Het compleetste
woordenboek voor de
Spokanische taal.
Met regelmatige updates
en links naar het
Spokanisch Archief.

Woordenboek
Spokaans-Nederlands | Nederlands-Spokaans

Home       Legenda       Hoofdmenu SPARC       Taalmenu SPARC

Spokaans—Nederlands     A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Nederlands—Spokaans     A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

    r:: (naam vd letter R) ér {C}.
    ra:: (mastdeel) pyk {C}.
    raad:: (raadgeving) tnadyrros {C}; goede ~: naxyfolos {A}; (groep mensen) még {C}, ratt {C}; ~ van bestuur: regle-ratt {C}; ~ weten met iets: ef tiffe ef painos lef flaju; geen ~ weten met iets: ef tiffe nÿf painôsta lef flaju; ik weet me geen ~!: gress tiffe nÿf painôsta lef ef!; »rade.
    raadgeven:: tnadyrre {K}.
    raadgevend:: tnadyr {I}.
    raadgeving:: tnadyrros {C}.
    raadhuis:: (=stadhuis) sÿrsért {C}.
    raadplegen:: sûpole {K}.
    raadpleging:: (=consult) sûpolos {A}.
    raadsel:: cesser {C}, jâchtos {C}.
    raadselachtig:: jâchte-âp {I}; ~ spreken: ef stinde tjâg blakker iynk.
    raadsheer:: tnadyrratjen {C}.
    raadzaam:: naxyfoll {I}; ~ zijn: naxyfolle {U}.
    raaf:: bulf {C; mv= bûlfe} (L. Corvus corax).
    raaigras:: dârnel {S} (vrnl in samenstellingen); Engels ~: Enelandes-dârnel |Enne..| {S} (L. Lolium perenne); Frans ~: craze-dârnel {S} (L. Arrhenatherum elatius); "Spokanisch ~": hâpyja-dârnel {S} (L. Arrhenatherum ovinum); »kweek 2.
    raak:: (niet mis) neryt {I}; ~ geschoten (fig: treffend): ðôiy {I}.
    raaklijn:: martijos {C}.
    raam:: (met glas: =venster) miflif {C}; (in de voorgevel) basciflif {C}; (=kozijn) ramiy {C}; (=raamwerk) prâft {C}; (ventilatieopening zonder glas maar met luiken en soms ook tralies; voor zolder of schuur) tix {C}; »venster.
    raamwerk:: (alg) prâft {C}; (=kozijn) ramiy {C}.
    raap:: (eetbaar) rapa {C} (L. Brassica rapa napifera).
    raar:: (=gek) pÿr {I}, zjut {I}; ~ zijn: pÿre {U}; het is ~ om ...: ef melde pÿr beri ...; rare kerel/vent: [to]pak {C}, pjén {C}; ~ mens/rare vrouw: dôchâmp {C}; het rare (het gekke): zjutiy {C}; ~/vreemd voorwerp (rariteit): spôrp-sviba {C}; een rare vertoning: eft prusot-blof fes mariane-tull.
    rabarber:: râbabra {S}.
    rabarberstengel:: râbabriyn {C}.
    rabbijn:: râbiy {C}.
    racisme:: (=rassehaat) ûplef-qustÿ {C}.
    rad:: (=wiel) trôchâ {C}.
    rade:: te ~ gaan (bij zichzelf overleggen): barite {U}; met voorbedachten ~: fes ef wârbior arpinzol.
    radeloos:: lef mÿch {SC}.
    radeloosheid:: mÿch {SC}.
    raden:: ~ naar: jâchte {K}; cesse fes {U}; het ~: cessos {C}.
    raderwerk:: (samenstel van tandwielen) totrôchâÿ {C}.
    radiator:: (v auto) ratiy {C}; (v centrale verwarming) qulf-element {C}.
    radiatorkraan:: (v centrale verwarming) element-hek {C; mv= --hÿke}.
    radicaal:: (zonder omwegen) šofprôg {I}.
    radijs:: ~[je]: radiše {C}.
    radio:: (toestel): raðo {C}; zie ook Radio in .
    radioactief:: raðoâkteff {I}.
    radiobuis:: (=radiolamp) vâlf {C}.
    radiolamp:: (=radiobuis) vâlf {C}.
    radiologie:: raðolôiy {C}.
    radiostation:: kipt {C}.
    radiostudio:: rélfmit {C}.
    radiotoestel:: raðo {C}.
    radiozender:: strâless {C; mv/rsmv= strâlesses}.
    rafel:: fiymtiyn {C}.
    rafelen:: fiymbre {U; gst= fiymet}.
    rafelig:: pih {I}.
    rafeling:: (gerafelde rand) fiymbros {C}.
    raffinaderij:: (olie, suiker) fynarâs {C}.
    raffineren:: (olie, suiker) fynare {K}.
    raffinering:: (olie, suiker) fynaros {C}.
    rag:: (spinrag) slôf {S}.
    ragfijn:: fojel {I}.
    ragoût:: (dikke vleessaus) Trendon-sôsa {S}.
    rail:: (=spoorstaaf) rels-zeff {C}.
    rails:: (mv) rels {C} (enk).
    raken::
    1. (=treffen) ecole {K}, qurstoxe {K}, sume {K}; het ~: qurstoxos {C};
    2. (=worden: gevolgd door add) pónze {U}; hij raakt gewond: do pónze prylt; hij raakt geheel over zijn toeren: ef pónze pén fes groft cubu; •are {SX.add > ww}; (bijv) vermoeid/vermoeid raken: hômba/hômbaare;
    3. (fig) ~ aan: martije rast {K; gst= martit}; ~ tot/in: jÿndre {K; gst= jÿnter}; ~ in (=terechtkomen in) arfinare armt {U} (fig); ~ tot (vervallen/komen tot) gre helkara {U; gst= gret}.
    raket:: (projectiel) rakett {C}; [gewone] ~ (plant): rôket {C} (L. Sisymbrium officinale).
    rakker:: (=schelm) kâle {C}.
    ram:: (mnl schaap) qurk {C}, ramiy {C}; (mnl konijn) flûjet {C}.
    Ram:: (sterrenbeeld) Ramiy {N}, Arjes {N}.
    ramen:: (=schatten) njame {K; vdw= nja}.
    raming:: njamos {C}.
    rammelaar:: (voor baby's) prérer {C}.
    rammelen:: (geluid voortbrengend) lûrde {U}; (snel heen en weer bewegen) prére {K}; mijn maag rammelt van de honger (ik heb ontzettende trek): gress lartavy veldurtiyse {S}.
    rammenas:: doffiy-radiše {C}.
    ramp:: nocmes {C}; (slag) jéftiy {A; mv=enk}; als er een ~ gebeurt: tildyrami; tot overmaat van ~: luft ef nert hâgypalelira nocmes.
    rampzalig:: (=ellendig) mimðiy {I}.
    rand::
    1. (lett: kader ergens omheen) hâm {C};
    2. (bovenkant v emmer ed) bôrté {C}; tot de ~ gevuld: bôrté-ÿrg {I}; over de ~ lopen (óverlopen: v vloeistof; minder hevig dan kôlte-kura): kurabôrtée {K}; over de ~ stromen (óverstromen: heviger dan kurabôrtée): kôlte-kura {U};
    3. (richel) bôrté {C}; scherpe ~: két {C};
    4. (grens ve vlak) riygâ {C}; de ~ van de stad: ef riygâ rifo ef sÿrt.
    randgebied:: (fig) de sociologie en haar ~en: ef sošolôiy ur ef traiyn tiyns.
    rang:: qutt {C}; hoger in ~ (bv: meerdere): vlufa {I}; hij staat hoger in ~ dan ik (hij is mijn meerdere): do melde kost vlufa veldur.
    rangeerlocomotief:: rângere-fradâs |..ÿje-| = rângernolac {C}.
    rangeren:: (treinen) rângere |..ÿje| {K}; het ~: rângeros {C}.
    ranglijst:: (lijst) quttafiy {C}; (=rangschikking) koffos {C}.
    rangnummer:: (=volgnummer) qutt-hor {C}.
    rangorde:: teps {C}.
    rangschikken:: (ordenen) koffe {K}.
    rangschikking:: (=ranglijst) koffos {C}; (=ordening) âlkibiros {C}.
    rank:: (=slank) wibe {I}; log/plomp||rank/slank: kviddiy {Iid}; rank: kviddiy lo Pano; een ~e/~stelige bloem: eft kviddiy huron lef eft fyg ðiynk; een ~e negerin: eft kviddiy nykera lef eft fyg ÿmâs.
    ransel:: (weitas) crót {C}.
    ransuil:: hôrna-ojel {C} (L. Asio otus).
    rantsoen:: xat {C}, ÿrôniyk {C}; op ~ zetten: ÿrôniyke {K}.
    ranzig:: (sterk: v boter) mitsiy {I}.
    rap:: (=snel/ras) ÿpf {I}.
    rapen:: (v op de grond gevallen fruit/noten ed) lenabe {K}; het ~: lenabos {C}.
    rapport:: rapors {C}.
    rariteit:: (gek voorwerp) tôratiyn {C}; (raar/vreemd voorwerp) spôrp-sviba {C}.
    ras::
    1. (zn) ûplef {C}; menselijk ~: frogrup {C}.
    2. (bv: =snel/rap) ÿpf {I}.
    rasp:: mÿ {C}, splârk {C}.
    raspen:: splârke {K}; hoeveelheid geraspt voedsel: splârkos {C}.
    raspend:: ~/schrapend geluid: krâgos {C}; ~ geluid maken: krâge {U}.
    raspsel:: splârkos {C}.
    rassehaat:: (=racisme) ûplef-qustÿ {C}.
    rasterwerk:: kipp {C}.
    raszuiver:: ûplef-prôltôt {I}.
    rat:: ÿrmyjâ {C} (L. Rattus); zwarte ~: doffiy ÿrmyjâ (L. R- rattus); bruine ~: miterus ÿrmyjâ (L. R- norvegicus).
    ratel:: (instrument) ybert {C}.
    ratelaar:: (instrument) ybert {C}; (plant) nes-huron {C} (L. Rhinantus); grote ~: presÿr nes-huron (L. R- serotinus); kleine ~: belt nes-huron (L. R- minor).
    ratelen:: yberve {U}; het ~ (geratel): ybervos {C}.
    ratelpopulier:: (=esp) âps {C} (L. Populus tremula).
    rationeel:: rašonela {I}.
    rattengif:: (=rattenkruit) ÿrmyjâ-qurredla {S}, ÿrmqur {S} (pop).
    rattenkruit:: »rattengif.
    rauw:: (ongekookt/ongebakken) néffâc {I}; (lett: geschaafde huid/pijnlijke keel; fig: gedrag) knaet {I}; (=grof: opmerking; geluid) wért {I}.
    rauwheid:: (v huid/keel/gedrag) knaetiy {C}.
    ravage:: (=verwoesting) tjester {C}.
    ravijn:: (=afgrond) gôrg {C}, wódenn {C}; sermen {C} (dl= Centraal-Liftka); zie ook Ravijnen in .
    razen:: (=tieren) châe {U}; (=donderen: hard v trap vallen ed) rulte {U}; ~ tegen (te keer gaan tegen): mafurðe ón {U}.
    razend:: (=woedend) st[r]âkenn {I}, mafurt {I}.
    razernij:: mafurðos {C}.
    re:: (muzieknoot) ré {C}.
    reactie:: reâkšo {C}, pallewencât {Crs}; (fig: het ingaan op iemands bewering ed) pallesimuos {Ars}; als ~ op (=ingevolge): pallepainelira {VZ}; »antwoord.
    reactionair::
    1. (zn: persoon) palleðéer {Crs};
    2. (bv) palleðétiy {I}.
    reageren::
    1. (alg) reagere |..ÿje| {K}; impulsief ~ (een bevlieging hebben): verkate {E};
    2. ~ op: pallesimue {K}, pallewencate {K}; (op een reactie) pallepallesimue {K}; A geeft een reactie op B's artikel en B reageert op A's reactie: A kette eft pallesimuos kaf B-ex ef ârtycla, ur B pallepallesimue A-ex ef pallesimuos.
    realiseren::
    1. (=verwerkelijken) realisere |..ÿje| {K};
    2. zich ~: ([plotseling] bedenken) telstje {Kpr; gst= telst; wst= telst•; vdw= telsen}; (zich bewust zijn van): zréftje {K; gst= zréft; wst= zréft•}.
    realisering:: (het zich realiseren): telstjos {A}.
    realistisch:: (met beide benen op de grond) kafsompelira {I}.
    realiteit:: crulabos {A}; hij verliest de ~ uit het oog: ef crulabosz vende mip ef eits rifo do.
    rebel:: (=oproerling) kestkoldrer |..sk..| {C}.
    rebels:: kestkoldrelira {I}.
    recalcitrant:: ~/onwillig zijn (tegen de draad): tygtjare {U}.
    recensent:: quzÿrzerfafer {C}.
    recenseren:: (recensie schrijven over) quzÿrzerfafiye {K}.
    recensie:: quzÿrzerfafiy {C}; ~ schrijven over (recenseren): quzÿrzerfafiye {K}.
    recensie-exemplaar:: (boek om te bespreken) tyre-eksemplar {C}.
    recent:: (=onlangs) resent {I}.
    recept:: (spijzen) resepp {C}; (voor medicijn) tygtjastint {C}; een ~ voor een medicijn: eft tygtjastint kura eft toraniefa; zie ook Recepten in .
    receptie:: (ontvangstbalie: in hotel ed) kettaros {C}; (feestelijke bijeenkomst) kluntâ {C}, fartos-fes {C}.
    rechercheur:: âpipgvârcer {C}.
    recht::
    1. (zn) rigt {C}; (alle wetsregels bij elkaar) rigteren {C}; (rechtsgeleerdheid) inéchos {A}; ~ spreken: inéche {U}; ~ hebben om: inéchare {K}; het ~ hebben op: ef giffe fes ef kâjesafiy furt; tot [zijn] ~ komen: lajjefe {E}; met ~ (terecht; met rede): yôffjÿre |wôff..| {III}; ~ van opstal: ykelbare-rigt {C}; ~ geven op: inéchekette furt {U}; in ~e optreden: âktere fes rigt ur inéchos (jur); »rechten.
    2. (bv) (niet krom) krono {I}; (niet scheef) mén {I}; ~ toe recht aan; ~ op de man af: pijâ ðô; ~ toe recht aan (zonder omwegen; radicaal): šofprôg {I}; hij kijkt ~ in de lens: do zerfe ðô ef lense.
    rechtbank:: (=gerecht) rigtsért {C}; militaire ~: militarr-korsamen {C}.
    rechtdoor:: (=rechtstreeks) colafesiy {I}.
    rechtelijk:: ~e macht: rigt-pôr {SC}.
    rechten:: ~[studie]: rigt {C}; (aan de overheid te betalen, wegens gebruik v voorzieningen, zoals rioolrechten) tâx {C}.
    rechter::
    1. (zn: persoon die recht spreekt) rigtâtatjen {C}, dekeniy {C}.
    2. (bv: rechts) rikbi {I} (afk= rk. of rbi.).
    rechterhand:: kette-hent {C}.
    rechterkant:: rikbi {Cef}; aan de ~: kaf ef rikbi.
    rechteroever:: (de oever aan je rechterhand als je stroomafwaarts kijkt) pôx-rivo {C}.
    rechterzijde:: »rechterkant.
    rechthoek:: verlaf {C}.
    rechthoekig:: koerniy {I}, ekaiy {I}.
    rechtlijnig:: (fig) direcc-sompiy {I}.
    rechtmatig:: wakklatâs {I}.
    rechtmatigheid:: wakklatâs {Aef}.
    rechtop:: (overeind) kronâme {I}; ~ staan (lett: opgericht zijn): ykelbe {U}; ~ zetten (lett: oprichten): ykelbare {K}.
    rechts:: (rechter) rikbi {I} (afk= rk. of rbi.); ~ van: rikbi armt; van ~ naar links: ja rikbi rilko; van ~ naar links en weer terug [slingerend]: rikbibi {I}.
    rechtsgeleerde:: (=jurist) inécher {C}, rigter {C}.
    rechtsgeleerdheid:: (=recht) inéchos {A}.
    rechtsom:: rikbite {III}.
    rechtspraak:: rigtâté {C}; zie ook Rechtspraak in .
    rechtspreken:: rigtâte {U}; het ~ (dat wat er tijdens de rigtâté gebeurt): rigtâtos {A}.
    rechtsregels:: (=rechtsgeleerdheid) inéchos {A}.
    rechtstandig:: (=loodrecht) ménkronâme {I}.
    rechtstreeks:: (=direct) direcc {I}; (=rechtdoor) colafesiy {I}, bót {I}; (=onmiddellijk: ergens heen gaan) ÿbót {I}.
    rechtszetel:: (plaats met kantongerecht) rigtsÿrt {C}; zie ook Rechtszetels in .
    rechttoe:: ~ rechtaan: »recht B.
    rechtuit:: (fig: =ronduit) ðÿm ulânos {C}.
    rechtvaardig:: rigtiô = rigtioh {I}; rechtvaardig||onrechtvaardig: konaðe {Iid}; rechtvaardig: konaðe âfry ef lacs; een ~ man: eft konaðe cubu-merater.
    rechtvaardigen:: (wettigen) kafmonslenpe {K}; zichzelf ~d: quandro-kafmonslenpelira {I}.
    rechtvaardigheid:: rigtess {SC; mv/rsmv= rigtesses}.
    rechtvaardiging:: (wettiging) kafmonslenpos {A}.
    rechtzaak:: (geding) baxes {C}.
    recidivist:: (misdadiger die in herhaling valt) nâs-glônt {C}.
    reciteren:: (opzeggen: v les/gedicht) muxare {K}.
    reclame:: reklâme {C}.
    reclamebelasting:: (in Spok: wordt geheven op het maken v buitenreclame in het algemeen) reklâme-tâx {C}; .
    reclameren:: iets ~: ef qugle ÿrhapû luft flaju.
    record:: sgôns {C}.
    recreatie:: rekreašo {C}.
    recreatiegebied:: (parkachtig gebied bij een stad, met water, bos, speelweiden ed) jola-fort-areû {C; rs= jola-fort-areût}.
    recreatiepark:: (pretpark: met kermis ed) nefâr {C}.
    rector:: (v academie/klooster) qufaer {C}; (schoolhoofd) kolesnurp {C}.
    redacteur:: redâkterr {C} (afk= red.).
    redactie:: redâkšo {C} (afk= red.); onder ~ van: fes redâkšo rifo.
    redactioneel:: redâkšonela {I}.
    reddeloos:: net-ÿotfa {I}; niet ~ [verloren] (te redden): ÿotfa {I}.
    redden:: ÿotfe {K; gst= ÿott}; te ~ (niet reddeloos verloren): ÿotfa {I}.
    redding:: ÿotfos {C}.
    reddingsboot:: moplariy-karé {C}, Flesstka {C/N} (pop/iro).
    reddingsgordel:: moplariy-bent {C}.
    rede::
    1. (toespraak) spéše {C}, quariy {C; mv= quarest}; een ~ houden: ef paine eft quariy; in de ~ vallen: idemuxe {K}; bruusk in de ~ vallen: môðite {K}; het in de ~ vallen: môðitos {C}; persoon die anderen [altijd] in de ~ valt: môðiter {C};
    2. (=denkvermogen) ratô {C}; met ~ (terecht; met recht): iyziy {I}, yôffjÿre |wôff..| {III}.
    redelijk:: (volgens de rede) ratô-âp {I}; (=billijk) kvâmpajé {I}; (niet goed en niet slecht) yôff |wôff| {I}; het lijkt ~ weer: ef loke yôff wónzol.
    redelijkerwijs:: ~ gesproken (menselijkerwijs) iyter-molaiy {III} (afk= i.m.).
    redelijkheid:: (=billijkheid) kvâmpajos {A}; hij is niet tot ~ te brengen: do yntaje sener nekvâmpajé morises.
    redeloos:: ratô-velp {I}.
    reden:: baso {C}; om een of andere ~: fes serten baso; om ... ~en: furt ... basos; om ~ van; de ~ is: basoiy {I}; verontschuldigende ~ (excuus): natumt-baso {C}; een ~ hebben om (gemotiveerd zijn om): ilace beri {U}.
    redenaar:: quariyter {C}.
    redeneren:: kvâmpe {U}.
    redenering:: kvâmpos {C}.
    reder:: (v schepen) dreumânater {C}.
    rederij:: (=rederskantoor) njebopiy-buro {C}; zie ook Rederijen in .
    rederskantoor:: (=rederij) njebopiy-buro {C}.
    redmiddel:: ÿotfe-tiyn {C}.
    reduceren:: ~ [tot]: redusere [tukst] |..ÿje| {K}.
    reductie:: redukšo {C}.
    reduplicatie:: redupliseros {C}.
    redupliceren:: reduplisere |..ÿje| {K}.
    ree:: (ntr) rÿ {C} (L. Capreolus capreolus); (mnl: =reebok) liyts {C; mv= liytsa}; rÿter {C} (jagersterm); (vrw: =reegeit) dâ {C}; (jong: =reekalf) [rÿ-]fulf {C}.
    reebok::
    1. (mnl ree) liyts {C; mv= liytsa}; rÿter {C} (jagersterm);
    2. (antiloop) antelopiy {C}.
    reeds:: (=al) pip {III}, rif'al {III} (arch/dl= Centraal-Berref); nu ~ (=nu al): ralpip {III}.
    reëel:: reela |rewela| {I}; (nuchter/met realiteitszin) kÿponmiypiy {I}.
    reegeit:: (vrw ree) dâ {C}.
    reekalf:: (ntr: jonge ree) [rÿ-]fulf {C}.
    reeks:: (=rij) qutva {C}, bróft {C} (dl= Peg); (=serie) reks {C}.
    reep::
    1. (alg) (band, strook) bent {C}, bjelt {C};
    2. (=strook/strip) (v papier ed) ryf {C}; (v metaal/plastic ed) ryfa {C};
    3. (=baan) (v textiel) lÿ {C};
    4. (=plak) (chocola ed) table {C}; ~ chocolade: šoclatiyn {C}.
    reet::
    1. (=kier/spleet) ajer {C};
    2. (=kont) bôrs {C} (pop), stâgt {C} (pej), xûk {C} (vulg).
    referendum:: (=volksstemming) referendym {C} (in Spok een gebruikelijk middel voor politieke beslissingen; of liever gezegd, als de politiek zelf geen beslissing kan/wil nemen).
    referentie:: (=verwijzing) wiðos {C}.
    refereren:: ~ aan: wiðe {K}.
    reflexief:: (taalk: =wederkerend) quandroiy {I}.
    reformeren:: reformere |..ÿje| {K}.
    reformisme:: (streven naar hervorming) reformesmiy {C}.
    refrein:: ÿtiner {C}; (in een traditioneel Spok vers) driycah {C}.
    regeerder:: tangôrt {C}.
    regel::
    1. (=voorschrift) vlass {C; mv= vlassa}, regliss {C; mv= regliše}; de ~s opvolgen: reglisse {E}; hier gaat alles volgens de ~s: kusami eft heft melde; dat is tegen de ~s/etiquette! (dat hoort niet!): zafts melde kirðiyk!; volgens de ~s der natuur (wetmatig): šaðôrala {I}; als ~ (gewoonlijk): hitšo {I}; zie ook Regels en wetten in ;
    2. (orde[ning]) vlazzos {C}, hyder {C} (arch/poe);
    3. (in gedicht) seg {C}.
    regelaar:: (persoon die regelt) reglatjen {C}; (werktuig) regloi {C; rs= regloe}.
    regelen:: (=organiseren) vlazze {K}; (regels geven) regle {K; gst= regg}; (=stellen) xuriyme {K}.
    regeling:: xuriymos {C}; (het regels-geven) reglos {C}; (=ordening) vlazzos {C}.
    regelmaat:: (v leven) smoter {A; mv=enk}; (=orde) petsquts {C}.
    regelmatig:: (=gelijkmatig)
    1. (alg: niet afwijkend ve regel/gewoonte) reglefort {I}, ÿrlikjakarsiy {I};
    2. (v oppervlak) ÿrlikÿjaiy {I};
    3. (v tijd) ÿrlikfortiy {I}, reglefort {I};
    4. (v leven: zonder veel opwinding; v gezicht: met ~e trekken) smotiy {I}; een ~/saai leven: eft ritmise poiros;
    5. (=geregeld; met vaste tussenpozen terugkerend) kaf forts {III}.
    regelrecht:: (=rechtstreeks) colafesiy {I}.
    regen:: bidalos {S}; bij ~: lóf ef bidalos; in geval van ~: bidalami {I}; in geval van ~ gaat het feest niet door: eft bidalami fenta sen nert wencate; zure ~: asittbidalos (asittbidalôsta) {C}; (sprkw) van de ~ in de drup komen: ef arfine mip ef uokk fes ef flecs.
    regenachtig:: bidal {I}.
    regenboog:: avyro-ârc {C}.
    regenboogforel:: avyro-ârc-drót {C} (L. Salmo gairdneri).
    regenbui:: gura {C}.
    regenen:: bidale {E}; hard ~ (hozen): tiyste {U}; mocht het gaan ~ (in geval van regen): bidalami {I}; mocht het gaan ~, dan gaat het feest niet door: eft bidalami fenta sen nert wencate.
    regenjas:: bidale-kas {C}.
    regenpijp:: jôrm-jéns {C}.
    regenscherm:: (=paraplu) lagitofidal {C}; lada {C} (pop).
    regent:: (regènt: =bestuurder) lydatjen {C}.
    regenval:: tobidalosÿ {C}.
    regenworm:: kles-fer {C} (bep soort: L. Allolophora longa); blauwe ~: blotter fer {C} (L. Octolasium cyaneum); rode ~: mindefit fer {C} (L. Lumbricus rubellus); grote ~: bidale-fer {C} (L. Lumbricus terrestris).
    regenwulp:: hardlap-piti {C; mv= --pitiye} (L. Numenius phaeopus).
    regeren:: tangodame {U}.
    regering:: (=bewind) tangodâm {SC}; met afgezette ~ (regeringsloos): flepsa {I}.
    regeringsgebouw:: tangotsért {C}.
    regeringsloos:: (met afgezette regering) flepsa {I}.
    regie:: vlazzos {C}.
    regio:: »landstreek.
    regionaal:: distrykalo {I}.
    regisseren:: vlazze {K}.
    regisseur:: vlazzatjen {C}.
    register:: (v orgel; taalk) register {C}; (=catalogus) ramâ {C}, •ramâ = •amâ {SX.c > c}.
    registratie:: réchiysos {C}.
    registreren:: réchiyse {K; vdw= réchiys}.
    reglement:: (alg: regels) toreglissÿ {C}; (statuut/verordening) tukstblaffos |..ksbl..| {C}.
    rehabilitatie:: rehabilitašo {C}.
    rehabiliteren:: rehabilitere |..ÿje| {K}.
    rei:: (koor: zanggroep) lûmpa {C}.
    reiger:: ocantûm {C} (in Spok ihb rode reiger: L. Ardea rubida); [blauwe] ~: ryje {C} (L. Ardea cinerea).
    reigersbek:: gewone ~: [presÿr] ryje-snebbe {C} (L. Erodium cicutarium).
    reiken:: ~ tot (zich uitstrekken tot): léfše {K}; het reikt van A tot B: ef léfše rempe A hiycce B (altijd rempe en hiycce, nooit trâk of resultatief).
    reikhalzen:: ~ naar: luftubere {K}.
    reikwijdte:: léfšos {A}.
    reilen:: het ~ en zeilen: ef vergos ur upk; zoals het reilt en zeilt: fes ef vergos ur upk.
    rein:: (=schoon) clenn {I}; (=proper) ming {I}; (=louter/onbedorven) prôltôt {I}.
    reinheid:: (=properheid) minga {C}.
    reinigen:: (=schoonmaken) minge {K}; chemisch ~ (stomen): gemislukte {K}.
    reiniging:: mingos {C}.
    reis:: (alg) tupplip {C}; kort ~je (uitstapje): belt-tupplip {C}; (tocht te paard): pôhatos {C}; enkele ~: (alleen heenreis) ért {Cef}; (treinkaartje alleen geldig voor de heenreis) ért {Cef}, hennâ ({Cef}; een enkele ~ Hirdo: eft ért furt Hirdo; goede ~! (vaarwel!: klassieke afscheidswens): eft hupster poh lef kôbo!; voorbereidingen voor een ~: kotupplip {C}; voorbereidingen voor je ~ maken: ef melde fes ef kotupplip.
    reisbureau:: tupplipofiss {C; mv= tupplipofiser}.
    reisdeken:: (=plaid) plÿðe {C}.
    reisdevies:: reisdeviezen: tupplipe-fespildôsta {Cmv}.
    reisdoel:: (=bestemming) destinašo {C}, poh-col {C; mv= --côle}.
    reisgenoot:: tupplip-ralaer {C}.
    reisgids:: (boek) nuppit {C}; (persoon) giyt {C}.
    reizen:: (alg) tupplipe {E}; (per schip) karte {U}; (trekken: te voet) sôlše {U}; te paard ~ (met een paard rondtrekken): pôhate {U}.
    reiziger:: (alg) tuppliper {C}; (op schip) karter {C}; (te voet) sôlšer {C}; (te paard) pôhater {C}.
    rek:: (=rooster) râc {C; mv= rec}; (elk voorwerp dat uit een soort traliewerk bestaat) wochos {C}; (boekenrek) kronâm {C}; (veerkracht) gvénar {C}.
    rekbaar:: (lett: elastisch) olijatt {I}; (fig: op veel manieren uit te leggen) pertpryÿl {I}; een ~ begrip: eft pertpryÿl xâros.
    rekbaarheid:: (lett: elasticiteit) olijatiy {C}.
    rekel:: (mnl vos) zléga {C}; (mnl wolf) milbo {C}.
    rekenen:: note {U}; het ~: notos {C}; opnieuw ~ (narekenen omdat het zeker is dat de berekening niet klopt): note-kaf {K}; ~ op: lahâje {K; gst= lahâs}; ~ tot: quppe ón {K} (ón is dt/vz); in de statistieken wordt de veeteelt tot de industrie gerekend: fes ef statistiycs blul quppelije ef fa'ileldâ ón ef fabrokaliyto; zie ook Rekenen in .
    rekenfout:: note-fotel {C}.
    rekening:: (=nota/factuur) nota {C}, fesnotos {C}; (het rekenen) notos {C}; in ~ brengen: ef sÿrte lo notos; ~ houden met: yte {K}.
    rekenkundig:: note-zintes {I}.
    rekenopdracht:: ([rekenkundig] vraagstuk) note-xafolla {C}.
    rekenschap:: zich ~ geven van: lalôve furt {U}.
    rekken:: olije {K; gst= olit}; (uit~; langer maken) gvénare {K}; de tijd ~: ef miptrekke forts.
    rekking:: (lett) olijos {C}.
    rekruut:: (aankomend soldaat) jÿzûger {C}.
    rekstok:: ufne-zorâ {C}.
    rel:: (=oploop/opschudding; alg) lavÿ {C}; wast {C; mv= wâste}; grote ~ (=opstand/opschudding, ook politiek) rel {C}; ~letje (=opstootje/straatruzie) pûla {C}, ôtrert {C} (pop); ~ schoppen: ef tesemre pûlas; op ~len belust (=opstandig): reliy {I}.
    relaas:: (=verhaal) storâs {C; mv= storâsa}.
    relais:: (elektrische schakeling) reless {C; mv/rsmv= relesses}.
    relateren:: ~ aan: cijazare ón {K}; gerelateerd zijn aan: cijaze ón {U}.
    relatie:: relašo {C}; (=betrekking) cijazutos {A}.
    relatief:: cijazut {I}; cijazut-• {PX}; (verhoudingsgewijs) glistippiy {III}; er is ~ veel vraag naar aardbeien: ef mentusars giffe glistippiym pert fes ef linnos; hij is ~ rijk: do melde cijazut-ielba.
    relevant:: (=betekenisvol) istjo {I}.
    relevantie:: côstišerpse {Aef}.
    reliëf:: jekos {C}.
    reliekschrijn:: (Erg) ðurt {C}.
    religie:: (=godsdienst) religišo {C}; zie ook Religie in .
    religieus:: (=godsdienstig) religišela {I}.
    relikwie:: reliciy {C}; (Erg) iylâft {C}.
    reling:: (op schip) tobarÿ {C}, vânts {C; mv= vântsa}.
    relletje:: »rel.
    relmuis:: glisse {C} (L. Glis glis).
    rem:: prams {C}.
    rembours:: trofiy-nakaftos {C} (afk= tro/na); iets onder ~ verzenden: ef zâlbinase flaju luft trofiy-nakaftos (luft tro/na) = ef zâlbinase flaju fara trofiy-nakaftos (f/tn); trona {C} (spr).
    remise:: (loods) gara |gAra/garA| {C; mv= garaes}; (bij schaken) festmer {C}.
    remlicht:: (=stoplicht: achterop auto) stôptat {C}, pramstat {C}.
    remmen:: pramse {K}.
    remming:: (lett) pramsos {C}; (fig) xâfu {SC}.
    ren:: (voor kippen) noji {C}; (het rennen) zylos {C}.
    renbaan:: zyle-vâliy {C}, zyle-lirrotiy {C}.
    rendabel:: zutelira {I}; ~ maken (exploiteren/ontginnen): opjÿge {K; vdw= opjÿg}.
    rendement:: (nuttig effect) iyc-quglos {A}; (=winst) quamp {C}.
    rendier:: (mnl/ntr) rÿn {C} (L. Rangifer tarandus); (vrw) rÿna {C}.
    rendiermos:: rÿn-kles {S} (ihb: L. Cladonia rangiferina).
    rennen:: (sneller dan frajjae = hardlopen) frajjaare {U}; (=hollen; v mensen) inue (nue) {E; gst= inut (nut)}; (zeer snel; ook v dieren) zyle {E}; het ~ (ren): zylos {C}.
    renpaard:: âver {C}.
    rensport:: zyle-sport {C}.
    rente:: (=interest) rente {C}.
    reorganisatie:: nâs-ôrganisašo {C}.
    reorganiseren:: nâs-ôrganisere |..ÿje| {K}.
    reparateur:: nier {C}.
    reparatie:: (lett: =herstel) nios {C}, reparašo {C}.
    repareren:: (alg: =herstellen) nie {K; gst= nit}, reparere |..ÿje| {K}; (=maken/herstellen) riffe {K} (spr); het ~: reparašo {C}.
    repel:: (=vlaskam) drâtjô {C}.
    repertoire:: meggafiy {C}.
    repeteren:: repetere |..ÿje| {K}; (instuderen: toneel ed) jymazôzje {K; gst= jymazôss}.
    repetitie:: repetišo {C}; (toneel ed) jymazôzjos {C}; generale ~: mennmerros {Crs}.
    repliek:: quzÿr-kûratiyn {C}.
    reportage:: (vrnl op TV ed) repôrta |repÔrta/repôrtA| {C; mv= repôrtaes}; (=verslag) fi'onos {C}.
    reporter:: (=verslaggever) fi'onatjen {C}.
    reppen:: ~ over/van iets tegen iemand: lâpjôle flaju ón rast {K}.
    reproduceren:: reprodusere |..ÿje| {K}.
    reproductie:: reprodukšo {C}; (afdruk) kabitiyn {C}; (v schilderij) platiranu-tjefos {C}.
    reptiel:: blacroer {C}.
    republiek:: republicâ {C}.
    republikeins:: republiciy {I}.
    reputatie:: reputašo {C}; (=vermaardheid) yell |well| {C}; goede ~/naam: ozzûp {C}; een goede ~ hebben: ozzûpe {U}; slechte ~/naam: nôgos {A}; een slechte ~ hebben: nôge {U}; in ~ achteruitgaan (verlopen): tiympe {U}; verlies van ~ (verloop/achteruitgang): tiympos {A}.
    reseda:: [wilde] ~: reseda {C} (L. Reseda lutea).
    reserve:: (=noodvoorraad) sagag {S}; (=reserveonderdeel) quÿe-parte {C}; (in sport) quÿer {C}; (voorbehoud) reserf {SC}; in ~ houden: xlacate {K}; onder ~ (onder voorbehoud): lef nâs-miypos {A}.
    reservefonds:: ûpkolsmurf {S}.
    reserveonderdeel:: quÿe-parte {C}.
    reserveren:: reservere |..ÿje| {K}; (=bespreken) kaffane {K}.
    reservering:: reservašo {C}; (=bespreking) kaffanos {C}.
    reservewiel:: quÿe-trôchâ {C}.
    reservoir:: wencater {C}; (=tank) tenk {C}.
    resetknop:: (op computer ed) nie-cnô {C}.
    resetten:: (v computer ed) nie {K; gst= nit}.
    residentie:: residenšo {C}.
    respect:: respecc {SC}.
    respectabel:: respekteramiy {I}.
    respecteren:: respektere |..ÿje| {K}.
    respectievelijk:: arfinelira {II} (afk= a/lira); respekteffiy {I}.
    respectvol:: respecciy {I}.
    ressorteren:: ~ onder: ÿrylare {K}; het dorp Kverdehille ressorteert onder de gemeente Amahagge: ef zeces Kverdehille ÿrylare ef zomar Amahagge.
    rest:: (wat over[ig] is) lakâ {C}.
    restant:: (overschot) lakâos {C}; (overgehouden voorraad) lakâ-jÿzoošos {C}; (wat nog betaald moet worden) blefchy {Aef}.
    restaurant:: (in stad) lurfel {C}; (herberg [buiten de stad], vaak met pensionaccommodatie) póntel {C}; hij heeft in het ~ De Drie Torens gegeten: do larda fes ef Ef Dur Tarisz-lurfel (let op het dubbele lw!); zie ook Restaurants in .
    restauratie:: (v gebouwen/oude kunst) poerteros {A}.
    restauratiewagen:: (in trein) leferakânolac {C}.
    restaureren:: (v gebouwen/oude kunst) poertere {K}.
    resten:: ons rest nog de vraag: ef linnos lakâe velk ón kirro.
    resteren:: (over zijn) lakâe {U}.
    resterend:: (overig) nexizjiy {I}.
    restitutie:: (=teruggaaf) noftatos-tÿrt {C}.
    restrictie:: fesbindos {A}.
    resultaat:: njamos {C}, resultât {C}.
    resultatief:: (taalk) resultativiy {C}.
    RESULTATIEF::

    RESULTATIEF VAN ENKELVOUDIGE SUBSTANTIEVEN
    eindigend op
    (beginnend met)     		variabel accent gefixeerd accent
    monosyllabisch polysyllabisch
    Fonetisch uitgangspunt
    -V
    -VV(V)
    -V'V
    -C
    -CC(C)
    -h
    -ÿr
    -ÿrC
    -x
    -Cx
    -ch
    -Cch     		-Ve *
    –
    –
    -2Ce *
    -CC(C)e *
    -he
    -ÿre
    -ÿrCe
    -xe *
    -Cxe
    -che
    -Cche     		-Ve *
    SN *
    -V'Ve ¹
    -2C *
    -2CC(C) *
    -he
    -ÿre
    -ÿrCe
    -xe *
    -Cxe of -2Cx
    -che
    -Cche of -2Cch     		-Ve *
    SN *
    -V'Ve
    -Ce °*
    -CC(C)e °*
    -he
    -ÿre
    -ÿrCe
    -xe
    -Cxe
    -che
    -Cche
    Syntactisch uitgangspunt
    -os
    (menn-)
    (palle-)
    (pazzo-)
    -lôiy
    -Viy nom.
    -Va fem.
    (to-)-Vÿ
    (nâ-)-Ve
    PG syll.m/n
    PG -ân     		-ot ª
    –
    –
    –
    –
    –
    –
    –
    –
    -t
    –     		-ot ª
    –
    –
    –
    -lôiyt
    -Ø ¹
    -Vat ¹
    (to-)-Ve °
    (nâ-)-Vte
    -t
    –     		-ot ª
    -Ø
    -Ø
    -Ø
    -lôiyt
    -Ø
    -Vat
    (to-)-Ve °¹
    (nâ-)-Vte
    -t
    -Ø
    -VV(V)eindigend op twee of meer vocalen
    -V'Veindigend op vocaal–glottisslag–vocaal
    -CC(C)eindigend op twee of meer consonanten
    -2Cconsonantverdubbeling
    -eparagogische e (klinkt als schwa; voorafgaande vocaal lang)
    -esuffix -e
    *relevant voor rs-vorming v zn'n met onregelmatig meervoud (zie ook schema hieronder)
    °behoudens de uitzonderingen die ongemarkeerd blijven (SN)
    ¹behoudens de uitzonderingen die (anders) gemarkeerd zijn (SN)
    ªabstr zn'n blijven ongemarkeerd (Ø)
    SNvoor onregelmatige vormen, zie desbetreffende lemma's in Spokaans-Nederlandse deel van Dictio
    -Øongemarkeerd
    nom.nominalisatie v add'n
    fem.feminiserend
    PGPegrevische leenwoorden

    RESULTATIEF VAN MEERVOUDIGE SUBSTANTIEVEN
    eindigend op concr.subst.n abstr.subst.n
    -s (hoofdregel)
    -es
    -ôsta
    -aša
    -cet
    -set
    -sz
    -Cÿ fem.
    -Vÿ fem.
    FR -aes
    -Ø
    -osz
    onregelmatig mv op -s
    overig onregelm. mv     		-ses
    –
    -ôstat
    -ašat
    -ceste
    -seste
    -ste
    -Cÿe
    -Ve
    -aeste of -aese
    –
    –
    -ses °
    ZIE ENKELVOUD     		-set
    -eset of -et
    –
    –
    –
    –
    –
    –
    –
    –
    -s
    -oste
    –
    ZIE ENKELVOUD
    °behoudens de uitzonderingen, zie desbetreffende lemma's (SN)
    SNvoor onregelmatige vormen, zie desbetreffende lemma's in Spokaans-Nederlandse deel van Dictio
    -Øongemarkeerd
    fem.feminiserend
    FRFranse leenwoorden op -age in het Frans
    ZIE ENKELVOUD
    De res.vorming van onregelmatige mv'n is identiek aan de rs-vorming van enkelvoudige zn'n: zie schema hierboven, waarin de met * gemarkeerde gevallen relevant zijn voor de rs-vorming van zn'n met een onregelmatig mv.

    RESULTATIEF VAN ADDITIEVEN
    eindigend op
    (beginnend met)     		variabel accent gefixeerd accent
    monosyllabisch polysyllabisch
    Fonetisch uitgangspunt
    -V
    -VV(V)
    -V'V
    -C
    -CC(C)
    -h
    -ÿr
    -ÿrC
    -x
    -Cx
    -ch
    -Cch     		-Ve
    –
    –
    -2Ce
    -CC(C)e
    -he
    -ÿre
    -ÿrCe
    -xe
    -Cxe
    -che
    -Cche     		-Ve
    -te
    -V'Ve
    -2C
    -2CC(C)
    -he
    -ÿre
    -ÿrCe
    -xe
    -Cxe
    -che
    -Cche     		-Ve
    -te
    -V'Ve
    -Ce
    -CC(C)e
    -he
    -ÿre
    -ÿrCe
    -xe
    -Cxe
    -che
    -Cche
    Syntactisch uitgangspunt
    -att add.ww.
    -lira lex.
    (nert +)-'kurre
    -erÿ
    -ine
    -Viy add.ww.
    (te-)-Ve
    (te-)-Va
    cat.III
    geogr.naam
    (pâlt-)
    (us[e]-)
    -ott
    -ûte
    met redpl.     		–
    –
    –
    –
    –
    –
    –
    –
    -Ø
    -Ø
    –
    –
    –
    –
    –     		–
    -lirat
    –
    -erÿt (-erÿte*)
    -inet (-inete*)
    -Vte
    (te-)-Vte
    (te-)-Vte
    -Ø
    -Ø
    -Ø
    -Ø
    –
    -Ø
    -Ø     		-attiy (-atte*)
    -lirat
    -'kurrete
    -erÿte (-erÿt*)
    -inete (-inet*)
    -Vte
    (te-)-Vte
    (te-)-Vte
    -Ø
    -Ø
    -Ø
    -Ø
    -Ø
    -Ø
    -Ø
    -VV(V)eindigend op twee of meer vocalen
    -V'Veindigend op vocaal–glottisslag–vocaal
    -CC(C)eindigend op twee of meer consonanten
    -2Cconsonantverdubbeling
    -eparagogische e (klinkt als schwa; voorafgaande vocaal lang)
    -esuffix -e
    *spreektaalvorm
    -Øgeen resultatief
    add.ww.additivering van ww'n
    add.zn.additivering van zn'n
    lex.gelexicaliseerd vdw

    retour:: (=terug) tÿrt {III}.
    retourbiljet:: (=retourtje) henntÿrt {Cef} (afk= h/t), tert {C}.
    retourneren:: (=terugzenden) zâlbinase-tÿrt {K}.
    retournering:: (=terugzending) zâlbinasos-tÿrt {A}.
    retourtje:: (=retourbiljet) henntÿrt {Cef} (afk= h/t), tert {C}.
    reu:: (mnl hond) hâst {C}; (gecastreerde hond) prôlt {C}.
    reuk:: (geur) zviylfos {A}; (=reukzin) zviylf {C}.
    reukgras:: ardef-kles {S} (L. Anthoxanthum odoratum).
    reukloos:: mrógé {I}.
    reukstof:: (essence) lâs-izardos {C}.
    reukwater:: ardef-knurfel {S}.
    reukzin:: zviylf {C}.
    reumatiek:: rumatiyc {C}.
    reumatologie:: rumatolôiy {C}.
    Réunion:: Reuniôn {G}.
    Réunions:: (bv) reuniôn {IIef}; ~e man: Reuniôny {Cef}; ~e vrouw: Reuniôna {Cef}.
    reus:: frÿcc {C}.
    reusachtig:: ~ [groot] (kolossaal): granô-hupster {I}; (immens) frÿcciy {I}; ~ groot (onmeetbaar): nert quimetselira {I}.
    reutelen:: cnurše {U}.
    reuzel:: zvuk {S}.
    reuzenhaai:: haje-draca {C} (L. Cetorhinus maximus).
    reuzenhoutwesp:: hupster cÿrot-ÿvâna {C} (L. Urocerus gigas).
    reuzenkluifjeszwam:: o'icrâ stiyjâp-missis {C; mv= --missisa} (L. Gyromitra gigas).
    reuzenknotszwam:: mitraquf {C} (L. Clavariadelphus pistillaris).
    reuzenpaardestaart:: (plant) keša reve-esa {C} (L. Equisetum telmateia).
    reuzenstropharia:: roodbruine ~ (paddestoel): Pâlsten-rafeo {C; rs= --rafette} (L. Stropharia rugosoannulata).
    reuzenzilverspar:: frÿcc-ðôle {C} (L. Abies grandis).
    revalidatiecentrum:: nerkonsért {C}.
    revalidatiekliniek:: nerkonsért {C}.
    revaluatie:: smurfpjaqurros {A}.
    revalueren:: ef kette smurfpjaqurriy {I}.
    revers:: ozÿrtiy {C}.
    revisionisme:: (socialistisch streven naar Evolutie geen REvolutie) revišonesmiy {C}.
    revival:: nâs-poiros {A}.
    revolutie:: (vrnl politiek) revolušo {C}.
    revolutionair:: (zn: persoon) grequglatjen {C}; (bv) grequgler {I}.
    revolver:: grerefjéns {C}; (=pistool) refjéns {C}.
    revu:: revu {C}.
    riant:: stjech {I}.
    rib:: (in borstkas; ribstuk/kotelet) rebbe {C}; zwevende ~: nefrebbe {C}; (v kubus) két {C}; (v schip) krum {C}.
    ribbel:: zryn {C}.
    ribfluweel:: zryn-manceste {Sef}; van ~ gemaakt (ribfluwelen): zryn-manceste {I}; »fluwelen.
    ribstuk:: (=kotelet) rebbe {C}.
    richel:: (=rand) bôrté {C}; »rand.
    richten::

    1. (alg: in een rechte lijn/bepaalde richting brengen) loine {K}; langzaam te gronde ~/doen gaan: lâfesype (lâfsype) {K};
    2. (plaatsen/stellen/regelen/rechtmaken) xuriyme {K}; het ~: xuriymos {C};
    3. ~ [op] (op een doel: v geweer/aandacht ed): lone [kaf] {K}; het ~: lonos {C};
    4. ~ [aan] (v brief/woord): kuberre [ón] {K; vdw= kuberros of regelm.}; het ~ (v brief/woord): kuberros {C};
    5. (reflexief) zich ~ naar (als voorbeeld nemen): ieme {K}; we moeten ons ~ naar de omstandigheden: kirro iemûs ef glistiys; zich ~ op (zich concentreren op): gazeûte {K; vdw= gazeût}.
    richting::
    1. (alg) loin {C}; in alle ~en: helkara cradef loins; de globale ~; de ~ ongeveer: ef utfin loin;
    2. (waar iemand/iets vandaan komt) toffik {C}; (waar iemand/iets heen gaat) praba {C};
    3. in de ~ van: loiniy {VZ2n}; we lopen in de ~ van het station (maar niet met de bedoeling om ook NAAR het station te gaan): kirro farte loiniy ef garrent; hij kijkt in de ~ van mij/in mijn ~ (maar niet met de bedoeling om mij te zien): do zerfe loiniy tsil.
    richtingaanwijzer:: (op auto) oto-pra {C}.
    richtlijn::
    1. (lett) (mbt grond-/metselwerk) ÿrûðy {C};
    2. (mbt het richten v vuurwapens) loner {C};
    3. (fig) (aanwijzing ve te volgen gedrag) ÿrûðy {C}, loner {C}; (juridisch: bindend voorschrift) directeff {SC}.
    richtsnoer:: (=leidraad) lyde-lâft {C}; (=grondbeginsel) fyrah {SC}; (vgl ook: richtlijn).
    ridder:: (alg) câblân {C}.
    ridderlijk:: (galant) giensta {I}.
    ridderorde:: kniturt {C}, wâlka {C}.
    ridderzaal:: câblân-zalas {C}.
    ridderzwam:: gele ~: kolai clalôi-missis {C; mv= --missisa} (L. Tricholoma flavovirens); grote paarse ~: bârÿr tére-chént {C} (L. Lepista nuda).
    rieken:: ~ naar (lett/fig: ruiken naar): cÿrfûne lo {U}; dat riekt naar chantage: ef cÿrfûne lo eft ymastjof; (fig) cÿrstyne lo {E}: dat riekt naar chantage: ef cÿrstyne lo eft ymastjof.
    riem::
    1. (strook/band) lederen ~ (strook): ðéryf {C}; (=ceintuur) roffot {Cef}; (koppel: v leer) telc {C};
    2. (=peddel) rozjep {C; mv= ûrozjep}.
    riet:: (alg) ritt {S}; [gewoon] ~: zvâmp-ritt {S} (L. Phragmites australis); "moeras~" (Spok rietsoort): clamiða-ritt {S} (L. Phragmites palustris); van ~ gevlochten (rieten): rittiy {I}; met ~ bedekken (dak): ziynðe {K}.
    rietdekken:: het ~: ziynðos {C}.
    rieten:: (van riet gevlochten) rittiy {I}; ~ dak: ziynðer {C}.
    rietgans:: ritt-uas {C} (L. Anser fabalis).
    rietgors:: doffiy bûnt {C} (L. Emberiza schoeniclus).
    rietgras:: ritt-kles {S} (L. Phalaris arundinacea).
    rietstengel:: fyt {C}.
    rietsuiker:: ritt-grum {S}.
    rietveld:: ritt-blufk {C}; (langs oever) tuše {C} (dl= Noord-Liftka).
    rietvoorn:: (=ruisvoorn) ruše {C}, (soms) rošes {C} (L. Scardinius erythrophthalmus).
    rif:: riyf {C}.
    rij:: (=reeks) qutva {C}, bróft {C} (dl= Peg); (=serie) reks {C}.
    rijbaan:: weg-tult {C}.
    rijbewijs:: ufire-kornin {C; mv= --kartafiy}; zie ook Rijbewijzen in .
    rijbroek:: brug {C}.
    rijden::
    1. (alg: mbv wielen voortbewegen) ufire {K/U}; Jân/de auto rijdt slecht: Jân/ef oto ufire tildâ; hij rijdt terwijl hij zingt; hij zingt onder het ~ (lett "hij rijdt te zingen"): do chafoste ur ufire; ik rijd IN Petriy's auto naar huis: gress ufire fesért Petriyex ef oto; ik rijd/breng Petriy's auto naar huis/thuis: gress ufire Petriyex ef oto LO fesért; verder ~ (doorrijden): mufire {U}; af komen ~ op (aanrijden op): lâufire na {U}; hij komt hard op me af~: de lâufire hups na gress; (met nadruk op zich voortbewegen) féle {U};
    2. ~ in/op (berijden: =besturen v auto/paard ed): ufirare {K};
    3. ~ op/over/door (berijden: v weg/brug/tunnel ed): lâufire {K} (obj bij lâufire kan GEEN rijdier/vervoermiddel zijn);
    4. ~ op (dienst hebben op) lâufire {K}; deze trein rijdt niet op Gret (gaat volgens de dienstregeling niet naar Gret): dena treno nert lâufire Gret;
    5. (ve schip tegen de wal): ôgrylmde {U}.
    rijdraad:: (trein/tram) rôry-drat {C}.
    rijexamen:: ufire-eksâm = ufire-exâm |ks| {C}.
    rijgen:: (kralen) sterne {K}; (met grote steken naaien) tocodre {K; gst= tocott}.
    rijk::
    1. (zn) (alg) stat {C}; (ve machtig vorst) empiyr {C}.
    2. (bv)
      1. (veel geld) ielba {I}; stinkend ~: somôn ielba; rijk||arm: herpsa {Iid}; een rijke baron: eft herpsa jolarater lef smurf;
      2. (veel bezittingen hebbend) šadoriy {I};
      3. ~ aan (vol van): peran pai {III}; ~ aan grote rivieren (rivierenrijk): kôltót {I} (kan ook voor een situatie in Spok gebruikt worden); het eiland Liftka is ~ aan rivieren: Liftka melde eft kôltót ileset.
    rijkdom:: (veel geld) ielbajiyn {C}; (fig) monys {Cmv}; een ~ aan antieke boeken: eft monymit lef ântikiyn mimpits.
    rijkelijk:: (=overvloedig) ôpalefiy {I}; ~ voorzien van: peran pai {III}.
    rijkleding:: rÿtômhûls {C}.
    rijksambtenaar:: stat-hut {C}.
    rijksbegroting:: šark-ÿozos {C}.
    rijksdaalder:: riyx-daler {C}.
    rijkspolitie:: stat-polišo {C}.
    rijksstudietoelage:: (studiebeurs) garenta {C}.
    rijkswaterstaat:: (ong) šarkiffos {C} ([instantie die belast is met het] beheer v waterwegen/bruggen/sluizen/dijken ed); (als Spok overheidsinstantie, vgl Rijkswaterstaat) Šarkiffos {N}.
    rijlaars:: pirzÿr {C}.
    rijm:: cmôlt {C}.
    rijmen:: cmôlte {U}.
    Rijn:: Renn {G}.
    rijp::
    1. (zn: bevroren water) sôsk {S}.
    2. (bv)
      1. (v fruit) aziy {I}; ~ worden (rijpen: fruit ed) verše {U}; ~ doen worden (doen rijpen) veršare {K}; ~ voor de sloop: yrdâp {I}; na ~ beraad: mintof eft zovert jérstos; de tijd is ~ (het is zover: om iets belangrijks te gaan doen): ef fort melde aziy;
      2. rijp||onrijp: pitlo {Iid} (rs geeft betekenis rijp); een rijpe appel: eft pitlo geffye (rs!); de appel is rijp: ef geffy melde quista pitlo = ef geffy melde larde-pitlo.
    rijpaard::
    1. (alg: paard om op te rijden) néng {C};
    2. (kostbaar rijpaardenras) (grijs, soms met witte bles) mynall {C}; (bruin, oorspr uit fokkerij te Opjevu) opjever {C}.
    rijpen:: (rijp worden: fruit ed) verše {U}; doen ~: veršare {K}; de kazen liggen te ~: ef tosârfÿs lâzirde ef grâty; wijn die [lang] in houten vaten is gerijpt: weinô kaf ef grâty.
    rijpheid:: azer {C}.
    rijping:: (fruit ed) veršos {C}.
    rijschool:: (auto) ufire-koles {C}; (paarden) rÿte-koles {C}.
    rijshout:: (alg) brym {C/S}, nófdeln {S}; gevlochten ~: brym {C/S}.
    rijst:: prôrgy {S} (tussen 1750 en 1850 wettelijk verboden in Spok vanwege de "religieuze besmetting" v dit voedsel).
    rijstebrij:: prôrgy-molarriy {S}.
    rijtuig:: (=koets) quts {C}; (bepaald soort open ~ in Peg) mortkâ {C}.
    rijverkeer:: trôchâ-kûfôs {C}; (vlgs Spok wet vallen voetgangers, rolschaatsers, ruiters en fietsers onder het "loopverkeer" = tiffug-kûfôs {C}).
    rijzen:: (alg) cÿrsôge {U}; (deeg) ÿrge {U}.
    rijzig:: šiyst {I}.
    rijzweep:: kylk {C}.
    rijzweepje:: kylk {C}.
    rillen:: pryle {U}; het ~ (geril): prylos {C}; (=huiveren) laice {U}.
    rilling:: pryl {C}; (=huivering) laicos {C}.
    rimpel:: frest {C}; (=plooi) fótos {C}.
    rimpelen:: (=plooien) fóte {K}.
    rimpelig:: (=gerimpeld) frestiy {I}; (ruw en bobbelig) sfrâkiy |sr..| {I}; ~ worden (verschrompelen): ðorae {U}.
    rimpeling:: (=plooiing) ÿjos {C}.
    ring:: (alg) riyn {C}; (=lus) plyt {C}.
    ringbaard:: narbârbe {C}.
    ringboleet:: gele ~: roffiy large-chént {C} (L. Suillus grevillei).
    ringelwikke:: pleko-vycc {S} (L. Vicia hirsuta).
    ringmus:: urzôg-helk {C} (L. Passer montanus).
    ringslang:: riyn-zlako {C} (L. Natrix natrix).
    ringweg:: rônter-weg {C} (om grote stad, zoals Hirdo).
    rinkelen:: rencle {U; gst= renc}; de telefoon rinkelt/gaat: ef telefonos rupke.
    riolering:: (alg) tojénsÿ {C}; (met nadruk op afvoer v toilet/gootsteen) tobajôkÿ {C}.
    riool:: (alg: =afvoerpijp) njame-jéns {C}; (met nadruk op afvoer v toilet/ gootsteen) bajôk {C}.
    rioolheffing:: (=rioolrechten) bajôk-tâx {C}.
    rioollucht:: bajôk-mrôgos {C}.
    rioolrechten:: (=rioolheffing) bajôk-tâx {C}.
    risico:: riskašo {C}; pyrotiyos {A}; ~ nemen (wagen): pyrotiye {K}; op eigen ~: furt sener dres riskašo/riskaša (mv indien gerefereerd wordt aan meerdere personen).
    riskant:: riskabliy {I}.
    riskeren:: (=wagen) riskere |..ÿje| {K}.
    rit:: (alg: tocht) poh {C}; (tocht te paard) plep {C}, spujos {C} (dl= Centraal-Berref).
    ritme:: ritme = ritmiy {C}.
    ritmeester:: câpytenn {C}; voor militaire rangen, zie .
    ritmisch:: nÿriy {I}, ritmise {I}.
    ritselen:: ritsle {U; gst= ritsel}, tjâse {U}; (dorre bladeren) tsâste {U}.
    ritssluiting:: yntclos {C; mv= yntclosz}.
    ritueel:: (zn: =ritus) rites {C}, (Erg) fjeg {C}; (bv: volgens de ritus) rituela {I}.
    ritus:: (zn: =ritueel) rites {C}; volgens de ~ (bv: ritueel) rituela {I}.
    rivaal:: (=medeminnaar) strettén-mâlp {C}.
    rivier:: (alg) prusot {C}; ondergrondse ~ (of beek): quntiyst {C}; [brede] ~, ~ die door meer dan één land stroomt: kôlt {C} (nooit een Spok rivier!); ~tje: belt-prusot {C}; (=beek) bajuftô {C}; kort ~tje dat in vlak kustgebied ontspringt (ipv in bergen): xijeprusot {C}; vol ~en (rivierenrijk): prusotót {I}; »rijk B.3; zie ook Rivieren in en Onderaardse rivieren in .
    rivierdal:: cliyn {C}.
    rivierdelta:: trejaniy {C}.
    rivierengebied:: (=stroomgebied) neto {C}.
    rivierenrijk:: (vol rivieren) prusotót {I}; (rijk aan grote rivieren) kôltót {I} (kan ook voor een situatie in Spok gebruikt worden); Liftka is een ~ eiland: Liftka melde eft kôltót ileset.
    rivierkreeft:: (alg) krefet {C}, pyrašo {C} (L. Astacus astacus); (ihb bep Spok soort: L. Astacus occidentalis).
    riviermonding:: tan = tân {C}.
    rivierparelmossel:: prusot-perlemit {C} (L. Margaritifera margaritifera).
    rivierprik:: (vis) [prusot-]lôbâslÿg {C} (L. Lampetra fluviatilis).
    riviertje:: belt-prusot {C}; (=beek) bajuftô {C}; kort ~ dat in vlak kustgebied ontspringt (ipv in bergen): xijeprusot {C}.
    Robertskruid:: mindakrutt {C/S} (L. Geranium robertianum).
    robijn:: rôbinn {C/S}; van ~ gemaakt; met ~en bezet: rôbinna {I}.
    robijnen:: (van robijn gemaakt; met robijnen bezet) rôbinna {I}.
    robot:: otorater {C}.
    rochel:: sgôrger {C}.
    rochelen:: cnurše {U}, sgrôfe {U}, sgôrge {U}; iemand die [veel] rochelt: sgôrger {C}.
    rocheling:: cnuršos {C}.
    rock:: (muziek) rôkiy {C}.
    Rocky:: ~ Mountains: de ~: Lôbâ-granôs {Gmv/ef}.
    roddelblad:: (tijdschrift) ðalpit {C}.
    roddelen:: ~ over iets/iemand tegen iemand: ðale flaju/rast ón rast {K}; Mariy roddelt tegen Elsa over Petriy: Mariy ðale Petriy ón Elsa; (lasteren tegen iemand over iets) blefrupke rast kura flaju {K}.
    roddelpraat:: ðal {C}, ðalpjôl {C}; (=geroddel) rômtâ {S} (dl= Peg).
    rodekoolzwam:: bârÿr cnô-missis {C; mv= --missisa} (L. Laccaria amethystina).
    roe:: hedlôs {C}.
    roede:: hedlôs {C}.
    roef:: (kajuit: in schip) hôc {C}.
    roeiboot:: (alg) rozjepstôl {C}; (klein: voor vissers, met spitse stevens; oa op Tsjok-meer) joriyk {C}; (met hoge stevens) vellômpân {Crs}.
    roeien:: stôle {K}; (sprkw) je moet ~ met de riemen die je hebt: stus rippât tjâg ef cÿrlôfs, stus ularâfelira.
    roek:: glyl kaja {C} (L. Corvus frugilegus).
    roekeloos:: apat {I}; (gedachteloos/zonder na te denken) qufs {I}; ~ handelen (zonder na te denken/onverantwoord): ef hanntele lef deff fe ur bliynt eit.
    roem:: (=lof) lésan {C}.
    Roemeen:: Rumeno {Cef}.
    Roemeens::
    1. (zn: taal) rumenos {C};
    2. (bv) rumeniy {IIef; mv=enk}; ~e vrouw: Rumena {Cef}.
    roemen:: (=loven) lésane {K}.
    Roemenië:: Rumeniy {G}.
    roemrijk:: lésaniy {I}.
    roep:: (=schreeuw) scerm {C}; (=geroep) rupkos {C}.
    roepen:: ~ [tegen]: rupke [ón] {K}; (=ontbieden: vragen of iemand wil komen) tukstrupke |..ksr..| {K}; ~ om (te doen komen): rupkare {K}.
    roeping:: rupkos {A}.
    roer:: (v schip) loin-rozjep {C; mv= --ûrozjep}.
    roerdomp:: plônziy {C} (L. Botaurus stellaris).
    roeren:: heântóse {K}.
    roerloos:: hâmpaji {I}.
    roes:: rus {C}.
    roest:: grampa {Sef}; zonder ~ (roestvrij): idegrampor {I}.
    roesten:: grampe {U}.
    roestig:: (=verroest) grampa {I}; ~ zijn (geroest zijn): grampae {U}.
    roestvrij:: (zonder roest) idegrampor {I}; (niet kunnende roesten) net-gramp'kurre {I}.
    roet:: ot {S}.
    roffelen:: (met de vingers) pinke {U}.
    rog:: (vis) zru'on {C} (L. Raja).
    rogge:: quija {S}.
    roggebrood:: quijatustûr {C/S}.
    rok:: (voor vrouwen) blifâtô {C}; (voor mannen) cott {C}.
    roken::
    1. (tabak) uokke |wo..| {K/U}; iets te ~ ("rokertje": sigaret ed) uokkos |wo..| {C} (pop);
    2. (ham/worst/vis ed) uokkare |wo..| {K};
    3. (v schoorsteen: rook uitstoten) uokjame {U}.
    roker:: (iemand die tabak rookt) uokkatjen |wo..| {C}; (beroep: iemand die vis of vlees rookt) uokkaratjen |wo..| {C}.
    rokerig:: (vol rook: v vertrek) uokkiy |wo..| {I}.
    rol::
    1. (rond en langwerpig voorwerp) zlefa {C}; (opgerold voorwerp) rôlos {C};
    2. (in toneelstuk) rôl {C};
    3. (fig) pan {C}; welke ~ heeft hij in de zaak?: do lelperre folarra pan fes ef tiyn?: een ~ spelen bij: kanase luft {U}.
    rolgordijn:: rôlclos {C}.
    rolklaver:: (alg) lotus {C} (L. Lotus); gewone ~: pleko-lotus {C} (L. L- corniculatus); (bep soort op Teujan en Brÿr: "bosrolklaver") wuma-lotus {C} (L. L- sylvestris).
    rollade:: (vlees) rôl-fijânta {C}.
    rollen::
    1. (intrans) rôle {U}, tylpe {Upr}; de bal rolt over [de] straat: ef gumbâl rôle kura ef mirra = ef gumbâl sen tylpe kura ef mirra; »klauteren;
    2. (intrans: vrnl om een as) bo'estre {U; gst= boest}; het ~ (gerol): bo'estros {C};
    3. (trans) [doen] ~: tylpe {K}; hij rolt de bal over straat: do tylpe ef gumbâl kura ef mirra;
    4. (v deeg, gras) fjoje {K; gst= fjot};
    5. (=buitelen) spege {U};
    6. (iets uit iemands zak stelen) oajare {K}.
    rollend:: ~ materieel: ufire-materialo {S}.
    rolletje:: op ~s (gesmeerd): ðÿm târ.
    rolluik:: rôle-lugk {C}.
    rolschaats:: trôchâ-cheltiy {C}.
    rolstoel:: trôchâ-ferdu {C}.
    roltrap:: poimittors {C}.
    romaans:: romaniy {I}.
    roman:: român {C}.
    romanschrijver:: românstin {C}.
    romanticus:: romântiycer {C}.
    romantiek:: romântiyc {C}.
    romantisch:: romântise {I}.
    romantiserend:: romântiyc-plâgelira {vdw}.
    romantisering:: romântiyc-plâgos {A}.
    Rome:: Rom {G}.
    Romeins:: romiy {I}.
    Romeo:: Romee {N}; ~ en Julia: Romee ur Juliy.
    rommel:: (=troep) jegaches {Cef}; (=rotzooi) tiynstes {S}, tiyns-ur-tiynstes {Cmv}.
    rommelig:: (slordig, onverzorgd) gÿtrâs {I}.
    romp:: (=lijf) zena {C; mv= zenos}; (v schip) lup {C; mv= lûps}.
    rond:: (bv) ronter {I}; (vol en zacht v smaak: v goede rode wijn) lo wata fes ef motrik; in het ~ (lett: rondom): daqu {I}; in het ~ (erom heen): roffottô {III}; ~ en langwerpig voorwerp (rol): zlefa {C}; (vz) »rondom; »omstreeks; »gedurende.
    rondborstig:: (onverholen) šâm kerly = ðÿm kerly {Cef}.
    rondcirkelen:: (vogel/vliegtuig) squðe {U}.
    rondcirkeling:: squðos {C}.
    ronddelen:: berrare {K}.
    ronddeling:: berraros {C}.
    ronddolen:: ipâle {U}; (=rondwaren) jerbye {U}; (v geesten: spoken): tjôfe {E}.
    ronddraaien:: (trans) grete {K}; (intrans) grete {Upr}.
    ronde:: (zn) rônt {C}.
    rondhangen:: ([rond]lummelen) clûmle {U; gst= clûmm}.
    ronding:: (=welving) ronteros {C}; (=bocht) krum {C}.
    rondkijken:: zerfgre {U; gst= zerfgret}.
    rondkomen:: ~ met (uitkomen met: geld): embaraše {K}; het ~ (met geld): embarašos {A}.
    rondleiden:: lyde-mitai {C}.
    rondleider:: (persoon: =gids) giyt {C}.
    rondleiding:: lydos-mitai {C}; (excursie) tupplip rifo ronter.
    rondlopen:: farte fes ronter {U}; de terrorist loopt vrij rond: ef teroristiy farte jola fes ronter.
    rondlummelen:: (=rondhangen) clûmle {U; gst= clûmm}.
    rondom::
    1. (bv) (lett: in het rond) daqu {I}; (alom) famelira {I};
    2. (=omheen: plaats) roffottô {VZ}; ~ de boom is een bank: roffottô ef vildul eft bankres melde;
    3. (=omheen: richting) roffottô {VZrs}; de auto rijdt (met een boogje) ~ het obstakel: ef oto ufire roffottô ef nertuitiynn (rs!).
    rondomgelegen:: (=omliggend) roffot {I}.
    rondreis:: (=excursie) tupplip rifo ronter; (=tour/excursie) ronter {Cef}.
    rondschrijven:: (zn: =circulaire) ronterafiy {C}.
    rondslenteren:: slentare {U}.
    rondstrooien:: (v praatjes) mipjiyxe {K}; het ~: mipjiyxos {A}.
    rondstrooiing:: (v praatjes) mipjiyxos {A}.
    rondtollen:: pylxe {U}, wévle {U; gst= wéff}.
    rondtrekken:: (met een bepaald doel) osquðe {E}; (vrnl v kooplui) fyrge {U}; (met een paard: te paard reizen) pôhate {U}.
    ronduit:: (fig: =rechtuit) ðÿm ulânos {C}.
    rondvaart:: een ~ maken: ef njebope eft tupplip rifo ronter.
    rondventen:: stovyje {U; gst= stovys}.
    rondvertellen:: ~ aan: rafanare ón/piti {K}.
    rondvliegen:: (brokstukken ed) mipzôle {U}.
    rondwaren:: (=ronddolen) jerbye {U}.
    rondzwerven:: trottare {U}, slentare {U}.
    rondzwerving:: slentaros {C}.
    rondzwiepen:: (trans) šypgre {K; gst= šypgret}; (intrans) šypgre {Upr; gst= šypgret}.
    ronken:: (=gonzen) vûze {U}, móveme {U}; (vliegtuig) grûrte {U}.
    ronselen:: (soldaten ed) tochoše {K}.
    ronseling:: (soldaten ed) tochošos {A}.
    röntgenfoto:: röntgentây |rûnt..| {C; rs= röntgentâte}.
    röntgenologie:: röntgenolôiy |rûnt..| {C}.
    röntgenstralen:: röntgen-nânks |rûnt..| {Cmv}, X-nânks |éks-| {Cmv}.
    rood:: mindefit {I}, minda• {PX.c > c}; het ~: ef mindefiten {C}, ef mindaen {C} (de rode kleur).
    roodachtig:: mindefiterÿ {I}; (=rossig) roša {I}.
    roodborstje:: (vogel) mindabasc {C} (L. Erithacus rubecula).
    roodharig:: mindefit-miriy {I}.
    roodkeelduiker:: (vogel) mindajôrm-plônsatjen {C} (L. Gavia stellata).
    roodkoper:: cupra {Sef}; van ~ gemaakt (roodkoperen): cupra {I}.
    roodkoperen:: cupra {I}.
    roodstaart:: gekraagde ~ (vogel): mindatrunn {C} (L. Phoenicurus phoenicurus).
    roodvonk:: mindafebbe {C}.
    roof:: (=roverij) maquijâl {C}.
    roofbouw:: mipgâfje-kingoh {S}.
    roofdier:: lelbelp {C}.
    roofmoord:: maquijâlos {C}.
    roofoverval:: króto {C}.
    rooftocht:: (=strooptocht) maquipoh {C}.
    roofvis:: lelfisa {C}.
    rooien::
    1. (v aardappels) lenabe {K}; het ~: lenabos {C};
    2. (v bomen/struiken ed) šute {K}; šutje {K; gst= šuts} (dl= Peg);
    3. dode bomen/dood struikgewas ~ of opruimen (GEEN levende bomen/struiken): ÿrqubre {E; gst= ÿrqupp}.
    rooilijn:: wâfer {C}, traiy-lÿnt {C}.
    rook:: (zn) uokk |wokk| {S}; ~ uitstoten (roken: v schoorsteen): uokjame {U}; (fig) onder de ~ van (in de nabijheid ve stad): fes ef omber rifo = fes ef zviylfos rifo; (sprkw) geen ~ zonder vuur: ef pica jénðe vrust.
    rookafdeling:: (in trein/wachtkamer/restaurant ed) uokke-kanas |wo..| {C}.
    rookcoupé:: (rookafdeling in trein) uokke-kanas |wo..| {C}.
    rookgordijn:: uokk-léeja |wo..| {C}.
    rookhuisje:: (apart gebouwtje met oven, bij oudere boerderijen) frišoiy {C; rs= frišót}.
    room:: romya {S; rs= romyte}.
    roomboter:: bâr {S}.
    rooms:: (pej) popa {I}.
    roomsaus:: jazaru {S}.
    rooms-katholicisme:: romise-câtoliysmiy {C}.
    rooms-katholiek:: (zn: persoon) romise-câtoliycer {C}; (bv) romise-câtoliyc {I} (afk= RC).
    roos::
    1. (struik/bloem) roza {C} (L. Rosa); Gelderse ~: Lajate-kyfaf {C} (L. Viburnum opulus); wilde ~ (alg): paðegtan {C};
    2. (haarziekte) ÿlsty {S}.
    rooskleurig:: (=veelbelovend) fesrepp {I}.
    rooster:: (=rek) râc {C; mv= rec}.
    roosteren:: (braden) knocire {K/Upr}; ik rooster het vlees: gress knocire ef fijânta; het vlees roostert/ligt te roosteren: ef fijânta sen knocire.
    ros:: (=paard) lat {C} (arch/poe).
    rosbief:: rosbyf {S}.
    roskam:: mirynt {C}.
    roskammen:: (met een roskam behandelen) mirynte {K}.
    rossig:: bilys {I}; (=roodachtig) roša {I}.
    rot:: (=bedorven) tval {I}, nort {I}; ~ worden (bederven): kôlstjyne {U}.
    rot•:: (heel vervelend) per-• {PX.zn > zn}; (=klote•; spr) chÿt-• {PX.zn > zn}; (=klote•; vulg) missis-• {PX.zn > zn}; een rotboek: (vervelend boek) eft per-mimpit; (spr: kloteboek) eft chÿt-mimpit; (vulg: kloteboek) eft missis-mimpit; ("missis-" wordt vulgairder gevonden dan "chÿt-", behalve in de samenstellingen met "rot•" die hieronder zijn opgenomen).
    rotauto:: missis-oto {C}.
    rotgans:: grômp {C} (L. Branta bernicla).
    rotjongen:: missis-'jan {C}.
    rotonde:: (=verkeersplein) rônter {C}.
    rots:: (rotsblok) klyk {C}, lôbâ {C}; (steenmassa) lôbâ {S}; vooruitstekende ~ (rotspunt) hajô {C}; van ~ gemaakt: lôbâtiy {I}; een uit ~blokken gebouwd huis: eft lôbâtiy sért; vol ~en: lôbâsót {I}; kust met veel ~en (scherenkust): ûcsijera = ûxijera |ks| {C}; (bij eb droogvallend) eba-kelbra {C}.
    rotsachtig:: (v rots gemaakt) lôbâtiy {I}; (met veel rotsen) lôbâsót {I}; een ~e kust: eft lôbâsót xijera.
    rotsblok:: lôbâ {C}.
    Rotsgebergte:: het ~: Lôbâ-granôs {Gmv/ef}.
    rotsmassa:: tolôbâÿ {C}.
    rotspunt:: (=klip) ûcs = ûx |ks| {C; mv= ÿcs of ÿx}; (=kaap: aan zee) capû {C}; (vooruitstekende rots) hajô {C}.
    rotten:: (=ontbinden) tére {U}; (=bederven) tvale {K}.
    rotting:: (=ontbinding) téros {C}; (=bederf) tvalos {A}; (het rotten) nortos {C}.
    rotwijf:: (vrw: =loeder) helk {C}.
    rotzooi:: (=rommel) tiynstes {S}, tiyns-ur-tiynstes {Cmv}; (enorme troep) toficcÿ {C} (pop); (wanorde, bende) hiyðe {C}; (=wanorde) qu'âxÿ {C}; (=bende) kverf {C}.
    rotzooien:: (=klooien) ÿpûle {E} (pop).
    rotzooitrapper:: hiyðe {C}.
    rouleren:: rôle {U}.
    route:: rutt {C}.
    rouw:: ro {C}; in de ~ zijn (rouwen): roe {U; gst= rot}.
    rouwbeklag:: (=deelneming) ro-painos {C}.
    rouwen:: (in de rouw zijn) roe {U; gst= rot}.
    rouwkleding:: doffiyen {C}; »zwart.
    rouwkwikstaart:: trunn-teper {C} (L. Motacilla alba yarrellii).
    rouwmantel:: (vlinder) drâfy {C} (L. Nymphalis antiopa).
    rouwwimpel:: (donkerbruin: bij Spok vlag tgv koninklijke rouwdag) roe-hûnk {C}.
    roven:: maquijâle {K}.
    rover:: maquijy {C}.
    roverij:: (=roof) maquijâl {C}.
    royaal:: (gul) rôrfiy {I}; (=kwistig) jiyxelira {I}; (ruim: v afmeting) miproit {I}; het ~-zijn (gulheid) rôrfer {A}.
    royeren:: grÿðe {K}.
    roze:: (lichtrood) littit {I}.
    rozebottel:: lârytâ {C}.
    rozenkrans:: (lett: krans van rozen) roza-pârs {C}; (gebed) rosariy {C}; (ketting) roskryva {C}; de ~ bidden: ef sterne ef roskryva.
    rozenkransje:: (plant) pipper-krutt {C/S} (L. Antennaria dioica).
    rozestruik:: torozaÿ {C}.
    rozijn:: rosino {C}; ~en: (krenten) quilart {S}.
    rubber:: gum {Sef}, olijaparorr {C/S}; van ~ gemaakt (rubberen): gum {I}, olijaparorriy {I}.
    rubberen:: (van rubber gemaakt) gum {I}, olijaparorriy {I}.
    rubriek:: tolânt {C}, quzÿros {C}.
    ruchtbaar:: ~ maken: wertknôfe {K}; ~ worden: wertknôfe {Upr}.
    rug:: temp {C}; (v boek) mimpitblef {C}.
    ruggegraat:: (=wervelkolom) spinn {C}.
    rugleuning:: (v stoel) ferdublef {C}.
    rugstreeppad:: fle-hyg {C} (L. Bufo calamita).
    rugtitel:: (v boek) blef-tytle {C}.
    rugzak:: temp-ytiyf {C}.
    rugzwemmen:: (zn) temp-svimos {C}; (ww) ef manne ef temp-svimos.
    ruien:: (zijn haar verliezen) gôlare {U}.
    ruif:: (=etensbak) ubaralot {C}, ruff {C}.
    ruig:: (v haar) grûva {I}; (woest begroeid: vrnl v land) kôrch {I}; een ~ behaarde borst: eft kôrch basc.
    ruiken:: ~ [aan]: zviylfe {K}; ~ naar (lett/fig: rieken naar): cÿrfûne lo {U}; lekker ~ (lekkere geur verspreiden): ardefne {U; gst= ardeff}; vies ~ (stinken): eróve {U}.
    ruil:: (=omruiling) kurakettos {C}; in ~ voor: lo kurakettos armt (vz-uitdr).
    ruilen:: ~ A tegen B: kurakette A helkara/ump B {K}; ~ A voor B: kurakette A helkara B {K}.
    ruilhandel:: kuralebet {C}.
    ruilverkaveling:: kuraketkanas {C}.
    ruim::
    1. (zn: v schip) karlot {C}.
    2. (bv)
      1. (=royaal: v afmeting) miproit {I};
      2. (wijd) pâjo {I}; (lett/fig) paqur {I};
      3. (v uitzicht/veld) plakos {I}; het ~e sop: ef trân zé;
      4. (bij hoeveelheid/maat) pâltiy-• {PX}; ~ 3 meter: 3 pâltiy-meters; ~ herco 12,50: 12 pâltiy-herco 50; (direct voor tw) ~ tweehonderd mensen: pâltiy-ten-pérsa veldurs; ~ voldoende: pâltiy-hâles {OV}.
    ruimen:: het veld ~ voor: ef vende fes zé tjâg.
    ruimte:: (alg: =armslag) rumpstjô |rumstô| {C}.
    ruimtecapsule:: tenk {C}.
    ruimtelijk:: rumpstjy |rumsty| {I}; ~e ordening: planolôiy {C}.
    ruimteschip:: avyrkaré {C}.
    ruimtevaart:: avyrgvârc {C}.
    ruin:: (gecastreerde hengst) quilch {C}.
    ruïne:: (=bouwval) quûx {C}, ruinn {C}; tot ~ worden (in verval geraken): fiynte {U}; zie ook Ruïnes in .
    ruïneren:: ruinne {K}.
    ruisen:: (alg) pafe {U}; (v beek/gebladerte ed) pafyre {U} (poe); het ~ (geruis): weza {C}.
    ruisvoorn:: (=rietvoorn) ruše {C} (L. Scardinius erythrophthalmus).
    ruit::
    1. (glazen plaat) (doorzichtig) wÿjo {C}; (matglas) diymÿjo {C}; ingeslagen ~: frâkossa {C};
    2. (vierkant figuur) rut {C}.
    ruiten:: (in kaartspel) ruta {C}.
    ruiter:: (paardrijder) (als hobby, in vrije tijd) rÿtatjen {C}; (als beroep) rÿter {C}.
    ruiterpad:: blof-kiyk {C}.
    ruitesproeier:: (v auto) miflif-zlânker {C}.
    ruitewisser:: (v auto) miflifclén {C}.
    ruk:: ryvos {C}, ymatos {C}.
    rukken:: panôce {U}; ~ aan: ymate {K}; ~ [aan]: ryve {K}; hij rukt de struik uit de grond: do ryve ef srialyotû cupp ef pazzosti; de koetsier rukt aan de teugels: ef qutser ryve ef cÿrlôfs; ~ uit (lett: uitrukken): ryve-mip {K}; hij rukt de struik uit: do ryve-mip ef srialyotû; ~de bewegingen maken: panôce {U}.
    rukkend:: ~e bewegingen maken: panôce {U}.
    rukwind:: bessa {C}.
    rul:: (=mul) plekoiy {I}.
    rum:: rûm {S}.
    rumoer:: ([feest]gedruis) dazenne {C}.
    rumoerig:: choffiy {I}.
    rund:: (ntr) renðe {C}; (kalf: ntr, jong) kâlf {C}.
    runderhorzel:: [boert-]sûms {C} (L. Hypoderma bovis).
    rundvee:: torenðÿ {C}.
    rundvlees:: renðetiyse {C}.
    rune:: (teken/letter) qukos {C}, runiy-roji {C}.
    runenschrift:: runiy {C}.
    runeteken:: qukos {C}, runiy-roji {C}.
    rups:: ljôl {C}.
    rupsband:: blacroe-trôchâ {C}.
    rupsendoder:: (wesp) pleko-delperrerer {C} (L. Ammophila sabulosa).
    rus:: (plantenfamilie) óf {S} (vrnl in samenstellingen als hyg-óf = greppelrus).
    Rus:: (man uit Rusland) Rušy {Cef}.
    Rusland:: Ruša {Gef}.
    Russin:: Ruša {Cef}.
    Russisch::
    1. (zn: taal) rusos {C};
    2. (bv) ruša {IIef}; ~e vrouw: »Russin.
    russula:: eetbare ~ (alg): verkât {C} (L. Russula); paarse ~: bârÿr verkât (L. R- amoena); purperrode ~: littit pâkdreg {C} (L. R- queletii); ruwe groene ~: mesâ verkât (L. R- virescens); stinkende ~: o'icrâ afdraher {C} (L. R- foetens); wezel~: miterus verkât (L. R- mustelina).
    rust:: (alg) lirde {C}; (stilte) liry {C}; (geregelde toestand) heft {C}; in alle ~: fes sener lirys; met ~ laten: latiyce {K}; tot ~ komen (bedaren): ôftache {U}.
    rusteloos:: liyrdefe {I}.
    rusten:: crûste {U}; laten ~ (er niet [meer] mee bezig zijn): ef lelde fes ef limmerân; hij ruste in Vrede: do crûstâte fes Pâx.
    rusthuis:: liftkasért |..fk..| {C}.
    rustig:: (niet wild, niet rumoerig) lirdef {I}; (=ontspannen) ðiess {I}; (=kalm) câlm {I}, nebuch {I}; [het] ~ aan [kunnen] doen ([het] gemakkelijk hebben): tômpente {E}.
    ruw::
    1. (alg: niet glad) ruu {I}; ~ en bobbelig (rimpelig): sfrâkiy |sr..| {I};
    2. (lett: geschaafde huid/pijnlijke keel) knaet {I};
    3. (=onbewerkt: v materiaal/land/hout) réklah {I};
    4. (=scherp) ras {I}; (v wind) wért {I};
    5. (fig: v gedrag) knaet {I}; het ~ zijn (ruwheid: geen manieren kennen en/of geen opvoeding gehad hebben): réjer {A; mv=enk}; hij is erg ruw/onbeschaafd/onbehouwen: do lelperre eft hupster réjer {A}.
    ruwheid::
    1. (alg: het niet-glad zijn) ruutiy {C};
    2. (v huid/keel/gedrag) knaetiy {C};
    3. (v onbewerkt materiaal/land/hout) réklat {C}; »ruw 5.
    ruzie:: gurnus {C}; uit op ~ (ruziezoekend): gurnusludi {I}; het uit zijn op ~ (vijandschap): nolânté {C}; het draait straks nog op ~ uit: ef tinkere velk kelt gurnus.
    ruziezoeken:: gurnuse {U}; ~d wijf (nijdige vrouw): west-boert {C}.
    ruziezoekend:: (uit op ruzie) gurnusludi {I}; ~ wijf (nijdige vrouw): west-boert {C}.
    ruziezoeker:: nolân {C}; (=probleemmaker) wolaji {C}; hij is de ~ in zijn familie (is altijd uit op ruzie): do melde ef hendoec fes ef fatasôr (naar Hendoec = ruziezoekende tolgaarder uit de Sage van de Verdronken vissers).
    Rwanda:: Ruânda {G}.
    Rwandees::
    1. (zn: bewoner) Ruândany {Cef};
    2. (bv) ruânda {IIef}; Rwandese vrouw: Ruândana {Cef}.

TOP

© (2000) Rolandt Tweehuysen, Kimswerd, the Netherlands