Het compleetste woordenboek voor de Spokanische taal. Met regelmatige updates en links naar het Spokanisch Archief. |
Woordenboek |
|
Spokaans—Nederlands A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Nederlands—Spokaans A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
| |
paal:: kibâ {C}, paliy {C}. paapje:: (vogel) tûfjana {C} (L. Saxicola rubetra). paar:: paardedeken:: (onder zadel): glûnk {C}. paardehaar:: (één haar) blof-mir {C}; paardeharen (haardos): blof-mirs (mv!). paardehoefklaver:: kycve-xejafiy {S} (L. Hippocrepis comosa). paardekastanje:: [witte] ~: blof-ðâftyiy {C; rs= --ðâftyte} (L. Aesculus hippocastanum). paardekracht:: (PK) blofôgjélen {C} (afk= Bô). paardenfokker:: blofer {C}. paardenfokkerij:: (het bedrijf) kafrytos {C}; (gebouw waarin het fokken plaatsvindt) gâlk {C}. paardenstal:: (dikwijls: openbare stal waar iedereen zijn paard voor korte tijd kwijt kan: "parkeergarage voor paarden") kredek {C}. paardenstalling:: blofquÿer {C}. paard-en-wagen:: blofnolac {C}; ([eenvoudige] koets) rótnolac {C}. paarderennen:: blof-zylos {C}. paardestaart:: (in menselijk haar) weliyp {C}; (=heermoes: plant) reve-esa {C} (L. Equisetum arvense); reuzen~: keša reve-esa (L. E- telmateia). paardevlieg:: (daas) kônka {C} (ihb: L. Tabanus bromius). paardrijden:: rÿte {U}, spuje {E; gst= spujer} (dl= Centraal-Berref). paarlemoer:: perle-sientur {C/S}. paars:: bârÿr {I}, bâra• {PX.c > c}. paartje:: (stelletje: mensen) tiyp {C}. paasavond:: Pask-lók {C} (de zaterdagavond vóór eerste paasdag als de katholieke Spokaniërs de voorbereidingen voor het vieren vh Paasfeest treffen, zoals vreugdevuren ontsteken en broden in de vorm v lammeren bakken). paasdag:: Pask-tof {C; mv= --terrats}. Paasdag:: Eerste ~: Pask-kôbotof {N}; Tweede ~: Pask-lunatof {N} (officiële feestdagen; op Tweede ~ zijn winkels beperkt geopend). paasfeest:: (=pasen) Pask {N}. pacht:: ozyrr {C}, šaméros {C}. pachten:: šamére {K}. pachter:: šamérputter {C}. pad:: padvinder:: (=scout) pât-minkeder {C} (afk= PM). page:: pagode:: pagoda {C}. pak:: Pakistaan:: Pakistâny {Cef}. Pakistaans:: (bv) pakistân {IIef}; ~e vrouw: Pakistâna {Cef}. Pakistan:: Pakistân {G}. pakje:: (=pakketje) labiniy {C}, pâk {C}; (voor sigaretten ed) bôx |ks| (bôks) {C}; ~ sigaretten: sigarett-bôx; sigaretten~: sigarettlot. pakken:: pal:: paleis:: lofipana {C}, korsért {C}; zie ook Paleizen in  .paleisdeur:: korgerat {C}. paleisraam:: (v gekleurd/bewerkt glas) kormiflif {C}. paleistrap:: kormittors {C}. paleistuin:: korarâbe {C}. paleiswacht:: korgert {C}. palet:: palett {C}. paling:: (=aal) iyliy {C}, ÿl {C} (dl= West-Liftka) (L. Anguilla anguilla). palm:: (boom) palûm {C}. palmboom:: palûm {C}. pamflet:: (mededelingsblad) blompafiy {C}, šôfk {C}; (vlugschrift) pâmflett {C}. pan:: (om in te koken) hecc {C}, pân {C}. Panama:: Panama {G}. Panamakanaal:: Panama-kanol {G}. Panamees:: paneel:: hâmos {C}; (=scherm: vooral in samenstelligen) ÿrpaafâ {C}. paneermeel:: âkrôtos {S}. paneren:: âkrôtare {K}. paniek:: mÿchef {C}; in ~ raken: mÿchefe {U}. panisch:: mÿchefiy {I}. panlat:: régâl {C}. panne:: (=pech: met auto) stûrt {C}. pannekoek:: (slap en dun) crepp {C}; (knapperig) lett {C}. pannekoekje:: (flensje) belt-crepp {C}. pannelap:: heccfâsto {C; mv= heccfâstôe; rsmv= heccfâstott}. pannendak:: tuttos {C}. pantalon:: bof {C}. panter:: (mnl/ntr) pantriy {C}. panteramaniet:: pucc-mitramissis {C} (L. Amanita pantherina). pantoffel:: beltmust {C}; (=slof) zveje-tiffug {C}, zvejet {C} (pop). pantoffelbloem:: zveje-tiffuger {C} (L. Calceolaria herbeohybride). pantser:: (=harnas) roli {C}. pantseren:: rolie {K}. panty:: (maillot) malo {C}. pap:: (brij) molarriy {S}. papa:: pâp {C}, pôp {C} (dl= Tigof/Lomky/Garos), pûpp[e] {C} (dl= Zverosta). papaver:: (alg) kruyc {C}; pôpfe {C} (vrnl in samenstellingen als pleko-pôpfe = gele hoornpapaver). papegaai:: papiygoe {C; rs= papiygott}. papegaaiduiker:: plônse-fols {C}. paperclip:: kornin-chiyper {C}. papier:: (alg) kornin {C/S; mv= kartafiy}; (als materiaal) pâpre {S}; van ~ gemaakt (papieren): pâpriy {I}; (=schrijfpapier: meestal ook beschreven) scrÿfkt |..ft| {C}; velletje ~: cfoliy |cvo..| = cvoliy {C}. papieren:: (van papier gemaakt) pâpriy {I}. papiermand:: (=prullenbak) korninlot {C}. papperig:: (tot moes) frûfiy {I}. paprika:: pimento {C}. Papua-Nieuw-Guinea:: Papua-Nie-Gynee {G}. paraaf:: tozalo {C}. paraat:: (bij de hand) feng {I}. parabel:: parabel {C}. paracetamol:: parasetamôl {S}. parachute:: ânt-tass {C; mv= --tassa}. parachutespringen:: (als sport) parachutos {C}. parachutist:: ânt-tasser {C}. parade:: parâde {C}. paradepaard:: (met afgeschoren manen en staart) sâgt {C}. paradigma:: paradigma {C}. paradijs:: paradiso {C}. paradox:: paradôks {C}. paradoxaal:: paradôksala {I}. paraferen:: (=aftekenen) ÿrûše {K}. parafering:: (=ondertekening) ÿrûšos {C}. paraffine:: parafynn {S}. parafraseren:: ~ als: kaftyre lo {K}. paragraaf:: quzÿr {C} (afk= Qz.); (lid: v wetboek ed) manta {C} (afk= Mt). Paraguay:: Paraquiy {G}. Paraguees:: paramedisch:: mediseerÿ {I}. paramilitair:: (bv: semi-militair) militerrerÿ {I}. paranormaal:: paranôrmala {I}. paraplu:: (=regenscherm) lagitofidal {C}, lada {C} (pop). parapsychologie:: parapsygolôiy {C}. parasiet:: parasytja {C}. parasol:: (=zonnescherm) lagitofôbo {C}, labo {C} (pop). parasolzwam:: grote ~: hupster nurpzorâ {C} (L. Macrolepiota procera). pardoes:: (hals-over-kop) pâdâ {III}. pardon:: (=vergiffenis) ÿroiyvos {A}; ~! (sorry!) elleria!, eller! (spr/dl= Berref). parel:: perle {C}. parelduiker:: (vogel) hupster plônsatjen {C} (L. Gavia arctica). parelgras:: eenbloemig ~: melika-kles {S} (L. Melica uniflora). parelmoervlinder:: grote ~: perle-sientur-flyddere {C} (L. Mesoacidalia aglaja). parelmossel:: rivier~: prusot-perlemit {C} (L. Margaritifera margaritifera). parelstuifzwam:: perlebâl {C} (L. Lycoperdon perlatum). paren:: (geslachtsgemeenschap hebben) pature {U}. parfum:: (welriekende stof) mrunala {C}. paria:: paria {C; rs= pariat}. Parijs:: Paris = Pariys {G}. paring:: (geslachtsgemeenschap) paturos {C}. park:: (in stad) pârc {C}; nationaal ~ (natuurreservaat): zille-areû {C; rs= zille-areût} (afk= ZA); zie ook Parken in .parka:: (anorak: jas met capuchon) pârka {C}. parkeergarage:: gara-sért |gAra-/garA-| {C}. parkeermeter:: garage-kloppa {C}. parkeerplaats:: (voor auto's) garage-sÿrt {C} (afk= GS). parkeerterrein:: (voor auto's) garage-sÿrt {C} (afk= GS). parkeerverbod:: garage-móf {A} (afk= GM). parkeerverbodzone:: (in centra v grote steden) garage-móf-zône {C} (afk= GMZ). parkeervergunning:: garage-jabincos {A}. parkeren:: (auto, fiets, paard) garage {K}; verboden te ~ (als opschrift: NP) garage-móf {A} (afk= GM). parket:: (=stalles: voorste rijen, gelijkvloers, in theater) suqutt {C}. parketvloer:: muriyos {C}. parkiet:: percette {C} (L. Melopsittacus). parklandschap:: pârc-šarkofiy {C}. parlement:: pârlement {C}. parlementair:: pârlementerr {I}. parnassia:: pârnaša-kolinixog {C} (L. Parnassia palustris). parochie:: parochiy {C}. parodie:: parodÿ {C}. parool:: (=leuze) stint {C}; (=wachtwoord) quiyr {C}. paroxytonon:: (taalk: woord met hoofdaccent op voorlaatste syllabe, zoals in elk Spok woord met variabel accent) towâlc-âksenter {C}. part:: (gedeelte) indon {C; mv= indino}; (klein gedeelte) stôl {C}. parterre:: (in theater: gelijkvloers achter stalles) mennqutt |mennqut| {Crs}; op de ~/begane grond: fes ef értef tróda. particulier:: .partijdig:: partijdig||onpartijdig: tôspiy {Iid}; partijdig: glyda-tôspiy; een partijdig standpunt: eft tôspiy ÿrmetiyn lef cÿrachômmast. partje:: (sinaasappel) stôl {C}. partner:: (alg: degene met wie men iets doet) cheber {C}; (persoon met wie men samenleeft, maar met wie men niet getrouwd is) cÿrolle {C}. partnerschap:: (het samenleven v 2 personen) cÿrollos {C}. pas:: pasfoto:: (op paspoort) pâstây {C; rs= pâstâte}; (op ander identiteitsbewijs) identifjy {C}. paskamer:: trijelmit {C}. pasmunt:: (=kleingeld) todrurÿ {C}. paspoort:: pâs {C}; zie ook Paspooorten in .paspop:: (=buste) trÿkyl {C}. passage:: (overdekte straat) galeriy {C}; (deel ve tekst) pâsa |pÂsa/pâsA| {C; mv= pâsaes}; (het passeren) pašos {C}. passagier:: pâsager {C}. passen:: passer:: (om cirkels te trekken) sqularr {C}. passeren:: (gaan door/langs) paše {K}; de grens ~: ef paše ef fini; (voorbijrijden zonder te stoppen) arvende luft {U}; de trein rijdt het station voorbij (stopt er niet): ef treno arvende luft ef garrent; laten ~ (voorbij laten gaan): lâste {K} (fig: v tijd, narigheid, boze bui ed). passief::
passievrucht:: pâsiy {C}. peil:: pilo {C}. peilen:: (v diepte/schip) lode {K}; het ~ (peiling): lodos {C}; (v gedachten) nalalôve {K}. peiling:: (het peilen v diepte) lodos {C}. peilloos:: nert lod'kurre |lokurre of lotkurre| {I}. peilstok:: (voor olieniveau in motor) ool-zeff {C}. peinzen:: dâmenntelstje {U; gst= dâmentell; wst= dâmenntelst•}. pek:: (=teer) târ {S}, ytter {S}. pekel:: sel-knurfel {S}. pekelen:: (v gladde weg) miynte {K}. pekeling:: (v gladde weg) miyntos {C}. pelgrim:: piylgrem {C}. pelikaan:: (vogel) pelcan {C} (L. Pelecanus onocrotalus). pellen:: friylpe {K}. pels:: (levend: op dier) bônt {C}; (dood: =bont) furo {C/S}; van ~ gemaakt: fura {I}. peluw:: (=kussen) beldrast {C; mv= beldrusts}. pen:: (=pin) riygt {C}; (=pal) kiyk {C}; (stevige vogelveer) dóc {C}; (vrnl schrijfgerei) pen {C; mv= pentja}; aan een ~ steken (v vlees): pinne {K}; aan ~ gestoken vlees: pinnos {C}; heb je even een ~ voor me?: (iro) aftel tu lelperre stindostjaga furt gress dus?. pendule:: penduliy {C}. penetreren:: penetrere |ÿje| {K}. penhouder:: pen-lelder {C}. penning:: (alg) léma {C}; (munt[stuk]) drur {C}. penningmeester:: drurater {C}. penny:: (Eng munt) peniy {C}. pens:: vômp {C}. penseel:: (=kwastje) klômpi {C}; grote ~ (=kwast): brâst {C}. penseelstreek:: uster {C}. pensioen:: spâke-smurf {S}; met ~ gaan: ef arfinare armt spâke-smurf; iemand met ~ sturen (pensioneren): ef qugle spâke-smurf ón rast. pension:: (=hotel: particulier) hotela {C}; (eenvoudig, beheerd door een toeristen-, jongeren- of studentenorganisatie) entrafer-sért {C}; zie ook Pensions in .pensionaris:: penšonars {C}. pensioneren:: iemand ~ (met pensioen sturen): ef qugle spâke-smurf ón rast. peper:: cÿrpep {S}; (soort Spaanse ~): fecc {S}; (groen en vers) mÿfto {S}. peperboleet:: cÿrpep-chént {C} (L. Chalciporus piperatus). peper-en-zoutvlinder:: mito-flyddere {C}; donkere ~: doffiy mito-flyddere {C} (L. Biston carbonaria); lichte ~: grist mito-flyddere (L. Biston betularia). pepermelkzwam:: groenkleurige ~: mesâ-helter {C} (L. Lactarius pergamenus). pepermunt:: (plant) pepsmint {C} (L. Mentha piperita); (snoepgoed) mintgrum {C}. pepermuntje:: (snoepgoed) mintgrum {C}. pepervaatje:: (ook: zoutvaatje) rûslot {C}. per:: perceel:: (alg: terrein) terÿnn {C}; (afgegrensd stukje bouwgrond) pazzokanas {Crs}; (gebouw) zléftiyn {C}. pereboom:: leffys-vildul {C}, toleffyÿ {C}; »peer. pericoop:: (genummerde alinea/vers in Ergemip) hym {C} (afk= Hm). perikelen:: (=wederwaardigheden) zefarôsta {Cmv}. periode:: (tijdvak) iyra {C}; (kringloop; in wiskunde) perjodiy {SC}; buiten de ~: dalotoje ef iyra. periodiek:: perk:: (deel ve tuin) even {C}; (fig) binnen de ~en: fes ef fini-lÿnts. perkament:: (materiaal): pergâmt {S}, viyl {S}; vel/stuk ~: pergâmt {C}, viyl {C}; van ~ gemaakt (perkamenten): pergâmtiy {I}. perkamenten:: (van perkament gemaakt) pergâmtiy {I}. permanent:: peroxide:: perôksitt {S}. perron:: platform {C}. pers:: (om uit te persen) sóðer {C}; (journalistiek) preše {C}. Pers:: (bewoner) Perso {Cef}. per se:: quander {I}. persen:: (=uitpersen) sóðe {K}. persing:: (=uitpersing) sóðos {C}. personeel:: creft {C}, hômage {C}. personeelsoverschot:: pâltcreft {C}. personenauto:: veldur-oto {C}. personenrijtuig:: (spoorwegwagon) veldurnolac {C}. personificatie:: personifikašo {C}; zie ook Personificaties en goden in .persoon:: (=mens: zowel mnl als vrw) veldur {C}; (=individu) dresa {C}; (belangrijk/vreemd type) typ {C}; (degene die optreedt vooral in roman/toneelstuk) letratjen {C}; zie ook Personen in .persoonlijk:: cÿrachômm {I}; ~ voornaamwoord: painoroni {C}. persoonlijkheid:: cÿrachômmast {C}. perspectief:: zefazerfi {C}; (fig) perspekteff {SC}. Peru:: Peru {G}. Peruaan:: Peruny {Cef}. Peruaans:: (bv) peru {IIef}; ~e vrouw: Peruna {Cef}. pervers:: (=verdorven) qufendriy {I}. Perzië:: Persiy {G}. perzik:: perše {C}. Perzisch:: pessimist:: zutterzerfatjen {C}. pessimistisch:: pesimistise {I}, zutterzerfiy {I}. pest:: (ziekte) ret {S}; de ~ hebben aan (hekel hebben aan): ef kette restânp ón {SC}; de ~ hebben aan (afkerig zijn van): ef melde fÿkriyf fes; een man die aan veel dingen de ~ heeft: eft fÿkriyf merater; er de ~ in hebben: mitlâfe {E}; mijden als de ~: ef rotjule lo ef ret. pesten:: (=plagen) vâpje {K; gst= vâpp}; (=treiteren) tokasse {K}; (Erg: iemand net zo lang ~/dwarszitten tot hij sterft, ziek wordt of zelfmoord pleegt) šeksÿe {K}; het ~: šeksÿos {C}. pesterij:: (=geplaag) vâpjos {C}. pet:: (hoofddeksel met klep) pet {C}; (=muts: stevige vorm) ÿra {C}; (=muts: zonder klep, en slap) zieo {C; rs= ziet}. peterselie:: perselle {S} (L. Petroselinum crispum). petroleum:: petrolém {S}. petroleumlamp:: mataaré {C}. peuk:: [sigarette]~je: témp {C}. peul:: (dop/schil) plûf {C}; (groente) plûfpear {C}; (plant) plûfer {C} (L. Astragalus) (vrnl in samenstellingen als boert-plûfer = hokjespeul). peuter:: (=dreumes) éðâg {C}. peuteraar:: (iemand die met zijn vingers overal aan zit) pitsticer {C}. peuteren:: (=prutsen) pitstice {U}. pianist:: pjanomerr {C}. piano:: pjano {C; mv= pjanôe; rsmv= pjanott}. picknick:: piykniyk {C}. picknicken:: piykniyke {U}. picknicker:: piykniykatjen {C}. picknickmand:: crûchétlot {C}. piek:: (bergtop; in grafiek) tims {C}. piekeren:: (=tobben) ucoðe {U}. piekfijn:: tiytpenða {I}. piepen:: (v dier) mipe {U}, empe {U}; (=knarsen: deur ed) rÿge {U}, gnycheme {U}. pieper:: (vogel) kvipp {C} (L. Anthus). piepjong:: (heel jong) ÿrkamÿr ðyss. piepkuiken:: efanty-striymâ {C}. pier:: (in zee) pyr {C}. pierensteker:: (iemand die beroepshalve wormen voor vis-aas opgraaft) fer-delperreratjen {C}. pies:: (vrnl v kleine kinderen) siyt {S}; (vrnl v dieren) sât {S}. piespot:: kvâlo {C}. pietjepeut:: (ziekelijk precies mens) koffatjen {C}. pij:: (overkleed) kerly {Cef}. pijl:: (alg) pyl {C}; (vrnl om mee te schieten) kroff {C}. pijler:: pir {C}. pijlgras:: kroff-kles {S}, pyl-kles {S} (soort helmgras in Noord-Spok) (L. Ammophila pilata). pijlkruid:: kroff-lofa {C/S} (L. Sagittaria sagittifolia). pijlsnel:: ðofšiy {I}; (=vliegensvlug) reve-tmopiy = reve-vita {I}. pijlstaart:: (eend) trunn-dôlze {C} (L. Anas acuta). pijlstaartrog:: choftôûc {C} (L. Dasyatis pastinaca). pijlstaartvlinder:: (kolibrievlinder) grist vogily-flyddere {C} (L. Macroglossum stellatarum). pijlstormvogel:: Noordse ~: doffiy nesnep {C} (L. Puffinus puffinus). pijn:: ÿkatle {C}; iemand ~ doen (bezeren: personen): ÿkate rast {K}, kate rast {K} (arch); het ~ doen (bezering): ÿkatos {C}; iemand ~ doen (kwellen: ook fig): feskvâle {K}; iets wat ~ doet (kwelling): feskvâlos {C}; ~ doen (steken: v wond ed): tnesstere {U}; zich ~ doen (zich bezeren) ÿkate {Upr}; ~ lijden: ÿkatelare {U}. pijnbank:: cyrotâ {C}. pijnboom:: (=den) sparot {C} (L. Pinus). pijnigen:: (=folteren) fromigte {K}. pijniging:: ÿkatos {C}; (=foltering) fromigtos {C}. pijnlijk:: (lett) ÿkately {I}; (lett/fig) drent {I}; ~e wond: ÿkatos {C}; een ~e situatie: eft stâgelira ess-farter. pijnscheut:: lump {C}. pijnstillend:: idefeskvâlelira {I}. pijnstiller:: (medicijn) ÿkatle-ôtlazrer {C}. pijp:: pijpestrootje:: bindakles {S} (L. Milinia caerulea). pijptorkruid:: agen-snerf-krutt {C/S} (L. Oenanthe fistulosa). pik:: (lul) nôk {C} (vulg); stijve ~ (erectie): slÿfiy {C} (vulg). pikdonker:: ytter-finstra {I}. pikken:: pil:: (=tablet) piyl {C}. pilaar:: (=kolom) môlt {C}; (=zuil) zull {C}. piloot:: (=vliegenier) pilot {C; mv= pilôte}. pilsje:: (biertje, glas bier) bjerr {C}, sitt {C} (pop). pilvaren:: stâ-ferre {C/S} (L. Pilularia globulifera). pimpelmees:: blotter-helk {C} (L. Parus caeruleus). pimpernel:: grote ~: pimpernela {C} (L. Sanguisorba officinalis). pin:: (=pen) riygt {C}. pincet:: blermiys {C}. pinda:: ypinât {C}. pindakaas:: ypinâtramiy {S}. pingelen:: (bij voetbal) flyde {U}; (v motor) pinke {U}. pink:: (kleine vinger) kjest {C}, belt-ÿrliriy {C} (dl= Berref). pinksteranjer:: lôbâ-jamóta {C} (L. Dianthus gratianopolitanus). pinksterbloem:: (in hooiland) hôsta-huron {C} (L. Cardamine pratensis); (in duinvalleien) dunje-huron (L. C- palustris). Pinksterdag:: Eerste ~: Pentecôt-kôbotof {N} (officiële feestdag); Tweede ~: Pentecôt-lunatof {N} (geen officiële feestdag, maar in RK gebieden zijn veel instanties gesloten). pinksteren:: Pentecôt {N}; [elk jaar] met ~: Pentecôtas {I}. pioen:: pjona {C} (L. Paeonia). pion:: (v spel) ebirr {C}. pionier:: (baanbreker) âskân-dreuter {C}. pipet:: pipett {C}. piraat:: pirata {C}. pis:: (vrnl v kleine kinderen) siyt {S}; (vrnl v dieren) sât {S}. pissebed:: tûstiffug {C} (L. Oniscus asellus). pistool:: (=revolver) refjéns {C}. pit:: (in vrucht) neg {C}; (v kaars/lamp/gas) beder {C}; iemand met ~ (doorzetter): damaef {C}. pitrus:: (plant) blufk-ponto-óf |blufpo..| {S} (L. Juncus effusus). pitten:: (aardappels) zjôdele {K}; (=slapen) prôâte {Upr} (pop); hij ligt te ~: do sen prôâtelira. pittig:: (v smaak) nôts {I}; (energiek) néstil {I}. pizza:: pizza {C}. plaag:: plaatijzer:: plâcferi {Sef}; van ~ gemaakt (plaatijzeren): plâcferi {I}. plaatijzeren:: (van plaatijzer gemaakt) plâcferi {I}. plaatje:: (prent) kabe {C}; (afbeelding) tjeft {C}. plaats:: plaatselijk:: (alg) sÿrtos {I}. plaatsen:: (alg: =neerzetten) sÿrte, ðobiyre {K}; (richten) xuriyme {K}; hij wil zijn artikel in L&T ~: do xuriymavy sener ârtycla fes L&T (een taaltijdschrift); opnieuw ~: nâs-sÿrte {K}; het opnieuw ~: nâs-sÿrtos {C}; hoger ~ (in rang): preipe {K}. plaatsing:: (lett) sÿrtos {Cef}, ðobiyros {C}; (fig) xuriymos {C}. plaatsnaam:: sÿrt-quanka {C}. plaatsruimte:: fessÿrtos {C}. plaatsvervanger:: minkÿrcralôf {C}. plaatsvinden:: (doorgang hebben) cÿrchof'te {U; gst= cÿrchoft}; het ~: cÿrchof'tos {C}; vaak ~d (frequent): lâcÿrs {I}. plafond:: (=zoldering) tlafo {C}. plag:: (zode: v gras/turf ed) ôlgt {C}. plagen:: (=pesten) vâpje {K} (gst= vâpp); (=kwellen) defôliye {K}; het ~ (kwelling): defôliyos {A}. plaid:: (=reisdeken) plÿðe {C}. plak:: (=reep: chocola ed) table {C}; (=schijf: vlees/worst) vlep {C}. plakboek:: (=album) platimip {C}. plakken:: (=kleven: kleverig zijn) uûxe {U}; (=vastplakken) somonoe {K; vdw= somonor}; (=lijmen) keldeste {K}. plakker:: (vlinder) Rominâstra-zôler {C} (L. Lymantria dispar). plakkerigheid:: (=kleverigheid) uûxos {C}. plakplaatje:: (=sticker) gorbas {C}. plan:: (=idee) arpinzol {SC; mv= arpinzôle}; (opzet) plan {C}; ~nen maken (plannen): plâne {K}; van een ~ afzien: nertytende [beri] {E}; iets slechts van ~ zijnd: slémiypiy {I}; van ~ zijn: ytende beri {E}; hij is van ~ om veel geld te verdienen: do ytende beri rinne pert smurf. planeet:: gre-star {C}. plank:: (alg) nregtâ {Cef}; van ~en gemaakt: nregtâ {I}; dikke ~ (houten plaat): šolg {C}; smalle ~ (lat): cÿrotzorâ {C}; (fig) van de bovenste ~: mynall-nurp {C}. plankenkoorts:: (bang om op te treden) stâge-baniyl {I}. plankton:: plânkton {S}. plannen:: (plannen maken) plâne {K}. planologie:: (vlakke meetkunde) planolôiy {C}. planoloog:: planolôche {C}. plant:: ardekir {C}; (alg: met scherpe smaak) riypser {C}; zie ook Planten in .plantaardig:: ardekirsót {I}. plantage:: (aanplant) plânta |plÂnta/plântA| {C; mv= plântaes}. planten:: azerše {K}, ardekire {K}; (v boom; ter herinnering aan overleden familielid) tytage {K}; het ~: tytagos {C}. planteneter:: (=herbivoor) kleser {C}. plantengroei:: azeršatt {C}. plantsoen:: pâdra {C}. plantsoenendienst:: (bij de gemeente) pârceren (C); Pârceren {N}. plas:: plastic:: (zn: kunststof) plastic {Sef}; (bv: van ~ gemaakt) plastic {I}; ~ voorwerp; stuk ~: plastic {Cef}. plastificeren:: lâplastice {K}. plat:: platbuik:: (libel) blotter draca-kroff {C} (L. Libellula depressa). platdrukken:: (alg) plette {K}; het ~: plettos {C}. plateau:: plato {C}. platenspeler:: (=grammofoon) plata-gros {C} (afk= PG). platgebrand:: (v aarde/akker) xnep {I}. platina:: (zn) platnâ {Sef}; (bv: van ~ gemaakt) platnâ {I}; ~ voorwerp; stuk ~: platnâ {Cef}. platje:: (plat dak) olos {C}. platonisch:: ~e liefde: sÿsiyx-rovretos {A}. plattegrond:: (indeling v huis ed) skene {C}; (kaart v stad ed) kinner {C}; zie ook Plattegronden en landkaarten in .platteland:: tumt {S}; op het ~: fes ef tumt; van het ~ (landelijk): šarkos {I}; op het ~ wonen: districa-zâre {U}; leven op het ~ (landleven): tumtos {C}. plattelandsvrouw:: šark-tubôs {C} (vrouw v boer of landarbeider). platvoet:: tûstiffug {C}; persoon met ~en: tûstiffuger {C}. plaveien:: (=bestraten) hastre {K; gst= hast; wst= hast•; vdw= hastor}. plaveisel:: (=bestrating) hast {C}. plavuis:: (=vloertegel) krûpt {C}. plechtig:: orp {I}. plechtigheid:: orpoi {C; rs= orpoe}. pleebaniet:: (mnl lid v RK kloosterorde) pleebaner {C} (Pleeba-orde). pleebanites:: (vrw lid v RK kloosterorde) pleebanera {C; mv= pleebanerÿ} (Pleeba-orde). pleegbroer:: tofrera {C}; ~/pleegzoon (als oudste van zijn echte broers en zusters): métâs {C}. pleegdochter:: toûsto {C}. pleegmoeder:: tosientur {C}; (elke vrouw die als moeder fungeert maar niet de natuurlijke moeder is) dykse {C}; ~/pleegvader van een vondeling (alg iemand die een vondeling vindt en zich erover ontfermt en opvoedt): zôrter {C}. pleegvader:: tofollus {C}; ~/pleegmoeder van een vondeling (alg iemand die een vondeling vindt en zich erover ontfermt en opvoedt): zôrter {C}. pleegzoon:: towaler {C}; ~/pleegbroer (als oudste van zijn echte broers en zusters): métâs {C}. pleegzus:: tosour {C}. pleegzusje:: tosour {C}. plegen:: (=begaan: v misdaad/moord ed) klâfe {K}; het ~: klâfos {C}; ~ te (gewoon zijn om): hitse beri {U}; ik pleeg (ben gewoon om) elke ochtend te wandelen: gress hitse beri mirre riyfain gurtas. pleidooi:: narântariy {C}. plein:: lirrotiy {C} (afk= liy); (marktplein: in Peg) juf {C}; op een/het ~: fes eft/ef lirrotiy. pleinvrees:: lirrotiy-baniylos {C}. pleister:: (op wond) plâst {C}; (op muur) prôp {S}. pleisteren:: (v muur) prôpe {K}. pleisterwerk:: prôpos {C}. pleite:: ~ gaan ('m smeren): ef lukte sener tiffugs (pop). pleiten:: ~ voor: querde {K}. plek:: pletten:: (vlak maken/plat slaan) ole {K}; het ~: olos {C}. pletter:: »zuipen. plevier:: (vogel) plier {C} (alg: L. Charadrius of Pluvialis); kleine ~: pleko-plier (L. Ch- dubius). plezier:: plicht:: duet {SC}; iets als ~ beschouwen: mitaperke flaju {K}. plichtsbesef:: duet-feskettos {A}. ploeg:: (landbouwwerktuig) ÿjalos {C}; (=team: ploegendienst/sport) vrašy {C}. ploegbaas:: cÿrater {C}. ploegen:: ÿjale {K}. ploeger:: ÿjalatjen {C}. ploegsnede:: (=voor) ÿjalos {C}. ploert:: (=schoft) stûfta {C}. ploeteren:: (lett: door modder/moeras waden) sprâme {U}. plomp:: plonzen:: kompe {U}. plooi:: (=rimpel) fótos {C}; »hangen. plooibaar:: (lett) fóte-âp {I}. plooien:: (=rimpelen) fóte {K}; zich ~ (geplooid zijn): ÿje {U; gst= ÿjet; vdw= regelm.}. plooiing:: (=rimpeling) ÿjos {C}. plotseling:: (=opeens) plirtof {I}, chorda {I} (arch/dl= Liftka). plotsklaps:: (=ineens) wôlp {III} (spr). pluche:: plucha {Sef}; van ~ gemaakt (pluchen): plucha {I}. pluchen:: (van pluche gemaakt) plucha {I}. plug:: (stekker: elektrisch) plûg {C}; (houten kegeltje/stop) jeskô {C}. pluim:: fjóper {C}, jéqu {C}. pluimasperge:: (kamerplant) fedre-âspers {C} (L. Asparagus plumosus). pluimes:: (soort es) hârt-éšy {C} (L. Fraxinus ornus). pluimstaartmos:: jâbé {S} (donkerrode variant: L. Rhytidiadelphus sanguineus). pluimvee:: fedre-belps {Cmv}; tozelfÿ {S} (spr). pluis:: plus {C}. pluisje:: plus {C}. pluisjesmos:: wola-cÿralo {C} (L. Dicranella heteromalla). pluk:: plumeau:: fjóper {C}. plunderaar:: plûnder {C}; (=vandaal) plûnter {C}. plunderen:: plûnde {K}. plundering:: (=plundertocht) plûndos {C}. plundertocht:: (=plundering) plûndos {C}. plunje:: (=vodden/kleren) tojelbi {C} (pej). pluralis:: »meervoud. PLURALIS:: »MEERVOUD. plus:: (bij optellen) ôsp {VZ} (betrekking); drie ~ twee is vijf: dur ôsp ten kette hent; (plusteken: +) plûs {C/A; mv= plûses}. plusteken:: (+) plûs {C/A; mv= plûses}. Plymouth:: Pliymutt {G}. po:: (=piespot) kvâlo {C}. pochen:: bÿlyze {U}. pocher:: bÿlyzer {C}. pocherij:: bÿlyzos {C}. podium:: (klein verhoginkje) prart {C}; (verhoging, ophoging) hogoritos {C}; (toneel: vrnl concreet) bunâ {C}; (toneel: lett/fig) podym {C}. poedel:: (hond) pót = putt {C}; (bep soort in Spok) wola-pót = wola-putt {C} ("wolpoet": met dikke grijze krullende vacht). poeder:: tâmlek {S}; (grof soort: stof in korrelvorm): la {S}. poel:: maklu {C}. poelier:: gâm-vlemót {C}. poelslak:: maklu-limaciy {C} (L. Lymnaea peregra); grote ~: ses-limaciy {C} (L. Lymnaea stagnalis). poelsnip:: (vogel) medriy-nése {C} (L. Gallinago media). poen:: (geld) qusst {S} (pop). poep:: skés {S} (spr), chÿt {S} (vulg). poepdoos:: pôftlot {C}. poepen:: skéše {U} (spr), chÿte {U} (vulg); het ~ (gepoep): skéšos {C} (spr). poes:: (vrw kat) dôf {C}. poëtisch:: (=dichterlijk) poitise {I}. poetsen:: (vrnl v zilver/koper) glyle {K}; het ~: glylos {C}; (v schoenen) glântre {K; gst= glânter}; het ~: glântros {C}. poëzie:: (=dichtkunst) poésy {S}; wat betreft de ~: poésyne {I}. pofbroek:: (broek met wijde pijpen, gedragen in laarzen: bij Spok klederdracht) išâmt {C; mv= išâmta}. poffen:: (v kastanjes/maïs) hûmfe {K}. pogen:: (=proberen) efôrme beri {U}; (=streven/trachten) âteme {U}; »proberen. pogende:: efôrm {I}; een man die pogingen doet (iets durft te wagen): eft efôrm merater. poging:: âtemos {A}; (het proberen) efôrmiy {A; mv=enk}; in een ~ om ...: âtemelira beri ...; een man die ~en doet (iets durft te wagen): eft efôrm merater. pokken:: (ziekte) topuccÿ {C}. polder:: pôlder {C}; zie ook Polders in .poldermodel:: pôlder-modell {C}. polemiek:: stinde-jesfsâ |-jestâ/-jefsâ| {C}. Polen:: Pôlsa {Gef}. poliep:: polepp {C}. polijsten:: koibare {K}; gepolijst voorwerp: koibaros {C}. polijsting:: koibaros {C}. polikliniek:: (ong) medisentrym {C}. polio:: (=kinderverlamming) polio {S; rs= poliot}. polis:: (v verzekering) pols {C}. politicologie:: politikolôiy {C}. politicus:: politiycer {C}. politie:: (korps) polišo {C}; (formeel: als gehele organisatie) âpippolâ {S}; bereden ~: lôvân-polišo {C} (afk= L.P.); (in Spok een omvangrijke politiemacht met sterke paarden, die vrnl patrouillediensten verricht); lid v bereden ~: lôvân {C}; zie ook Politie in .politieagent:: âpippolâ {C}, âpip {C} (pop); ("bureauagent": in Spok: politieman die vrnl administratief werk verricht en in rechtszaal als parketwacht optreedt) buroâpip {C}. politiebureau:: âpipsért {C}; zie ook Politiebureaus in .politiedistrict:: »politieregio. politiek:: (zn) politiyc {C}; (bv) politiyca {I}; ~e partij: politiyc-party {C}; zie ook Politiek in en
Politieke partijen in
.politiekorps:: polišo {C}. politieleiding:: polišo-wethuderÿ {C} (groep v hogere politiemensen die de leiding hebben over een gemeentelijk politiekorps). politieregio:: polišo-arr {C}; zie ook Politieregio's in .pollan:: (=marene: vis) verc {C} (L. Coregonus); grote ~: miterus verc (L. C- nasus). pollepel:: hecc-leftel {C}, pâko {C}. pols:: (handgewricht) pôls {C}, cria• {PX > c}, mil• {PX > c} (dl= Centraal-Berref/Tjemp); verstuikte ~: stuke-pôls {C}. polshorloge:: criaklop {C}, milklop {C} (dl= Centraal-Berref/Tjemp). Polynesië:: Polynesiy {G}. pomp:: (gemaal) echuh {C}. pompen:: echue {K}; het ~ (gepomp): echuos {C}. pompoen:: mûtmo {C}. poncho:: »cape. pond:: (500 g) holfe kilogrâma {C}, holfe kilog {C} (spr); (oud Spok gewicht) pôndiy {C} (afk= P); 1 pôndiy = 1P = 14 kolini = 108,223 kg; ~ sterling (Eng munteenheid): pônt {C} (afk= PT). poneren:: (als hypothese aannemen) kurazjoffe {K}. ponsband:: fiynte-bjelt {C}. ponsen:: fiynte {K}. ponskaart:: fiynte-fjatôniy {C}. pont:: (=pontveer) nûrcus {C}. pony:: (=hit) šetliy {C}. pooier:: (souteneur) piymp {C}; (=patser) chômpa {C}. pook:: (v kachel) rakel {C}. pool:: (noord- of zuidpool) ysnurp {C}; (v magneet) poliy {C}. Pool:: (man uit Polen) Pôlsany {Cef}. poolcirkel:: yslÿnt = ys-lÿnt {C}. poollicht:: ysnurptat {C}. Pools:: poolster:: ys-star {C}. poon:: (=knorhaan: vis) gûnker {C} (L. Trigla). poort:: (vrnl als opening in muur) kaltân {C}; (vrnl als sierobject) tryjumf {C}. poos:: (spanne tijds) panot {C}; een ~/tijd geleden: lâst fortarr. poot:: (ve dier met TWEE poten) bonarô {C}; (ve dier met MEER dan twee poten) lippio {C; mv/rsmv= lippiones; rs= lippót}; (=nicht/homofiel) dvâfâ {C} (pej). pop:: populair:: ([bij het volk] geliefd) zampôrquiyr {I}; (algemeen begrijpelijk; gemeenzaam) populerr {I}; ~ zijn bij: ef melde populerr furt; [zeer] ~ zijn (artiest ed): bronne {U}. populier:: (alg: smal en hoog) peple {C; mv= peplân} (L. Populus); Italiaanse ~: [mintepot] peple (L. P- nigra var. Italica); gegroefde ~: [lâstyfor] peple (L. P- striata); zwarte ~: doffiy peple (L. P- nigra); witte ~ (witte abeel): blakker peple (L. P- alba); (plataanachtige soort, veel geplant langs Spok wegen) lertâ {C} (L. Populus platanea). poreus:: poruss {I}, spârotiy {I}. porie:: spârot {C}. porren:: (vuur) rakle {K; gst= rakk}; (=aansporen) éne {K}, croje {K; gst= crot} (dl= Lomky/Tigof). porring:: (=aansporing) énos {C}. porselein:: minnepirta {S}; van ~ gemaakt (porseleinen): minnepirtiy {I}. porseleinen:: (van porselein gemaakt) minnepirtiy {I}; ~ voorwerp: minnepirt {C}. porseleinvlinder:: pluquah-zôler {C} (L. Abraxas sylvata). porseleinzwam:: blakker glaza-missis {C; mv= --missisa} (L. Oudemansiella mucida). port:: (wijnsoort) opôrto {S}. portaal:: querk {C}. portefeuille:: pôrtfulla {C}. portemonnee:: smurflot {C}, pôrtmôné {C}. portie:: stôl {C}. portiek:: pôrtiyc {C}, querk {C}. portier:: (=uitsmijter) argerat-gert {C} (afk= AG); (=deur) argerat {C}. porto:: (=frankering) gorbasos {C}; (alle op één brief geplakte postzegels): pôstsmurf {C}. Portoricaan:: Pôrtoricony {Cef}. Portoricaans:: (bv) pôrtorico {IIef}; ~e vrouw: Pôrtoricona {Cef}. Portorico:: Pôrtorico {G}. portret:: pôrtreta {C}. Portugal:: Portagel {G}. Portugees:: positie:: posišo {C}; centrale ~ innemend: bronn {I}. positief:: positeff {I}. post:: postbus:: (in postkantoor) pôstbôx {C}; (autobus vd posterijen) pôst-gerlas {C}. postcode:: pôst-hor {C} (in Spok 4 cijfers); zie ook Postcodes in .postconsonantisch:: (taalk) pôstcônsonentise {I}. postelein:: pepliys {S} (vrnl in de samenstelling: knurfel-pepliys = waterpostelein). posten:: posterijen:: (=postwezen) (in stad) pôsteren {C}, pôst {C}; (op platteland) trofiy {C}; zie ook Posterijen in .postgiro:: otokafter {C} (afk= OK). posthoornslak:: hôrna-ÿtiner {C} (L. Planorbis corneus). postkantoor:: (in stad): pôstsért {C}; (op platteland) trofsért {C}. postrijtuig:: (trein) pôstnolac {C}. poststation:: (tot 19e eeuw: plaats waar paarden gewisseld konden worden) mindistiy {C} (na 1903: hotel). poststuk:: (alg) trofiytiyn {C}. posttarief:: pôst-tareff {C}; zie ook Posttarieven in .postvocaal:: (taalk) pôstvokelise {I}. postvocalisch:: (taalk) pôstvokelise {I}. postwezen:: »posterijen. postwissel:: smurfetter {C}. postzegel:: gorbas {C}; zie ook Postzegels in .pot:: potje:: een ~ vrijen: ef réze ja ef dândeljons. potlood:: potilast {C; mv= potilâste}; heb je even een ~ voor me?: (iro: "schrijfhoutje") aftel tu lelperre stindostjaga furt gress dus?. pottenbakkerij:: klalbâs {C}. pover:: (=schamel) bavriy {I}. praal:: (=pracht) hadra {C}. praalgraf:: hadra-kul {C}. praat:: iets aan de ~ krijgen: ef ðobiyre flaju fes ef gros. praatje:: (vaak niet geheel waar) dett {C}; mooie ~s: quista detts; een ~ beginnen met iemand (aanpappen): (op vriendelijke wijze) fûppe ón rast {U}; (op opdringerige wijze) fûppe-fes rast {K}. pracht:: (=luister) fiyt {Aef}, lustriy {C}; (=heerlijkheid) hoggebim {SC}; (=praal) hadra {C}. prachtig:: (=luisterrijk) fiyt {I}; (=schitterend) hordaos {I}, ojic {I}. praktijk:: ðâklen {C}; in de ~ brengen: ðâklen-riffe {K}; het in de ~ brengen (praktische uitvoering): ðâklen-riffos {A}. praktisch:: prat:: »belezenheid. praten:: precario:: (belasting voor het hebben v voorwerpen onder, op of boven de openbare gemeentegrond; onbekend in Spok); »reclamebelasting. precies:: (=juist) bloirâ {I}; (=juist/pal) neryt {III}; ~ voor de deur: neryt furt ef argerat; (=nauwkeurig) kvópus {I}; ziekelijk ~ mens (pietjepeut): koffatjen {C}. preconsonantisch:: (taalk) precônsonentise {I}. predikaat:: (alg/logica) predikatiy {C}; (taalk: gezegde) painer-grup {C}. predikant:: (=dominee) predikent {C}. prediken:: predike {U}. preek:: prediyk {C}; (Erg) opðent {C}. preekstoel:: predike-hÿkot {C}. prefabricatie:: preriffes {C}. prefereren:: (de voorkeur geven aan) preferere |..ÿje| {K}. prefix:: (taalk: =voorvoegsel) fesfiy {C}. pregnant:: (=nadrukkelijk) purfatiy {I}. prehistorie:: wufe-pirâmer {C}. prei:: (groente) porân {S}. preiplant:: (=preistengel) porân-ðiynk {C}. preistengel:: (=preiplant) porân-ðiynk {C}. premie:: premy {C}. première:: mennstâgos {Crs}. premisse:: premiss {C; mv/rsmv= premisses}. prent:: (=tekening) platono {C}; (=plaatje) kabe {C}. prepareren:: (=voorbereiden) preparere |..ÿje| {K}. preparering:: (=voorbereiding) preparašo {C}. presens:: (taalk: tegenwoordige tijd) ralotiy {C}. presentator:: (=omroeper: bij de TV) portzerfiter |..ts../..dz..| {C}. presentatrice:: (=omroepster: bij de TV) portzerfita |..ts../..dz..| {C; mv= portzerfitas}. presenteerblad:: (=dienblad) leÿr {C}. presenteren:: (=tonen) šove {K}. presentje:: (=cadeautje) pamel {C}. president:: presedent {C}. prestatie:: jikatâ {C}; een ~ leveren: ef holare eft jikatâ. presteren:: jikate {K}. prestige:: dres-envanos {A}. pret:: (=schik) géta {C}. pretpark:: (recreatiepark: met kermis ed) nefâr {C}. prettig:: aoliy {I}; (=aangenaam) trojo {I; vt= vózÿr; ot= trotiy; vk= lâgt; mt= qury}. preuts:: uârt {I}. prevelen:: bribe {K}. preveling:: bribos {C}. preventief:: ðulent {I}. prevocaal:: (taalk) prevokelise {I}. prevocalisch:: (taalk) prevokelise {I}. prieel:: cluzâs {C}. priem:: sleg {C}. priester:: prijsgeving:: ðÿniaros {C}. prijspeil:: ðÿny-nivo {C}. prijsvraag:: priss-kettos {C}. prijzen:: (de prijs vermelden) ðÿny-kette {K}; (belonen/loven) ksvenne {K}; het ~ (het loven): ksvennos {A}; prijs de dag niet voor de avond: (sprkw) eft pratelira karé strâ mešana. prijzenswaardig:: ksvenne-âp {I}. prik:: prikkelbaar:: ~ zijn: triskete {E}. prikkelbaarheid:: trisketos {A}. prikkeldraad:: priyke-drat {C}. prikkelen:: (inspiratie geven) obârše {K}. prikken:: (=steken) priyke {K}, gayše {K}, xôte {K}, tnesste {K}; ik prik mij aan de doorn: ef qurt tnesste gress; ~ in (lichaamsdeel): priyke {Upr}; ik prik in mijn vinger: kost ére ÿrliriy sen priyke. pril:: rija {I}. primair:: bentsÿrtiy {I}. primitief:: laborventiy {I}, primiteff {I}; (on[der]ontwikkeld) primi• {PX}. primula:: primula {C} (L. Primula obconica). principe:: fyrah {SC}, prinsypp {C}; in/uit ~: fara prinsypp (afk= f/p); in ~: ðÿm moris. Principe:: Prinsypp {G}. principieel:: prinsipiela {I}. prins:: prens {C} (afk= Pr.). prinsdom:: prenstat {C}. prinses:: prensa {C} (afk= Pra.). prinsjesdag:: (ong: Spok feestdag op 12 mei; opening vh nieuwe regeringsjaar, waarbij de koning de Nâmpa-quariy ("troonrede") voorleest en vervolgens over de inhoud ervan in het openbaar discussieert met de zâmporementec ("volksvertegenwoordiging")) Nâmpa-tof {N}. printen:: (afdrukken met een printer) kabi-stinde {K; vdw= --stindas}. printer:: (afdrukapparaat bij computers) kabier {C}. prioriteit:: (voorrang: NIET in het verkeer) prioritiy {C}, bentarfinos {A}. prisma:: presma {C}. privaat:: privatisering:: veršôtaros {A}. privé:: (bv: particulier) pryfé {I}. privilege:: kâjesafiy {C}; (=voorrecht) ÿrozzermos {A}. pro:: (voor) ort {VZ} (betrekking). probeer•:: (proef•) trÿ• {PX.c > c}. probeersel:: (iets wat [uit]geprobeerd wordt) trijos {C}; (experiment) fatôða {C}. proberen:: probleemloos:: môntyos-velp {I}. probleemmaker:: (=ruziezoeker) wolaji {C}. problematiek:: tomôntyosÿ {C}. problematisch:: ~ zijn (een probleem zijn): môntye {E}. procédé:: qulséfen {C}. procedure:: prosedÿr {C}. procent:: prosent {C}, ri'pérsa {C} (afk= /rp of %); 3% = 3 ri'pérsa = 3/rp. procentteken:: prosent {C}, ri'pérsa {C}; 3 ~s (%%%): 3 prosents = 3 ri'pérsas. proces:: (alg, behalve rechtszaak) ðeér {C}; (rechtzaak) rigteér {C}; een ~ voeren: ef ciyfe eft rigteér. processie:: prosešo {C}, xlâtos {C}; in een ~ meelopen: xlâte {U}. proces-verbaal:: nalalôfafiy {C}. proclamatie:: proklamašo {C}; (=afkondiging) rupkos-fes {A}. proclameren:: (=afkondigen) rupke-fes {K}. procuratiehouder:: mitarepp-hut {C}. procureur:: tiyn-wencater {C}. producent:: produsennt {C}. produceren:: produsere |..ÿje| {K}. product:: prodûk {C}; zie ook Ambachtelijke producten in en Producten en merken in
.productie:: produkšo {C}. productie-assistentie:: (TV/film) produsere-cÿrtiros {C}. productiebelasting:: (soort BTW op buitenlandse en luxe goederen) produkšo-tâx {C} (afk= P.T.). productief:: ÿrfâshâc {I}. productiviteit:: ÿrfâshâc {Aef}. proef:: prufa {C}; op ~: prufatiy {I}; (proefmodel): trijos {C}; •proef (•test): •ultes {SX > c}; bloed~: kursuusultes; op de ~ stellen (beproeven): ucôgare {K}. proefdier:: trÿbelp {C}. proefdraaien:: (intrans) ef poire prufatiy {I}. proefmodel:: trÿjÿnt {C}, trijos {C}. proefondervindelijk:: prufatiy {I}, trijeniy {I}. proefpersoon:: trÿveldur {C}. proefschrift:: (=dissertatie) prifjiofer {C}, priff {C} (pop). proefstation:: kipt {C}, trÿsÿrt {C}. proesten:: (lachen) njânte {U}; (snuiven: paarden) funse {U}. proeven:: professional:: slojeter {C}. professor:: (hoogste universitaire titel) prifjiof {C} (afk= Pf.). profetisch:: profetise {I}. profiel:: profilâ {C}; (fig) tolânt {C}. profiteren:: ~ van: luftblaffe |luvb..| {K}; het ~: luftblaffos |luvb..| {A}. prognose:: prognoss {C; mv/rsmv= prognoses}. programma:: (alg) progrâm {C}. programmeur:: (voor computers) cômputarer {C}. progressief:: (vooruitstrevend) progreseff {I}. project:: projecc {C}. projecteren:: quzÿrzerfe {K}; het ~ (projectie): quzÿrzerfos {C}. projectie:: (geprojecteerd beeld) quzÿrzerfi {C}; (het projecteren) quzÿrzerfos {C}. projectiel:: simuer {C}. projectiescherm:: (v film ed) nÿle-kerpa {C}. proletariaat:: proletarât {C}. proloog:: (voorspel: v toneel) prologiy {C}. promille:: promil {C}, ri'main-pérsa {C} (afk= /rmp of o/oo); 3o/oo = 3 ri'main-pérsa = 3/rmp. promotie:: promošo {C}. pronken:: kôlme {U}; ~ met: kafprabare {K}, hadrae {K}; ~ met andermans veren: ef kafprabare ef âstiemzerer lores-pârs. pronkkastje:: (=etagère) hadraos {C}. pronksteelboleet:: Koronalista-chént {C} (L. Boletus calopus). pronomen:: (taalk: =voornaamwoord) roni {C}. pronominaal:: pronominale e (sx •e waarop een Spok infinitief eindigt; tevens de woordenboekvorm van een ww): pronomiy-e {C}; (in oude/gecalligrafeerde teksten soms wel als een "lange e" (  ) geschreven:
finne = begin, en finn = beginnen).pronominaliseren:: roni-riffe {K}. prooi:: (v roofdier) xomiyftâ {C}. proost:: ~! (op je gezondheid!: bij het glas heffen): ÿrðeff!. prop:: (papier/watten ed) miyk {C}; (=stop: gatdichting) kâps {C}. propaganda:: propagandâ {C}. propeller:: (=schroef) zâlft {C}. proper:: (=rein) ming {I}. properheid:: (=reinheid) minga {C}. propos:: »à 3. propvol:: (=stampvol: v zaal/tribune ed) klâxa {I}; (v fles ed) ÿrgaror {I}. prospectus:: luftreppafiy {C}. proteïne:: (eiwit[ten]) proteynn {S}. protest:: protestašo {C}. protestant:: (zn: persoon) reformer {C}; (bv: =hervormd) reformeriy {I}. protestantisme:: reformer-korda {C}. protesteren:: protestere |..ÿje| {U}. prothese:: protese {C}. prototype:: prototyp {C}. Provence:: de ~ (in Zuid-Frankrijk): Provence = Provense |..ense| {G}. proviand:: (voorraad) crûchét {S}; genoeg ~ hebben (om de winter door te komen/de reis te kunnen volbrengen ed): zyre {U}; we hebben voldoende ~ voor de overtocht: kirro zyre lóf ef njebop [frópjÿ ef ubara]. proviandzak:: crûchétlot {C}. provinciaal:: (=gewestelijk) mantaiy {I}. provincie:: (=gewest/landstreek: vrnl in Romeinse rijk en Nederland; nooit in Spok) provvenše {C}; (in Spok: district) distrycc {C}; »district; »districts-. provisie:: kanas-smurf {S}. provisiekamer:: ubarmit {C}. provisorisch:: fes perkaliy. provocatie:: provokašo {C}. provoceren:: provosere |..ÿje| {U}. proza:: prosy {S}; wat betreft ~: prosyne {I}. pruik:: wyger {C}. pruilen:: mâsce {U}. pruillip:: jerrðe-motrik {C}. pruim:: (vrucht) zuffu {C}. pruimeboom:: zuffus-vildul {C}, tozuffuÿ {C} (ihb L. Prunus domestica). pruimenwijn:: karuff {S} (vooral bij bruiloften gedronken uit wit-porseleinen kelken). Pruis:: Prusann {Cef}. Pruisen:: Prussa {G}. Pruisisch:: (bv) prussa {IIef}; ~e vrouw: Prusana {Cef}. prul:: (=lor) chût {C}. prullenbak:: (=papiermand) korninlot {C}. prut:: (=brij) smâs {S}. prutsen:: (=peuteren) pitstice {U}; (=knutselen) friylpe {U}. pruttelen:: (koken) drôbe {U}, brûpe {U}. PS:: (naschrift) dÿfo-mux {C} (afk= DM). psalm:: psâlm {C}. pseudo•:: »schijn•. pseudoniem:: toquanka {C}; een ~ (een aangenomen naam): eft kir quanka {C}. psychiater:: psygiatriy {C}. psychiatrie:: psygiatros {C}. psychiatrisch:: ~e patiënt (geestelijk gehandicapte): brenkâ-wâzer {C}; ~e inrichting: brenkâ-wâzer-sért {C}. psychisch:: psygise {I}. psychologie:: psygolôiy {C}. psychologisch:: psygologise {I}. psycholoog:: psygolôche {C}. pub:: »café. puber:: (=adolescent) mrest {C}. puberteit:: adolesenšo {C}, adoliy {C} (pop). public:: en plein ~: fes tuffes cômas. publicatie:: publikašo {C}; zie ook Publicaties in .publiceren:: (openbaar maken) publisere |..ÿje| {K}. publiciteit:: publisitiy {C}. publiek:: Puerto:: ~ Rico: »Portoric- (en afleidingen). Puerto Rico:: »Portoric- (en afleidingen). puilen:: nâlmece {U}. puimsteen:: pumâs {S}; stuk ~: pumâsiy {C}. puin:: klâk {S}. puinhoop:: (lett) klâkos {C}; (lett/fig) ðo'yte {C}. puist:: (=pukkel) pucc {C}. puitaal:: (vis) póter {C} (L. Zoarces viviparus). pukkel:: (=puist) pucc {C}. pul:: (eendekuiken: tam) cucc {C}; (bierpul) kmâst {C}. pullover:: (trui zonder mouwen, en evtl met V-hals) kura-trut {C}. punaise:: ðériygt {C}. punch:: punch |punše| {S}. punt:: puntig:: (=spits) xest {I}; (met punten/stekels) agren {I}. puntkomma:: (leesteken ;) tocôma {C}. puntstuk:: (v wissel bij spoorwegen) ponto-kanas {C}. pupil:: (in oog) pupilâ {C}. puppy:: (jong hondje) hônt {C}. puree:: sûlp {S}; tot ~ maken (pureren): sûlpe {K}. pureren:: (tot puree maken) sûlpe {K}. purisme:: puresmiy {C}. purper:: purper {I}. purperlichtmot:: Flenazjekk-flâ {C} (L. Pyrausta purpuralis). purser:: (hofmeester: v schip/vliegtuig) korsarater {C}. pus:: (=etter) slâf {S}. put:: (=kolk) kréa {C; rs= krée}; (drinkwaterput) kupân {C}; in de ~ zitten (fig): ef feldre fes ef kelâr. puts:: (soort emmer) pelcan {C}. putsteelmelkzwam:: kôbo-helter {C} (L. Lactarius scrobiculatus). putten:: (v water) nolce {K}. putter:: (vogel) cârdvel {C} (L. Carduelis carduelis). puur:: (=louter) nucer {I}; ~ geluk: nucer geffal; (onvermengd/ongerept) emlot {I}; pure chocolade: zutter šocla. pyjama:: (=nachthemd) miskofkas {C}. pyramide:: piramitt {C}. Pyreneeën:: de ~: Pyrnees {Gmv}.
| ||||||||||||||||||
