Het compleetste woordenboek voor de Spokanische taal. Met regelmatige updates en links naar het Spokanisch Archief. |
Woordenboek |
|
SpokaansNederlands A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z NederlandsSpokaans A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
| |
Uganda:: Ugānda {G}. Ugandees:: uiensoep:: ac’r-upa {C/S}, Kussik-dārg {S}. uier:: (v koe) ympās {C}. uil:: ojel {C}. uilebril:: (grote bril) zerfe-platas {Cmv} (pop). uilskuiken:: (=domkop) pétu’g {C}; (=klungel) plūtā {C}; (=stommerik) hāpyja-nurp {C}. uit:: uitademing:: adermos-mip {C}; (hoorbaar) ūemos-mip {C}. uitbannen:: prusatare {Krs}. uitbanning:: prusataros {A}. uitbarsten:: (lett: vulkaan) eruptere |..’je| {U}; (=uitbreken: donderbui/vulkaan/oorlog/ziekte/woede) tunde {U}; in snikken/huilen ~: ef tunde lef ’c’rsikos/larkettos. uitbarsting:: (lett/fig) tundos {C}; (=eruptie) erupo {C}; emotionele ~ (scčne): sōgos {C}. uitbesteden:: mipplae {K}. uitbesteding:: mipplaos {C}. uitbetalen:: kafte-mip {K}; niet ~ (inhouden): migūe {K}; het niet-~ (inhouding): migūos {A}; wekelijks uitbetaald krijgen: bjōln-smurf {S}; hij krijgt wekelijks uitbetaald: do pónze bjōln-smurf (als tegenstelling tot een maandsalaris). uitbetaling:: kaftos-mip {C}. uitblazen:: (v kaars) fitrute-mip {K}; (op adem komen) fesaderme {E}; (uitrusten/bijkomen) nāne {U}. uitblijven:: (v licht/kachel) tinde-mip {U}; (niet komen) šōtinde {U}; de aangekondigde verbeteringen blijven uit: ef kjōndor gulderōsta šōtinde. uitblinken:: (=schitteren) kafarmāte {U}. uitbotten:: (v knop) lāse {U}; (=uitlopen: v gewas) wufare {K}. uitbotting:: (v knop) lāsos {C}; (het uitlopen: v gewas) wufaros {C}. uitbouw:: (uitbreiding ve gebouw: =aanbouw) nefhuflif = suhuflif {C}; kleine ~ van een huis (ook: erker): quchā {C}. uitbraken:: (uitspuwen: vuur/lava) kafierque-mip {K}; het ~: kafierquos-mip {C}. uitbranden:: (v huis) bure-velp {U}; (v wond) bure-mip {K}. uitbreiden:: erte {K}, mipole {K}, ekspansere |..’je| {K}. uitbreiding:: (ihb het uitbreiden) mipolos {C}; (gedeelte waarmee uitgebreid is) ertos {C}; (expansie) ekspansy {C}; ~ van een stad: oftianos {C}. uitbreken:: (=uitbarsten: donderbui/vulkaan/oorlog/ziekte) tunde {U}; (=losbreken: v dier/gevangene) tōmpentare {U}; (v zweet) jepse-mip {U}; het zweet breekt me uit: kost zvett jepse-mip. uitbreking:: (v donderbui) tundos {C}; (v gevangene) tōmpentaros {C}. uitbrengen:: een stem ~: ef ’ršare eft vott. uitbroeden:: (lett) idezyrrele {K}; (fig) wufe-mip {K}; het ~: (lett) idezyrrelos {C}; (fig) wufos-mip {A}. uitbroeding:: (lett) idezyrrelos {C}; (fig) wufos-mip {A}. uitbuiten:: (v personeel) lāaxerme {K}; (fig: ongunstig) qubre {K; gst= qupp}; (gunstig: een goed/intensief gebruik maken van) menee |..ewe| {K; gst= menet}; hij buit zijn vrije tijd uit: do menee sener jola forts. uitbuiting:: (goede besteding) meneos {A}; (=exploitatie: in ongunstige zin) toopj’gos {C}, qubros {A}. uitbundig:: āslōf {I}. uitdagen:: (voor wedstrijd ed) mippāre {K}; (tarten/uit de tent lokken) trūnige {K}. uitdagend:: (tartend) trūnig {I}; (=wellustig: vrouw) trege {I}. uitdaging:: (voor wedstrijd ed) mippāros {C}; (het tarten) trūnigos {A}. uitdelen:: (trakteren: evtl feestelijk) berre {K}. uitdeling:: (traktatie: evtl feestelijk) berros {C}. uitdenken:: (=bedenken) miypere {K}; (=verzinnen) wārbie {K; gst= wārbit}. uitdiepen:: (lett: verdiepen) merrate {K}; (fig) zefare {K}. uitdieping:: (lett: verdieping) merratos {C}; (fig) zefaros {A}. uitdijen:: (=uitzetten) rutre-mip {U; gst= rutt-mip}. uitdijing:: (=uitzetting) rutros-mip {C}. uitdoen:: uitdossing:: (=optutting) bloaros {C}; (rare kleren) pārulos {C}. uitdoven:: (trans: =uitdoen: v licht/kaars ed) treske {Krs}; (intrans: =uitgaan: v licht/kaars ed) treske {Upr}; het ~: treskos {C}. uitdoving:: (het uitdoven) treskos {C}. uitdraaien:: ~ op (tot gevolg hebben: meestal iets vervelends): wufare tukst {U}; het draaide uit op ruzie: ef wufaro tukst eft gurnus; (voorspelling:) het draait straks nog op ruzie uit: ef tinkere velk kelt gurnus. uitdragen:: (fig) stjecare {K}. uitdrager:: ~[ij]: tiynstesfolā {C}. uitdragerij:: tiynstesfolā {C}. uitdraging:: (fig) stjecaros {A}. uitdrogen:: zārve {E}; [doen] ~: zārvare {K}; (v bouwland) lycre {U; gst= lycer}. uitdroging:: zārvos {C}. uitdrukkelijk:: (expliciet) lef lén; (v bevel/verzoek/wens) krech {I}; dat heb ik je ~ verboden!: gress ef elkiane clerr katō ón tu!. uitdrukken:: uiteengaan:: idevende {U}. uiteenknallen:: (=uiteenspatten: v zeepbel/ballon ed) spātre {U; gst= spātt}; het ~ (v zeepbel/ballon ed): spātros {C}. uiteenlopend:: (=allerhande) idevendiy {I}. uiteenspatten:: (=uiteenknallen: v zeepbel/ballon ed) spātre {U; gst= spātt}; met een klap ~: ef spātre tjāg eft lāplāt; het ~ (v zeepbel/ballon ed): spātros {C}. uiteenspatting:: (het uiteenspatten: v zeepbel/ballon ed) spātros {C}. uiteenvallen:: ~ in (lett) azjoše fes {U}; ~ in (lett/fig): claje {Krs; gst= clat}. uiteenvalling:: (lett/fig) clajos {C}. uiteenzetten:: (=uitleggen) bzagoe {K}. uiteenzetting:: (=uitleg) bzagoos {C}. uiteinde:: spits ~: xesta {C}; uiteinde (top, punt) iyxe {PX.c > c}; (fig: =top) kafd’f {C}; (uiterste) d’fo {C}; »eind 2. uiteindelijk:: (=tenslotte) tukstfin |..ksf..| {III}, d’fygcā {I}; (=achteraf) mintofess {III}. uiten:: wuxe {K}; het ~ (uiting): wuxos {A}; roepend ~ (lett: uitroepen): wuxupke {K}; zich op een vage manier ~: ef stinde tjāg blakker iynk. uiteraard:: (=vanzelfsprekend) sen-reppelira {III}, votelira {III}; (tenslotte) lef uss {Aef} (wat als vanzelfsprekend/bekend verondersteld mag worden; vaak als antwoord op een domme/overbodige vraag): spreekt hij Engels? - ja ~, hij is een Engelsman: aftel do chaquinde enelant? - siy lef uss do melde eft Enelando; zonder paspoort mag je Spokaniė ~ niet in: š’m pās stus nert fesentog Spooksoliy lef uss. uiterlijk:: uiterst:: jojeliy {I}, wālc {I}; (=buitengewoon: als versterking bij bv) superierr {III}; een ~ belangrijke mededeling: eft superierr mikkelel blompos. uiterste:: (zn) mipiy {Cef}; (=uiteinde) d’fo {C}. uitgaan:: uitgang:: (lett) lumbā {C}; (v kamer/gebouw) mipfiy {C}. uitgangspunt:: kafmisse-ponto {C}; als ~ nemen (uitgaan van): kafmisse {K}; het als ~ nemen: kafmissos {A}. uitgave:: (v geld) spente {C}; (het uitgeven ve boek) ’ršiy {C}; (het boek dat uitgegeven wordt/is) ’ršiyafiy {C}. uitgebalanceerd:: (evenwichtig) olaniy {I} (fig). uitgebleekt:: plōf-silendor {I}. uitgebreid:: (=uitvoerig) yr {I}; (=omstandig) lef muxkettos {A}; uitgebreid||beknopt: molef {Iid}; het ~e verhaal: ef storāsec’r molef rifo ef lanes; een ~ verslag: eft molef fi'onos lef pert wuftas. uitgebroken:: (ontvlucht/op de vlucht geslagen: vrnl v dieren) kiror {I}, gip {I} (arch). uitgekeken:: iets waar je op ~ raakt (wat begint te vervelen): aféu {C; rs= aféte}. uitgekookt:: (=uitgerekend) hāmpus {I}. uitgelaten:: (zeer vrolijk) pyppe {I}. uitgeleide:: ~ doen: lestōke-mip {K}. uitgelezen:: (=uitgezocht/select) kóvā {I}; het ~e (keur): kóvātiy {Cef}. uitgemaakt:: (=beslist) fespilt {I}. uitgeput:: (zeer moe) ofhōmba {I}; (=afgemat) pārašoh {I}. uitgerekend:: (=uitgekookt) hāmpus {I}; (nou juist: de gemaakte keus is opmerkelijk of ligt het minst voor de hand) ... wān coelira fitaju; ik begrijp niet waarom Elsa ~/nou juist fagotles wil hebben: gress nert unere, mitulanis Elsa lelperravy basunn-belastos wān coelira fitaju; Petriy vertrekt ~/juist morgen: Petriy prate mas wān coelira fitaju. uitgerust:: (=ontspannen) nānk {I}; uitgerust||vermoeid: qumtiy {Iid}; uitgerust: qumtiy én frot; uitgerust zijn: ef melde giffelira qumtiy. uitgeslapen:: (lett) slap-mip {I}. uitgesloten:: dat is ~: mittof sen āms’rte; het is niet ~ dat ...: ef hartiy zirde blef ef argerat, den .... uitgestorven:: (lett: niet meer bestaand) dodor {I}; (lett/fig: geheel en al verlaten) dott {I}. uitgestrekt:: (wijd: v land) paqur {I}. uitgeven:: (v geld) spente {K}; (v boeken) ’rše {K}; (v effecten/geld) ’ršare {K}. uitgever:: (v boeken) ’ršer {C}. uitgeverij:: ’ršos {C}; zie ook Uitgeverijen in  .uitgewekene:: (=vluchteling) wygcaratjen {C}. uitgezocht:: (=uitgelezen/select) kóvā {I}. uitgezonderd:: uitglijden:: tijāsliyse {U}; het ~ (glijpartij): tijāsliysos {C}. uithaal:: (bij zingen) lōlt {C}; met uithalen zingen: lōlte {U}. uithalen:: (leeghalen: v nest ed) pāre-velp {K}; (=uitspoken: v streek) bae {K; gst= bat; vdw= bajet}; het ~ (het leveren v streek): baos {C}. uithangbord:: (alg) blāt {C}; (v beroep/gilde) ylāmōrm {C}; (v winkel: winkelopschrift) misanōrm {C}. uithangen:: (ergens zijn) merre {U}; weet jij waar Elsa ergens uithangt?: aftel tu tiffe, ’r Elsa merrelira?. uithebben:: ik heb het boek uit: gress klótare lef ef mimpit. uitheems:: dālnese {I}. uithoek:: trākk'mi {C}. uithollen:: riynbe {K}; het ~ (uitholling): riynbos {C}. uitholling:: (dat wat uitgehold is) riynbosiy {C}; (het uithollen) riynbos {C}. uithongeren:: (door honger tot het uiterste brengen: v stad ed) kōlstjyne {K}; (niet te eten geven: v mens) tytorre {K; vdw= tytorr}; een uitgehongerde slaaf (ziek vd honger): eft tyrorr slaviy. uithongering:: (v stad ed) kōlstjynos {C}; (verhongering: v mens) tytorros {C}. uithoren:: (tot het einde toe horen) d’fo-nute {K}; (=ondervragen) oe {K; gst= ot}; het ~: oos {C}. uithouden:: (lett: =uitsteken) ularāfe-mip {K}; het ~ (lett: het uitsteken): ularāfos-mip {C}; (volhouden) xaquobe {K}; ik houd het niet [langer] uit!: gress xaquobe nert!; het is niet uit te houden van ...: ef ... nert kette séstiy {A; mv=enk}; het is hier niet uit te houden van de stank!: ef kusamiss afdrah nert kettelira séstiy!. uithoudingsvermogen:: xaquobos {A}. uiting:: (=uitspreken) mipa {C}; (=uitlating: wat geuit wordt) wuxos {C}; (het uiten) wuxos {A}. uitjouwen:: tigte {K}; het ~ (gejouw): tigtos {C}. uitkammen:: uitkeren:: mipzālbinase {K}. uitkering:: mipzālbinasos {C}. uitkiezen:: fiysde {K}, fiytje {K; gst= fiytt of fiytet} (arch). uitkijk:: (hoog punt: toren/bergtop ed) pute-agru {C}; op de ~ staan (posten): pute {U}; het op de ~ staan: putos {C}. uitkijken:: uitkijktoren:: pute-agru {C}. uitkleden:: nucere {K}; zich ~: nucere {Upr}. uitknijpen:: (v tube) fālmpe {K}; (v puist) zjōdele {K}. uitkomen:: uitlaatgas:: ~[sen]: mipšéare-gaza {S}. uitlaatpijp:: (v auto) bōrāt {C}. uitlachen:: obezjer’ne {K}. uitladen:: (ontladen: v kar/schip) idelade {K}; (lossen: lett) idemule {K}; (v lading) šobiyre-mip {K}; het ~ (v lading): šobiyros-mip {C}. uitlading:: (lossing: lett) idemulos {C}; (het uitladen v lading) šobiyros-mip {C}. uitlaten:: uitleg:: (=toelichting/verklaring) pry’llos {C}; (=uiteenzetting) bzagoos {C}; (=interpretatie) interpretao {C}; verduidelijkende ~/verklaring: ’ršaagiy {C}; ingewikkelde ~/verklaring van iets simpels: nótos {A}. uitleggen:: uitlenen:: ~ aan: spāke piti {K}. uitleveren:: luftpāre-mip |lufp..| {K}. uitlevering:: luftpāros-mip |lufp..| {C}. uitlezen:: (tot het einde toe lezen) d’fo-trempe {K}. uitlokken:: (alg) quāme {Krs}; (fig; v onrust ed) kafkette {K}; (fig; oproepen) arfine helkara; jouw houding lokt agressie uit: vilt wencatos arfine helkara agresy. uitlokking:: (alg) quāmos {A}. uitlopen:: uitloten:: trekhore-tijā {K}. uitloting:: trekhoros-tijā {C}. uitloven:: tinpare {K}. uitloving:: tinparos {C}. uitmaken:: ~ voor: ’rmunke fara {K}; niets ~ (niets geven): lōke {E}; het maakt niets uit dat je het boek vergeten hebt: tuex lufegos enn ef mimpit lōke; deel ~ van: kanase armt {Upr}. uitmonden:: (v rivier) mipare {U}. uitmonding:: (v rivier) miparat {C}. uitmuntend:: tygtjaflectrelira {I}; (van klasse) klāsiy {I}. uitneembaar:: (=demontabel) idemōnteren {I}. uitnodigen:: ~ [voor]: invóbe [ón] {K}; Petriy nodigt mij voor het feest uit: Petriy invóbe gress ón ef fenta; voor dat feest ben ik niet uitgenodigd: dena fenta nert invóbelitā enn gress. uitnodiging:: invóbos {A}; schriftelijke ~: invóbafiy {C}. uitoefenen:: (v bedrijf/baan) šākele {K}; (=bekleden: functie) ufne {K; gst= uff}; ~ op (kracht/invloed ed): ufne armt {K; gst= uff}. uitoefening:: (v bedrijf) šākelos {C}; (v functie ed) ufnos {C}; (fig: invloed) ufnos {A}; ~ op iets/iemand: ufnos armt flaju/rast. uitpakken:: (lett) lakiysore {K}, flōne {K}; het ~: lakiysoros {C}, flōnos {C}. uitpersen:: (=uitdrukken) skée {K}; sóše {K}. uitpersing:: (lett: =uitdrukking) skéos {C}; sóšos {C}. uitproberen:: uitputten:: (=afmatten) ef vende fes klao; cāmane {K} (dl= Tjemp/Plefō); dit werk put me uit/mat me af: gress vende fes klao pai dena ’rōm. uitputtend:: tukst ef zutter bōtmo. uitputting:: klao-vendos {C}; van ~: fes klao-vendos. uitrazen:: (=uitwoeden) idekasole {U}. uitreiken:: ~ aan: armtkette-mip ón {K}. uitreis:: tijātupplip {C}. uitrekenen:: kuntare {K}. uitrekken:: (alg: langer maken) gvénare {K}; (v elastiek) olije {K; gst= olit}; (=strekken) gvéne {K}. uitrekking:: (v elastiek) olijos {C}; (strekking) gvénos {C}. uitrichten:: (=uitvoeren) manne {K; vdw= mann}; ~ tegen: ef manne tygtja. uitrichting:: (=uitvoering) mannos {C}. uitrijden:: (uit garage ed) mipufire {K}; (tot het einde toe rijden) ufire-mip {K}; ze rijden de straat geheel uit: óps ufire-mip pijā ef mirra. uitrit:: erfo {C}; (lett: uitweg) lumbā-mirra {C}. uitroeien:: jyvve'uke {K; vdw= jyvviy}; (bij elkaar drijven/brengen en vervolgens ~/vernietigen v zieke dieren of mensen) zaare {K}. uitroeiing:: jyvve'ukos {C}; (vernietiging, na eerst bij elkaar gedreven/verzameld te zijn) zaaros {C}. uitroep:: (schreeuw) wuxupkos {C}. uitroepen:: (lett: roepend uiten) wuxupke {K}; ~ tot: armtkimore fes {K}. uitroeping:: armtkimoros {C}. uitroepteken:: (!) rupke-ponto {C}. uitrukken:: uitrusten:: uitschakelen:: (lett: stroom/licht ed) kenke-mip {K}; (fig) mipjikate {K}. uitschakeling:: (lett) kenkos-mip {C}; (fig) mipjikatos {A}. uitscheiden:: (v vocht) njaare {K}; (lozen/spuien) njame {K; vdw= nja}; ~ met (=ophouden/stoppen met) stōpe ón {U}. uitscheiding:: (vocht dat uitgescheiden wordt) njamās {C}; (lozing) njamos {C}. uitschelden:: (ihb: scheldwoorden tegen iemand roepen) lajete {K}; (ihb: ongunstige/grove dingen over iemand zeggen: schelden op iemand) zaare {K}. uitschiften:: (uitzoeken en afkeuren) pāele {K}. uitschot:: (=uitvaagsel) corqug {C}, rāvviy {C}. uitslag:: (resultaat) njamos {C}; (eczeem) natriyc {S}. uitslapen:: slape-mip {U}. uitsloven:: zich ~ voor: miptreske ón {Upr}; zich [voor niets] ~: ef ote koffon aas. uitslover:: (overdreven hulpvaardig en attent persoon, alleen om bij onbekenden een goede indruk te maken) duh-ketter {C}. uitsluiten:: (onmogelijk maken) idejénše {K}; (er niet bij betrekken) āms’rte {K}; ~ van: mipqurstoxe armt {K}; (niet in aanmerking nemen) eāre {K}. uitsluitend:: c’rstiy {I}. uitsluiting:: (het onmogelijk-maken) idejénšos {A}; (niet mee laten doen) mipqurstoxos {A}. uitsluitsel:: ’umpajos {A}; ~ geven: ’umpaje {U; gst= ’umpat}. uitsmijter:: (portier) argerat-gert {C} (afk= AG). uitsnijden:: zjōdele {K}; (v vlees uit een [geroosterd] dier; ve gezwel ed) karrše {K}. uitspanning:: (met stallen) sérett {C}. uitspansel:: (=hemelgewelf) pipavyros {C}. uitsparen:: (=openlaten) tijākirture {K}. uitsparing:: (nis/opengelaten plek ed) tijākirturos {C}. uitspatting:: (fig) inšelk {C}. uitspelen:: ~ tegen (fig): idemerre ón {K}. uitspoken:: bae {K; gst= bat; vdw= bajet}. uitspraak:: (=uitlating) chaquindos-mip {C}; (=gezegde) reppos {C}, mux {C}; (vonnis) baxeskaros {C}; (v taal) pronunset {C}; platte, onverzorgde ~: slūg {Cef}. uitspreiden:: (alg) ūlfe {K}, rutōse {K}. uitspreiding:: (alg) ūlfos {C}, rutōsos {C}. uitspreken:: (fig: zich uitlaten) chaquinde-mip {K}; pronunsere |..’je| {K}. uitspuiten:: (=uitspuwen: v gas/vloeistof) bōrade {K; vdw= bōrādā}; het ~ (uitspuwing v gas/vloeistof): bōrados {C}. uitspuwen:: (=uitbraken: v vuur/lava) kafierque-mip {K}; (=uitspuiten: v gas/vloeistof) bōrade {K; vdw= bōrādā}; het ~: kafierquos-mip {C}; bōrados {C}. uitspuwing:: (v gas/vloeistof) bōrados {C}. uitstaan:: (lett: =uitsteken tāce {U}; (v kapitaal) qubre {Upr; gst= qupp}; (=verdragen) fesstune {K}; ik kan hem niet ~: gress pallefāle do. uitstalkast:: cōnsoll {C}. uitstallen:: stetare {K}; het ~: stetos {C}. uitstalling:: stetaros {C}; (uitgestalde voorwerpen) stett {C}; (het uitstallen) stetos {C}. uitstap:: (het uitstappen) fistōros {C}. uitstapje:: belt-tupplip {C}; (schoolreisje) tjerpiy {C} (pop). uitstappen:: fistōre {U}; het ~ (uitstap): fistōros {C}. uitstedig:: mips’rtiy {I}. uitsteeksel:: quchos {C}. uitsteken:: (lett: =uitstaan) tāce {U}, quche {U; gst= qucc}; (lett: =uithouden) ularāfe-mip {K}; het ~ (lett: het uithouden): ularāfos-mip {C}. uitstekend:: (OK, in orde) accarōnt {I}; (uitermate) ešofiy {III}. uitstel:: (respijt) miptrekkos {A}; (sprkw) ~ is geen afstel: ef miptrekkos nert melde ef mipreppos. uitstellen:: ~ tot: miptrekke armt {K}. uitsterven:: dode {U}. uitsterving:: dodos {C}. uitstralen:: (fig) strāle-mip {K}. uitstrekken:: (alg) trāne {K}; (lett/fig) zich ~ tot (reiken tot): léfe {K}; zich ~ (v land): paqure {U}; zich ~ (afgebakend stukje land; plat dak ed): xole {U}; het zich ~ (afgebakend stukje land; plat dak ed) xolos {C}; het strekt zich uit van A tot B: ef léfe rempe A hiycce B (altijd rempe en hiycce; nooit trāk of resultatief). uitstrekking:: (alg) trānos {C}; (het zich uitstrekken: afgebakend stukje land; plat dak ed) xolos {C}. uitstromen:: (=wegstromen: v water) vend’ne {U}. uitstrooien:: (alg) mipjiyxe {K}, jiyxe-mip {K}; het ~ (v zand ed): mipjiyxos {C}. uitstrooiing:: (alg) mipjiyxos {C}. uitstulpen:: (=stulpen) pvōmpe {U}. uitteren:: mipgāfje {K; gst= mipgāff; wst= mipgāf}. uittering:: mipgāfjos {C}. uittocht:: (afreis) pratos {C}. uittochten:: (door de tocht uitgaan: v vlam ed) pānte-mip {K}. uittreden:: ~ uit: funte {K}. uittreding:: funtos {C}; (parapsychologisch: ziel uit lichaam) mipjarros {A}. uittrekken:: uitvaagsel:: (=uitschot) corqug {C}, rāvviy {C}. uitvaardigen:: reppe-mip {K}. uitvaardiging:: reppos-mip {A}. uitval:: (v haar) tijāgōlos {C}; (driftige uiting) tundos {C}; (het uitvallen: v stroom/machine/trein ed) kōlgta {C}. uitvallen:: uitvegen:: (=wissen) leste {K}; het ~: lestos {C}. uitverkoop:: stovy-fort {C} (afk= st/fo). uitverkopen:: póbare-mip {K}. uitverkoren:: syl {I}; (neusje van de zalm) mynall-nurp {C}; (van de beste keuze; wat je het beste kunt kiezen): mip olegiy {A}; onze wijn is ~ (er is geen betere wijn dan de onze): kult sectā melde mip olegiy. uitvinden:: armtgvārce {K}. uitvinder:: armtgvārcer {C}; armtgvārcatjen {C}. uitvinding:: armtgvārcos {C}; (fig: vondst) minkedos {A}. uitvissen:: (=uitzoeken) mippitste {K}; het ~: mippitstos {C}. uitvloeien:: (=uitlopen: v verf/make-up) fjapiyle {U}; uitgevloeide verf: fjapiylos {S}. uitvlucht:: (=schijnexcuus) toellerios {C}; (=smoesje) eft jelpjevor niyft (pop). uitvoer:: uitvoerder:: (in de bouw) jikater {C}; (executeur) mannatjen {C}. uitvoeren:: uitvoering:: uitwaaien:: (door de wind uitgaan: v vlam ed) pollere-mip {K}. uitwas:: (fig) lās {C}. uitwasemen:: ef kette wāst {C}. uitwaseming:: wāst {C}; uitwatering: (het [doen] wegstromen: water uit een polder ed) vend’nos {C}. uitwateringssluis:: knurfeltslue {C}. uitweg:: (lett: uitrit) lumbā-mirra {C}; (fig) lumbā {C}. uitweiden:: ~ over (fig): utfine {K}. uitweiding:: (waarover uitgeweid wordt) utfiner {C}; (fig) utfinos {C}. uitwendig:: (=uiterlijk) mipter {I}; (=extern) eksterm {I}. uitwerken:: uitwerping:: slos {C}. uitwerpselen:: mipsivvos {S}. uitwijken:: (=opzijgaan) wygce {U}; (=vluchten van/uit) wygcare {K}. uitwijzen:: (uit land) slare {K}; (=aantonen: vrnl wetenschappelijk) prove {K}. uitwijzing:: (uit land) slaros {C}. uitwisselen:: ’rnōfte {K}; ~ tegen: ocirre ón {K} (ón is dt/vz). uitwisseling:: ocirros {A}; ’rnōftos {C}. uitwoeden:: (=itrazen) idekasole {U}. uitwrijven:: gleche-mip {K}; zich de ogen ~ (fig): ef lāgleche ef eits. uitwringen:: rekke-mip {K}. uitzenden:: (radio/TV) strāle {K}; (met een opdracht, meestal naar het buitenland) zālbixafolle {K}. uitzending:: (radio/TV) strālos {C}; (met een opdracht, meestal naar het buitenland) zālbixafollos {C}. uitzendkracht:: (tijdelijke werkkracht) nef’rōmer = su’rōmer {C}. uitzet:: (voor baby) tolāpiy’ {C}; (voor bruid) tosprokto’ {C}. uitzetten:: (uit huis ed) slare {K}; (=uitdijen) rutre-mip {U; gst= rutt-mip}. uitzetting:: uitzicht:: stjōft |stōft| {C}; zerfos {C}; een ~ op iets: eft zerfos tukst flaju; een ~ hebben op: zerfe tukst {U}; vanaf de boulevard heb je ~ op de oude vissershaven: ef pola zerfe tukst ef liftkar ebesport; het raam heeft ~ (ziet uit) op de tuin: ef miflif zerfe tukst ef arābe. uitzichtpunt:: stjōftos |stōftos| {C}; zie ook Uitzichtpunten in .uitzien:: uitzonderen:: tvoke {K}; āmse {K} (arch); het ~ (uitzondering): tvokos {C}. uitzondering:: (het uitzonderen) tvokos {C}; een ~ maken voor: ef riffe eft tvokos furt; (wat uitgezonderd is) tvoka {Aef}; met ~ van (behalve): tvokatiy {VZ2n} (schr) (betrekking); u moet elke maand betalen, met ~ van mei: g’rs kaftāt jadāk hertel tvokatiy ef mai (schr); een ~ op iets: eft tvokos ón flaju (ón is vz). uitzonderlijk:: tvoka {I}. ultiem:: (=uiteidelijk) d’fygcā {I}. ultimatum:: ūltimatym {C}. umlaut:: (zoals in het Duits) vokel-graros {C} (afk= VG). unie:: ūn {C}; (=verbond) rófto {C}. uniek:: (enig) buchā {I}. uniform:: uniform {C}; (=tenue) blohelbos {C}; iemand in een ~: rast armt/lef eft uniform. universeel:: universela {I}; ~ zijn (allesomvattend zijn): luftkoldre |lufk..| {K; gst= luftkolt; wst= luftkold}. universitair:: universiterr {I}. universiteit:: universitiy {C}; zie ook Universiteiten in .up-to-date:: ralsompiy {I}; ~ maken (v gegeven/archief/encyclopedie ed) (bijwerken) fort-edite {K}. Uranus:: Uranes {N}. urenlang:: zurtsot {I}. urgent:: tramm {I}. urn:: (vrnl voor de as ve dode) rōgt {C}. urnenhuis:: (=urnenkelder: bij crematorium, in Erg-kerk) torōgt’ {C}. urnenkelder:: (=urnenhuis: bij crematorium, in Erg-kerk) torōgt’ {C}. urologie:: urolōiy {C}. ursuline:: (vrw lid v RK kloosterorde) ursulina {C; mv= ursulinas}. Uruguay:: Uruquiy {G}. Uruguees:: uur:: uw::
| |||||||||||||||||||||||
