls dreiging uit) ik zal de politie op je afsturen (lett: laten roepen) als je gif in mijn drinkwaterput gooit: gress dira miffe beri rupke ef polišo, tu di koltilóme qurredla fesdu kost kupân; (als pure dreiging) ik klaag je aan!: gress miffe beri jiyme tu!;
    7. (consideratief) kom, laat ik de auto [eens] gaan wassen: yss, lukte-gróse ef oto jazy; ~ we niet afdwalen!: frute-tijâ-kiyroe noi!;
    8. (de mogelijkheid geven) zich ~ ...: sen kurre beri ...; de taalnaam laat zich parafraseren als "spreek-geest": ef lângâr-quanka sen kurre beri kaftyre lo "wuxe-kostoh";
    9. (zorgen dat iets op een plek aanwezig is) wóspaine {K}; waar heb je de vulpen gelaten?: tu ef flappa wóspaine ÿr?.
    later:: »laat.
    lathyrus:: vycc {S} (L. Lathyrus).
    Latijn:: (taal) latyn {C}.
    Latijns:: (bv) latyna {I}.
    laurier:: (struik) lores {C} (L. Laurus nobilis).
    laurierblad:: loresiyn {C}.
    laurierkers:: (struik) lores-tohulduÿ {C} (L. Prunus laurocerasus).
    lauw:: (niet echt warm; zoel) lem {I}.
    lauwerkrans:: lores-pârs {C}.
    lava:: lava {S}.
    lavas:: ("maggiplant") luna-huron {C} (L. Lavisticum officinale).
    laven:: »lessen.
    lavendel:: lavendiy {S}.
    laveren:: (schip) renndûge {U}.
    lawaai:: (=herrie) muts {C}; ~ maken: mutse {U}.
    lawaaierig:: mutsiy {I}.
    lawine:: tujen {C}.
    laxeermiddel:: ydônâc {C}.
    layout:: pildos-mip {C}.
    lay out:: pildos-mip {C}.
    lectuur:: totremposÿ {C}.
    LED:: LED |let| {C}.
    ledemaat:: frohabra {C}.
    ledenlijst:: glyda-ramâ (glydaramâ) {C}.
    leder:: (gelooide huid) ðér {S}; van ~ gemaakt (lederen): ðéra {I}; de schoenen zijn van ~: ef musts melde ðéra; stuk ~; ~en lap: tlÿff {C}.
    lederen:: (van leder gemaakt) ðéra {I}; ~ lap: tlÿff {C}.
    ledig:: (=leeg) velp {I}; (=onbezet) stjach |stach| {I}; (=nutteloos) nehâc {I} (arch/poe); ik heb een lege maag: gress melde velp.
    ledig•:: »leeg-.
    ledigen:: (=leegmaken) velpe {K}.
    ledigheid:: (=nutteloosheid) nehâciy {A; mv=enk}; (Erg: nutteloosheid/ijdelheid) quilist {SC}; (sprkw) ~ is des duivels oorkussen: ef nehâciy melde ef dufjaer sat.
    lediging:: (alg: het leegmaken) velpos {C}.
    ledikant:: merrâx {C}, zypiy {C}.
    LED-lamp:: LED-tat |lettat| {C}.
    LED-lichtje:: LED-tat |lettat| {C}.
    leed:: (=narigheid) krôsta {SC}; iemand die altijd ~ ondervindt: krôsta-slaviy {C}.
    leedvermaak:: liykst {SC}, pryltaniâ {Aef; rs= pryltaniât}.
    leefbaarheid:: beri-poire {C}.
    leefomgeving:: poire-surront {C}.
    leefregel:: poire-lacs {A}.
    leeftijd:: zemperas {C}; op ~ (bejaard): armt zempers = armt-zempers |antsem..| {I}; een heer op ~: eft qufaa merater; op mijn ~: fes kost zemperas.
    leeg:: »ledig.
    leegdrinken:: pliyfonare {K}; ik drink mijn kopje leeg: gress pliyfonare sener tašâ.
    leeggewicht:: velp-drakâs {C}.
    leeghalen:: (=uithalen) pâre-velp {K}; het ~: pâros-velp {C}.
    leegheid:: (fig) velpiy {C}.
    leeghozen:: (=leegpompen: schip) velpare {K}.
    leeglopen:: (=leegstromen: vat ed) vende-velp {U}; (=ontvolken: v landstreek) idezâmpe {E}.
    leegloper:: (slampamper/grote luiaard) plûfû {C}.
    leegmaken:: (=ledigen) velpe {K}.
    leegpompen:: (=leeghozen: schip) velpare {K}.
    leegstaan:: melde-velp {U}.
    leegstromen:: (=leeglopen: vat ed) vende-velp {U}.
    leegte:: (=vacuüm) velpiy {C}.
    leek:: (amateur; ondeskundige) jolapainer {C}; (niet-geestelijke) lâjik {C}.
    leem:: (=klei) mjâst {S}; van ~ gemaakt, met ~ besmeurd: mjâsta {I}.
    leemte:: (=gebrek) fâle {C}; (=hiaat) kurafartiy {C}.
    leenheer:: spâkatjen {C}.
    leenwoord:: tume-wufta {C}.
    leep:: (=slim) miyqu {I}.
    leer::
    1. (het leren) belter {A}.
    2. »leder.
    leergierig:: beldabariy {I}.
    leerjongen:: baso {C}.
    leerling:: bellart {C}.
    leerlooier:: nÿzzlener {C}.
    leermeisje:: basona {C; mv= basonas}.
    leerplicht:: koles-duet {SC}; zie ook Leerplicht in .
    leerplichtig:: koles-duetiy {I}.
    leerzaam:: belde-âp {I}.
    leesbaar:: trempatt {I}.
    leesboek:: trempit {C}.
    leescel:: trempe-sel {C} (in vele oude bibliotheken in Spok).
    leeskamer:: (bibliotheek) trempelmit {C} (in groter woonhuis).
    leest:: (lichaamsvorm) frofjy {C}; ([houten] schoenvorm) must-nurp |musn..| {C}; (metalen schoenmakersgereedschap) must-raddyf {Crs}.
    leesteken:: trempe-blâtiy {C}.
    leeszaal:: trempelmit {C}.
    leeuw:: (mnl/ntr) leé {C; rs= létte}; (vrw: leeuwin) leja {C; mv= lejas}; (jong: welp): kvâlp {C}.
    Leeuw:: (sterrenbeeld) Leëe {N; rs= Leëeta of Leette}, Leô {N; rs= Leôta}.
    leeuwebek:: kleine ~: prusot-leé-gart {C} (L. Linaria minor).
    leeuwin:: leja {C; mv= lejas}.
    lef:: veel ~ hebben: ef lelperre eft frondo basc.
    legaal:: (=wettig) genunn {I}.
    legaat:: (=erfenis) legatiy {C}.
    legaliseren:: lacse {K}.
    legalisering:: lacsos {A}.
    legende:: trempos {C}.
    leger:: (defensie) verestâ {C}; zie ook Leger in .
    legercompagnie:: tolensânÿ {C}.
    legeren::
    1. (legéren) aloje {K; gst= alot}.
    2. (légeren) (legertroepen: in tenten bivakkeren) vereste {Upr}; (legertroepen in tenten onderbrengen) vereste {K}.
    legering::
    1. (legéring) alojâ {C}.
    2. (légering) (legertroepen: bivak in tenten) verestos {C}.
    legerkorps:: ôrešy-xôlah {C}.
    legerpredikant:: (alg christelijk) verestâ-predikent {C}; (militaire geestelijken hebben de rang v kolonel); voor militaire rangen, zie .
    legerpriester:: (RK: aalmoezenier) verestâ-pryst {C}; (Erg) verestâ-sakdos {C}; (militaire geestelijken hebben de rang v kolonel); voor militaire rangen, zie .
    legerziekenhuis:: ([militair] hospitaal) verestâ-hôspitalo {C}.
    leggen:: (neerleggen; ook van ei ed) pilde {K}; het ~: pildos {C}; erop ~ (lett): pilde-kaf {K}; hij legt zijn hand erop: do pilde-kaf ef ére hent; (kiel/kabel/ hoepels om een vat ed) sÿrte {K}; een zoom ~ in iets: ef riffe eft milt armt flaju.
    legitimeren:: zich ~: »identificeren.
    lei:: (op dak) tâ {C}; (ook dakpan; alg: dakbedekking in Peg, behalve golfplaat en asfaltpapier) kyrfâf {C}; (om op te schrijven) lejaplâc {C}; (16e-17e eeuw: waarop in tijden v oorlog berichten in codevorm doorgegeven werden) coe {C; rs= cóte}.
    leiden:: (=aanvoeren) lyde {K}; ~ naar (v weg): lydare {K}; ~ tot (fig): quefe {K}; lÿte {K} (arch); ~ tot (=oproepen; van narigheid): arfine helkara; zich laten ~ door: feslydare pai {Upr}; »leven 1; »teugel.
    leider:: (=aanvoerder) lydres {C}, lytt {C} (arch).
    leiding:: (buis voor vloeistof) hâksos {C}; (elektrisch/v water) lâftos {C}; bovengrondse ~: rôry {Cef}; ondergrondse ~: moflâftos {C}, pazzolâftos {Crs}; (het leiden) lydos {C}; onder ~ van: lestôk {VZ1n}; een excursie onder ~ van een kundige gids: eft belde-tupplip lestôk eft kûr giyt.
    leidinggevend:: lytket {I}.
    leidingwater:: lâftos-knurfel {S}.
    leidraad:: (=richtsnoer) lyde-lâft {C}.
    leidsel:: cÿrlôf {C}.
    leisteen:: leja {S}; van ~ (leistenen): lejiy {I}.
    leistenen:: (=leien; v leisteen) lejiy {I}.
    leitmotief:: lyde-moteff {C}.
    lek::
    1. (zn) lecos {C}, gmol {C};
    2. (bv) gmoliy {I}; ~ke band: râk {C}; de auto heeft een ~ke band: ef oto melde fes râk.
    lekkage:: tolecosÿ {C}.
    lekken:: (vocht doorlaten) lece {U}; (vlammen) slÿge {U}.
    lekkend:: gmoliy {I}.
    lekker:: (goed van smaak) lekkô = lekkoh {I}; heel ~ (heerlijk): guriatjof {I}; iets ~s (heerlijkheid): markâs {C}; ~ smaken: quistâse {U}; ~ vinden (lusten): brae {K}.
    lelie:: (alg) cušennt {C} (ihb L. Lilium martagon); Turkse ~: [opper-]cušennt (L. L- martagon).
    lelietje-der-dalen:: cônvall-cušennt {C} (L. Convallaria majalis); (reukloze variant) ferviyf {C} (L. Convallaria inodora).
    lelijk:: (niet mooi) kariy {I}; (=boos/slecht) miva {I}; (=kwetsend) plafûf {I}; zeer ~ (onooglijk): lovâniye {I}; ~ weer (slecht weer): tildâ wónzol; een ~e opmerking: eft plafûf remarcos; ~ ding (monster): rumtra {C}.
    lelijkheid:: mivaiy {A; mv=enk; rs= mivatt}; (niet mooi, lelijk ding) kar {C}.
    lemen:: (van leem gemaakt) mjâsta {I}.
    lemma:: wufmip-manta {C}.
    lemmet:: pirk {C}.
    lende:: rôga {C}.
    lendestuk:: (=haas; stuk vlees) rôgtiyn {C}.
    lenen:: ~ aan: spâke piti {K}, tume ón {K}; ~ van: tume tukst {K}; het ~: tumos {C}; zich ~ voor (geschikt zijn voor): âpe fes {U}.
    leng:: (vis) lânger {C} (L. Molva molva).
    lengen:: (langer worden) mintepotare {U}.
    lenging:: (het langer worden) mintepotaros {C}.
    lengte:: flândoro {C}; een ~ van 3 m (3 m lang): eft flândoro rifo 3m; met de ~ van (maat): lango {VZ}, kura {VZ}, mitai {VZ} (vz al naar gelang men "langs", "over" of "door" een voorwerp beweegt:) een weg van 23 km ~: eft mirra lango 23km; een brug van 850 m ~: eft pônt kura 850m; een tunnel van 10 km ~: eft plâkomÿ mitai 10km; »lang.
    lengterichting:: in ~: langoloiniy {I}.
    lenig:: (=soepel) lens {I}.
    lenigen:: (=verzachten) wâvete {K}.
    lenigheid:: (=soepelheid) lensiy {A; mv=enk}.
    leniging:: (=verzachting) wâvetos {C}.
    lening:: (geld) tumos {C}; een ~ sluiten: ef preipsÿrte eft tumos.
    leninisme:: leninesmiy {C}.
    lens:: (=vergrootglas) lense {C}.
    lente:: (voorjaar) lofâ {C}; in de ~; elke ~: lofâtas {III}.
    lentebries:: [zwoele] ~ (voorjaarswindje): zuyra {C}.
    lenteklokje:: Jastaf-cônp {C}.
    lenzen:: (met normale hoeveelheid zeil voor de wind varen) ierque {U}.
    lepel:: leftel {C}.
    lepelblad:: echt ~: belt-skârbiyk-krutt {C/S} (L. Cochlearia officinalis); Engels ~: skârbiyk-krutt (L. C- anglica).
    lepeltjesheide:: ("cranberry") (struik) toljeðâgetÿ |toledâgetÿ| {C} (L. Oxycoccus microcarpus); (vrucht) ljeðâget |ledâget| {C}.
    leraar:: (onderwijzer/meester) gekker {C}.
    lerares:: (onderwijzeres) gekkera {C}.
    leren::
    1. (ww) belde {K}; (studie maken van) oltake {K}; iemand iets ~ (onderwijzen): koleste flaju ón rast {K}; ze leert lopen: eup belde ef ÿfartos; hij moet ~ gehoorzamen: do beltât ef ÿkettos mirt; het ~: belter {A}; iets wat te ~ is: belter {A}; wat te ~ is: beltiy {I}; het is te ~: ef melde beltiy.
    2. (bv); »lederen.
    les:: belasto {C}.
    lesbiënne:: (vrw) homofyla {C; mv= homofylas}; lôx {C} (pej); (mannelijk type) menk {C} (pop/pej), quf {C} (pej); (vrouwelijk type) kelg {C} (pop/pej).
    Lesothaan:: Lesotony {Cef}.
    Lesothaans:: (bv) lesoto {IIef}; ~e vrouw: Lesotona {Cef}.
    Lesotho:: Lesoto {G}.
    lessen:: dorst ~: parinne luft {U}; het bronwater lest mijn dorst: ef jatty parinne luft gress.
    lessenaar:: oltakiy {C}.
    Let:: (=Letlander) Lâtyjany {Cef}.
    Letland:: Lâtyja {G}.
    Letlander:: Lâtyjany {Cef}.
    Letlands::
    1. (zn: taal) lâtise {C};
    2. (bv) lâtyja {IIef}; ~e vrouw: Lâtyjana {Cef}.
    Lets:: »Letlands.
    letsel:: (=verwonding) quliy {C}.
    letten:: ~ op (in acht nemen): kaftare {K}, zikore {K}; ~ op (oppassen op): mulkare {K}; let op mijn woorden!: zikore kost reppos!; gelet op ...: ... fes ef gisa (afk= f.e.g.); gelet op het mooie weer zijn er niet veel mensen op het strand: nert pert veldurs melde kaf ef ager; gelet op het feit dat ...: ef fÿt f.e.g., den ....
    letter:: roji {C}, stabô {C}; kleine ~ (=onderkast): nefroji = suroji {C}; (in steen gehouwen) qukos {C}; in kleine ~s: lânefrojior = lâsurojior {I}.
    lettergreep:: (=syllabe) trojÿ {C}, torojiÿ {C; rs= torojite}.
    letterlijk:: literaliy {I}.
    letterpage:: (vlinder) ten-ives-flyddere {C} (L. Strymonidia w-album).
    lettersoort:: (=schrift) stindosiy {C}.
    letterzetter:: (beroep) rojiter {C}.
    leugen:: merfos {C}, bzovy {C} (dl= Zuid-Berref); ~tje om bestwil: merfe-ÿchisros {C}.
    leugenaar:: koraba {C}, merfer {C}; merfender {C} (dl= Cheetuc).
    leugenachtig:: (=onwaar) nekâmpa {I}.
    leugentje:: ~ om bestwil: merfe-ÿchisros {C}.
    leuk:: (=geestig) lûfiy {I}; (=aardig) mindoh {I}; (=aangenaam) aoliy {I}; zogenaamd ~ (boertig): xozjôcerÿ {I}.
    leunen:: (=steunen) stunne {U}; ~ op (lett: =steunen op) etlane {K}; ~ tegen (lett): haiyrume sumâ {U}.
    leuning:: bar {C}; (=balustrade) haiyrumos {C}.
    leunstoel:: (=armstoel) kreslô {C}.
    leus:: »leuze.
    leuze:: (=devies) stint {C}.
    leve:: leve!: poirr!; ~ de koning!: poirr ef kindis!.
    leven::
    1. (zn) poira {C}, poiros {A}; gezond ~ (gezondheid): heltiy {A; mv=enk}; een saai/regelmatig ~: eft ritmise poiros; zijn ~ lang: lóf sener poiros; [hij rent] voor zijn ~: [do frajjae] furt ef plâgÿos {A}; in ~ zijn (leven): poire {U}; in ~ blijven: plâgÿe {U}; het ~ schenken aan: poirare {K}; iemand het ~ sparen: ef kirture rast lo poire-spâklân {C}; het ~ wagen, het ~ in de waagschaal stellen: mešortôhe {U; gst= mešortôt; vdw= mešortef}; [nieuw] ~ brengen in iets: ef kette [kleter] poiros ón flaju; hij leidt een ellendig ~: do wâze eft yamoh poiros; hij leidt een heerlijk ~: do ollae eft guriatjof poiros;
    2. (ww) (alg) poire {U}; ~ om/voor: poirere {K}; hij leeft van een geringe uitkering: do poire kaf eft piyðe mipzâlbinasos; (sprkw) ~ als god in Frankrijk: ef sûlge ef šupa tjâg eft jôl leftel; »wind 1.
    levend:: poi {I}.
    levendig:: (afwisselend/energiek) mômiypâtai {I}; (druk: persoon/dier) tlôgt {I}.
    levensbeschouwing:: (filosofie) poircônsit {C}.
    levensbeschrijving:: biografijâ {C}.
    levensboek:: poirmip {C} (registers waarin tot ca. 1860 in de parochies en Erg-cummunes alle geboortes, huwelijken en sterfgevallen werden bijgeschreven; in 1860-65 door een burgelijke stand vervangen).
    levensboom:: (boom des levens) ulysty {C}; (gezien als Erg-personificatie zoals afgebeeld op Spok wapen) Ulysty {N}.
    levensduur:: (hoe lang iets meegaat) farte-zurreros {C}.
    levensgroot:: kâmpahupster {I}.
    levensjaar:: poire-zemper {C}; zie ook Levensjaren in .
    levenskaars:: poire-ðak {C} (permanent brandende dikke kaars v bijenwas in de Erg-kerk).
    levenskracht:: (=vitaliteit) poire-crâf {C}; (energie/vitaliteit) gritsa {S}.
    levenskrachtig:: (=vitaal) wôniy {I}.
    levenslang:: lóf poire-fort {C}; hij krijgt ~ (gevangenisstraf): blul sÿrtelije dôe furt ef poire-fort.
    levenslustig:: (Erg) dâmbiy {I}.
    levensmiddel:: poirestâ {C}.
    levensomstandigheid:: poire-stânt {C}.
    levenssap:: ~pen (Erg: ook lett opgevat: bloed, slijm, tranen, zweet ed): gritsa {S}.
    levensteken:: een ~ geven (iets van je laten horen): lôpe {K}.
    levensvatbaar:: poire-posibla {I}.
    levenswijze:: (alg) [poire-]vrôk {SC}; (mbt de eigenaardigheden ve individu) poiraros {C}; de ~ van de Eskimo's verandert sterk: ef Eskimosex ef [poire-] vrôk efa šampâe graviy; zijn ~ is uitermate serieus: groft poiraros melde eðofiy serio.
    lever:: fus {C}; (als voedsel) fustiyse {C}.
    leverancier:: luftpârer |lufp..| {C}.
    leveren:: (v goederen) luftpâre |lufp..| {K}; (=uithalen: v streek) bae {K; gst= bat; vdw= bajet}; het ~ (het uithalen v streek): baos {C}; »prestatie.
    levering:: (v goederen) luftpâros |lufp..| {C}.
    levertraan:: fus-ool {S}.
    leverworst:: fus-soza {C}.
    lexicograaf:: lexikografos {C}.
    lezen:: trempe {K}; tot het einde toe ~ (uitlezen): dÿfo-trempe {K}.
    lezer:: (alg: die in een concreet geval iets leest) trempatjen {C}; (iemand die als liefhebberij literatuur leest) trempest {C}.
    lezing:: (=voordracht) wuxos-furt {C}; (wijze v voorstellen) mippildos {A}.
    Libanees::
    1. (zn: bewoner) Libaneno {Cef};
    2. (bv) libanen {IIef}; Libanese vrouw: Libanena {Cef}.
    Libanon:: Libanen {G}.
    Libanonceder:: likkô-seder {C} (L. Cedrus libani).
    libel:: (met [enigszins] plomp lichaam) draca-kroff {C}; (bep soort kleine glazenmaker) Lâstÿr-tyvjâ {C} (L. Aeshna juncea).
    liberaal:: (zn: vrijzinnig persoon) liberaliy {C}; (bv: =vrijzinnig) liberala {I}.
    Liberia:: Liberiy {G}.
    Liberiaan:: Liberiyny {Cef}.
    Liberiaans:: (bv) liberiy {IIef; mv=enk}; ~e vrouw: Liberiyna {Cef}.
    Libië:: Lybiy {G}.
    Libiër:: Lybiyno {Cef}.
    Libisch:: (bv) lybiy {IIef; mv=enk}; ~e vrouw: Lybiyna {Cef}.
    lichaam:: (vrnl menselijk lijf) liff {C}; (alg) frotiyn {C}; (in samenstellingen) fro• {PX > begrippen die met lichaams[sdelen] te maken hebben}.
    lichaamsbeweging:: frosolft {C}.
    lichaamsbouw:: frofôrmaji {C}.
    lichaamscontact:: (lijfelijk contact) liff-côntakt {C}.
    lichaamsdeel:: legc {C}.
    lichaamsgebrek:: frofâle {C}.
    lichaamsvorm:: (=leest) frofjy {C}.
    lichamelijk:: liffiy {I}; (=lijfelijk) liff-• {PXimpr}; ~e gesteldheid: styfrotiyn {C}.
    licht::
    1. (zn) (alg: lichtstralen) armâtat {S}; (voorwerp dat lichtstralen uitzendt) armâtat {C}; (schijnsel: v zon/maan ed) nÿlos {C}; (wijze waarop het ~ valt; lichtval, schijnsel) nÿl {C}; groot ~ (auto): nÿlos {C}; een auto met groot ~ op: eft oto lef nÿlôsta; vast ~ (in tegenstelling tot knipperlicht): strâlâtat {C}; knipper~: fliycâtat {C}; ~ geven: armâtate {K}; (de ervaring van) helder ~ en frisse lucht: fôrs {C}; een nieuw ~ werpen op iets: ef koldre kleter chiqursz kaf flaju; in het ~ van: fes ef armâtat rifo (vz-uitdr).
    2. (bv)
      1. (niet donker: aanwezigheid v lichtstraling) nÿl {I}; een ~e kamer (met grote ramen ed) eft nÿl mittus: (v kleur) ligt {I; ot= hos; mt= grus}; een ~e kamer (in lichte kleuren) eft ligt mittus; ~[er] worden (oplichten: v weer/vlam ed) nÿlare {U}; licht||donker: néso {Iid}; licht: poi néso; een lichte/heldere kleur: eft néso marâs lef kôbo;
      2. (niet zwaar) querret {I}; licht||zwaar: drakiy {Iid}; een lichte last: eft plariy drakiy mul; een licht bootje: eft drakiy surdare-karé;
      3. (luchtig) pjerf {I}; een ~ ontbijt: eft pjerf brakest;
      4. (vlot/vlug/gemakkelijk) pâpla {I}; ~e muziek: pâpla malodé.
    lichtarmatuur:: armâtat-prâft {C}.
    lichtbak:: armâtatlot {C}.
    lichtbederfelijk:: (gemakkelijk te bederven) norte-âp {I}.
    lichtblauw:: plem {I}, plema• {PX.c > c}.
    lichtbron:: armâtat-riffô {C; mv= --riffós}.
    lichtbundel:: armâtat-môlt {C}.
    lichtecht:: armâtat-fest {I}.
    lichteiland:: flecsileset {C}.
    lichten:: (v schip/lading) râdlare {K}.
    lichterlaaie:: in ~: armt slit ur flém.
    lichtflits:: kirt {C}.
    lichtgeel:: ligt-kolai {I}.
    lichtgelovig:: miypâp {I}.
    lichtgeraakt:: trisket {I}.
    lichtgeraaktheid:: trisket {Aef}.
    lichtgroen:: zvelle• {PX.c > c}.
    lichting:: (soldaten) ópiyr-grup {C}; (brievenbus) velpos {C}.
    lichtjaar:: kirt-zemper {C} (afk= KZ).
    lichtkoepel:: (=koekoek) lankotat {C}.
    lichtmot:: purper~: Flenazjekk-flâ {C} (L. Pyrausta purpuralis).
    lichtrood:: (=roze) littit {I}.
    lichtschijnsel:: armtâ {C}.
    lichtschip:: armâka {C}; zie ook Lichtschepen in .
    lichtsterkte:: kirt-ÿtin {C}.
    lichtstraal:: nânk {C}.
    lichtvaardig:: (=luchtig/onbezorgd) plypor {I}.
    lichtval:: (wijze waarop het licht valt; schijnsel) nÿl {C}.
    lichtzinnig:: (=wuft) querretmiyp {I}.
    lid:: (v vereniging): glyda {C}; (schakel: onderdeel v iets) mart {C}; (paragraaf: v wetboek ed) manta {C} (afk= Mt).
    lidmaatschap:: glydaos {C}.
    lidsteng:: (waterplant) star-trunn {C} (L. Hippuris vulgaris).
    lidwoord:: (in Spok ef, eft en goe) frenvuter {C}.
    LIDWOORD::

    VERPLICHT GEBRUIK VAN BEPAALD LIDWOORD ef
    1. Voor afkortingen/symbolen als deze als zn gebruikt worden
    Ef SA mefre "Spooksoliy Arânkas" = SA betekent "Spokanische Spoorwegen"
    Ef melde ef symboliy furt "tóftos" = is het symbool voor "tóftos"
    2. Voor lichaamsdelen/organen/kleren als bezitter ervan zinskern is
    Gress lelperre eft cirrô fes ef ként = Ik heb een knikker in mijn maag
    Kirro sÿrte ef ÿršara (mv!) = We zetten onze hoed op
    3. Voor zelfstandig gebruikte infinitief
    Ef farte melde helt = Lopen is gezond
    4. Voor maanden en dagen
    ef januy = januari       ef kôbotof = zondag
    5. Bij verschillende geografische namen en idiomatische uitdrukkingen
    (zie de desbetreffende lemma's)
    Ef Spana = Spanje       kaf ef kleter = opnieuw       nert ef X = geen X

    VERPLICHT GEBRUIK VAN ONBEPAALD LIDWOORD eft
    1. Bij lichaamsdelen, organen of delen v kledingstukken, als de bezitter ervan in de zinskern genoemd staat en hij/zij meer dan een stuks ervan bezit
    Gress eft bonarô tundare = Ik heb mijn/een been gebroken

    LIDWOORD BLIJFT AFWEZIG
    1. Voor eigennamen v personen en geografische namen die voorafgegaan worden door een add
    hupster Petriy = de grote Peter       hordâ Frakâs = het mooie Frankrijk
    2. Zn'n, afkortingen en letterwoorden die als eigennaam ve vereniging, instantie, firma, bedrijf ed of als handelsmerk ed fungeren
    (worden tevens met hoofdletters geschreven)
    SA = de SA (Spooksoliy Arânkas)       ANWB = de ANWB
    3. Buitenlandse (onvertaalde) namen v gebouwen, straten, toneelstukken ed
    Euromast = de Euromast       Herengracht = de Herengracht
    4. Voor namen v schepen en voertuigen
    Moffainka = de Moffainka       Titanic-ka = de Titanic
    Evening Star-ka = de Evening Star (locomotief)
    5. Voor rangtelwoorden, namen v beroepen en de otr of mtr
    Petriy melde durtef = Petriy is de derde
    Moffain melde krodûr = Moffain is bakker
    Elsa melde hupster oras = Elsa is de kleinste

    Liechtenstein:: Ligtensten {G}.
    Liechtensteiner:: Ligtensteny {Cef}.
    Liechtensteins:: (bv) ligtensten {IIef}; ~e vrouw: Ligtenstena {Cef}.
    lied:: chafost {C; mv= chafosten} (het "regelmatige" mv chafosts is hypercorrect).
    lieden:: (=volk) eby {S}.
    liederlijk:: miype-tval {I}; ~e taal: vóta'o {C}.
    liederlijkheid:: miype-tvalos {A}.
    lief:: rovret {I}, nemmiy {I}; ~ zijn: rovrete {U}; iets voor ~ nemen: ef putte flaju na quista; ef putte flaju luft welmut.
    liefdadig:: ÿrrul {I}.
    liefdadigheid:: ÿrruliy {A}.
    liefde:: rovretos {A}, rovret {Aef} (dl= Tjemp/Renô); rovretora {C} (arch/poe); ~ voor iemand: ef rovretos ump/armt rast; mislukte ~ ("op de klippen gelopen"): tarovretos {A}; platonische ~: sÿsiyx-rovretos {A}; zelfopofferende ~ (verliefdheid waardoor men geheel in beslag genomen wordt): pelcan-rovretos {A}; (sprkw) ~ maakt blind: rovretosz qugle bliynt.
    liefdesverdriet:: trimÿr {SC}.
    liefhebben:: (prijs stellen op) gele {K}.
    liefhebber:: ÿzebber {C}.
    liefhebberij:: ÿzebbe {C}; (=hobby) hôby {C}.
    liefje:: (schat[je]) derr {C} (pop), belt {C}, belkâle {C}.
    liefkozen:: (=strelen) zerre {K}; (=aanhalen) leve {K}.
    liefkozing:: (=streling) zerros {C}.
    lieflijk:: rovrétt {I}; (=schoon) lovaniy {I}.
    liefst:: [het] ~ (meest graag): povâ {III; =ot v tevi}; het ~ drink ik koffie (maar ook andere dingen drink ik graag): gress pliyfone povâ cafer; het ~e doen (de voorkeur geven aan): armtju'ecce {K}.
    liegen:: merfe {K}.
    lier:: (=windas) zlofer {C}; (snaarinstrument) lyra {C}.
    lies:: dÿ-fótos {C}.
    lieslaars:: dÿ-hós {C}.
    lieveheersbeestje:: (ongeacht kleur of aantal stippen) belt-chutân {C}, zemper-terder {C}, sarga {C} (dl= Tigof/Lomky); (rood met zwarte stippen) zemper-terder {C}; tweestippelig ~: perdÿr-zemper-terder (L. Adalia 2-punctata); zevenstippelig ~: heferg-zemper-terder (L. Coccinella 7-punctata); (geel met zwarte stippen) veertienstippelig ~: geffal-ketter {C} (L. Propylea 14-punctata).
    lieveling:: (=schat) jôllif {C}.
    liever::

    1. ("meer graag") omeneé {III; =vt v tevi}; ik drink ~ koffie dan thee (maar ik drink het allebei graag): gress pliyfone omeneé cafer dus miyna; ik drink ~ koffie dan thee = ik drink koffie met minder tegenzin dan thee (maar ik drink beide niet graag): gress pliyfone stârt cafer dus miyna; »graag;
    2. (voorkeur) iets ~ niet doen: ef bladide hajiy, den ...; ik ga ~ niet naar dat café: gress bladide hajiy den quardere dena póntel; ~ A hebben, dan B: ef zjoffelira gulder A, dâsnû B; ik heb ~ een hond dan een kat: gress zjoffelira gulder eft hurt, dâsnû [idem] eft chat; hij heeft ~ dat ik morgen kom dan vandaag: do zjoffelira gulder mas dâsnû lelmo tof, den gress arfine; ze had ~ dat je liep, dan fietste: eup zjoffalira gulder tuex ÿfartos dâsnû [tuex] ÿpittos = (spr) eup zjoffalira gulder tu farta dâsnû [tu] pitta;
    3. »lief.
    lievevrouwenbedstro:: zviylfe-trÿts {C; mv= zviylfe-trÿtsa} (L. Galium odoratum).
    lift:: (hijstoestel) pjaqurt {C}; (meerijden in auto) lÿntos {C}, rujiy {C} (pop).
    liftangst:: pjaqurt-baniylos {C}.
    liften:: lÿnte {U}.
    lifter:: (met auto) lÿntatjen {C}, tach-larder {C} (pop/pej).
    liggen::
    1. (lett: alg v mensen/dieren/zaken) zirde {U}; (lett: v zoogdieren ook) gvenke {U} (gvenke drukt meestal uit dat het dier op zijn zij of rug ligt); hij ligt te zingen: do chafoste ur zirde; het ~ (liggende houding): zirdos {C}; ~ op (een divan; op de sprei ve bed ed, maar niet IN bed): lâzirde {K}; ~ op (een HARD voorwerp): crôgte {K}; ~ op (een ZACHT voorwerp): mezze {K};
    2. (geografisch: gelegen/gesitueerd zijn) locâteše {U};
    3. (fig) aan mij/hem ligt het niet!: ef nert melde tsazi tsil/zirrel! (2niv!); (bij irritatie/boosheid wordt wel giffe = "staan" gebruikt terwijl er van "liggen" sprake is:) zie je dan niet dat het boek op tafel ligt!: ef mimpit giffe kaf ef kelbra!.
    liggend:: ~e houding (het liggen): zirdos {C}.
    ligging:: (stand: v gebouw) locâtešos {C}, pâs {C; mv= pâsa}; het huis heeft een idyllische ~: ef sért lelperre eft zvalira locâtešos; een huis met een goede ~ (een huis op goede stand): eft sért fes quista pâs.
    ligplaats:: (lett) zirde-sÿrt {C}; (schip ed) wâfersencos {C}.
    ligstoel:: zirdu {C}.
    liguster:: wilde ~: ligustriy {C} (L. Ligustrum vulgare).
    ligusterpijlstaart:: sfinks-flyddere {C} (L. Sphinx ligustri).
    lij:: (van de wind af) dûg {I}.
    lijdelijk:: pruliy {I}; (=gelaten) korabona {I}.
    lijden:: kloze {E}; ~ aan (ziekte ed): wâze {K}; het ~: klozos {A}; het ~ (aan een ziekte): wâzos {C}.
    lijdensweg:: klozos {A}.
    lijder:: klozatjen {C}; (=zieke) wâzer {C}.
    lijdzaam:: (=gelaten) korabona {I}.
    lijf:: (=lichaam) frotiyn {C}, liff {C}; (=romp) zena {C; mv= zenos}; te ~ gaan: bosâne {K}; iemand tegen het ~ lopen: ef njebope rast kaf ef stamme (rs!).
    lijfelijk:: (=lichamelijk) liff-• {PXimpr}; ~e broer: liff-frera {C}; ~ contact (=lichaamscontact): liff-côntakt {C}.
    lijfstraf:: frotjel {C}.
    lijfwacht:: (=garde) tonarânÿ {C}.
    lijk:: (dood mens/dier) lekk {C}; (v zeil) pétmpu |M| {C; rs= pétmput}; over ~en gaan (niets of niemand ontzien): ef lelperre ekaiyn halins.
    lijken::
    1. ~ [op] (eruit zien als): loke {K} (ook als koppelww); Petriy is zo bleek, hij lijkt wel ziek: Petriy melde jazy fit plôf, do loke kinur; het lijkt wel OF hij gek is: ef loke jazy DEN do melde pÿr; het lijkt wel of het nooit zeven uur wordt: ef loke jazy, ef pónzelira kvâ heferg zurt; het lijkt ... (het ziet ernaar uit): ef melde zerfelira ...; er lijkt onweer te komen (het ziet ernaar uit dat het gaat onweren): ef melde zerfelira eft tómaros; het begint erop te ~: ef lomkâ finne beri lelde;
    2. (schijnen [te zijn]) tóte beri {U}; hij lijkt ziek [te zijn] (hij schijnt ziek te zijn): do tóte beri melde kinur;
    3. (de indruk hebben; menen) het lijkt mij [nuttig] dat/om ...: ef zerfe lo [hâc] ón gress, den ...; dit boek lijkt me niks: dena mimpit loke cyriy;
    4. min of meer ~ op (zwemen naar): tuše tygtja {U}.
    lijkkleed:: piyrotiy {C}.
    lijkschouwing:: (=sectie) torkarr {C}.
    lijkverbranding:: (crematie: met Erg-ritueel) inaflôf {C}.
    lijm:: keldest {S}; (=gom) gômp {S}.
    lijmen:: (=plakken) keldeste {K}.
    lijn:: (touwtje) jûlt {C}; (=streep) lÿnt {C}; een hond aan de ~: eft hurt fes ef jûlt; van ~en voorzien (gelinieerd): lâlÿntor {I}; (fig) in grote ~en: fes hordâ siyclos.
    lijnenspel:: (mbt vormgeving) pôlto-teatriy {C}.
    lijnolie:: flâx-ool {S}.
    lijntaxi:: gerlas-taksi {C}, gerlas-taxi |ks| {C} (in Spok: meestal klein busje dat min of meer een vaste route rijdt, maar als een taxi besteld kan worden; ze rijden op trajecten waar een normale busdienst ontbreekt); zie ook Lijntaxi's in .
    lijst:: (=omlijsting) lânt {C}; (opsomming ed) lyst {C}; (=tabel) ramâ {C}, •ramâ = •amâ {SX.c > c}.
    lijster:: [zang]~: truss {C; mv= trûse} (L. Turdus philomelos); grote ~: truss-frÿcc {C} (L. T- viscivorus).
    lijsterbes:: (vrucht) rovôn {C}; [wilde] ~ (boom): torovônÿ {C}, rovôns-vildul {C} (L. Sorbus aucuparia); peervormige ~: leffy-torovônÿ (L. S- domestica).
    lijvig:: (=dik) murk {I}.
    likdoorn:: froqurt {C}.
    likeur:: licerr {S}.
    likken:: (alg) slÿge {U}.
    lila:: (=violet) partan {I}.
    lillend:: (vlees ed) zvabbe {I}.
    limonade:: lymonado {S}.
    linde:: (boom) yvôp {C} (L. Tilia); grootbladige ~ (zomer~): kjupt-yvôp (L. T- platyphyllos); kleinbladige ~ (winter~): martel-yvôp (L. T- cordata).
    lindeboom:: »linde.
    lineair:: lÿntiy {I}.
    linguïstiek:: linguistiyc {C}.
    linguïstisch:: linguistise {I}.
    liniaal:: elbina {C; mv= elbori}.
    linie:: (leger) liniy {C}.
    liniëren:: lâlÿnte {K}.
    linker:: (=links) rilko {I} (afk= rl. of rko.).
    linkerhand:: pónze-hent {C}.
    linkerkant:: rilko {Cef}; aan de ~: kaf ef rilko.
    linkeroever:: (de oever aan je rechterhand als je stroomopwaarts kijkt) hyber-rivo {C}.
    linkerzijde:: »linkerkant.
    links:: (=linker) rilko {I} (afk= rl. of rko.); ~ van: rilko armt; van ~ naar rechts: ja rilko rikbi; van ~ naar rechts en weer terug [slingerend]: rilkoko {I}.
    linksom:: rilkote {III}.
    Linnaeus:: Linnee {N}.
    Linnaeusklokje:: Linnee-kelg {C} (L. Linnaea borealis).
    linnen:: (zn) lain {S}; (bv: van ~ gemaakt) lainiy {I}; ~ lap, stuk ~: lainfâsto {C; mv= lainfâstôe; rsmv= lainfâstott}.
    linnengoed:: tolainÿ {C}.
    linoleum:: mâts {C}.
    lint:: brômqu {C}.
    lintworm:: jârf {C}.
    linze:: lentel {C}.
    lip:: ÿtro {C; mv= ÿtrôe; rsmv= ÿtrott}.
    lippenstift:: motrik-marâs {C}.
    lipvis:: ÿtroer {C} (L. Labrus); gestreepte ~: prexâ-ÿtroer (L. L- mixtus); gevlekte ~: liytâ-ÿtroer (L. L- bergylta).
    liquida:: (vloeiklank: l, r) kôltos {C}.
    lis:: [gele] ~: welk {C; mv= welka} (L. Iris pseudacorus).
    lisdodde:: ritt-ðak {C} (L. Typha); grote ~: mintepot ritt-ðak (L. T- latifolia); kleine ~: portâ ritt-ðak (L. T- angustifolia).
    lispelen:: sliyxe {U}.
    list:: (=sluwheid) mre'in {C}; met een ~ vangen: klâkare {K}; vangst met een ~: klâkaros {C}.
    listig:: armtmôqu {I}; (=geslepen) rôzet {I}.
    liter:: (decimale inhoudsmaat) litriy = liter {C} (afk= l); (oude Spok inhoudsmaat) liytre {C} (afk= L of ) (1 liytre = 1 = 4,82 cm³).
    literair:: literariy {I}.
    literatuur:: literaturiy {C}; zie ook Literatuur in .
    literatuurlijst:: (=bibliografie) bibliografijâ {C}.
    litoraal:: (kust•/strand•) litoraliy {I}.
    Litouwen:: Litoen {G}.
    Litouwer:: Litoeso {Cef}.
    Litouws::
    1. (zn: taal) litoenise (litónise) {C};
    2. (bv) litoen (litón) {IIef}; ~e vrouw: Litoesa {Cef}.
    litteken:: brechtiyn {C}, zjôdelos {C}.
    livrei:: korhelbi {C}.
    Ljubljana:: Lubâja {G}.
    locatie:: locât {C}.
    locoburgemeester:: quÿe-monercô {C}.
    locomotief:: fradâs {C}; elektrische ~: elek-fradâs {C}.
    loden:: (van lood gemaakt/met lood bekleed: v dakgoot ed) plûmbôr {I}; ~ voorwerp; ~ pijp: plûmbôra {C}.
    loeder:: (=rotwijf) helk {C} (vrouw).
    loef:: (=windzijde) renn {I}.
    loeien:: (koe) quie {U}, zantolie {U}; (sirene ed; NIET v koe) ole {U}.
    loep:: (=vergrootglas) lense {C}.
    loeren:: (=gluren) ûme {U}; ~ naar (=gluren naar): ûmare {K}.
    lof::
    1. (=roem) lésan {C}.
    2. (=witlof: groente) sprôcto {S}.
    loffelijk:: kvôrélus {I}.
    lofwaardig:: lésan-quista {I}.
    lofzang:: gachôno {C}.
    log:: (=plomp) bûkja {I}, réstyp {I}; log/plomp||rank/slank: kviddiy {Iid}; log: kviddiy lo Pejo; een ~ge olifant: eft kviddiy elefant lef zefa tifvents.
    logboek:: navigašoafiy {C}.
    loge:: (alg; ook in theater) kôlmbret {C}; (in theater: duidelijk afgesloten gedeelte) nio {C; rs= niet}.
    logé:: (gast) gâs {C}; (gast die blijft slapen) kullatjen {C}.
    logeerkamer:: kullemit {Crs}.
    logeerpartij:: kullos {C}.
    logement:: kullsért {C}.
    logenstraffen:: ef kette ef merfe-xo'et fes hents rifo.
    logeren:: kulle {U}; het ~: kullos {C}.
    logies:: kullos {C}.
    logisch:: logise {I}.
    lok:: (haarlok, krul) cûrle {C}.
    lokaal::
    1. (zn: groot [openbaar] vertrek) ÿfÿr {C};
    2. (bv: plaatselijk) lokalo {I}.
    lokaaltrein:: (=stoptrein) sutreno (neftreno) {C}.
    lokatie:: locât {C}.
    loket:: ofisejo {C}.
    lokken:: berme {K}.
    lokking:: bermos {A}.
    lokvoer:: (=aas) notéšâ {C}.
    lollig:: (=grappig) ÿrs {I}.
    lommerrijk:: (=loverrijk) jiysót {I}; (=schaduwrijk) ombersót {I}.
    lomp:: cÿromiftsâ |..fs..| {I}; (ongemanierd) dlâc {I}.
    lomperd:: raddyf {Crs}.
    Londen:: Lônde {G}.
    lonen:: jârde {K}; iets wat loont: jârdos {C}; ~ om (nut hebben om): pjÿge beri {U; vdw= pjÿg}; dat loont niet (het heeft geen nut om dat te doen): mittof nert pjÿge beri paine.
    long:: (om te ademen) ÿrost {C; mv= ÿrôste}.
    longkruid:: breed ~: presÿr ÿrost-krutt {C/S} (L. Pulmonaria officinalis).
    lonken:: ~ [naar]: mÿrre {K}.
    lont:: bedos {C}; (fig) ~ ruiken (nattigheid voelen): ef melde mip ef covent.
    loochenen:: râezjyle {K}.
    loochening:: râezjylos {A}.
    lood:: plûmbôr {Sef}; stuk ~: plûmbôra {C}; van ~ gemaakt; met ~ bekleed (dakgoot ed: loden): plûmbôr {I}; dat is ~ om oud ijzer (dat komt op hetzelfde neer): ef yae ef šôt.
    loodgieter:: plûmbûmtiy {C}.
    loodrecht:: (=rechtstandig) ménkronâme {I}.
    loods::
    1. (=keet) knoiyt {C}.
    2. (scheepvaart) lots {C}.
    loodswezen:: lotseren {C}.
    loodzwaar:: plûmbôr-ihyt {I}.
    loof:: (=lover) jiys {C/S}.
    loofboom:: tojiysÿ {C}, jiyser {C}.
    loofbos:: tojiyserÿ {C}.
    loog:: (chemische stof) liet {S}.
    loogkruid:: sel-krutt {C/S} (L. Salsola kali).
    looien:: (v leer) nÿzzlene {K}.
    look:: (diverse planten, vrnl in samenstellingen) lék {S}.
    look-zonder-look:: lék-krutt {C/S} (L. Alliaria petiolata).
    loom:: lom {I}, cesk {I}.
    loon:: (=soldij) wagy {C}.
    loonbelasting:: wagâx {C}; zie ook Loonbelasting in .
    loop::
    1. (v geweer) sten {C};
    2. (=bedding: rivier) rimm {C};
    3. (vervolg: weg/rivier ed) fartos {C}, xolos {C};
    4. (gang) farte-vrôk {SC};
    5. (vrnl fig) op de ~ gaan: ef šefce ef nregtâs; (fig: vervolg) tradam {SC} (met tijdsbepaling in de gen); •-tradam {SX.c > c} (tijdsbepaling); in de ~ van de dag: fes ef tofecÿr tradam; fes ef tof-tradam; in de ~ van vele jaren: fes pert zempersecÿr tradam; fes ef zemper-tradam.
    loopbaan:: leldame {C}, cârjerr {C}.
    loopje:: een ~ met zich laten nemen: ef munke armt sener kârnt.
    looplamp:: fartetat {C}.
    looppas:: obepétsos {C}; in ~ lopen: obepétse {U}.
    loopplank:: ârg {C}.
    loos:: (vals) nirr {I}; ~ alarm: quennât {C}; (v vrucht) fylterch {I}.
    •loos:: •-velp {Sx.zn > add}; (bijv) heerser/heersersloos: jacier/jacier-velp; probleem/probleemloos: môntyos/môntyos-velp; (veel add'n op -loos worden op een niet-productieve manier gevormd; zoek daarom altijd eerst het gehele woord op -loos op).
    loot:: (=ent: v tak) lâs {C}.
    lopen::
    1. (alg: te voet voortbewegen) farte {K/U}; ~ in/op/over (lett: belopen): lâfarte {K}; de afstand die te ~ is: ef distânt, té kettelira farte; het ~: fartos {C}; snel ~ (minder snel dan frajjaare): frajjae {U}; ik heb de hele weg gelopen: gress ef pijâ mirra farte; hij loopt te zingen: do chafoste ur farte;
    2. (alg: =gaan) vende {U}; ik loop graag op rubber zolen: gress vende tevi fes gum soliys; voorzichtig ~/voortschuifelen langs (smal pad/richel ed) téðe {K; gst= tét};
    3. (vervolgen/gaan: weg/rivier ed) xole {U};
    4. (draaien: v motor/klok) poire {U};
    5. (v gevaar/risico) qugle {K; gst= qugg}; gevaar/risico ~: ef qugle kviksiâ/riskašo;
    6. op het punt staan om over de rand te ~/stromen: nyke {K};
    7. (idioom) van stapel ~ (lett: te water gelaten worden) ef vende njebope; storm ~ (druk bezocht worden) ef vende kaf ef dufja; het loopt anders dan we gedacht hadden/dan het plan was: ef sen wencate kusamat ef qurs; (gaan; v gebeurtenissen ed) fartere {U}; het loopt slecht af: ef fartere tildâ.
    loper:: (lang tapijt) cômles {C}; (schaakstuk) biyšôp {C}; (sleutel die in vele sloten past) bulf-ké {C}.
    lor:: (=prul) chût {C}; (oude lap) krûgt {C}.
    lorgnet:: (=knijpbril) chiypzerfi {C}.
    los::
    1. (zn: =lynx) luh {C} (L. Lynx lynx).
    2. (bv) (niet vast) kir {I}; (niet verpakt) tuffes {I}; erop ~ slaan (afranselen): ÿoðe {K}; los||vast: pjerg {Iid}; los: iy'ass pjerg; een losse vloerbedekking: eft pjerg floôr-caribos ðÿm nacrys; de hond is (zit) los: ef hurt melde pjerg ðÿm jûlt.
    losbandig:: ploteppa {I}, pyzôiy {I}.
    losbarsten:: kaftundare {U}; (=uitbreken: donderbui/vulkaan/oorlog/ziekte) tunde {U}; (fig: van start gaan ed.) ef wuxe ef bjiyc; in gejuich ~: ef vende vereste.
    losbarsting:: tundos {C}.
    losbladig:: kir-cfoliy-• |-cvo..| = kir-cvoliy-• {PX.c > c}.
    losbol:: plônser {C}; (=doordraaier) ta'oler {C}.
    losbreken:: (v dier) tômpentare {U}.
    losgaan:: (=loslaten: v lijm/verf) kirre {U}.
    losgebroken:: (ontvlucht/op de vlucht geslagen: vrnl v dieren) kiror {I}, gip {I} (arch).
    losgeld:: idelorerde-smurf {S}.
    losknopen:: idetejône {K}, idenóte {K}; het ~ (losknoping): idetejônos {C}.
    losknoping:: (het losknopen) idetejônos {C}.
    loslaten:: (alg) jelpjevare {K}; (v hond) jelpjeve {K}; het ~ (v hond): jelpjevos {C}; (=losgaan: v lijm/verf) kirre {U}.
    loslopen:: het is te gek om los te lopen: ef kasole rifo ef dufja.
    losmaken:: (alg) jelpjeve {K}; (ontbinden) idebinde {K}; het ~: jelpjevos {C}.
    losplaats:: (voor schip/goederentrein) tuffesos {C}.
    losrukken:: ba'eke {K; gst= baek}.
    lossen::
    1. (schip/voertuig/vliegtuig) idemule {K};
    2. (lading) mipsÿrte {K}; het ~ (lossing): mipsÿrtos {C};
    3. (schot) wuxe {K}; het ~ (schot): wuxos {C}.
    lossing:: (ontlading: v vervoermiddel) idemulos {C}; (v lading) mipsÿrtos {C}.
    lostornen:: (lett) pitste {K; gst= pits; wst= pits[t]•}; (uittrekken: v rijgdraad) idecodre {K; gst= idecott}.
    lot:: (=noodlot) jéftiy {A; mv=enk}; (loterij) trekhor {C}; aan zijn ~ overlaten: abândéne {Krs}.
    loten:: ~ om: trekhore {K}.
    loterij:: trekhoros {C}.
    lotgenoot:: hâfteralaer {C}.
    lotgeval:: ~len: fesarfinosz {Amv}.
    loting:: trekhoros {C}.
    louter:: (onvervalst/rein) prôltôt {I}; (puur/enkel) nucer {I}; ~ geluk: nucer geffal; »slechts.
    louteren:: prôltôte {K}; (=veredelen: metaal) yflane {K}.
    loutering:: (=veredeling: metaal) yflanos {C}.
    loven:: (=roemen) lésane {K}; (=prijzen) ksvenne {K}; het ~: ksvennos {A}.
    lover:: (=loof) jiys {C/S}.
    loverrijk:: (=lommerrijk) jiysót {I}.
    lozen:: (=spuien) njame {K; vdw= nja}.
    lozing:: (=uitscheiding) njamos {C}.
    LP:: (langspeelplaat) frÿcc-plata {C} (afk= FP of éfpe); éfpe {C}.
    lucht:: ayr {S}, matliy {C}; vieze ~ (stank): mrôgos {C}; ~ bevattend: ayriy {I}; (de ervaring van) frisse ~ en helder licht: fôrs {C}.
    luchtaanval:: plano-xÿjaros {C}.
    luchtafweergeschut:: ideplanoos {C}.
    luchtbel:: blel {C}.
    luchtdicht:: ayr-fest {I}.
    luchtdruk:: pres {C}.
    luchten:: (gemoed) wuxe {K}; het ~ (gemoed): wuxos {A}; (=zwavelen: wijnvaten) smômpe {K}; iets ~ (beddegoed, kamer): ef kette fôrs ón flaju; het laken hangt te ~: ef brÿdâ sen kette fôrs; ik kan hem niet ~ of zien: gress obléskre groft sporch zÿtâ bertert.
    luchtfilter:: ayrclén {C}.
    luchtfoto:: zôšefoto {C}.
    luchtgat:: (ventilatie-/rookgat) gerat {C}.
    luchthaven:: (groot vliegvld) ayrport {C}.
    luchtig:: ayriy {I}; (frisjes, niet benauwd) bÿa {I}; (licht) pjerf {I}; (onbezorgd/lichtvaardig) plypor {I}.
    luchtkasteel:: (=hersenschim) totjef {C}.
    luchtledig:: ideayror |ida..| {I}; (zn) het ~e; de ~e ruimte: ef velpane {C}.
    luchtlijn:: (v vliegtuig) zôšerutt {C}.
    luchtmacht:: bas-ayr {C}.
    luchtpijp:: (om te ademen) aderm-jéns {C}.
    luchtpost:: plano-pôst {C} (afk= p/p).
    luchtsluis:: ayr-sluše {C; mv= ayr-slušen}.
    luchtvaart:: ayrâs {C}; zie ook Luchtvaart in .
    luchtwortel:: (bovengrondse wortel: v boom) prâvôs {C}.
    lucifer:: flecsÿrot {C}.
    lucifersdoosje:: flecsÿrotlot {C}.
    lui:: lÿss {I}; ~ en knorrig (vadsig): grelfel {I}.
    luiaard:: (=luilak) bylâ {C}, sônger {C}; grote ~ (leegloper): plûfû {C}; (zoogdier) eje {C; mv= ets} (L. Bradypodiae).
    luid:: (hard: geluid) hups {I}, tarr {I}; ~/hard/snel zijn: hupse {U}; »spreken 1; »gepraat.
    luiden:: (v klokken) lude {K}; de klokken ~: ef bamicos sena lude; (klinken: v woorden) fliynke {U}; (sprkw) hij heeft de klok horen ~, maar weet niet waar de klepel hangt: do zerfe ef ÿrras, tûre ef moftosz.
    luidens:: »volgens 2.
    luidheid:: (hardheid) hupsiy {A; mv=enk}.
    luidkeels:: lef eft vrezobiy {C}.
    luidruchtig:: ~ beweren (grote mond opzetten): westare {K}.
    luidspreker:: (v radio ed) hups'inde {C}, hupstariy {C}.
    luier:: lâpiy {C}.
    luieren:: lÿsse {U}.
    luifel:: rogut {C}; grote ~: huf {C}; (=afdak) qujoh {C}.
    luiheid:: lÿssos {C}.
    luik:: (vooral voor de ramen) lugk {C}; (buiten voor de ramen) raja {C} (dl= Tigof/Lomky).
    Luik:: (in België) Lukk {G}.
    luilak:: (=luiaard) bylâ {C}.
    luipaard:: (mnl/ntr) leéparr {C}; (vrw) lejaparr {C}.
    luis:: less {C; mv= lessa}.
    luister:: (=pracht) fiyt {Aef}, lustriy {C}.
    luisteraar:: (=hoorder) nuter {C}.
    luisteren:: ~ [naar] (horen): nute {K}; vaag, zonder aandacht ~: eriythe {U; gst= eriytt; wst= eriyt•}.
    luisterrijk:: (=prachtig) fiyt {I}; (=schitterend) ojic {I}.
    luit:: (muziekinstrument) lutt {C}.
    luitenant:: (alg) sÿrtencater {C}; (aanspreektitel) secater {C}, (vrw) secatra {C; mv= secatras}; voor militaire rangen, zie .
    luitenant-admiraal:: [jiyst-]âtmerall {C}; voor militaire rangen, zie .
    luitenant-generaal:: (landmacht) qufaer-generalo {C}, (vrw) qufaer-generala {C; mv= --generalas}; (luchtmacht) vise-generalo {C}, (vrw) vise-generala {C; mv= --generalas}; voor militaire rangen, zie .
    luitenant-kolonel:: (landmacht) qufaer {C}; (luchtmacht) vise-konell {C}; voor militaire rangen, zie .
    luitenant-ter-zee:: (alg) karé-sÿrtencater {C}; voor militaire rangen, zie .
    lukken:: »gelukken.
    lukraak:: lef querret spinn {C}.
    lul:: (=pik) nôk {C} (vulg); (=lummel: persoon) mlopp {C} (vulg).
    lullen:: bôrs-pjôle {K}.
    lummel:: (=sul) nokôt {C}, pjump {C}; (=lul: persoon) mlopp {C} (vulg).
    lummelen:: (vervelen) clûmle {U; gst= clûmm}.
    lunapark:: (=kermis) ollstovy {C}.
    lunch:: (=middageten) (koud) maliy {C}; (warm) jalardos {C}.
    lunchconcert:: maliy-cônserto {C}.
    lunchpauze:: (=schafttijd) lirdaros {C}.
    lus:: (ring) plyt {C}; (in tram/bus) sfég |svég| {C}.
    lust:: (=trek) braos {C}; (=welbehagen) lustos {A}; ~ hebben in/om: luste [beri] {K}; het is een ~ voor de ogen: ef armtijabie ef eits; (in namen v landgoederen ed) -hoggebim; (bijv) Merellust: Ômfer-hoggebim.
    lusteloos:: idelustor {I}.
    lusten:: (lekker vinden) brae {K}.
    lustig:: (=opgewekt) cerviy {I}, móté {I}; (=duchtig/flink) nâšÿ {I}.
    luthers:: luteriy {I}.
    lux::
    1. (zn: eenheid v lichtsterkte) lux {C; mv= luxes}.
    2. (bv: =luxueus) lûx {I}.
    luxaflex:: »jaloezie B.
    luxe:: (zn) lûxiy {C}; materiële ~ (Erg: aardse genoegens en wellust: als positief ervaren): zeruzze {SC}; op ~ gesteld persoon: afdrâker {C}.
    Luxemburg:: Luxemburgiy {G}.
    Luxemburger:: Luxemburgo {Cef}.
    Luxemburgs:: (bv) luxemburgiy {IIef; mv=enk}; ~e vrouw: Luxemburga {Cef}.
    luxueus:: (=lux) lûx {I}; hij leeft ~ (op grote voet): do poire fes eft ielba siyclo.
    luzernevlinder:: oranje ~: xejafiy-larder {C} (L. Colias croceus).
    Lwow:: (in Polen) Lefôf {G}.
    lyceum:: (in Spok particuliere middelbare schoolopleiding: vaak aan internaat verbonden: met accent op klassieke talen en geschiedenis) lysém {C}; Lyseem {N} (gezien als Spok opleidingsinstituut).
    lynx:: luh {C} (L. Lynx lynx).
    lyrisch:: mybber {I}.

TOP

© (2000) Rolandt Tweehuysen, Kimswerd, the Netherlands