Het compleetste woordenboek voor de Spokanische taal. Met regelmatige updates en links naar het Spokanisch Archief. |
Woordenboek |
|
Spokaans—Nederlands A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Nederlands—Spokaans A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
| |
vaag::: nrychiy {I}, xog {I}; zich op een vage manier uiten: ef stinde tjâg blakker iynk. vaak:: (=dikwijls) lilt {I}, ment {III}; niet ~: noi lilt; ~ niet: lilt nert; (let op waar "lilt" als bv verschijnt:) Lerdu slacht zijn koeien ~ zelf (het is vaak Lerdu die slacht, niet zijn broer): lilt Lerdu vlemóte sener boerts quandro; Lerdu slacht ~ zijn koeien zelf (koeien slacht hij vaak, andere dieren niet zo vaak): Lerdu vlemóte sener lilt boerts quandro; hoe ~? (hoeveel keer?): •ótâ {SX.gst} (vraagsx); hoe ~ heeft hij zich vergist?: do errótâ?; hoe ~ ga je naar de kapper?: tu quarderótâ ef koifur?; hij vraagt, hoe ~ ik dat boek gelezen heb: do linne, gress dena mimpit trempótâ; dat gebeurt [wel] vaker: mittof hâftere [velk] vluf; »hoe 6. vaal:: (=bleek) plôf {I}; (zeer bleek) fal {I}; ~ zijn: fale {U}; het ~-zijn: falos {C}. vaalheid:: falos {C}. vaalhoed:: (paddestoel) kleine ~: plôf-châcer {C} (L. Hebeloma mesophaeum); wortelende ~: mârsipann-missis {C; mv= --missisa} (L. H- radicosum). vaandel:: (=blazoen) jândra {C}. vaandrig:: fanreg {C}; voor militaire rangen, zie  .vaardig:: priy {I; mv=enk}. vaargeul:: (vaarwater tussen twee zandbanken) merratos {C}; (dieper gedeelte ve rivier/kanaal) towâksÿ (toâksÿ) {C}. vaart:: vaarwel:: ~! (goede reis!: klassieke afscheidswens): eft hupster poh lef kôbo!. vaas:: (alg; maar NIET voor bloemen) rélâft {C}; (voor bloemen) vasa {C}. vaat:: (=afwas: om te wassen) toknufÿ {C}, tiyns-ur-tiynstes {Cmv}; de ~ doen (afwassen): toknufÿe {U}. vaatdoek:: luffâsto {C; mv= luffâstôe; rsmv= luffâstott}. vaatje:: (v zout/peper ed) rûslot {C}; (klein vat) belt-lup {C; mv= --lûps}; houten ~: krimm {C}. vacant:: (=onbezet: v ruimte/betrekking) necheba {I}. vacature:: necheba {Aef}. vacht:: (v levend dier) mir-mut {C}; (geprepareerde huid) cress {C; mv= cresses}; (gevild) móts {C; mv= omóts} (dl= Peg). vacuüm:: (zn) (luchtledig) vakum {C}, velpane {C}; (=leegte) velpiy {C}; (het niets) flâjûiy {Aef; mv=enk}. vadem:: (lengtemaat) milâos {C} (komt in Spok niet voor). vader:: (alg) follus {C}; de ~s (slechts mnl): ef follusz; (van een zoon) serr {C}; hij heeft een zoon/zonen: do melde eft serr; ~ (of oudste broer) van een vrouw (in Spok: de man die een ongehuwde moeder bijstaat bij de opvoeding ve dochter): pomiy {C}. vaderland:: hymâ {C}. vaderlijk:: folluser {I}. vadsig:: grelfel {I}; (dik en lui) pôll {I}. vagebond:: poh-farter {C}. vagevuur:: purgatorym {C}. vak:: .vakantiehuisje:: (=zomerhuisje) kôbo-smyl {C; mv= --smiyle}; zie ook Vakantiehuisjes in .vakantiekolonie:: zirrot-kâmpos {C}, zikâ {C} (ihb voor groepen kinderen). vakblad:: gillt-fortpit {C}. vakbond:: togilltÿ {C}; (in namen v vakbonden) bônt {C}. vakhandel:: (gespecialiseerd bedrijf) criazen-ÿrgott {C; mv= --ergôte}. vakjargon:: šure-mux {C}. vakje:: (=hokje) tromlot {C}. vakkennis:: gillt-tiff {C}. vakkundig:: gillt-kûr {I}. vakman:: criazen-merater {C}. vakvereniging:: gillteren {C}. vakwerk:: (bouwconstructie met een houten frame) trajiygôrde {S}; (deze wijze v bouwen) trajiygôrdos {S}. val:: valhelm:: moplariy-vantân {C}. valies:: (=koffer) sviba {C}, vrÿkyr {C}; vryft-kyr {C} (arch). valk:: (alg) pesmlâ |M| {C; rs= pesmlât} (L. Falco). valkenier:: géder {C}. valkenjacht:: géderos {C}. vallei:: (glooiend dal) wâljÿ {C}. vallen:: valsheid:: (onechtheid) ÿrts {Aef}; (het ontstemd zijn ve muziekinstrument) ÿrtser {C}; ~ in geschrifte: fâlsafiy {C}. valstrik:: (fig: voetangel) ékupiy {C}. valuta:: valutiy {C}; (deviezen) la'ycâs {Cmv}. valwind:: (föhn in een bergdal; in Spok kan het ook een vochtige wind zijn, vooral langs de westkant vh Azÿ-gebergte op West-Berref) laffa {C}; waaien v ~en (het aanwezig zijn ve laffa) laffate {U}. van:: vanavond:: (hedenavond (17-22 uur) die nog komen moet, of reeds aan de gang is) lelmo luppor {C}; (afgelopen avond (17-22 uur)) lâst luppor. vandaag:: (=heden) lelmo tof; (=heden: 4-22 uur; spr: dit etmaal; die nog komen moet, of reeds aan de gang is) lelmo tof; (afgelopen dag; 4-22 uur) lâst tof (schr); vandaal: (=plunderaar) plûnter {C}; (jeugdig) korifer {C}. vandaan:: vandoor:: er ~ gaan: ence {E}. vang:: (rem bij windmolens) bjiyc {C}; de ~ losgooien: ef wuxe ef bjiyc. vangen:: bzaée {K; gst= bzaét; vdw= bzaéjer}, iste {K}, rôqule {K} (dl= Liftka/Tigof/Lomky); met een list ~: klâkare {K}. vangst:: (het vangen) bzaéos {C}; (wat gevangen is) istos {C}; (alg) rôqulos {C} (dl= Liftka/Tigof/Lomky); ~ met een list: klâkaros {C}. vanille:: vanyja {S}. vanmiddag:: (hedenmiddag: 11-17 uur) lelmo fittas {C} (die nog komen moet, of reeds aan de gang is); (afgelopen middag: 11-17 uur) lâst fittas. vannacht:: (22-1 uur: hedennacht, die nog komen moet, of reeds aan de gang is) lelmo miskof {C}; (afgelopen nacht: 22-1 uur) lâst miskof {C}. vannacht:: (hedennacht: 22-4 uur, die nog komen moet, of reeds aan de gang is) lelmo kÿl {C} (schr); (in spr wordt ipv kÿl ook miskof gebruikt om de gehele nacht van 22-4 uur aan te duiden). vanochtend:: (afgelopen ochtend (4-11 uur)) lâst gurt; (hedenochtend (4-11 uur): die nog komen moet, of die reeds aan de gang is) lelmo gurt. Vanuatu:: Vanujatu {G}. vanuit:: rifoliy {VZ} (plaats); rifoliy {VZrs} (richting); hij schreeuwt ~ de schuur: do scemre rifoliy ef kul; hij rent ~ de schuur naar de put toe: do frajjae rifoliy ef kulle (rs!) helkara ef kupân. vanwaar:: (=waarvandaan?) •ynnâ {SX.gst} (vraagsx); ~ komt hij?: do arfinynnâ?; ik vraag, ~ hij komt: gress linne, do arfinynnâ; »vandaan 6. vanwege:: vanzelfsprekend:: varen:: variatie:: varieros {C}. variëren:: variere |..ÿje| {K}; ~ van A tot B: variere rifonn A helkara B. varken:: (ntr) knok {C}; (mnl: =beer) kélt {C}; (vrw: =zeug) plót {C}; gecastreerd ~ (=barg): ygert {C}; »achtereind. varkensgras:: knok-kles {S} (L. Polygonum aviculare). varkenshok:: (=kot) spônutiy {C}. varkenskers:: grote ~: Pamilo-slaja {S} (L. Coronopus squamatus); kleine ~: ef ameriy Pamilo-slaja (L. C- didymus). varkensoor:: (lett of paddestoel) knok-fe {C; mv= --fa} (L. Otidea onotica). varkensvlees:: knoktiyse {C/S}; (=karbonade) ubôrt {C}. vast:: vastberadenheid:: waamzâiy |wam..| {A; mv=enk; rs= waamzâte}. vastbijten:: zich ~ (valse hond: bijten en niet meer loslaten): yntaje {K; gst= yntat}. vastbinden:: (alg: =vasthechten) feste {K}; (met nadruk op binden) binde {K}; het [vast/samen]binden; datgene wat vastgebonden is: bindos {C}; met metaaldraad ~: râfe {K} (dl= West-Liftka/Tigof); (v dier: =tuieren) plytare ón {K}; ik bind het paard aan het hek vast: gress plytare ef râf ón ef blof. vasteland:: (continent) festšark {C}. vasten:: vasthaken:: (=aanhaken) klâmare {K}. vasthechten:: (=vastbinden) feste {K}; (lett/fig) zich ~ aan: zerše {K}. vasthouden:: (lett: niet loslaten) ularâfe {K}; het ~: ularâfos {C}; (fig: =volharden: op fanatieke wijze bij zijn mening blijven): yntaje {K; gst= yntat}; (absorberen) lâputte {K}; de grond houdt veel vocht vast: ef ciytravint lâputte pert ropja. vasthoudend:: (=koppig) tygtjaklâmiy {I}. vasthoudendheid:: (=koppigheid) tygtjaklâmer {A; mv=enk}. vastklampen:: zich ~ aan: ijabie {K; vdw= pijabi}; zich ~ aan (fig: aangrijpen): hendre {K; gst= hender}; het zich ~ (fig: het aangrijpen): hendros {A}. vastknopen:: ([stevig] vastmaken) rytare {K}; (fig) ik kan er geen touw aan ~: gress nert uberecû ef luft ef fa. vastleggen:: (lett: v waakhond/schip) pilde-fest {K}; (op band of film) feste {K}. vastliggen:: (gemeerd liggen: groot schip) tôrse {U}. vastlopen:: (v moer/wiel/motor ed) gre-zléf {Upr; gst= gret--}; (in de modder; een nauwe kloof ed) ef farte fes sterdar {C}; (fig: v onderhandelingen ed) zléfvende |zléfende| {U}. vastmaken:: fixe {K}, rye {K}; (=monteren) môntere |..ÿje| {K}; ([stevig] sjorren) rytare {K}; het ~: ryos {C}. vastplakken:: somonoe {K; vdw= somonor}. vastrijden:: (in de modder/een nauwe kloof ed) ef ufire fes sterdar {C}. vastroesten:: zagrampe {U}. vastsnoeren:: (=aansnoeren) klempe {K}. vaststaan:: (fig: definitief zijn) dÿrše {U}. vaststaand:: (=bepaald) qurtiy {I}; (=definitief) dÿršen {I}; niet ~ (=onbepaald): nequrtiy {I}. vaststellen:: (alg) nalalôve {K}; (=concluderen) stysÿrte {K}; (=bepalen) qurte {K}; het aantal ~ van: nûmpe {K}. vaststelling:: nalalôvos {A}; ~ van het aantal: nûmpos {A}; ~ van een ziekte (=diagnose): oôntaros {A}. vat:: (=kuip/ton) lup {C; mv= lûps}; (=kuip) sytt {C}; (=tobbe) ðenc {C}; (ton: v hout) kylp {C}; houten vaatje: krimm {C}; (vrnl voor drank) dâm {C}; uit het ~ (getapt: wijn/bier; in tegenstelling tot in flessen) dâm-poi {I}; »vaatje. vatbaar:: leldatt {I}; ~ voor: leldatt armt; ~ zijn voor: dama'ife {K; gst= damaif; vdw= damâf}; het nieuwe wetsontwerp is nog ~ voor wijzigingen: ef kleter lacsplan dama'ife velk nâs-zerfôsta; »gevoelig. Vaticaanstad:: Vaticen-Stat {G}. vatten:: (=grijpen) lelde {K}; (v kou/vuur ed) leldare {K}; (=begrijpen) haóge {K}. vazal:: marestjer {C}. vechten:: ~ tegen/met: piyrste {K}. vechtersbaas:: piyrstatjen {C}. vechtpartij:: (=gevecht) piyrstos {C}. vee:: fa'i {S; rs= faitt}; stuk ~: faitiyn {C}; gebrandmerkt stuk ~; stuk ~ met merkteken (in oor): ÿfattos {C}; vol ~, met [veel] ~: faine {I}; een weiland vol ~: eft faine blufk. veearts:: fa'i-medikiy {C}. veeg:: (bijna dood) fegg {I}. veegauto:: (voor straten) clénnolac {C}. veel:: veelbetekenend:: (=veelzeggend) fiysdaro {I}. veeleisend:: blaffiy {I}; zléf blaffos. veelgevraagd:: linniy {I}; (=geliefd) fartelira {I}. veelheid:: (=overvloed) pertsiy {Aef; mv=enk}. veelkleurig:: (bont) pertmarâsiy = pert-marâsiy {I}. veelomvattend:: (op grote schaal) utfinacc {I}; (fig) utfin {I}. veelsoortig:: frenvuiy {I}; pertfrenvutiy = pert-frenvutiy {I}. veelvoud:: tall {C}; een ~ van: eft tall kura. veelvraat:: (roofdier) gulo {C} (L. Gulo gulo); (gulzigaard: mens) markiyner {C}, markiyn {Cef}. veelzeggend:: (=veelbetekenend) fiysdaro {I}; (fig) lijan {I}; ~ zijn: lijanone {E}. veelzijdig:: pertovapiy {I}. veelzijdigheid:: pertovaper {A; mv=enk}. veemarkt:: fa'i-stovy {C}. veen:: kuvi {S}. veenbes:: (vrucht) ljeðâget |ledâget| {C}; (plant) toljeðâgetÿ |toledâgetÿ| {C} (L. Oxycoccus palustris). veenhooibeestje:: (vlinder) eit-bloer {C} (L. Coenonympha tullia; in Spok de ondersoort "spocanica"). veenmol:: (insect) ûtjóg-krûlatjen {C} (L. Gryllotalpa gryllotalpa). veenmos:: fiyfi {S} (L. Sphagnum). veenpluis:: kuvi-wola {S} (L. Eriophorum angustifolium). veer:: veerdienst:: nûrcus-fâgôtexa {C}; zie ook Veerdiensten binnenland in en
Veerdiensten buitenland in
.veerhaven:: nûrcus-port {C}. veerkracht:: (rek) gvénar {C}. veerman:: nûrcuser {C}. veerooster:: fa'i-râc {C; mv= --rec}. veerpont:: nûrcus {C}. veertien:: erg {TW}; (rekenkundig) main-fâr {TW}, erg {TW}; ("erg" gevolgd door ENKELvoud) ~ boeken: erg mimpit. veertig:: rân-fâr {TW} (=36+4); (rekenkundig) fârsa {TW}. veest:: (wind[je]) flâts {C}. veestapel:: jug {C}. veeteelt:: fa'ileldâ {C}; (in samenstellingen) •ukér {SX.zn}. vegen:: brûste {K}, uste {K}. vegetariër:: kleser {C}. vegetatie:: (=woekering) afdrâk {C}. vegetatief:: vegetateff {I}. vehikel:: (gammel voertuig) ðenc [lef trôchâs] {C} (pop). veilen:: (per opbod verkopen) ozyrpóbare {K}. veilig:: qurubo {I}. veiligheid:: (het veilig-zijn) quruboiy {A; mv=enk; rs= qurubote}; (beveiliging) qurubos {C}; voor de ~ (veiligheidshalve): fes qurubas {C}; iets/iemand in ~ brengen: ef sÿrte flaju/rast fes qurubos; in ~ brengen (=bergen): ubere-fes {K}; het in ~ brengen (=berging): uberos-fes {C}. veiligheidsgordel:: (=stoelriem: in auto) qurubos-giyrt {C}. veiligheidshalve:: (voor de veiligheid): fes qurubas {C}. veiligheidsklep:: (op stoommachine ed) fûst {C}, qurubos-closeft {C}. veiligheidsspeld:: cloše-priyk {C}. veiling:: ozyrpóbaros {C}. veinzen:: (doen alsof) clovóte beri {U}. vel:: (=huid) (nadruk op voorwerp) mut {C}; (nadruk op materiaal) flaros {S}; afgestroopt ~ (v paling ed): brinos {C}; behaard ~ (vacht: v levend dier): mir-mut {C}; zacht ~letje (dons): nygg {S}; van ~/huid gemaakt: mutiy {I}; uit zijn ~ springen (v woede ed): ef nâlmece mip ef mut; ~ over been: »mager. veld:: (vlakte) jakâm {C}; (fig) bavân {C}; het semantische ~: ef semantise bavân; op het ~: tejakâma {I}; het ~ ruimen voor: ef vende fes zé tjâg. veldbeemdgras:: jakâm-hôster-kles {S} (L. Poa pratensis). veldbies:: gewone ~: Ergânt-óf {S} (L. Luzula campestris). veldbloem:: (alg) frâns {C}. veld-ereprijs:: jakâm-veronica {C/S} (L. Veronica arvensis). veldheer:: jakâmkiy {C}. veldiep:: Engelse ~: môliy-ypriy {S} (L. Ulmus procera). veldlathyrus:: jakâm-vycc {S} (L. Lathyrus pratensis). veldleeuwerik:: lerrke {C} (L. Alauda arvensis). veldmuis:: môliy-rât {C} (L. Microtus arvalis). veldsalie:: jakâm-salviy {S} (L. Salvia pratensis). veldsla:: gewone ~: Ðônhe-lofa {S} (L. Valerianella locusta). veldslag:: vallinrân {Crs}. veldspitsmuis:: jakâm-nes-rât {C} (L. Crocidura leucodon). veldtocht:: forân {C}. velduil:: jakâm-ojel {C} (L. Asio flammeus). veldwachter:: (alg: politie(man) op platteland of in dorp) manta-gert {C}. veldzuring:: [jakâm-]âgt {C} (L. Rumex acetosa). vele:: ~[n]: perts {ZV; gnp= pertser; gnz= pertsÿr; rs= pertses of pertes} (mv); ik ken veel mensen: gress tiffe perts; ~n wonen in een krot, maar weinigen in een paleis: perts lâzâre goe ÿrpô'asz, tur litels idem goe lofipanas; alle bomen in mijn tuin dragen appels, maar de vruchten van ~ [bomen] zijn rot: cradef vilduls fes kost arâbe ÿtine geffys, tur pertsÿr belks melde tval; ~n die gelukkig zijn; ~ gelukkigen: geffaliyn perts; »veel. velerhande:: (=velerlei) lo perts {ZV}. velerlei:: (=velerhande) lo perts {ZV}. velg:: (v wiel) nâp {C}. vellen:: (v boom) chefte {K}; (v oordeel/vonnis ed) wuxe {K}; het ~ (v oordeel/vonnis): wuxos {A}. velours:: tryp {Sef}; van ~ gemaakt: tryp {I}; lap ~: trypfâsto {C; mv= trypfâstôe; rsmv= trypfâstott}. Venetië:: Veneša {G}. Venezolaan:: Venezuely {Cef}. Venezolaans:: (bv) venezuell {IIef}; ~e vrouw: Venezuela {Cef}. Venezuela:: Venezuell {C}. venijnig:: nûriy {I}; utt {I} (dl= Berref/Tigof). vennootschap:: cômpaniy {C}; (=compagnie) lebet-rófto {C}; naamloze ~: tuffes cômpaniy (afk= TC of  ).vennootschapsbelasting:: (ong) lebet-tâx {C}. venster:: (=raam) miflif {C}; (ventilatieopening: voor zolderverdieping of schuur: raam zonder glas maar met luiken, en soms ook tralies) tix {C}; »raam. vensterbank:: (buiten) ramiy-nregtâ {Cef}; (binnen) miflif-nregtâ {C} (in Peg is dit ook werkelijk een bank om op te zitten). vensterglas:: miflif-glaza {S}. vent:: (=knul/kerel) talle {C}, hânc {C} (pop); gemene ~ (bruut): fâkom {C}; een vervelende ~: eft iftšormt hânc. venten:: argerat-póbare {K}. venter:: stovyjer {C}, argerat-póbarer {C}. ventiel:: ayr-grent {C}. ventilatie:: ventilašo {C}. ventilatiegat:: (luchtgat/rookgat) gerat {C}. ventilatieopening:: (venster: voor zolderverdieping of schuur: raam zonder glas maar met luiken, en soms ook tralies) tix {C}. ventilatierooster:: gere-râc {C; mv= --rec}. ventilatieruit:: ayr-miflif {C}. ventilator:: ventilater {C}. ventileren:: (=ontluchten) gere {K}. ventje:: (=kereltje) géncres {C}. ventweg:: (=parallelweg) nefmirra = sumirra {C}. Venus:: Venes {N}. venushaar:: ver:: verachtelijk:: mlesentiy {I}. verachten:: mlesende {K}. verachting:: mlesendos {A}. verafschuwen:: verafschuwen||bewonderen: tirae {Kid}; verafschuwen: ef tirae lo gôrôgentiy. veranda:: intérkiy {C}. veranderd:: (=gewijzigd) šampâiy {I}. veranderen:: veranderlijk:: šampatt {I}; (=wisselvallig) nôftiy {I}. veranderlijke:: (zn: wiskunde) šampattiy {A}. verantwoord:: warplâ {I}. verantwoordelijk:: ÿmatter {I}, respônsabiliy {I}. verantwoordelijkheid:: respôns {SC}. verantwoorden:: respônsere |..ÿje| {K}; (=rechtvaardigen) kafmonslenpe {K}. verantwoording:: tygtjatisjanos {A}, respônseros {A}; (=rechtvaardiging) kafmonslenpos {A}; ~ afleggen: ef šove sener tygtjatisjanos; ef qugle respônseros. verarmen:: pôrane {U}. verarming:: pôranos {A}. verassen:: (=cremeren) koffon-bure {K}. verbaal:: (=mondeling) verbaliy {I}. verbaasd:: cyres {I}; ~ zijn [over]: šaze [tsazi] {U}. verbalisatie:: (taalk: een ww maken van bijv een add) paineros {C}. verbaliseren:: verbalisere |..ÿje| {K}; (taalk: een ww maken van bijv een add) painere |..ere| {K}. verband:: verbanning:: chealmpos |..amp..| {C}, prusatos {A}. verbasteren:: ~ [tot]: mipfrenvue [helkara] {K}. verbastering:: mipfrenvuos {C}. verbazen:: kafsÿrte {K}; slaôte {K}; het bericht verbaast me: ef tÿden kafsÿrte gress; dat verbaast me van hem: gress slaôte do; het verbaast me dat hij komt: gress slaôte den do arfine/do arfinelira. verbazend:: (=verbazingwekkend) ÿonatt |won..| {I}. verbazing:: kafsÿrtos {A}; (=opzien) šazos {A}; ~ wekken: ef qugle ef šazos; vol ~ aanstaren: qumare {K}; »tot 5. verbazingwekkend:: šazeludi {I}; (=verwonderlijk) ÿonatt |won..| {I}. verbeelden:: (=voorstellen) šÿrtyce {K}; zich ~ (zich wanen): plâfte {K}; zich ~ (dromen): drote {K}. verbeelding:: (=voorstelling) šÿrtycos {A}; (=waan) plâftos {A}; voor de ~ staan (voorstaan): fesbarite {K}. verbergen:: feldarye {K}; (=verstoppen) stylfe {K}. verberging:: stylfos {C}. verbeteren:: guldere {K}. verbetering:: gulderos {C}. verbeurd:: ~ verklaren: zro'efe {Krs}. verbeurdverklaring:: zro'efos {C}. verbeuzelen:: tocvyste {K}. verbeuzeling:: tocvystos {A}. verbieden:: iemand iets ~: elkiane flaju ón rast {K}. verbijsterd:: (onthutst) miparfinn {I}. verbijsteren:: (onthutsen) miparfine |miparfIne| {K}; iemand ~ (iemand ontstellen): ef qugle rast lo jesmor. verbijstering:: miparfinos |miparfInos| {A}. verbinden:: (verbinding tot stand brengen) yplemere {K; vdw= yplemare of regelm.}; (lett) met elkaar ~: ôle {K}; (chemisch) bindare {K}; (v wond) biynðare {K}. verbinding:: (alg) yplemeros {C}; (trein/telefoon ed) fâgôtexa {C}; ([mechanisch verband) viylc {C}; (chemisch) bindaros {C}, mix {C}; in ~ staan met: jukreéze {K}. verbindingsstreepje:: (in Spok scheidbaar samengestelde woorden, zoals in fijânta-kerna) filâsto {C}. verbintenis:: (alg) bjeltos {A}; (schriftelijk) bjeltafiy {C}; (=huwelijk) mariy {C}. verbitteren:: (fig) trâtere {K}. verbittering:: (fig) trâteros {A}. verbleekt:: ~ zijn: hose {U}. verbleken:: silende {U}; het ~: silendos {C}. verbleking:: (het verbleken) silendos {C}. verblijden:: gladoare {K}; verblijden||verdrieten: jalfuve {Kid}; verblijden: ef jalfuve lef eft kir zûps. verblijding:: gladoaros {C}. verblijf:: (het verblijven) meldos {C}, quardos {C}; (ruimte) kenðe {C}; ~ in eenzaamheid (afzondering): bautot {C}. verblijfplaats:: melde-sÿrt {C}; [gezellige] ~: tindaros {C}. verblijfsvergunning:: quarde-dokumentos {C; mv= --dokumentâs). verblijven:: (=toeven) quarde {U}, melde |melde| {K}; het ~ (verblijf) quardos {C}, meldos {C}. verblind:: émp {I}; ~ zijn (lett): émpe {U}; het ~-zijn (lett): émpos {C}. verblinden:: (lett) émpare {K}. verblinding:: (lett) émparos {C}. verbluffend:: tiraiy {I}. verbluft:: ~/versteld staan: ef zerfe tjâg nes-jûky. verbod:: móf {Aef}, elkianos {A}; verbod||geoorloofdheid: pyrf {Cef/id}; het verbod: ef pyrf furt ef cÿrfratjens; wat hij doet is verboden (ongeoorloofd): do fanûme ef pyrf; een verboden (ongeoorloofde) daad: eft fanûmelira pyrf. verboden:: kaldo {I}, móf {I}; ~ zijn [om]: mófe [beri] {U}; ~ toegang!: nÿf entrafôsta!; verboden||geoorloofd: pyrf {Iid}; verboden: pyrf furt ef cÿrfratjens; »verbod. verbolgen:: katâk {I}. verbond:: (=unie) rófto {C}. verbonden:: met elkaar ~ zijn: jukreéze {K}; hij is aan een ziekenhuis ~: do sen jukreéze eft hôspitalo. verborgen:: tyja {I}; ~ zijn: tyjare {U}; dat wat ~ is; ~ voorwerp/persoon tyjaros {C}. verbouw:: (=teelt) râpoos {C}; (verandering bij bouwen) âlbos-kest {C}. verbouwen:: (ombouwen) âlbe-kest {K}; (v gewassen) râpoe {K; gst= râpot}. verbouwereerd:: lef bindor juggs {C}. verbouwing:: âlbos-kest {C}. verbrand:: (=afgebrand) nestep {I}. verbranden:: nestebare {C}, cÿrefe {K}. verbranding:: nestebarâ {C}, cÿrefos {C}. verbrassen:: ostinÿre = ostinÿrre {K}. verbrassing:: ostinÿros = ostinÿrros {A}. verbreden:: (lett: breed/breder maken) utfine {K}; het ~ (lett: verbreding): utfinos {C}. verbreding:: (wat verbreed is: breder stuk weg ed) utfiner {C}; (lett: het verbreden) utfinos {C}. verbreken:: vasse {Krs}. verbreking:: (lett) vass {C; mv= vassa of vasses}; de ~ van de radioverbinding: ef raðo-yplemerosecÿr vass; (fig) vassos {A}; de ~ van de verloving: ef fesrepposecÿr vassos. verbrijzelen:: (=vermorzelen) krusve {K; gst= kruss; wst= krus•}. verbrijzeling:: (=vermorzeling) krusvos {C}. verbrokkelen:: lepare {K}. verbrokkeling:: leparos {C}. verbruik:: tijâkeldos {C}. verbruiken:: (opgebruiken) kelde {Krs}; (net zo lang gebruiken tot het op is) uše {Krs}. verbruiker:: tijâkeldatjen {C}. verbuigen:: (lett) flectare {K}; (zodat het stuk gaat) futsiare {Krs}; (taalk) deklinere |..ÿje| {K}. verbuiging:: (lett) flectaros {C}; (taalk) deklinašo {C}. verburgelijken:: zâmpere {U}. verchromen:: [lâ]crome {K}. verchroomd:: lâcromor {I}, croma {I}. verdacht:: moiriy {I}; ~ zijn op: luftmiypare {K}. verdachte:: (zn) moirter {C}. verdagen:: (=schorsen) miptrekke {K}. verdampbaar:: snel ~ (vluchtig): da'e {I}. verdampen:: (intrans) tâmpe {Upr}; het water verdampt snel: ef knurfel sen tâmpe vita; (trans: [doen/laten] ~) tâmpe {K}; de zon verdampt het water: ef kôbo tâmpe ef knurfel. verdamping:: tâmpos {C}. verdedigen:: (lett) narâne {K}; (fig) kafðobiyre {K}; (rechtspraak) ef kette narân {SC}; niet te ~ (fig: onhoudbaar: v standpunt/gedrag ed): ûskaliy {I}. verdedigend:: (=defensief) devenseff {I}. verdediger:: (rechtspraak) narânater {C}. verdediging:: (voorspraak) narân {SC}; (defensie) devendos {C}; (fig) kafðobiyros {A}. verdedigingshouding:: xliffa |X| {C}. verdedigingswerk:: (=vesting) dullintân {Crs}; zie ook Verdedigingswerken in .verdelen:: (=verspreiden) ÿje {K; gst= ÿt; vdw= pÿt}; (=distribueren) distribuere |..ÿje| {K}; ~ [in]: jesme [kaf] {K; gst= jess}. verdeler:: (persoon) jesmer {C}; (in automotor) distributerr {C}. verdeling:: (=verspreiding) ÿjos {C}; (=distributie) distribušo {C}; (het verdeeld-zijn in kleinere delen) jesmos {C}. verdenken:: moire {K}. verdenking:: moiros {A}. verder:: verderfelijk:: bovéte {I}. verderop:: (=daarginds) giynsa {I}; (verder in de tekst) giynsamintof {I}. verdichten:: [zich] ~ (dicht raken: bos, haar): afriynare {U}. verdichting:: afriynaros {C}. verdienen:: rinne {K}. verdienste:: ~[n]: rinnos {C}. verdienstelijk:: éra-blaff {I}. verdiepen:: (lett: uitdiepen) merrate {K}; zich ~ in: kobature lef {Upr}; het zich ~ in iets: kobaturos {A}; verdiept zijn in iets: ef slituše ef nurp fes flaju. verdieping:: verdikking:: (in omvang) kešaaros {C}; (v vloeistof) kâparos {C}; kleine ~ (bobbeltje): pvâla {C}. verdoemen:: ([ver]vloeken) kachiyte {K}. verdoemenis:: (=hel) hely {SC}; (als straf) hely-tjel {C}. verdoezelen:: nirrte {K}. verdoezeling:: nirrtos {C}. verdomd:: (hartstikke) buss {I} (pop); dat begrijp ik ~ goed: gress unere clerr katô ef; die ~e trappen in dit gebouw!: ef hiyðe-mittorsz fes dena huflif!. verdomme:: ~!: restânp!. verdord:: (=dor) lât {I}; ~ zijn: lâte {U}. verdorren:: lâtare {U}. verdorven:: cupertiy {I}; (=pervers) qufendriy {I}. verdoven:: krabée {Krs}. verdovend:: ~e middelen (narcotica): druge {C}, tomissisÿ {C/S}. verdoving:: krabéos {C}. verdraagzaam:: (=tolerant) dres-put {I}, uzógem {I}. verdraagzaamheid:: (vrnl jegens mensen met afwijkende culturele of sociale patronen of van ander ras) fotesté {SC}. verdraaid:: futsiaror {vdw}. verdraaien:: (anders draaien) grere {K}; (verbuigen zodat het stuk gaat) futsiare {Krs}; (fig: verkeerd voorstellen) colinare {K}. verdraaiing:: (verkeerde voorstelling van zaken) colinaros {A}. verdrag:: xôlaja {C}; (=bond) bônt {C}; (=overeenkomst) lu'ettos {A}. verdragen:: (=verduren): kurahendre {K; gst= kurahender}; (=uitstaan) fesstune {K}; zich ~: reopatre {K; gst= reopatt}; te ~ (draaglijk): reopat {I}. verdriet:: uxârt {Aef}; ~ doen: uxârte {K}; verdriet||blijdschap: jalfuf {SCid}; verdriet: jalfuf furt ef griyt-blerr = Neeftôs-jalfuf; »tot 5. verdrieten:: verdrieten||verblijden: jalfuve {Kid}; verdrieten: ef jalfuve lef ef griyt-blerr. verdrietig:: uxârt {I}. verdrijven:: idenaléme {K}. verdrijving:: idenalémos {A}. verdringen:: forse-tijâ {K}; het ~ (verdringing): forsos-tijâ {A}. verdringing:: (het verdringen) forsos-tijâ {A}. verdrinken:: šafe {U}, zakvârfe {U}; doen/laten ~ (caus): šafare {K}; dreigen te ~, op het punt staan te ~: kvârfe {U}. verdrinking:: šafos {C}. verdrogen:: nûgte {E}; doen ~: nûgte armt {U}; het gewas verdroogt: ef lelt nûgte; de zon verdroogt het gewas: ef kôbo nûgte armt ef lelt. verdrukken:: (=onderdrukken) xéxâeme {K}. verdrukking:: (=overdrukking) xéxâemos {C}. verdubbelen:: dublae {K}. verdubbeling:: dublaos {C}. verduidelijken:: (duidelijk maken) ÿrðagare {K}; ~de uitleg/verklaring: ÿrðaagiy {C}. verduisteren:: (lett) finstrae {K}; (fig: v geld) terrafane {K}. verduistering:: (lett) finstraos {C}; (fig: v geld) terrafanos {C}. verdunnen:: zich ~ (dun worden; zich dun maken: v voorwerp): fygare {Upr}; (dun maken: v voorwerp) fygare {K}; (v vloeistof) znéare {K}. verdunner:: (=oplosmiddel: voor medicijnen) vehikul {C}. verdunning:: (v voorwerp) fygaros {C}; (verdunde vloeistof) znéos {C}. verduren:: te ~/doorstaan hebben, moeten ~/doorstaan: kurahendrare {K}; (doorstaan/verdragen) kurahendre {K; gst= kurahender}; het ~: kurahendros {A}. verduveld:: ~ lastig (deksels moeilijk): knurfelbur'-diffiyk {I}. verdwaald:: ~ zijn: zapóge {U}; bijna ~ zijn (=verdwalen): póge {U}. verdwalen:: (bijna verdwaald zijn) póge {U}. verdwenen:: (=weg) tijâ {I}, iliy {I}; het boek is ~/weg: ef mimpit melde tijâ; ~ zijn: zaallove {U}. verdwijnen:: allove {U}. verdwijning:: allovos {A}. veredelen:: (=louteren: metaal) yflane {K}. veredeling:: (=loutering: metaal) yflanos {C}. vereenvoudigen:: (=versimpelen) simplaare {K}. vereenvoudiging:: (=versimpeling) simplaaros {A}. vereenzelvigen:: twee zaken met elkaar ~: ef sÿrte ef perdÿr tiyns fes ér plûf. vereeuwigen:: obulate {K}. vereeuwiging:: obulatos {C}. vereffenen:: (fig) mâdre {K; gst= mâtt}. vereffening:: (fig) mâdros {A}. vereisen:: jénðe {K}. vereist:: jénðor {vdw}; het ~e, dat wat ~ is: jénðos {A}. veren:: (grof dons: gehele verenpakket ve vogel) lapôf {S}. verendek:: (grof dons: gehele verenpakket ve vogel) lapôf {S}. verenigd:: »verenigen; »Verenigd. Verenigd:: verenigen:: .verenigingsgebouw:: (sociëteit) ququlsért {C}. vereren:: ÿmpe {K}. verergeren:: séstocirre {K}. verergering:: séstocirros {A}. verering:: ÿmpos {A}. vererven:: (door erfenis komen aan) colanase {K}. vererving:: colanasos {A}. verf:: verfu {S}; (=lak) lâc {S}; afgebladderde [stukken] ~: kirenos {C}; (laag verf die reeds opgebracht is) verfutos {S}; de ~ is nat (pas geschilderd voorwerp): ef verfutos ošoe. verfbrem:: kolamut {C} (L. Genista tinctoria). verfdoos:: verfulot {C}. verffabriek:: verfuriff {C}. verfijnd:: rûst {I}. verfijnen:: rûse {K}. verfkwast:: verfute-brâst {C}. verflaag:: (=laklaag) lâcos {C}; (die reeds opgebracht is) verfutos {S}. verflauwen:: [doen] ~ (verzwakken): mârveare {K}. verfoeien:: gûfque {K}, belðe {K}, dres-dama'ife {K}. verfoeiing:: gûfquos {A}, dres-dama'ifos {A}. verfraaien:: crulðe {K}; het ~ (verfraaiing): crulðos {C}. verfraaiing:: (het verfraaien) crulðos {C}; (voorwerp dat tot verfraaiing dient) crulðÿta {C}. verfrissen:: (opfrissen) frotare {K}. verfrissing:: (opfrissing) frotaros {C}; (glas koele drank) frottiy {C} (pop). verfwinkel:: (nadruk op de verkoop v verf, kwasten ed) verfu-misan {C}; (nadruk op uitvoeren v schilderwerk) verfutâs {C}. vergaan:: vergadering:: ziytos {C}; (bijeenkomst) gadros {C}; zeer gewichtige ~ (vaak met het doel om een overeenkomst te tekenen) gestâ {C}. vergaderzaal:: ziytelmit {K}. vergankelijk:: sûjerta {I}; het ~e: hill {SC}. vergaren:: téruvve {K}. vergeeflijk:: ÿgaufje-âp {I}, gaufje-âp {I} (arch/poe). vergeetachtig:: idetiffelira {I}. vergeetachtigheid:: tijâðéos {A}. vergeet-mij-nietje:: nertufegtsil {C} (L. Myosotis); middelst ~: agen-nertufegtsil {C} (L. Myosotis arvensis). vergelden:: mipoggoe {K}. vergelding:: mipoggoos {A}. vergeleken:: ~ bij ...: lef ... fes ef pallezerfi {A}. vergelijken:: ÿsðe |ÿzðe| {K}; A met B ~: ÿsðe A ón B (ón is dt/vz); vergelijk (vgl.): ÿsðe-gôrse (afk= ÿs.); vergeleken bij ...: lef ... fes ef pallezerfi {A}. vergelijking:: ÿsðos |ÿzðos| {A}; »trap 4. vergemakkelijken:: isyare {K}. vergemeenschappelijken:: cômpande {U}. vergemeenschappelijking:: cômpandos {A}. vergen:: (fig: eisen v dingen) candye {K}; (fysiek/psychisch) scemre ón {U; gst= scemm} (ón is vz); het vergt inspanning: ef scemre ón ef salbos; »kosten. vergenoegd:: bimiy {I}. vergenoegen:: bime {K}. vergenoeging:: bimos {A}. vergetelheid:: ufegos {A}. vergeten:: (alg) ufege {K}; ~ te: ufege beri {U}; (uit het geheugen) tijâðée {Krs}; (v probleem) jûmpre {K; gst= jûmper; wst= jûmp[r]•}; het ~ (v probleem): jûmpros {A}; (per ongeluk achterlaten) afâne {K}; ik ben het vergeten (het is mij ontgaan): ef farte dalotoje gress; dat/die men niet kan ~ (waaraan/aan wie men altijd moet denken): krabô {I}; ik kan het ongeluk maar niet ~: ef moplariy melde jÿrðen krabô [furt gress]. vergeven:: vergevorderd:: ~ zijn: zarynde {U}. vergewissen:: zich ~ van: kafabarite {Kpr}. vergezellen:: luftfarte {K}; het ~: luftfartos {C}. vergezicht:: plâks-zerfos {C}. vergiet:: néfâc-pân {C}. vergieten:: (v bloed) lorgisse-tijâ {K}. vergif:: qurredla {S}. vergiffenis:: (=pardon) ÿroiyvos {A}. vergiftig:: gift {I}. vergiftigen:: gifte {K}; (dmv voedsel/drank) sfiylmpe |sfiympe| {K}. vergiftiging:: giftos {C}; (dmv voedsel/drank) sfiylmpos |sfiympos| {C}. vergissen:: zich ~: erre {U}; zich ~ in: na'ôfe {Kpr; gst= naôf}; zich ~ [in] (=zich verrekenen [met]): idenote {K}. vergissing:: (=misvatting) erros {A}; (=verrekening) idenotos {A}; één ~ begaan: fotele {K}; [grote] ~en begaan: fotelare {K}. vergoeden:: armtgane {K}. vergoeding:: armtganos {A}; tegen een geringe ~: tukst eft piyðe ðôpecc. vergoelijken:: (goedpraten) quistuxe {K}. vergoelijking:: quistuxos {A}. vergooien:: (v carrière ed) yttere {K}; hij vergooit zijn leven (hij leidt een nutteloos/asociaal leven): groft poiros quzéše. vergrendeld:: môðit-fest {I}. vergrijp:: topyrfÿ {C}, tocar {C}. vergrootglas:: hupsterzerfi {C}; (=lens) lense {C}. vergroten:: (groot/groter maken) fronte {K}; (fig: verhevigen/opdrijven) miltefare {K}; zich ~: hupstere {E}. vergroting:: (het vergroten: ook v foto) frontos {C}; (grote foto) hupsteros {C}; (verheviging/opdrijving) miltefaros {C}. verguizen:: fexâe {K}; (=beschimpen) jÿrtane {K}. verguizig:: fexâos {A}; (=beschimping) jÿrtanos {A}. verguld:: (lett) lâjôlor {I}; (fig: in zijn nopjes) kifrelira {I}. vergulden:: (lett) [lâ]jôle {K}. vergunning:: (=toestemming/verlof) jabincos {A}. vergunninghouder:: jabincos-spâklân {C} (bijv iemand die een parkeervergunning heeft). verhaal:: (=vertelling) zeffos {C}; (=relaas) storâs {C; mv= storâsa}; ~ in grote lijnen (schets): torafanos {C}; enthousiast verteld ~ (waarop nauwelijks gereageerd wordt): sûlgos {C}; (schadevergoeding) nenniy-armtganos {A}. verhalen:: (=vertellen) zeffe {K}. verhandelen:: lebetare {K}; het ~ (lett: verhandeling): lebetaros {C}. verhandeling:: (lett: het verhandelen) lebetaros {C}; (verslag:) (schriftelijk) muðâafiy {C}; (mondeling) muðâreppos {C}. verhard:: (v wegen) lâcÿraor {I}, lâcÿror {I}. verharden:: (lett) jûntiye {K}; het ~ (lett: verharding): jûntiyos {C}; (plaveien v weg/straat) lâcÿre {K}. verharding:: (lett: het ~:) jûntiyos {C}; (v wegen) lâcÿros {C}. verharen:: mir-noftate {U}. verharing:: mir-noftatos {C}. verheerlijken:: armtla'yce {K}. verheerlijking:: armtla'ycos {A}. verheffen:: (v stem; hoger in rang plaatsen) preipe {K}. verheffing:: (v stem) preipos {A}. verhelen:: (=verzwijgen) idelije {K; gst= idelit}. verheling:: (=verzwijging) idelijos {A}. verheugd:: panôzjec {I}; het ~ zijn: panôzjecos {A}. verheugen:: zich ~ in: panôzjece {Kpr}; gladoe rifo {Upr; gst= gladot}; ik verheug me erin jou te ontmoeten: gress sen gladoe rifo tuex ÿmétos; het verheugt me: ef qugle gladoos ón gress {A}; het zich ~ in: panôzjecos {A}. verheugend:: (=heuglijk) gladoelira {I}. verheven:: kôlm {I}; ~ boven iemand (fig): kôlm moôs rast {VZ2n}; hij voelt zich ~ boven mij: do sen cente kôlm moôs tsil. verhevigen:: (fig: =opdrijven/vergroten) miltefare {K}. verheviging:: (=opdrijving/vergroting) miltefaros {C}; (=verscherping) klôrtos {A}. verhinderen:: iets ~ (tegenhouden): tmâhe flaju {K; gst= tmât}; iemand iets ~ (beletten): tmâhe rast tukst flaju {K; gst= tmât}; ik belet Petriy te vertrekken: gress tmâhe Petriy tukst ef ÿpratos; niet ~ (zijn gang laten gaan): kirture {K}; hij verhindert niet dat de hond haar aanvalt: do kirture den ef hurt âtace eup = do kirture ef hurt âtacelira eup. verhindering:: tmâhos {A}. verhit:: (opgewonden: persoon, discussie) cÿrzrâg {I}. verhitten:: kjupte {K}. verhitting:: kjuptos {C}. verhoeden:: iemand iets ~ (verhinderen): tmâhe rast tukst flaju {K; gst= tmât}; iemand ~ voor iets (=weerhouden van): tygtjaðée rast furt flaju {K}. verhoeding:: tmâhos {A}; (=weerhouding) tygtjaðéos {A}. verhogen:: (lett: hoog/hoger maken) hogorite {K}; (optrekken: v loon/belasting) kafpaine {K}. verhoging:: verhongeren:: (sterven vd honger) tytorre {Upr; vdw= regelm.}; doen ~: tytorare {K}; een verhongerde slaaf (dood door de honger): eft tytorror slaviy. verhongering:: (=uithongering) tytorros {C}. verhoor:: (ondervraging) nutos-mip {C}; (juridisch) nuttiyn {C}. verhoren:: (ondervragen) nute-mip {K}; (v gebed) usse {K}. verhouden:: zich ~ tot: glistipre ón {U; gst= glistipp} (ón is dt/vz). verhouding:: (alg) glistipros {A}; in ~ tot: fes ef cijazut zerfe helkara (vz-uitdr) (afk= f.c.z.). verhoudingsgewijs:: (=relatief): glistippiy {III}; er is ~ veel vraag naar aardbeien: ef mentusars giffe glistippiym pert fes ef linnos. verhuisauto:: sértanolac {C}. verhuiswagen:: sértanolac {C}. verhuizen:: sértare {U}. verhuizing:: sértaros {C}. verhuld:: (=verkapt) stylfiy {I}. verhullen:: (=maskéren) tulkette {K}. verhuren:: mitare {K}; het ~ (verhuur): mitaros {C}. verhuur:: (het verhuren) mitaros {C}. verhuurder:: mitaratjen {C}. verifiëren:: xnebre. verijdelen:: pje {K; gst= pjet; vdw= pjetiy}; (teniet doen) ytterare {K}. verijdeling:: pjos {A}. verjaard:: kurazemperiy {I}. verjaardag:: mebartof {C}; op alle ~en: mebartoftas {I}; hij heeft zijn 86e ~ gevierd: do sener mebartof 86 monchare; een cadeautje voor zijn ~: eft pamel frópjÿ groft mebartof. verjagen:: (=wegjagen) ierquare {K}. verjaging:: (het wegjagen) ierquaros {C}. verjaren:: ef farte kurazemperiy {I}. verkalken:: (tot kalk worden) kâlke {U}. verkapt:: lóch {I}; (=verhuld) stylfiy {I}. verkavelen:: šarkanase {K}. verkaveling:: šarkanasos {C}. verkeer:: (omgang: het met elkaar omgaan) parfâsos {A}; (vrnl op straat) kûfôs {C}; doorgaand ~: colafkûfôs {C}; langzaam ~: lôftquar-kûfôs {C} (vlgs Spok wet: alle verkeer dat niet sneller kan of mag dan 40 km/u; hieronder vallen ook bromfietsen); snel~: vita-kûfôs {C} (alle verkeer dat sneller kan of mag dan 40 km/u, en dus gebruik mag maken van een autoweg of autosnelweg); »rijverkeer; zie ook Verkeer in .verkeerd:: (niet goed) ðobo {I}; (onzuiver) kell {I}; ~ om: greðobo {I}; ~ zijn; het ~ hebben: ðoboe {E; vdw= ðoboer}; u bent hier ~ (tegen iemand die op een verkeerd adres aanbelt): gÿrs ðoboe kusami; dat heb je bij het ~e eind: tu ðoboe ef šôts; hij draagt zijn trui ~ om: do lelperre-armt ef trut lo greðobo; de ~e kant opgaan (fout gaan: v persoon): derângere |..ÿje| {U}; ~ gaan (misgaan): jâûge {U}; de ~e voor je hebben, in ~e handen gevallen zijn: pojare {U}; het loopt ~ af (het gaat niet goed): ef paceresto ombrelije; je hebt het bij het ~e eind (je zit ernaast): tu fisae ðÿm klâm; het ~-zijn; het ~e; dat wat er ~ is: ðoboos {A}. verkeersagent:: kûfôs-âpippolâ {C} (afk= KÂ). verkeersbelasting:: »motorrijtuigenbelasting. verkeersbord:: kûfôsôrm {C}; zie ook Verkeersborden in .verkeerslicht:: kûfôstat {C}. verkeersongeluk:: kûfôs-moplariy {C}; (omverrijding) idekronâmaros {C}. verkeersopstopping:: pûrtos {C}. verkeersplein:: (=rotonde) rônter {C}; in Spokanië heeft het verkeer op ~en voorrang: fes Spooksoliy ef kûfôs kura rônters lelperre iaflô. verkeersregel:: kûfôs-quaos {C/A}; zie ook Verkeersregels in .verkeerstoren:: (op vliegveld) regle-taris {C}. verkennen:: véere {K}. verkenning:: véeros {C}. verkeren:: ~ in/te (zich bevinden in/te): lâmelde {K}; in nood ~: prap kette kaf ûpk. verkering:: (het verkeren) lâmeldos {C}; (vrijage) parfâs {C}. verkiesbaar:: nole-âp {I}; zich ~ stellen: prap kette fes nolos. verkieselijk:: fiysdatt {I}. verkiezen:: (kiezen: ve persoon) nole {K}. verkiezing:: (het kiezen) cošos {C}; (politiek) ~en: nolos {C}; zie ook Verkiezingen in .verkiezingsstelsel:: noloseren {C}. verklaarbaar:: pryÿllen {I}. verklappen:: nucersÿrte {K}. verklaren:: (alg) declare {K}; (toelichten/uitleggen) pryÿlle {K}; als echt ~ (ondertekenen): ÿrûše {K}; »failliet; »solidair. verklaring:: declaros {A}; (officieel schrijven) dokumentos {C; mv= dokumentâs}; (toelichting/uitleg) pryÿllos {C}; verduidelijkende ~/uitleg: ÿrðaagiy {C}; ingewikkelde ~/voorstelling van iets simpels: nótos {A}; een ~ afleggen: ef paine eft pryÿllos. verkleden:: (anders kleden) nâs-helbe {K}; (vermommen dmv andere kleding) spipphelbe {K}. verkleedpartij:: nâs-helbos {C}. verkleinen:: (klein[er] maken) belte {K}, syfjôrte {K}; [doen] ~ (=verminderen): zympÿe {K}. verkleining:: (het kleiner maken) beltos {C}, syfjôrtos {C}; (kleiner gemaakt voorwerp/kleiner afgedrukte foto) beltos {C}; (=vermindering) zympÿos {A}. verkleumd:: ~ zijn: šamone {U}. verkleuren:: (lett) colinare {U}. verkleuring:: colinaros {C}. verklikken:: eggote {K}, ðette {K} (dl= Cheetuc); het ~ (geklik): eggotos {A}. verknocht:: ~ zijn aan: tejône fes {Upr}. verknoeid:: (=verpest) texosa {I}. verknoeien:: (=verpesten) pente {K}, texoske {Krs}. verknoeiing:: (=verpesting) texoskos {C}. verkoelen:: (fig: =bekoelen) šegare {K}. verkoken:: (net zo lang koken tot er niets meer over is) tjonde-tijâ {Upr}; het water is verkookt: ef knurfel sen tjondo-tijâ. verkolen:: (tot [houts]kool worden) oiyge {U}. verkondigen:: tende {K}. verkondiging:: tendos {C}. verkoold:: stuk ~ hout (stuk houtskool): nestebaros {C}. verkoop:: póbaros {C}; (=markt) stovy {C}. verkopen:: (alg) ~ aan: póbare ón {K}; (v sterke drank: slijten) póntele {K}. verkoper:: póbâra {C}. verkorten:: (=bekorten) portâre {K}; (v tijd) qumare {K}. verkorting:: (=bekorting) portâros {C}; (v tijd) qumaros {A}. verkouden:: (bv) marteltšu |..lš..| {I}; ~ zijn: ef lelperre marteltšiy. verkoudheid:: marteltšiy |..lš..| {C}; een ~ oplopen: ef mippâre marteltšiy. verkrachten:: (schenden: alg) jÿsefðe {K}; (=aanranden) prelde {K}. verkrachter:: (=aanrander) prelder {C}. verkrachting:: (schending: alg) jÿsefðos {A}; (=aanranding) preldos {C}. verkrijgbaar:: pónzatt {I}; de brochure is ~ bij ...: ef âkta sen offerte luft .... verkrijgen:: ~ uit: pónzare mip/lÿ {K}; »krijgen. verkroppen:: (fig) fôltse-fes {K}, kvârde-fes {K}. verkropping:: (fig) kvârdos-fes {A}. verkrot:: (tot krot verworden) lâbrôtor {I}. verkwikken:: pâplare {K}. verkwikking:: pâplaros {C}. verkwisten:: cvyste {K}; dat wat verkwist/verspild is: cvystos {C}; de verkwiste benzine ligt in een grote plas naast de jerrycan: ef cvystos melde zÿtâ eft hupster quef kusamat ef bensynnlot. verkwistend:: afrôrfiy {I}. verkwister:: cvyster {C}. verkwisting:: cvystos {A}. verlaagd:: ~ gedeelte: merratos {C}. verlagen:: (lett: laag/lager maken) lagitofote {K}; (v belasting/loon ed) ðôpaine {K}; (fig) zich ~ tot: idekafkanase tukst {Upr}. verlaging:: (lett: het lager maken; laag/lager gemaakt voorwerp) lagitofotos {C}; (v belasting/loon ed) ðôpainos {A}. verlakken:: (=beetnemen) tygtjaklâme {K}. verlakkerij:: (=beetneming) tygtjaklâmos {A}. verlamd:: (lam) héf {I}; ~ zijn: héfe {U}. verlammen:: héfare {K}. verlamming:: héfos {C}. verlangen:: verlaten:: verleden:: verleidelijk:: prÿmiy {I}. verleiden:: chÿðoe {K; vdw= chÿder}; zacht ~ (tronen): chÿðoare {K}. verleiding:: prÿm {SC}; chÿðoos {A}; zachte ~ (troning): chÿðoaros {A}. verlenen:: (fig: =geven/schenken: toegang/hulp/vrijheid ed) ÿstrjôfje ón |ÿstôfje| {K; gst= ÿstrjôff}; strjôfje ón |stôfje| {K; gst= strjôff} (arch/poe/jur); (lett) onbelemmerde doorgang ~ aan: tuie ón {U; gst= tuit}. verlengd:: iets wat ~ is (verlenging): mintepoter {C}. verlengen:: mintepote {K}; het ~ (verlenging): mintepotos {C}; ~ tot (uitstellen/opschorten tot: fig): miptrekke armt {K}. verlenging:: (iets wat verlengd is) mintepoter {C}; (het verlengen) mintepotos {C}. verlening:: (fig: =schenking: toegang/hulp/vrijheid ed) ÿstrjôfjos |ÿstôfjos| {A}; strjôfjos |stôfjos| {A} (arch/poe/jur). verleppen:: (=verwelken) lâfse {U; vdw= lâfs}. verlept:: (=verwelkt) lâfsiy {I}; ~ zijn: lâfsiye {U}. verleren:: idebelde {K}, tijâðéare {Krs}; het ~: tijâðéaros {A}. verlevendigen:: pâtae {K}. verlevendiging:: pâtaos {C}. verlichten:: (lett) armâtate {K}; (fig: ontlasten) idemule {K}. verlichting:: (lett: licht) armât {C}; (lett: het verlichten) armâtatos {C}; (fig: opbeuring) idemulos {A}; (fig: tijdsperiode) crobbeniy {A; mv=enk}. verliederlijkt:: (=verlopen) ðenciy {I}. verliefd:: lyiy {I}; ~ zijn op (persoon): lye {K}; ~ worden op: lyare {K}. verliefdheid:: lyos {A}. verlies:: (het verliezen) perdos {A}; ~ lijden: ef zyne eft perdos. verliezen:: (vrnl lett) perde {K}; het ~ (verlies): perdos {A}; verliezen||krijgen: nolare {Kid}; iets verliezen: ef nolare flajue (rs!); ik heb mijn hoed verloren: gress sener ÿršarr nolare; (de wijze van "verliezen" wordt niet uitgedrukt); »verloren. verloederd:: pišemt {I}. verloederen:: pišemte {U}. verloedering:: pišemtos {A}. verlof:: (vergunning, toestemming) jabincos {A}; (vrij v dienst) geldros {C}; met ~ (vrij van werk): ÿrôm-joliy {I}; een professor die ~ ("sabbatical") heeft: eft ÿrôm-joliy prifjiof. verloochenen:: kafquenne {K}. verloochening:: kafquennos {A}. verloofde:: (mnl) fesrepp {Cef}; (vrw) fesreppa {C}. verloop:: (=achteruitgang/verval) temp-flectros {C}; (verslechtering/verlies van reputatie) tiympos {A}; (gang van zaken) fartos {C}; (v personeel) fôlgos {A}; na ~ van [enkele weken]: mintof ef fort lóf [gopirus minks] (vz-uitdr). verloopstekker:: trânsformere-plûg |..ÿje-| {C}, trâns-plûg {C} (spr). verlopen:: verloskunde:: myzâle-oôntaros {C}. verloskundige:: myzâle-oôntarer {C}. verlossen:: ~ van: (een baby) myzâlare mip {K}; (RK) salve {K}; (uit een vloek) ÿotfare {U}. verlossing:: (baby) myzâlaros {C}; (RK) salvos {A}; (uit een vloek) ÿotfaros {A}. verloten:: trekhore-mip {K}. verloting:: trekhoros-mip {C}. verloven:: zich ~ met: fesreppe lef {U}. verloving:: fesreppos {C}. verluchten:: (illustreren v boek) lâfjye {K}. vermaak:: (=plezier) aniâ {Aef; rs= aniât}. vermaard:: yelliy |welliy| {I}. vermaardheid:: (=reputatie) yell |well| {C}. vermageren:: cÿretare {E}. vermagering:: cÿretaros {C}. vermakelijk:: (=grappig) aniâte {I}; (=plezierig) aniâ {I}. vermaken:: (verstellen: v kleren) kûf-codre {K; gst= --cott}; (bij testament) ÿrhakéfe {K}; zich ~: anie {Epr}; zich ~ met: lâpoire {K}, anie {Epr} lef. vermaking:: (bij testament) ÿrhakéfos {A}. vermanen:: flôgcpe |..gp..| {K; gst= flôg; wst= flôgc•}, xlerše |X| {K}. vermaning:: flôgcpos |..gp..| {C}, xleršos |X| {A}. vermeend:: (=gewaand) toxâreâ {I}; een ~e miljonair (iemand van wie men altijd beweerde dat hij miljonair was): eft ÿrmót miljonarr (en dat blijkt nu niet zo te zijn). vermeerderen:: [zich] ~ (toenemen): rÿlempe {U}; ([doen] toenemen) rÿlempare {K}. vermeerdering:: (=aangroeiing/toename) rÿlempos {C}. vermeien:: zich ~: ômpste |ômste| {U}. vermelden:: (=mededelen) blompe {K; vdw= blômpe}. vermelding:: blompos {C}; onder ~ van: tussef blompelira (vz-uitdr). vermenen:: (veronderstellen, aannemen) amifftûre {K}. vermengen:: blototye {K}. vermenging:: (het vermengen) cÿrnytros {C}; (fig) blototyos {A}. vermenigvuldigen:: (rekenkundig) tufare {U}, tallare {K}; zich ~: azeršare {U}. vermenigvuldiging:: (rekenkundig) tufaros {C}, tallaros {C}. vermicelli:: vermiselli {S}, belt-fers {Cmv}. vermijdbaar:: (te vermijden) rotjulole {I}. vermijden:: albe {K}; te ~ (vermijdbaar): rotjulole {I}. vermijding:: albos {A}. vermiljoen:: (zn) vermelôn {S}; (bv) vermelôniy {I}. verminderen:: (afnemen) âcÿre {U}, kriše {U}; [doen] ~ (=verkleinen): zympÿe {K}; (fig: inkrimpen) haóge {K}; (verslappen: v aandacht) ðéfje {K; gst= ðéff}. vermindering:: (afname) âcÿros {C}, krišos {C}; (=verkleining) zympÿos {A}; (verslapping: v aandacht) ðéfjos {A}; een ~ van 600 inwoners: eft zympÿos fes 600 olimannas. verminken:: (=mismaken) tavobare {K}. verminking:: tavobaros {C}. vermissen:: tijâe {K}. vermissing:: tijâos {C}. vermoedelijk:: vraboiy {I}. vermoeden:: vermoeidheid:: hômbaiy {A; mv=enk; rs= hômbate}; hijgen van ~: ef šuffe furt hômbaiy. vermoeien:: (moe maken) hômbaare {K}. vermoeiend:: hômber {I}; (zwaar: v tocht) kikaiy {I}; een ~e fietstocht: eft kikaiy pitte-poh. vermoeienis:: hômbaaros {C}. vermogen:: (zn) tokurreÿ {S}, ofortâs {C}. vermolmd:: tâmla {I}; (v hout) plûp {I}; ~ zijn: plûpe {U}; ~ hout (houtrot): pesk {S}. vermolmen:: plûpare {U}. vermommen:: (alg) spippe {K; vdw= spippet}; (dmv andere kleding) spipphelbe {K}. vermomming:: (alg) spippos {C}; (dmv andere kleding) spipphelbos {C}. vermoorden:: njore {K}, gritslâfesype {K}, gritse {K} (pop). vermorsen:: (=verspillen) dvagcvyste {K}. vermorsing:: (=verspilling) dvagcvystos {C}. vermorzelen:: prôfie {Krs}; (=verbrijzelen) krusve {K; gst= kruss; wst= krus•}. vermorzeling:: prôfios {C}; (=verbrijzeling) krusvos {C}. vermouth:: vermut {S}. vermurwen:: prencare {K}. vernauwen:: engare {K}. vernauwing:: engaros {C}. vernederen:: tûgtzerfe |..gts../..gdz..| {K}. vernedering:: tûgtzerfos |..gts../..gdz..| {A}. vernemen:: (kennis nemen van) gane {K}; wat te ~ is (gemakkelijk te begrijpen): ganeta {I}; ik verneem van hem ...: gress gane mip zirrel .... verneming:: (kennisneming) ganeta {Aef}. vernield:: ~ voorwerp: kainos {C}. vernielen:: kaine {K}; kind dat alles vernielt: plûnder {C}. vernieling:: (lett) kainos {C}. vernielzucht:: tirduskinâ {SC}. vernietigen:: nendore {K; vdw= nender}; (vernietigd worden: zonder agens) bône {U}; (bij elkaar drijven/brengen en vervolgens ~/uitroeien v zieke dieren of mensen) zaare {K}. vernietigend:: (lett) nendoriy {I}; (fig) krusvelira {I}; een ~e blik: eft krusvelira kûltâ. vernietiging:: nendoros {C}, bônos {C}; (fig: ondergang) kaino'ag {C}; (uitroeiing, na eerst bij elkaar gedreven/verzameld te zijn) zaaros {C}. vernieuwen:: (verversen) kletere {K}. vernieuwing:: kleteros {C}. vernis:: verness {S}. vernislaag:: vernestos {C}. vernissen:: verneste {K}. vernuft:: armtqummertiy {A}. vernuftig:: armtqummert {I}. veronachtzamen:: xliffašene |X| {K}. veronachtzaming:: xliffašenos |X| {A}. veronderstellen:: quâftesse = quâgtesse {U}; (aannemen; vermenen) amifftûre {K}; veronderstel [eens] dat ...: amifftûros fes ...; veronderstel eens dat Moffain Hurdu minister-president wordt, dan kunnen we een aanzienlijke belastingverhoging verwachten: amifftûros fes Moffain Hurduex ÿtinkeros enn ef értef menester, kirro dôxecos eft lifrostos tâx-kafpainos. veronderstelling:: quâftessos = quâgtessos {A}; (aanneming) amifftûros {A}. verongelijken:: haryte {K}. verongelijking:: (het verongelijkt-zijn) harytos {A}. verongelijkt:: haryt {I}; het ~-zijn (verongelijking): harytos {A}. verongelukken:: ÿchere {E}. verontreinigd:: neming {I}. verontreinigen:: dirtare {K}; (minder sterk dan dirtare) dirte {K}. verontreiniging:: (dat wat verontreinigt) dirtiy {Cef}; (dat wat verontreinigd is) dirtos {C}. verontrusten:: idemômiye {K}, alirdefte {K}; verontrusten||geruststellen: mômiye {Kid}; het verontrust me: ef idemômiye gress; de oorlog verontrust ons: ef wÿsÿr mômiye kirro lo quenniy. verontrustend:: idemômiyelira (tdw); ~e gebeurtenis: idemômiyter {C}. verontrusting:: idemômiyos {A}; (beroering) alirdeftos {C}; verontrusting||geruststelling: mômiyos {Aid}; verontrusting: quenniy-mômiyos. verontschuldigen:: zich ~: ellerie {U; gst= ellerit}, idejohe {Upr; gst= idejot}; iemand ~: idejohe rast {K; gst= idejot}. verontschuldiging:: (excuus) ellerios {C}. verontwaardigd:: ufrecc {I}. verontwaardigdheid:: (=verontwaardiging) ufrecc {Aef}. verontwaardigen:: ufrecce {K}. verontwaardiging:: (=verontwaardigdheid) ufrecc {Aef}. veroordelen:: ~ tot: traplole furt {K}; ~ wegens: traplole rifo {K}; hij wordt wegens de diefstal tot 2 maanden gevangenisstraf veroordeeld: blul traplolelije dôe rifo ef zaftakyn furt jola-tjel lóf 2 hertels; het ~ (afkeuren): traplolos {C}. veroordeling:: (juridisch) traplol {C}; (het veroordelen; afkeuren) traplolos {C}. veroorloven:: (=toestemmen) jabince {K}; zich ~: armtgre {Kpr}; ik kan me niet ~ ziek te worden/zijn (ik mag niet ziek worden): kost kinâ melde furt ef knok; we kunnen het ons [financieel] niet ~: ef nert lelperre ef kafte-progrâm. veroorzaken:: (alg) qugle {K; gst= qugg}; moeilijkheden ~: ef qugle diffiyksels; (=aanrichten: schade) ciyfe {K}; (=teweegbrengen) âme {K}. veroorzaking:: (aanrichting v schade) ciyfos {C}. verorberen:: (=verschalken) klâkare {K}. verorbering:: klâkaros {C}. verordenen:: tukstblaffe |..ksbl..| {K}; (=gelasten) kafhanntele {K}. verordening:: (reglement) tukstblaffos |..ksbl..| {C}; (=gelasting) kafhanntelos {A}; gemeentelijke ~ (wet op gemeenteniveau): zomar-lacs {A; mv= --lacses}. verouderen:: (oud[er] worden) liftkare |..fk..| {U}. veroudering:: (het oud[er] worden) liftkar-vendos |..fk..| {A}. veroveraar:: hédrâgter {C}. veroveren:: hédrâgte {Krs}; (fig) ubere {Kpr}. verovering:: hédrâgtos {C}. verpachten:: ozyrrkette {K}. verpakken:: iyicele |wi..| {K}; het ~ (verpakking): iyicelos |wi..| {C}. verpakking:: iyicel |wi..| {C}; (het verpakken) iyicelos |wi..| {C}; de schroeven zitten (bijgevoegd) in de ~: ef fiysz melde fes ef riješos. verpakt:: ~ voorwerp: iyicel |wi..| {C}. verpanden:: hakéfe {K}. verpest:: (=verknoeid) texosa {I}; het is ~ (versjteerd, ernstig verstoord) ef melde kaf ef ÿcs/ÿx (bijv v feest). verpesten:: (=verknoeien) pente {K}, texoske {Krs}. verpesting:: (=verknoeiing) texoskos {C}. verplaatsbaar:: losâmiy {I}. verplaatsen:: idesÿrte {K}, lose {K}, trânslatere |..ÿje| {K} (arch). verplaatsing:: idesÿrtos {C}, losos {C}, trânslatašo {C} (arch). verpleegkundige:: (mnl: verpleger) otÿer {C}; (vrw: verpleegster) otÿ {C}; (officiële beroepsaanduiding: ntr) naliycatjen {C}. verpleegster:: (vrw verpleegkundige) otÿ {C}; (officiële beroepsaanduiding) naliycatjen {C}. verpleegtehuis:: otÿsért {C}; zie ook Verpleegtehuizen in .verplegen:: naliyce {K}, otÿe {K}. verpleger:: (mnl verpleegkundige) otÿer {C}; (officiële beroepsaanduiding) naliycatjen {C}. verpleging:: naliycos {A}. verpletterd:: ~ worden (bedolven raken: zonder agens): st[r]ite {U}. verpletteren:: ast[r]ite {Krs}. verplettering:: st[r]itert {C}. verplicht:: ~ zijn om: perkefare {K}; jejare beri {U}. verplichten:: feste {K}; (noodzaken) perkoše {K}; (sterker dan perkoše) perkefe {K; vdw= perkef}. verplichting:: (voorschrift) perkefos {A}. verpraten:: (de tijd verdoen met veel praten): pjôlcvyste {K}. verpulveren:: tâmlekare {K}. verraad:: quennos {A}; door ~ (verraderlijk): quenniy {I}. verraden:: quenne {K}; (=verklikken) ðette {K} (dl= Cheetuc). verraderlijk:: (gevaarlijk) quentiy {I}; (door verraad) quenniy {I}. verrassen:: ~ op: sûpriyse gâšâ {K}; ~ op (iets ONaangenaams): fesdrése lef {K}. verrassend:: (opvallend: als bepaling bij bv) sûpriyse-• {PX}; ~ mooi: sûpriyse-hordâ; ~ weinig: sûpriyse-litel. verrassing:: sûpriysa {C}; zeer onverwachte ~: uchôl {SC}. Verre:: ~ Oosten: Plâks-Opper {G}. verregaand:: damaiy {I}. verrekenen:: (betalen) mipkafte {K}; zich ~ [met] (zich vergissen [in]): idenote {K}. verrekening:: (betaling) mipkaftos {A}; (vergissing) idenotos {A}. verrekijker:: jénszerfi |..serfi| {C}. verrekken:: (lett: v spier) gvénare {K}; (=sterven) šute {U} (vulg); (fig: in zijn sop gaarkoken) flâdre {U; gst= flâtt}. verreweg:: (in hoge mate) lef stótelira smâk. verrichten:: ÿraše {K}; (=volbrengen) manne {K; vdw= mann}; nutteloos werk ~ (water naar de zee dragen): ef treske corqug. verrichting:: ÿrašos {C}; (=volbrenging) mannos {C}. verrijken:: kôsempje {K; gst= kôsempt; wst= kôsemp•}. verrijking:: kôsempjos {A}. verrijzen:: clelbye {U}. verrijzenis:: (opstanding) leveros {C}. verrijzing:: clelbyos {C}. verroest:: (=roestig) grampa {I}; (geheel weggeroest/tot roest vergaan) zagrampa {I}. verroesten:: licere {U}; het ~: liceros {C}. verrot:: (=bedorven) tval {I}. verrotten:: wóðâme {U}; (=bederven) tvale {K}. verrotting:: wóðâmos {C}; (=bederf) tvalos {A}. verruimen:: (lett/fig) pâjoe {K}. verruiming:: (lett) pâjoos {C}; (fig) pâjoos {A}. verrukkelijk:: (=betoverend) rootiy {I}. verrukken:: (=betoveren) roote {K}; (=vervoeren) ÿchisare {K}. verrukking:: (=betovering) rootos {A}; (=vervoering) ÿchisaros {A}. vers:: verschalken:: xozjare {K}; (=verorberen) klâkare {K}. verschalking:: klâkaros {C}. verschansen:: ulân-miltefe {K}; (lett/fig) javildule {K}; zich ~ achter: javildule ja {U}. verschansing:: ulânos {C}; (lett/fig) javildulos {C}; (=reling: v schip) tobarÿ {C}. verscheidene:: verscheping:: (vervoer per schip) tojelakos {C}. verscherpen:: (scherp maken) idepjochare {K}; [zich] ~ (scherp worden): idepjoche {U}; [zich] ~ (lett/fig: scherp worden) klôrte {U}. verscherping:: (lett: het scherp worden) klôrtos {C}; (fig: verheviging) klôrtos {A}. verscheuren:: verschieten:: (v kruit) reve-tijâ {K}; (v kleur) egtare {U}; dat wat verschoten is: egtaros {C}; (zo dat de kleur donkerder wordt) zutterare {U}; (v sterren) sompe {K}. verschijnen:: (te voorschijn komen) cralove {U}; het ~ (verschijning): cralovos {A}; (=ontstaan) fine {U}; het ~ (het ontstaan): finos {A}. verschijning:: (persoon) cralovos {C}; (het verschijnen) cralovos {A}. verschijnsel:: (met nadruk op tevoorschijn-komen) cralovos {C}, ÿrchatt {SC}; (bijzonderheid) enter {C}. verschil:: querdâ {C}; het ~ tussen A en B: ef querdâ rifonn A helkara B; een ~ met ...: eft querdâ vûk ...; ~ maken (schelen): ef farte roffottô; dat maakt 10 gulden verschil: 10 gûldre farte roffottô. verschillen:: (verschillend zijn) querdoe {U}; A verschilt van B: A querdoe frópjÿ B. verschillend:: (ongelijk) querdo {I}; ~ zijn (verschillen): querdoe {U}; A en B zijn ~ [van elkaar]: A ur B querdoe; ~e (diverse): querdoelira {I}. verschilpunt:: querdoe-ponto {C}. verschonen:: (lett) een bed ~: ef kurakette tolainÿ luft eft slapelsat; (fig) iemand van iets ~: tijâfraje flaju armt rast {K; gst= tijâfrat}. verschoten:: ~ zijn: hose {U}. verschrijving:: (=schrijffout) stinfotel {C}, stinde-fotel {C}; (=fraude: eufemisme voor vervalsing om belasting te ontduiken) toidenotos {A}. verschrikkelijk:: verschrikking:: (persoon/voorwerp waar men van schrikt) vlagtos {C}; (fig: iets ergs) vlagtos {A}. verschrikt:: ~ zijn: hoqugme {U; gst= hoqugg}. verschroeid:: ustÿiy {I}. verschroeien:: znemde {K}; verschroeide plek; het ~: znemdos {C}. verschroeiing:: ustÿ {C}; (verschroeide plek; het verschroeien) znemdos {C}. verschrompelen:: (rimpelig worden) ðorae {U}; [doen] ~: eurste {K}; opdrogen en ~/krimpen (oude appel ed): vrelle {U}. verschrompeling:: eurstos {C}. verschuilen:: (lett) zich ~: tyna'e {Upr; gst= tynat; wst= tyna•}; (fig) zich ~ achter: tyna'e na {Upr; gst= tynat; wst= tyna•}. verschuiven:: (=opschuiven) šefcare {K}. verschuiving:: (het verschuiven) šefcaros {C}; het ~: šefcaros {C}; (fig: verandering) bleftessiy {A}. verschuldigd:: tiôt {I}; ~ zijn: tiôie |tôie| {K; gst= tiôit; vdw= tiôter}; ~ zijn aan: vlaytre ón {K; gst= vlaytt}; het ~e: vlaytros {A}; ~e bedrag: ÿðyje {C}; wij zijn u 200 herco ~: kult ÿðyje ón kirnem melde 200 herco. versie:: versiy {C}. versieren:: versiersel:: (=versiering) kâlos {C}, kâla {C}. versimpelen:: (=vereenvoudigen) simplaare {K}. versimpeling:: (=vereenvoudiging) simplaaros {A}. versjteerd:: »verpest. verslaafd:: qukiy {I}; ~ zijn aan drank: ef melde qukiy lef spiryt. verslaan:: (=verslaggeven) fi'one {K}; (bij [wed]strijd) byte {K}; het ~: bytos {C}. verslag:: fi'onos {C}; ~ uitbrengen over: ef megge eft fi'onos kura; (schriftelijk) muðâafiy {C}; (mondeling) muðâreppos {C}. verslaggeven:: (=verslaan) fi'one {K}. verslaggever:: (=reporter) fi'onatjen {C}. verslapen:: zich ~: ef slape helkara ef koffon kloppa. verslappen:: (lett) svenke {K}; (verminderen: v aandacht) ðéfje {K; gst= ðéff}. verslapping:: (lett) svenkos {C}; (vermindering: v aandacht) ðéfjos {A}. verslaven:: zich ~: ef riffe lo qukiy {I}. verslaving:: qukos {C}; qukiy-meldos {A}. verslechteren:: (slecht[er] worden) tildare {U}; (=verlopen/in reputatie achteruitgaan) tiympe {U}. verslechtering:: tildaros {A}; (achteruitgang/verlies van reputatie) tiympos {A}. versleten:: clâp {I}. verslijten:: (doen opraken) tijâfarte {K}. verslikken:: zich ~: kvârde-kell {U}; het ~: kvârdos-kell {C}. verslinden:: pâûgte {K}; met huid en haar ~: pâûgte {Krs}; het ~: pâûgtos {C}. verslinding:: (het verslinden) pâûgtos {C}. versmaden:: pémahare {K}. versmading:: pémaharos {A}. versmallen:: (smal[ler] maken) nare {K}. versmalling:: (wat versmald is: weg ed) narer {C}. versnellen:: (v auto: optrekken, op gang komen) âkselerere |..ÿje| {U}; versnellen||vertragen: tmope {Kid}; iets versnellen: ef tmope flaju lo tradam. versnelling:: (alg; ook technische inrichting in een auto) âkselerašo {C}; versnelling||vertraging: tmopos {Cid}; versnelling: tradam-tmopos. versnellingsbak:: (in auto) âkselot {C}, totrôchâÿ {C} (spr). versnellingshandle:: (in auto) pokiy {C}. versnipperen:: (in stukjes scheuren) tâtare {K}, tâtpiylase {K}. versperren:: barere (bârere) {K}; (=afsluiten) averde {K}. versperring:: bareros (bâreros) {C}; (=afsluiting) averden {C}. verspieden:: feslate-ronter {K}. verspillen:: cvyste {K}; dat wat verkwist/verspild is: cvystos {C}; de verspilde benzine ligt in een grote plas naast de jerrycan: ef cvystos melde zÿtâ eft hupster quef kusamat ef bensynnlot; (=vermorsen) dvagcvyste {K}. verspillend:: afrôrfiy {I}. verspilling:: cvystos {A}; (=vermorsing) dvagcvystos {C}. versplinteren:: triyte {U}. versplintering:: triytos {C}. verspreid:: ylepe {I}; het gerucht is wijd ~ in de streek: ef yelles melde pâjo ylepe fes ef manta. verspreiden:: cyrtâche {K; gst= cyrtâk}; (=verdelen) ÿje {K; gst= ÿt; vdw= pÿt}. verspreiding:: cyrtâchos {A}; (=verdeling) ÿjos {C}. verspreken:: zich ~: chaquinde-kura {Upr}. verspringen:: versregel:: vynte {C}. verstaan:: (=begrijpen) unere {K}. verstaanbaar:: uneratt {I}. verstand:: gôrôgent {SC}; met je gezonde ~ geredeneerd (menselijkerwijs gesproken): iyter-molaiy {III} (afk= i.m.); ~ hebben van iets: ef giffe tiffelira ón flaju (ón is vz); daar heb ik geen ~ van (dat ligt niet op mijn gebied): ef nert zâre fes kost smyl. verstandelijk:: gôrôgentiy {I}. verstandhouding:: pallegiffos {Ars}; goede ~ (gemeenschappelijk aanvoelen ve bepaalde sfeer, merken dat je geaccepteerd wordt: solidariteit): jôntycc {C}; slechte ~ (vijandige sfeer; het gevoel hebben niet geaccepteerd te worden in een gezelschap): bjurônte {C}. verstandig:: gôrôg {I}; ~ zijn: gôrôge {U}. verstarren:: ûlke {U; vdw= ulker}, utôe {U}; een verstarde blik: eft ulker kûltâ. verstarring:: ûlkos {A}, utôos {C}. versteend:: (lett) koliniatiy {I}; (fig: v kou ed) canazâiy {I}. verstek:: bij ~ veroordelen: ef traplole fes trull-rovretos {A}. verstekeling:: ordytliyx {C}. verstelbaar:: fessÿrtatt {I}. versteld:: ~ staan over iets: ef tundare tjâciyk frópjÿ flaju; ~/verbluft staan: ef zerfe tjâg nes-jûky. verstellen:: fessÿrte {K}; het ~ (verstelling): fessÿrtos {C}; (vermaken: v kleren) kûf-codre {K; gst= --cott}. verstelling:: (het verstellen) fessÿrtos {C}; (het vermaken: v kleren) kûf-codros {C}. verstenen:: koliniare {K}. versterken:: (lett: sterker maken) miltefe {K}; (v geluid) hupsare {K}. versterking:: (lett) miltefos {C}; (v geluid) hupsaros {C}. verstijven:: (stijf maken) kabéare {K}. verstijving:: (het stijf maken) kabéaros {C}; (het stijf zijn) kabéos {C}. verstikken:: lâÿpjare {K}. verstikking:: lâÿpjaros {C}. verstoken:: ~ van (ontbloot van): vesta {VZ} (betrekking); de eilandbewoners zijn ~ van drinkwater: ef hynnerers melde vesta pliyfone-knurfel; ~ van: lef lânt tukst (idioom met ideoantoniem!); op het afgelegen eiland zijn we ~ van het wereldgebeuren: fes ef trâ ileset kirro melde lef lânt tukst ef wertlâ-hâfteros lo eft misos. verstokt:: idecentor {I}. verstommen:: zlabiyare {U}. verstoord:: (=gestoord) oajat {I}; (=opgeschrikt) ebljómiy |..bl..| {I}; (kijken ed) ðéor fes molarriy = ðéor-fes-molarriy {I}; »verpest. verstoppen:: [doen] ~: cônstipere |..ÿje| {K}; de theeblaadjes ~ de afvoerpijp: ef tÿ-lofas cônstipere ef njame-jéns; (=wegbergen) simaje-tijâ {K; gst= simat-tijâ; vdw= simer-tijâ}; (=verbergen) stylfe {K}. verstopping:: potiy {C}, cônstipašo {C}; last van een ~ hebben (niet naar de WC kunnen): cônstipere |..ÿje| {Upr}. verstopt:: pot {I}. verstoren:: henkare {K}. verstoring:: henkos {C}; (=opschrikking) ebljómos |..bl..| {C}. verstoten:: ommone {K}. verstreken:: (termijn) dÿfiiy {I}. verstrekken:: (verstrèkken: =afgeven) mipkette {K}. verstrekkend:: (vèrstrekkend: v gevolgen ed) wygcelira {I}. verstrekking:: (=afgifte) mipkettos {C}. verstrijken:: (=verlopen) tijâvende {U}; het ~: tijâvendos {A}. verstrikken:: festejône {K}. verstrikking:: festejônos {C}. verstrooid:: challere {I}; hij is een erg ~ (een warhoofd): do farte tjâg ef hent ur ubere tjâg ef tiffug. verstrooidheid:: challere {Aef/rs}. verstuiken:: (=verzwikken: enkel/pols) ybeje {K; gst= ybét}; (=ontwrichten) idequblelle {K}, stuke {K} (ernstiger dan "ybeje"); ik heb mijn enkel verstuikt: kost ére quešâ melde tjerp. verstuiking:: (=verzwikking: enkel/pols) ybejos {C}; (=ontwrichting) idequblellos {C}, stukos {C} (ernstiger dan "ybejos"). verstuikt:: ik heb mijn enkel ~: kost ére quešâ melde tjerp; ~e enkel: stuke-gelp {C}; ~e pols: stuke-pôls {C}. verstuiven:: »opstuiven 1. versturen:: ~ aan/naar (=verzenden): zâlbinase ón {K}; het ~ (afzending): zâlbinasos {A}. versuffen:: iemand [doen] ~: ef kette lâfbenk ón rast {I}. versuft:: bÿroliy {I}, lâfbenk {I}. versus:: »tegenover. vertakken:: (lett/fig) ÿrrate {U}. vertakking:: (lett/fig) opast {C}, ÿrratos {C}. vertalen:: ~ [met/door]: trânslatere [tjâg] |..ÿje| {K}. vertaler:: trânslaterr {C}; (tolk) jatariy {C}. vertaling:: trânslatašo {C}. verte:: (zn) plâksiy {C}; in de ~: armt plâksiy; strook land in de ~ (ook: einder; rij bomen aan de horizon) runt {C}. vertederen:: âmpiy-qugle ón {E}. verteerbaar:: nortatt {I}. vertegenwoordigd:: ~ zijn: xiyxu'empare {U}. vertegenwoordigen:: xiyxu'empe {K}; het ~ (vertegenwoordiging): lozôstjos {A}. vertegenwoordiger:: (politiek ed) lozôstjemm {C}; (agent) agentiy {C}. vertegenwoordiging:: xiyxu'empos {C}; (instantie) lozôstjemm {C}; (het vertegenwoordigen/afvaardigen) lozôstjos {A}. vertellen:: ~ aan: rafane ón/piti {K}, ~ aan: zeffe ón {K}; in grote lijnen ~ (schetsen): torafane {K}; lachend ~: mârsâne {K}; snikkend/huilend ~ of zeggen: pvente {K}; vertel op! (kom op met je verhaal!): fes ef pjôl! {C}; precies ~ wat je gedaan/misdaan hebt (alles opbiechten): ef ðobiyre sener korp kaf ef trulle (rs!); vol enthousiasme ~ (zonder dat de toehoorder interesse/medeleven toont): sûlge {K}; iets ~ dat iedereen al weet (oude koeien uit de sloot halen; clichés gebruiken): ef rafane na ef kôbo égde. vertelling:: (=verhaal) zeffos {C}; globale ~ (schets): torafanos {C}. verteren:: ÿrtrûnige {U}; (doen vergaan) norte {Krs}. vertering:: ÿrtrûnigos {C}; (=consumptie) tijâkeldos {C}. verticaal:: kvérlikkô {I}. vertier:: vraloba {C}. vertind:: (met een laag tin) lâstanaor {I}. vertinnen:: (van een laag tin voorzien) [lâ]stanae {K}. vertoeven:: tindare {U}; (op het land v iemand anders) entrafe {U}; het ~ (op andermans terrein): entrafos {C}. vertolken:: (=weergeven) ugkéeše {K}. vertolking:: (=weergave) ugkéešos {C}. vertonen:: jikate {K}; ~ aan (laten zien): šove ón {K}; de beroemde schrijver vertoont zich tegenwoordig nooit meer in het openbaar: ef huldufit otôr melde sefa mote. vertoning:: šovos {C}; een rare ~: eft prusot-blof fes mariane-tull. vertoon:: šovos {C}; op ~ van: fes šovos rifo (vz-uitdr) (afk= f.š.r.). vertoornd:: (erg woedend) lâkorstaor {I}. vertoornen:: lâkorstae {K}. vertraagd:: (met vertraging) ybe {I}; een ~e trein: eft ybe treno. vertragen:: (trager worden: intrans) haltoe {U}; (uitstellen) idepilde {K}; [doen] ~ (trager maken; trans): haltoare {K}; vertragen||versnellen: tmope {Kid}; iets vertragen: ef tmope flaju lo prôât; (v besluitvorming; eigen beleid erdoor drukken) ychûfte {U} (zoals ambtenaren doen om de burger te tonen wie er de baas is). vertraging:: haltoos {A}; (uitstel) idepildos {A}; (=oponthoud: trein ed) ybe {Aef}; met ~ (vertraagd): ybe {I}; een trein met ~: eft ybe treno; vertraging||versnelling: tmopos {Cid}; vertraging: prôât-tmopos. vertrek:: vertroebeld:: (=troebel) syruntiy {I}. vertroebelen:: syrunte {K}. vertroebeling:: syruntos {C}. vertroetelen:: lisage {K}. vertroeteling:: lisagos {A}. vertrouwd:: lirelira {I}; ~ met: fes ef lire ort; ~ zijn aan: chôrlige = šôrlige tygtja {U}. vertrouwelijk:: trustyy {I}. vertrouweling:: (=vertrouwensman) liratjen {C}. vertrouwen:: vertrouwensman:: (=vertrouweling) liratjen {C}. vervaardigen:: (=aanmaken) furtriffare {K}; (=fabriceren) riffare {K}. vervaardiging:: (voor de voorraad: aanmaak) furtriffos {C}; (=fabricage) riffaros {C}. vervagen:: wéle {K}. vervaging:: wélos {C}. verval:: (alg) mostassos {C}; in ~ raken (vervallen): mostasse {U}; (v gebouw ed) fiyntos {A}; in ~ geraken (tot ruïne worden): fiynte {U}; (in sluis; v rivier) kerpos-plaju {C}; (=verloop/achteruitgang) temp-flectros {C}; (wegval) tijâbytos {A}. vervaldag:: mipfiytof {C}. vervallen:: vervalsen:: fâlse {K}. vervalsing:: fâlsos {C}. vervalst:: fâlsiy {I}. vervangen:: ~ door: rone fes {K}; replaše ón/tukst {K} (ón is dt/vz); het ~ (vervanging): replašos {C}; (invallen voor iemand) pryke {K}; (de plaats innemen van) zove {K}. vervanger:: (=invaller) pryker {C}. vervanging:: (het invallen voor een persoon) prykos {C}; (wat iets anders vervangt) ronos {C}; (voorwerp/persoon dat vervangt) replašo {C}; (het vervangen) replašos {C}. vervangingsmiddel:: (=surrogaat) replass {C; mv= replassa}. vervelen:: zich ~: iftšormare |ifš..| {U}; iemand ~: idecerve fes rast {U}; (lummelen) clûmle {U; gst= clûmm}; iets wat begint te ~ (waar je op uitgekeken raakt): aféu {C; rs= aféte}. vervelend:: (=beroerd) peskiy {I}, iftšormt |ifš..| {I}; ~ zijn: iftšorme |ifš..| {E}; (=lastig) ôntjiyc {I}; (=naar) ék {I}; het is ~ om [in het water te vallen]: ef melde ék beri [tasse fesdu ef knurfel]; iets zeer vervelends||aangenaams: eûrts {Cid}; deze belastingaanslag is erg vervelend: dena tâx-blaffos melde eft tildâ eûrts; ~/onleesbaar boek: papiygoe-mimpit {C}; ~ mens (monster): rumtra {C}. verveling:: iftšormâ |ifš..| {C}. vervellen:: mut-noftate {U}. vervelling:: mut-noftatos {C}. verven:: (=schilderen) verfute {K}; (=lakken) lâce {K}; het ~: lâcos {C}. verversen:: (=vernieuwen) kletere {K}. verversing:: kleteros {C}. vervlechting:: vlegtos {C}. vervliegen:: (fig) moqubute {K}. vervloeken:: (=verdoemen) kachiyte {K}. vervloeking:: (=vloek) kachiytos {C}. vervloekt:: ûpjalos {I}, kachiy {I}. vervoegen:: (taalk) cônjugere |..ÿje| {K}; zich ~ bij/tot: gre ump {Upr; gst= gret}. vervoeging:: (taalk) cônjugašo {C}. vervoer:: (transport met vervoermiddel) gabanos {C}; ~ per schip (verscheping): tojelakos {C}; ~ per paard en wagen: kalios {C}; openbaar ~: kofano gabanos; zie ook Vervoer in .vervoeren:: vervoermiddel:: gabanolac {C}. vervolg:: colafess {Aef}; (loop: weg/rivier ed) xolos {C}; (rest v tekst ed) colafesos {C}; in het ~: arfinfortiy {I}. vervolgen:: (doorgaan met) colafese {K}; (lopen/gaan: weg/rivier ed) xole {U}; (=achtervolgen) klynše {K; vdw= klynšet}; (gerechtelijk) prosecutere |..ÿje| {K}. vervolgens:: colafess {I}, co'ess {I} (pop); (=daarna) tillefit {III}; en ~: das {VG} (sequentiële interpretatie); Tonja geeft Qurt een klap, en ~ lacht Styna hem uit: Tonja qugle eft strek ón Qurt, das Styna obezjerÿne do. vervolging:: (=achtervolging) klynšos {C}; gerechtelijke ~: prosecuteros {A}. vervolgverhaal:: (=feuilleton) fôlgafiy {C}. vervormen:: fomre {K; gst= fomm}. vervorming:: (=misvorming) fomros {C}. vervuilen:: ideclene {K}, dirte {K}; (sterker dan dirte) dirtare {K}. vervuiling:: ideclenos {C}, dirtaros {C}. vervuld:: ~ zijn van iets: melde chep tjâg flaju. vervullen:: fulle {K}; (v ambt/functie) mannare {K}. vervulling:: fullos {C}; in ~ gaan: ef gre tukst ef fullos. verwaand:: (=hooghartig) kugt {I}; ~ meisje (nuf): nrede {C}; ~e vent: ÿrâliy {C}. verwaandheid:: (=hooghartigheid) kugtiy {A; mv=enk}. verwaardigen:: zich ~: ef putte lo la'ycâ {C}. verwaarlozen:: mentÿje {K; gst= mentÿt; wst= mentÿ•}. verwaarlozing:: mentÿjos {A}. verwachten:: chente {K}, dôxe {K}; te ~ zijn (fig: op stapel staan): biÿae |bÿae| {U; gst= biÿt; vdw= biÿjer}; wat te ~ is: chentamiy {I}; zoiets kun je ~!: fitaju melde chentamiy!; men verwacht dat hij rijk wordt: do qugle chentamiy ielba. verwachting:: dôxos {A}; (hoop) chentos {A}; hoopvolle ~: undôxos {A}; hoopvolle ~en koesteren (optimistisch zijn): undôxe {U}. verwant:: ÿrraiy {I}; nauw ~: tarô ÿrraiy; niet ~ (vreemd): entraferiy {I}; ~ zijn aan/met: ef melde ÿrraiy ón (ón is vz). verwantschap:: ÿrraer {A}. verward:: (=confuus/warrig) werf {I}; (spreken, praten) dazen {I}; ~ praten: tiylvle {E; gst= tiylf}. verwarmd:: (van verwarming/kachel voorzien) cÿrzramiy {I}. verwarmen:: cÿrzrame {K; vdw= cÿrzrâg}; opnieuw ~ (opwarmen: vrnl v voedsel): nâs-cÿrzrame {K; vdw= --cÿrzrâg}. verwarming:: cÿrzramos {C}; centrale ~: sentrukjupt {C} (afk= SK); van ~/kachel voorzien: cÿrzramiy {I}. verwarren:: (lett: in de war maken) zômpe {K}; (fig: in verwarring brengen) lacÿre {K}; ef kette werf ón {I}; ~ met (verwisselen met: v personen): hédânte ón {K}; ik verwar jou altijd met Elsa: gress hédânte tu ón Elsa riyfain. verwarring:: (fig) lacÿros {A}; in ~ brengen (fig: verwarren): lacÿre {K}, écÿre {K}; het in ~ brengen: écÿros {A}. verwateren:: (fig) gvenke {Upr}. verweerd:: pyquliy {I}; (blootgesteld aan weer en wind) cupp {I}. verweg:: »ver. verwekken:: (=voortbrengen) drôge {K}. verwelken:: (=verleppen) lâfse {U; vdw= lâfs}. verwelkomen:: feskettare {K}, ÿrzozare {K}. verwelkoming:: feskettaros {C}. verwelkt:: (=verlept) lâfsiy {I}; ~ zijn: lâfsiye {U}. verwennen:: zlÿše {K; vdw= zlÿšiy}; het ~: zlÿšos {A}. verwenning:: (cadeautje ed waarmee iemand verwend wordt; het verwennen) zlÿšos {A}. verwensen:: ideblaveše {K}. verwensing:: ideblavešos {A}, ûpjalos {Aef; mv= ûpjaloses} (•os is GEEN nominalisatie-sx). verweren:: (langzaam wegteren) pyqule {U}. verwering:: (wegtering) pyqulos {C}. verwerkelijken:: (=realiseren) realisere |ÿje| {K}. verwerken:: (lett) xizje {K; gst= xiss}; (lett/fig) hârmsje {K; gst= hârmes}; (geestelijk/emotioneel) wencatare {K}. verwerking:: (lett) xizjos {C}, losos {C}; (lett/fig) hârmsjos {C}; (geestelijk/emotioneel) wencataros {A}. verwerpelijk:: fletatt {I}. verwerpen:: (=afkeuren) cÿrapljôce |..pjô../..plô..| {K}; (=afwijzen) fle {K; gst= flet}. verwerping:: (=afkeuring) cÿrapljôcos |..pjô../..plô..| {A}; (=afwijzing) flos {A}. verwerven:: choše {K}; het ~ (verwerving): chošos {C}; (=winnen) zute {K}; (=behalen) tûne {K}; met inspanning ~ (behalen): fenteste {K}; dat wat met inspanning verworven is: fentestos {A}; op listige wijze ~ (alg): tochoše {K}. verwerving:: (het verwerven) chošos {C}; (=winning) zutos {C}; listige ~ (alg): tochošos {A}. verwezenlijken:: tÿše {K}; (arch) paiyne {K}; niet te ~: iylâcs {I}; iets dat niet te ~ is (illusie, droom): iylâcs {Aef}. verwezenlijking:: tÿšos {A}. verwijden:: (wijd[er] maken) pâjoare {K}. verwijderd:: (=weggehaald) cÿrtôxiy {I}. verwijderen:: (=weghalen) cÿrtôxe {K}; zich ~de (ervandaan gaande): trâker {I}, trâkter {I} (arch); de trein die zich verwijdert van het station (de uit het station wegrijdende trein) ef trâker treno lÿ ef garrent. verwijdering:: (=afstand) réa {C; rs= rétt}; (=weghaling) cÿrtôxos {C}. verwijding:: (uitlegging: ook v nauwe kleding) pâjoaros {C}. verwijfd:: wâveta {I}; (vrouwelijk: man) dûns {I}. verwijt:: cÿrézos {A}. verwijten:: iemand iets ~: cÿréze flaju ón rast {K}. verwijzen:: ~ naar: wiðe {K}; ~ naar (fig): kette na {U}. verwijzing:: wiðos {C}; onder ~ naar: lef wiðe rifo (vz-uitdr). verwikkeling:: (=intrige) joho {C}. verwilderd:: (alg) otlôgtiy {I}; (dieren) hâbâr {I}. verwilderen:: hâbâre {U}, otlôgte {U}. verwildering:: hâbâros {C}, otlôgtos {C}. verwisselbaar:: noftate-âp {I}. verwisselen:: noftatare {K}; ~ met ([per ongeluk] niet uit elkaar kunnen houden, v dingen) noftatsÿrte {K}; ~ met (verwarren met: v personen): hédânte ón {K}, noftatsÿrte ón {K}; ik verwissel jou altijd met Tek: gress hédânte/noftatsÿrte tu ón Tek riyfain. verwisseling:: noftataros {C}; (het [per ongeluk] door elkaar halen) noftatsÿrtos {C}. verwittigen:: iemand ~ van iets: rélve ón/piti rast furt flaju {U}; ef rafane tÿden ón rast, den ...; ik verwittig hem van mijn komst: gress rafane tÿden ón do, den [gress] arfine. verwoed:: (=hartstochtelijk) cÿrâx {I}. verwoest:: quiliy {I}. verwoesten:: fsochâme {K}, tjestrove {Krs; vdw= tjestovor}; het ~ (verwoesting): fsochâmos {C}, tjestrovos {C}. verwoesting:: (iets wat verwoest is) fsochâmel {C}; het ~: fsochâmos {C}; (=ravage) tjester {C}; (het verwoesten) tjestrovos {C}. verwonden:: qule {K}. verwonderen:: zich ~ over: ÿone ump {Upr}. verwondering:: ÿonos {A}. verwonderlijk:: (=verbazingwekkend) ÿonatt |won..| {I}. verwonding:: (letsel) quliy {C}; in oorlog opgelopen ~: kiymtân {C}. verworden:: (=ontaarden) tinkare {E}; ~ tot: (ontaarden in) monentare lo {E}; (vervallen tot) šampâe helkara {Upr}. verwording:: (=ontaarding) tinkaros {A}. verwringen:: (alg) trajofutsitée {K; vdw= trajofuts}; (verbuigen zodat het stuk gaat) futsiare {Krs}. verwringing:: (alg) trajofutsitéos {C}. verwrongen:: (lett: =gewrongen) trajo {I}; ~ voorwerp: stiyjâp {C}; ~ gezicht (grimas): teldoos {C}. verzachten:: (=lenigen) wâvete {K}. verzachting:: (=leniging) wâvetos {C}. verzadigd:: (=zat) zets {I}; (v oplossing) ÿrûssiy {I}; een ~e suikeroplossing: eft ÿrûssiy sucro-moqubutos. verzadigen:: sade {K}; (v oplossing) ÿrûšare {K}. verzadiging:: sados {C}; (v oplossing) ÿrûšaros {C}. verzaken:: verzaken||nakomen (plicht ed): ÿrmanne {Kid}; hij verzaakt zijn plicht: do ÿrmanne sener duet ûqu ef. verzakken:: blôfare {U}; (scheefzakken) kelle {K}; (scheuren gaan vertonen: v huis) poire {U}. verzakking:: blôfaros {C}; (scheef) kellos {C}. verzakt:: blôf {I}. verzamelbundel:: (=omnibus) iplâfmip {C}. verzamelen:: iplâfre {K; gst= iplâff}, colye {K; vdw= colys}. verzameling:: (toevallig bij elkaar gebracht/gekomen) iplâfros {C}; (bewust bijelkaar: postzegels, schilderijen ed) colyos {C}. verzanden:: (lett) plekote {U}. verzanding:: (lett) plekotos {C}. verzegelen:: séggare {K}. verzegeling:: (v brieven) râts {C}. verzeild:: hoe kom jij hier ~?: tu nolcanis ef knurfel gy?. verzekeraar:: (=assuradeur) insûratjen {C}. verzekerde:: (degene die verzekerd is) insûrere-morg {C}. verzekeren:: (zeker maken/verklaren) okklefte {K}; (=assureren) insûrere |..ÿje| {K}; verzekerd zijn bij: ef melde fes ef insûrânsos luft. verzekering:: (=zekerheid) okkleftos {A}; (=assurantie) insûrânsos {A}. verzekeringsmaatschappij:: insûrere-cômpanðo |..ÿje-| {C}, insûcôm {C}; (formele term) insûranšos {C}. verzekeringspolis:: pols {C}. verzenden:: ~ aan/naar (=versturen): zâlbinase ón {K}; het ~ (afzending): zâlbinasos {A}. verzending:: (wat verzonden wordt) zâlbinastiyn {C}. verzengen:: fjâre {K}: ~de hitte: fjâros {C}. verzet:: (onwil) hybjos {A}. verzetten:: zich ~ tegen: hybje ûqu {E; gst= hypp}; otrefare {Kpr}. verziend:: (vèrziend) plâkszerfa {I}; ~ persoon: plâkszerfi {C}. verzilverd:: (met een laag zilver) lâšiferor {I}. verzilveren:: [lâ]šifere {K}. verzilvering:: šiferos {C}. verzinnen:: (=uitdenken) miyppere {K}, wârbie {K; gst= wârbit}; (=fantaseren) fofele {K}. verzinsel:: (fantasie) fofelos {C}; (hersenspinsel) miypperos {A}. verzoek:: ([aan]vraag) linnos {C}; (aanvraag) prÿme {C}, pryos {A}; schriftelijk ~ (verzoekschrift): prÿmafiy {C}; op ... ~: tu-• {PX.bz > add}; op mijn ~: tu-kost; op haar ~: tu-belt; op ~ van Petriy: Petriyex tu-groft; op ~ van de vrouw: ef mosjeuser tu-belt. verzoeken:: iemand om iets ~: prye flaju ón rast {K}; prÿme rast furt flaju {K; vdw= prÿtt en regelm.}; (onr vdw prÿtt geldt voor de zaak die verzocht is; regelmatig prÿmor geldt voor de persoon aan wie verzocht is:) ik verzoek de man het boek te sturen: gress prÿme ef merater den do zâlbinase ef mimpit; het verzochte boek (boek waarom verzocht is): ef prÿtt mimpit: de man aan wie verzocht is: ef prÿmor merater. verzoekschrift:: (schriftelijk verzoek) prÿmafiy {C}. verzoenen:: hentbyte |..nb..| {K}. verzoening:: hentbytos |..nb..| {C}. verzorgd:: naliycc {I}; (v uiterlijk/kleding/maaltijd) naliyczerfiy {I}. verzorgen:: naliyce {K}; (v dieren) ef kette wanefts ón; (een bepaalde service geven) maqute {K}; wij ~ de gehele begrafenis: kirro maqute ef pijâ terrafanos. verzorging:: naliycos {A}; (van dieren) waneft {C}; (dienstverlening v iets) maqutos {A}. verzorgingstehuis:: naliycsért {C}; zie ook Verzorgingstehuizen in .verzot:: ~ zijn op iets/iemand: ef flectre sener nucer temp kura flajue/raste (rs!). verzuchting:: huzve-gûfqu {C}. verzuim:: bzeuros {A}. verzuimen:: bzeure {K}. verzuipen:: (=verdrinken: ihb v dieren) dróne {U} (spr/pop). verzuren:: azinoare {U}. verzwakken:: [doen] ~ (verflauwen): mârveare {K}; (fig) šeksÿe {K}; ~ door ouderdom (afgeleefd raken): prérpe {U}. verzwaren:: (lett: belasten) mul-ðobiyre {K}. verzwaring:: (lett) mul-ðobiyros {C}; (fig) cÿrâcÿros {A}. verzwegen:: (=ongenoemd) nekimoriy {I}. verzwelgen:: zvôlge {K}. verzwelging:: zvôlgos {C}. verzwijgen:: (=verhelen) idelije {K; gst= idelit}. verzwijging:: (=verheling) idelijos {A}. verzwikken:: (=verstuiken: enkel/pols) ybeje {K; gst= ybét}. verzwikking:: (=verstuiking: enkel/pols) ybejos {C}. vest:: wollen ~ (met mouwen): rûk {C}; (mouwloos: onder colbertjasje) vâtja {C; mv= vâtjâe; rsmv= vâtjatt}. vestibule:: kuldra {C; mv= kuldraa; rsmv= kuldratt}. vestigen:: zich ~: ÿrânge {U}; het ~ (vestiging): ÿrângos {C}; zich ~ als (arts/bakker ed): plaše zÿtâ {Upr}; ~ op (blik, aandacht): festloine kaf {K}. vestiging:: (kantoor ed) zârato {C}; (het vestigen) ÿrângos {C}. vesting:: (alg: verdedigingswerk) bavân {C}; (verdedigde stad) ÿkaô {C; rs= ÿkaôt}; (in Peg: verdedigde stad) dullintân {Crs}; zie ook Vestingen in .vestingstad:: ulân-sÿrt {C}, ulânsÿr {C} (arch/dl= Tjemp/Plefô); (in Peg: stad met vesting of omringd door wallen) dullintân {Crs}. vestingwerk:: bavân {C}. vestzakje:: skovâtja {C}. vet:: vete:: jâft {C}. veter:: (=schoenveter) mustbent |musb..| {C}. vetmuur:: liggende ~ (plant): ÿrkô-krutt {C/S} (L. Sagina procumbens). vettig:: fût {I}; ~ en lang/sliertig (zoals paling/vette sliert haar ed): zix {I}. vetvlek:: fût-splâk {C}. vetvrij:: (eten) fûjjete {I}. vetzucht:: (neiging om vet/dik te worden) mali {C}. veulen:: vezelig:: (wat betreft vezels) fresiy {I}. vezelkop:: groenbultige ~ (paddestoel) mesâ-âng-missis {C; mv= --missisa} (L. Inocybe corydalina). via:: (=over) vja {VZ} (richting; meestal met geografisch[e] naam/begrip); de trein gaat ~ Bôrâ: ef treno vende vja Bôrâ. viaduct:: vjadûk {C}; zie ook Viaducten in .vibreren:: (alg: trillen; behalve v persoon) ðele {U}. vice:: vise-• {PX}; ~ versa (heen en weer): henntÿrt {III} (afk= h/t). viceadmiraal:: mennâtmerall {Crs}, vise-âtmerall {C}; voor militaire rangen, zie .vicepresident::: vice-president: vise-presedent {C}. video:: ~[installatie]: video {C; rs= videot}. videoinstallatie:: video {C; rs= videot}. vier:: (4) fâr {TW}. vieren:: viering:: (het vieren: v touw) tamÿros {C}. vierkant:: vierling:: fâranty {C}. viersprong:: (v wegen: kruispunt) ðôrcel {C}; (=vierhoek) fârlaf {C}. viervoetig:: ~ dier: fârfug {C}. viervoud:: fârtimiy {C}; in ~ (met 3 kopieën): dur-kanasiy {I}. vies:: ajir {I}; (niet schoon) neclenn {I}; erg ~ (=smerig): sgâp {I}; ~/dik/slordig wijf: rôsiy-krûgt {C} (pej). Viëtnam:: Vietnâm {G}. Viëtnamees:: vijandelijk:: (=vijandig) enmÿt {I}. vijandig:: (=vijandelijk) enmÿt {I}; ~e sfeer (slechte verstandhouding; het gevoel hebben niet geaccepteerd te worden in een gezelschap) bjurônte {C}. vijandschap:: (het uit zijn op ruzie) nolânté {C}. vijf:: vÿr {TW}, hent {TW}; (rekenkundig) vÿr {TW}; (hent gevolgd door ENKELvoud; dl= Liftka en Brÿr: ook met MEERvoud) ~ boeken: vÿr mimpits = hent mimpit; (alg entiteit met "5" als kenmerk; ihb munt v 5  ) ahent {C}.vijfling:: vÿranty {C}. vijftien:: erg-ér {TW} (=14+1); (rekenkundig) main-vÿr {TW}. vijftig:: main-hent {TW}, rân-erg {TW} (=36+14); (rekenkundig) vÿrsa {TW}. vijfvingerkruid:: hent-blacroer {C} (L. Potentilla reptans). vijg:: (vrucht) fyco {C}. vijgeboom:: tofycoÿ {C}, fycos-vildul {C} (L. Ficus carica). vijl:: vell {C}. vijlen:: velle {K}. vijlsel:: velle-tâmlek {S}. vijver:: tanko {C}. vijzel:: (mortier) glechatjen {C}; (om water op te pompen) wÿsge-spil {C}. Viking:: (=Noorman) Viken {C}. villa:: (deftig huis in buitenwijk) villa {C; mv= villâe; rsmv= villate}; (deftig huis op platteland) kôtagjes {C; mv= kôtagja}. villen:: (van de huid ontdoen) idemute {K}. vilt:: zveje {S}; van ~ gemaakt (=vilten): zveja {I}. vilten:: (van vilt gemaakt) zveja {I}. viltkruid:: Duits ~: filago {S} (L. Filago vulgaris). viltroos:: zveje-paðegtan {C} (L. Rosa tomentosa). vin:: (v vis) venn {C}. vinden:: vindplaats:: minkede-wós {C; mv= --wósa}. vinger:: ÿrliriy {C}; haker {C} (arch/dl= Tigof). vingerafdruk:: iynkiy {C}. vingerhoed:: leirðyg {C}. vingerhoedskruid:: bârÿr leirðyg {C} (L. Digitalis purpurea). vingerkom:: ÿrliriy-knuf {C}. vingernagel:: šâg {C}. vingerring:: leirbent {C}. vingertop:: leirponto {C}, ÿrliriy-ponto {C}. vink:: lâkmtiy |M| {C; rs= lâkmtiyt} (L. Fringilla coelebs). vinkebes:: (soort bosbes) lâkmtiy-labâ |M| {C} (L. Vaccinium fringillaris); (struik) lâkmtiy-tolabâÿ |M| {C; rs= --tolabâe}. vinnig:: (=bits) deût {I}, leks {I}. vinvis:: róst {C} (L. familie Balaenopteridae). violet:: (=paars) bârÿr {I}; bâra• {PX.c > c}; (=lichtpaars/lila) partan {I}. violist:: vjolamerr {C}. violoncello:: vjolensell {C}. viool:: (muziekinstrument) vjola {C}. vioolconcert:: vjola-cônserto {C}. viooltje:: (bloem) vjoly {C} (L. Viola); driekleurig ~: avyro-ârc-vjoly {C} (L. V- tricolor); maarts ~: ardefne-vjoly {C} (L. V- odorata). vis:: (alg: alle vissen bij elkaar) gÿtliy {Sef}; (dier: ntr) fisa {C}; (mnl dier) trapp {C}; (vrw dier) plora {C; mv= ploras}; ~ en vlees (eetbare dierlijke producten): nejô {S}; wat betreft ~; van ~ [gemaakt]: gÿtliy {I}; (sprkw) ~ moet zwemmen (= bij een visgerecht hoort een goede saus en een goede wijn): ef gÿtliy orefantavy dur tims: fes knurfel, dus fes râns, ijâk fes svegt. visafslag:: gÿtliy-drakâ {C}. visakte:: gÿtliy-kornin {C; mv= --kartafiy}. visdiefje:: (vogel) zvâlp-sterna {C} (L. Sterna hirundo). visgraat:: prâft {C}. visgrond:: rumôs {C}. vishaak:: (=angel) klâm {C}, šil {C}. visie:: visy {SC}. visioen:: decort {SC; mv= decorteo; rsmv= decortett}; (onwerkelijke droom) drot {SC}. visite:: (=bezoek) truch {C}. visnet:: qundré {C}. vissen:: fisae {U}. Vissen:: (sterrenbeeld) Fisas {N}, Pisces {N}. visser:: (vrnl op zee) ebes {C}; (op binnenwater) krato {C}. visserij:: (alg) gÿtliyeren {C}; (op zee) ebezze {C}; (op binnenwater) kratos {C}. vissersboot:: ebeska {C}; (klein: vrnl op binnenwater) knôr {C}. vissersbootje:: knôr {C}. vissersdorp:: ebezzeces {C}. vissershaven:: ebesport {C}. vissershuis:: (woning met schuren ed ve vissersfamilie) tallo {C}. vissersplaats:: ebezzesÿr {C}. vistuig:: togÿtliyÿ {C}. visum:: visum {C}. visvangst:: ebezze {C}. vitaal:: vitala {I}; (=levenskrachtig) wôniy {I}. vitaliteit:: vitalitiy {C}; (=levenskracht) poire-crâf {C}; (=levenskracht/energie) gritsa {S}. vitamine:: vitamynn {C/S}. vitrine:: cônsoll {C}. vitten:: ~ op: stiybje {K; gst= stiyt}; het ~: stiybjos {C}. vizier:: (v harnas) drâf {C}. vla:: (=pudding) zva {C/S}. vlaag:: (wind~) fenx |X| {C; mv= fences}; (woede/waanzin) pos {C; mv= posz}. Vlaams:: vlag:: flâ {C}; (=wimpel) vémân {C}; (die lijkkist bedekt, en meebegraven/meeverbrand wordt) piyrotiy-flâ {C}; (sprkw) dat staat als een ~ op een modderschuit: ef melde eft mynallnolac; zie ook Vlaggen in .vlaggestok:: flâzorâ {C}. vlagofficier:: (hoogste officiersrang bij marine) hardlap ofeserr {C}; voor militaire rangen, zie .vlak:: vlakgom:: (=gummetje) wiys {C}. vlakte:: (vlak stuk landschap) šârmuty {C}; (=veld) jakâm {C}; zie ook Vlaktes in .vlam:: flém {C}, mât {C}. Vlaming:: Vlames {Cef}. vlammenwerper:: flecs-draka {C}. vlammig:: flémiy {I}. vlas:: flâx {S} (L. Linum); smalbladig ~: lôbâ-flâx {S} (L. L- tenuifolium). vlasachtig:: (=vlassig: v haar) flâxiy {I}. vlaskam:: (=repel) drâtjô {C}. vlasleeuwebek:: lÿr-gratyliy {C} (L. Linaria vulgaris). vlassig:: (=vlasachtig: v haar) flâxiy {I}. vlecht:: qugiys {C}; (gevlochten haar[streng]) vlegtiy {C}. vlechten:: vlegte {K}; (=ineenstrengelen) wila'e {K; gst= wilat; wst= wila•}; het ~: vlegtos {C}. vlechtwerk:: qundré {C}, towila'ÿ (toila'ÿ) {C}. vleermuis:: grûmiyl {C}; rosse ~: bilys-grûmiyl {C} (L. Nyctalus noctula); vale ~: helmy-grûmiyl {C} (L. Myotis myotis); Oemave's ~: Oemave-grûmiyl {C} (alleen in Krappa-gebergte waargenomen) (L. Myotis oemavii). vlees:: vleesgerecht:: fijânta-kerna {C}. vleeskleurig:: (soort roze) ÿðycu-littit {I}. vleesmes:: (zoals gebruikt in Tjemp) kaviyst = kaiyst {C}. vleespen:: piyn {C}. vleesplank:: (=snijplank) platt {C}. vleesrooster:: (=grill) wôks {C}. vleessaus:: dikke ~ (ragoût): Trendon-sôsa {S}. vleessnijstel:: (mes en vork om vlees mee te snijden, echter NIET om mee te eten) fijânta-toba'efrosÿ {C}. vleeswaren:: tofijântÿ {C}. vleet:: (soort rog: vis) zru'on-frÿcc {C} (L. Raja batis). vlegel:: (om te dorsen) srânly {C}; (onbeschofte vent) pra'icc {C}, zâlft {C}. vlegelachtig:: quaðiy {I}; (onbeschoft) pra'iccerÿ {I}. vleien:: rilâpe {E}. vleiend:: rilâp {I}. vleierij:: rilâpos {C}. vlek:: (alg: verf/vet ed) fojeldra {C}; (=klad) splâk {C}; (=plek) liytâ {C}; een ~ in/op iets: eft fojeldra armt flaju; ~ken maken in/op iets: ef nôge armt flaju {U}; ~ken maken (v voorwerp/stof): xoge {U}; het maken van ~ken: nôgos {C}; zilveren ~ (vlinder): horit perle-flyddere {C} (L. Clossiana euphrosyne). vlekkeloos:: (lett: zonder vlekken) fôjeldrâe {I}; (fig) nefrestiy {I}. vlekkerig:: splâkiy {I}; (lett: bevlekt) fojeldriy {I}. vlet:: urâkte {C; mv= urex}. vleugel:: (v vogel; aanbouw ve gebouw) zelfÿ {C}; (soort piano) zelfÿ-pjano {C; mv= --pjanôe; rsmv= --pjanott}. vleugelslag:: (v vogel) zelfÿpos {C}. vlezig:: (met veel vlees) lâÿðycuor {I}; (op vlees lijkend) fijântiy {I}. vlieg:: (alg: insekt) zôler {C}. vliegbasis:: zôšebas {C}. vliegdekschip:: zelfÿ-ÿtin {C}. vliegen:: vliegenorchis:: miterus vogily-huron {C} (L. Ophrys insectifera). vliegensvlug:: (=pijlsnel) reve-tmopiy = reve-vita {I}. vliegenvanger:: grauwe ~ (vogel): grist zôler-zâft {C} (L. Muscicapa striata). vliegenzwam:: pucc-mindamissis {C} (L. Amanita muscaria). vlieger:: (v papier) berðe {C}. vliegsport:: zôšeos {C}. vliegterrein:: (=vliegveld) zôšenunn {C}. vliegtuig:: plano {C}. vliegveld:: (alg) zôšos {C}; (=vliegterrein; met nadruk op "veld") zôšenunn {C}; (met gebouwen, maar kleiner dan "luchthaven") zôšesÿr {C}; »luchthaven. vliegwiel:: cÿrbéklan {C; mv= cÿrbéklâne}. vlier:: [gewone] ~: léfquh {C; mv= léfqusta} (L. Sambucus nigra). vlierbes:: léfquh-labâ {C}. vlies:: (=film/dun laagje) wÿja {C}. vliesvaren:: Engelse ~: hâgeter {C} (L. Hymenophyllum tunbrigense). vlijen:: zich ~: zirdare {Upr}; het dorp ligt tegen de heuvelflank gevlijd: ef zeces frart zirdare sumâ ef kryobiy-cénp. vlijmscherp:: rits-sgârf {I}, ritsiy {I}. vlijt:: (=ijver) gisa {C}; het tonen van ~/voortvarendheid: gissos {A}. vlijtig:: (=ijverig) giss {I}; ~ zijn: gisse {U}. vlinder:: flyddere {C}. vlo:: flô {C; mv= flós}. vloed:: (hoogwater: tegengesteld v eb) preiptjek {C}, fluta {C}. vloedgolf:: flutaiy {C; rs= flutate}. vloeibaar:: plistepiy {I}. vloeien:: flute {U}; ~ uit (fig): fâmpe {K}; (=stromen) kôlte {U}. vloeiend:: (lijn/overgang) wâcha {I}. vloeiing:: flutos {C}. vloeipapier:: plestrozjô {S}. vloeistof:: plistepir {S}. vloek:: vlukk {C}; (=vervloeking) kachiytos {C}; in een ~ en een zucht: lo hihu. vloeken:: vlukke {U}; (=verdoemen) kachiyte {K}. vloer:: floôr = flor {C}; houten ~: éparôk {C}. vloerbedekking:: floôr-caribos = flor-caribos {C}. vloerkleed:: kósto {C}. vloertegel:: (=plavuis) krûpt {C}. vloerverwarming:: floôrkjupt {C} (afk= FK). vloerzeil:: mâts {C}. vlok:: (sneeuw, zeep) hûk {C}. vlonder:: éparôk {C}. vlooienband:: ~[je] (voor hond/kat): flô-bent {C}. vloot:: karéré {C; =red v karé}; (schepen) flôte {C}. vlootbasis:: njebobas {C}. vlot:: vlotter:: [hout]~ (persoon) rotter {C}; atertatjen {C} (Peg); (=drijflichaam) svâmiyn {C}. vlucht:: vluchten:: itÿrre {E; gst= itÿr}, tÿrre {E; gst= tÿr} (arch/poe); het ~ (vlucht): itÿrros {C}, tÿrros {C} (arch/poe); ~ van/uit (=uitwijken): wygcare {K}. vluchtgang:: (ondergronds: vrnl bij Spok kastelen) esterulâr {C}; zie ook Vluchtgangen in .vluchtheuvel:: mirra-ileset {C}. vluchtig:: (snel verdampbaar) da'e {I}; (oppervlakkig) rija {I}; hij kijkt het boek ~ door: do tozerfe rija ef mimpit. vluchttunnel:: »vluchtgang. vlug:: (alg: =snel) gesvint {I}; (=snel: vrnl met hoge snelheid) vita {I}; (licht/vlot/gemakkelijk) pâpla {I}. vlugschrift:: (brochure, bulletin) âkta {C}; (=pamflet) pâmflett {C}. vocaal:: (taalk: =klinker) vokel {C}; (bv) vokelise {I}. vocht:: ropja {S}; (in ogen/wond) lâst {C}; ~ doorlaten (lekken): lece {U}. vochtaanslag:: (=condens) wâs {S}. vochtig:: huma {I}, tert {I}; ~ zijn: ropje {U; gst= ropp}. vochtigheid:: humaiy {C; rs= humate}. vod:: (oude lap) krûgt {C}. vodden:: (plunje) tojelbi {C} (pej). voddenman:: (=voddenraper) krûgter {C}. voddenraper:: (=voddenman) krûgter {C}. voeden:: (alg: =voederen) lardae {K}. voeder:: (voor dieren) teruf {S}. voederen:: (alg: =voeden) lardae {K}; (v dieren) terufe {K}; het ~ (het voeden): lardaos {C}; het ~ (voedering v dieren): terufos {C}. voedering:: (het voederen) (alg) lardaos {C}; (v dieren) terufos {C}. voedertijd:: (tijd om dieren te voederen) terufos {C}, terufe-fort {C}. voederwikke:: (plant) fa'i-vycc {S} (L. Vicia sativa). voedingsmiddel:: tolardosÿ {C}. voedsel:: ubara {S}; (=eten) lardos {C/S}; (zeer smakelijk) menuiy {C; rs= menute}; (waarvan veel winden gelaten worden: bonen ed) flâtsos {S} (spr); zie ook Voedsel in .voedseloverschot:: pâltubara {S}. voedselrest:: ~en op het fornuis: kaftjondos {C}. voedselvoorziening:: ubara-cÿrbatt {C}. voedster:: (=min) tojo {C}; (vrw konijn) tyšu {C}; (vrw haas) dôf {C}. voedzaam:: cÿri'a {I}. voeg:: (alg: =spleet) stiymf {C}; (tussen gemetselde stenen) stiymfa {C}. voegen:: ~ bij (=bijvoegen) riješe {K}; hij voegt mij bij de groep: do riješe gress luft ef grup; zich ~ bij: riješare {K}; hij voegt zich bij de groep: do riješare ef grup; aan/bij/in elkaar ~: tâpe zléf {U}; (metselwerk) stiymfe {K}. voeger:: (iemand die metselwerk voegt) stiymfer {C}. voegwoord:: (=conjunctie) yplemerer {C}. voelbaar:: cente-âp {I}, centatt {I}. voelen:: (vrnl lett: met zintuigen waarnemen) orenple {K; gst= orenpel}; (lett: =betasten) kiyne {K}; (lett/fig) cente {K}; niet goed [gaan] ~ (onwel worden): puare {U}; er veel voor ~ om: miypare beri {U}; ik voel er niet zo veel voor om de voorstelling te gaan zien: gress nert miypare beri lutterafe ef stâgos; iemand iets laten ~: krûsge flaju ón rast {K; gst= krûss}; het laten ~: krûsgos {C}. voelhoorn:: cente-hôrna {C}. voer:: (voeder voor dieren) teruf {S}. voeren:: voerman:: kaliatjen {C}. voertuig:: ufira {C}. voet:: voetbal:: (bal om mee te voetballen) tiffugbâl {C}; (spel) bâlmert {C}; (Spok variant v ruwe Gaelic ~; verboden geweest van 1912-1977) mâtât {C}. voetballen:: bâlmerre {U}. voetballer:: (=voetbalspeler) [tiffug]bâlmerr {C}. voetbalschoen:: bâlmerre-must {C}. voetbalspel:: (alg balspel) bâlmert {C}. voetbalspeler:: (=voetballer) [tiffug]bâlmerr {C}. voetbalstadion:: bâlmerre-staðon {C}. voetbalsupporter:: tiffugbâl-hajemjerer {C}. voetbalveld:: (=sportterrein) [merre-]nunn {C}. voetenbankje:: tiffuglot {C}. voetenwarmer:: (=stoof) kjuptlot {C}. voetganger:: pedestriân {C}. voetlicht:: bunârmâtat {C}. voetnoot:: (alg) nertufegtsil {C}; (officiële term) [tûgtovap-]nôt {C}. voetpad:: (verhoogd trottoir) platform {C}; (NIET verhoogd) kiyk {C}. voetplaat:: (plaats v machinist in stoomlocomotief) plât {C}. voetstap:: tifvent |tiffent| {C}; (=pas) pâs {C}. voetstuk:: (=sokkel) pôlp {C}; »voet 2. voetzool:: tiffugstent {C}. vogel:: (ntr) vogily {C}; (mnl) pliyjo {C}; (vrw) rikâf {C}. vogelbekdier:: dôlze-mûle {C}. vogelbraak:: vogily-mipru {C/S} (zeldzame plant, verwant aan koekoeksbloem, groeit vooral langs de Prek-oevers; vogels moeten ervan braken en mensen krijgen er diarree van) (L. Melandrium catharticum). vogelhuisje:: vogily-cluzâs {C}. vogelkers:: môliy-riôsta {C/S} (L. Prunus padus). vogelkooi:: (=volière) vogily-caf {C}. vogellijm:: (=maretak) njoma {C} (L. Viscum album). vogelmelk:: gewone ~: sinto-star {C} (L. Ornithogalum unbellatum). vogelmuur:: (plant) Kulano-miyr {C/S} (L. Stellaria media). vogelnest:: ~[je]: vogiliyatur {C}. vogelpootje:: (plant) vogily-tiffug {C} (L. Ornithopus perpusillus). vogeltrek:: sôlst {C}, zrôfmpo |M| {C; rs= zrôfmpót}. vogelverschrikker:: [vogily-]vlagtatjen {C}. vogelvrij:: ~ verklaren: šeksÿe {K}. vogelvrijverklaring:: šeksÿos {A}. vogelwachter:: vogily-roiy {C}. vogelwikke:: (plant) dekir-vycc {S} (L. Vicia cracca). voile:: qundré-tull {C}; (aan hoed) ÿršar-tull {C}; (=sluier) tull {C}. vol:: (niet leeg) ÿrg {I}; (v maan) xulâ {I}; vol: (v smaak) parðe {I}; (smaak v rode wijn) leldiy {I}; (smaak v witte wijn) nemerfor {I}; ~ met/van (rijkelijk voorzien met/van; gevuld met): peran pai {III}; ~ zijn met mensen: zazâmpe {E}; ~ zijn van (stikken van/vergeven zijn van): ef melde ybervelira lef (pop); het is hier ~ van wespen: kusami melde ybervelira lef ÿvânas. volbloed:: (behalve bij paarden) lâgritsaor {I}; (v paard) prôltôt {I}; ~ paard: prôltôter {C}. volbrengen:: (afmaken) jizjÿe {K; gst= jizjÿt; vdw= jiystâs}; (=verrichten) manne {K; vdw= mann}; een taak ~: wârbimapyre {E}; hij heeft het volbracht: do wârbimapyro; (sprkw) hij heeft met plezier een moeilijke taak volbracht: do ef tenrân-erg-ten nupps arvende; er trots op zijn dat je iets moeilijks volbracht hebt: nyróge {E}. volbrenging:: (afmaking) jizjÿos {A}; (=verrichting) mannos {C}; (ve zware taak) manof {C}. voldaan:: (genoeg gegeten) larde-zovert {I}. volder:: (iemand die stoffen volt) stojatjen {C}, stotatjen {C}. voldoen:: (betalen: v rekening) manne {K; vdw= mann}; ~ aan: feskâmpae {K}. voldoende:: voldongen:: (feit) buchâ {I}. voleindigen:: zacÿrpôte {K}. voleindiging:: zacÿrpôtos {A}. volgeladen:: (beladen) jocc {I}; ~ met: jocc rifo. volgeling:: somper {C}. volgen:: (=bijhouden/meegaan) sompe {K}; ([achter]nagaan) kafsompe {K}; (=opvolgen) pelle {K}; ~ op: pirzove {K}, (=voorafgegaan worden door) félclare pai {K}; de lezing volgt op een diavoorstelling = de lezing wordt voorafgegaan door een diavoorstelling: ef wuxos-furt félclare pai eft dia-megg; ~ uit: fôlge {K}; het ~: [kaf]sompos {C}; pellos {C}; pirzovos {C}; als volgt: âfry kâ; het plan is als volgt ...: ef arpinzol melde âfry kâ .... volgend:: »volgende. volgende:: volgnummer:: sompe-hor {C}; (=rangnummer) qutt-hor {C}. volgorde:: xinâs {C}; in elke ~: kaf jadâk xinâs. volharden:: mâtréfe {E}; ~ in: xodde lef {U}; (fig: =vasthouden: op fanatieke wijze bij zijn mening blijven): yntaje {K; gst= yntat}. volhardend:: mâtréfiy {I}. volharding:: mâtréfos {A}, xoddos {A}; (=doorzetting) fesmikkelšos {A}. volhouden:: verka'ete {K}; het ~ (volhouding): verka'etos {A}; (=doorzetten) fesmikkelše {K}; het ~ (=volharding): fesmikkelšos {A}; niet vol te houden (fig: onhoudbaar: v standpunt/gedrag ed): ûskaliy {I}. volhouding:: (het volhouden) verka'etos {A}. volière:: (=vogelkooi) vogily-caf {C}. volk:: zampôr {C}; (lieden) eby {S}. volkakken:: (=volschijten) lâpéje {K} (vulg), lâpéke {K} (vulg); zijn hond kakt de hele stoep vol: groft hurt lâpéje/lâpéke ef pijâ platform. volkomen:: volkómen: (=compleet/geheel) pijâ {I}; ~ geschapen (v uiterlijk): fameqummert {I}. volksaard:: zampôreren {C}. volksbuurt:: (=volkswijk) zampôr-oftian {C}. volksfeest:: (feestelijke jaarmarkt) falot {C; mv= falôte} (arch). volkshogeschool:: zampôr-zrazos {C}; zie ook Volkshogescholen in .volkshuisvesting:: (in Spok ook het verschaffen v stadswoningen aan tot arbeider omgeschoolde agrariërs) zampôrzâraje {C}. volkslied:: (nationaal) hymâfost {C}; zie ook Volkslied in .volksliedje:: (=volkswijsje, deuntje) hôjô {C}; (traditioneel Spok, met moralistisch slot) totrojÿ {C}. volksmuziek:: zampôr-malodé {C}; zie ook Volksmuziek in .volksstemming:: (=referendum) referendym {C} (in Spok een gebruikelijk middel voor politieke beslissingen; of liever gezegd, als de politiek zelf geen beslissing kan/wil nemen). volkstelling:: zampôr-ramâos {C}. volksvertegenwoordiging:: (alg) zâmporementec {C}; (gezien als Spok instelling, vgl Tweede Kamer in Nederland) Zâmporementec {N}; lid van de ~ (vgl Kamerlid): zâmrater {C}; zie ook Volksvertegenwoordiging in .volkswijk:: (=volksbuurt) zampôr-oftian {C}. volkswijsje:: (=volksliedje, deuntje) hôjô {C}. volladen:: (v schip/voertuig) lâmule {K}. volledig:: xulâ {I}; (=volslagen) famelira {I}, jiystiy {I}. volleerd:: jiyst {I}. vollemaan:: vollemaansfeest:: viering van het ~ (Erg): pakra {C}. vollen:: (v lakense stoffen) stoje {K; gst= stot}. voller:: »volder. volmaakt:: lutta {I}; (v uiterlijk) fameqummert {I}. volmaaktheid:: fameqummertiy {A}. volmacht:: fesmannos {A}; schriftelijke ~: fesmannafiy {C}; bij ~: kaf eft fesmannos. volop:: (rijkelijk) ôpalefiy {I}. volproppen:: flûmpe-ÿrg {K}, brôpe {K}; het ~: brôpos {C}. volraken:: volkomen ~: ÿrge {Upr}. volschenken:: (v emmer/kopje ed) lorgisse-armt {K}; ze schenkt het kopje vol: eup lorgisse-armt ef tašâ. volschijten:: »volkakken. volslagen:: (=volledig) famelira {I}, jiystiy {I}. volstaan:: ~ met: zloffare {K}. volstoppen:: (lett: =opvullen) ÿrgare {K}. volstrekt:: mipgyr {I}; ~ niet (helemaal niet): quista nert/noi. voltallig:: full {I}. voltooid:: (=klaar/afgerond) zett {I}, ÿrpôtor {vdw}; (taalk) ~e tijd: perfecc {C}; ~ verleden tijd: horit-perfecc {C}; ~/verleden deelwoord: horitpainn {C}. voltooien:: ÿrpôte {K}. voltooiing:: ÿrpôtos {A}. voltreffer:: pijâ-qurstoxer {C}. voltrekken:: ierche {U; gst= ierrt}. voltrekking:: ierchos {A}. voluit:: zijn naam ~ schrijven: ef stinde ef quanka ðÿm pontos. volume:: (=inhoud) ÿrtÿr {C; mv= ÿrtÿruba}; (=geluidssterkte) mabysta {C}. volwassen:: (voor de Spok wet vanaf 19 jaar) majorâ {I}. volwassenheid:: majorâ {Cef}. volzin:: quariy-chaquint {C}, hym {C}. vondeling:: minkede-efanty {C}; pleegmoeder/pleegvader van een ~ (alg: iemand die een vondeling vindt en zich erover ontfermt en deze opvoedt) zôrter {C}. vonder:: (houten bruggetje) ârg {C}. vondst:: (lett: gevonden voorwerp) minkeda {C}; (fig: uitvinding) minkedos {A}; ~ in de aarde (meestal archeologisch): mofminkeda {C}. vonk:: slit {C}; ~[en] geven (ww: vonken): slite {U}. vonken:: (ww: vonk[en] geven) slite {U}. vonkenregen:: dânta {C}. vonnis:: baxeskaros {C}. vonnissen:: baxeskare {E}. voogd:: lardacc {C}. voogdij:: lardacceren {C}. voor:: vooraf:: (=voorafgaande) blûmtiy {I}. voorafgaan:: ~ aan: (lett/fig) pirzove-furt {K}; (fig) félcle {K; gst= félt}; het ~: félclos {A}; voorafgegaan worden door: félclare pai {K}; »volgen. voorafgaand:: ~ aan: kor• = ko• {PXimpr.c > c}; herfst/zomer: mondô/kormondô (zomer gaat vooraf aan herfst); ~e: blûmtiy {I}. voorafgegaan:: »voorafgaan; »volgen. vooral:: (met name) katô {I}; messe {III}. vooralsnog:: (=vooreerst) tukst ÿkjôndos (afk= t.ÿ.). voorarrest:: furt-giyrt {C}. voorbaat:: bij ~: nert ral tur zuf; bij ~ [al]: blûmt {I}; hij begint bij ~ [al] te schelden: do finne beri zae blûmt. voorbalkon:: (v tram) furt-bâlcon {C}. voorbarig:: bri'ériy {I}; ~ zijn met: kafte-furt {K}. voorbedacht:: »rade. voorbeeld:: šovos {C}; slecht ~ (dat niet het navolgen waard is): makosoliyn {C}; het ~ [van iets] geven (voordoen): stâg-šove {K}. voorbeeldig:: quâmelira {I}, šove-âp {I}. voorbehoedsmiddel:: côntrasepteff {C}. voorbehoud:: feszloffos {A}; onder ~: lef nâs-miypos {A}; onder ~ van: lef nâs-miypos rifo (vz-uitdr). voorbehouden:: wijzigingen ~: lef nâs-miypos rifo modifyôsta. voorbereid:: zvÿcsiy {I}. voorbereiden:: zvÿcste |zvÿste| {K; wst= zvÿcs•}; (=prepareren) preparere |..ÿje| {K}; ~ [op]: mûrše [ón] {K}. voorbereiding:: (het van te voren gereedmaken) zvÿcstos |zvÿstos| {A}; (het zich van te voren vergewissen) mûršos {C}; (=preparering) preparašo {C}; ~en voor iets: kor• = ko• {PXimpr.c > c}; ~en voor een feest: kofenta {C}; ~en voor een operatie: kofrotexos {C}; ~en voor een reis: kotupplip {C}; ~en voor je reis maken: ef melde fes ef kotupplip; in ~: fara zvÿcstelira. voorbericht:: furtomiy {C}. voorbeschikking:: predestinašo {SC}. voorbestemmen:: cÿrootamðe {K}. voorbestemming:: cÿrootamðos {A}. voorbij:: voorbijganger:: arvendatjen {C}. voorbijlopen:: iets/iemand ~: fartarvende luft flaju/rast {U}. voorbijrijden:: iets/iemand ~: ufirarvende luft flaju/rast {U}. voorbijstreven:: zich niet laten ~ door (lett/fig: voorblijven): ume ón {U}. voorbijtrekken:: (zonder te stoppen) arvende luft {U}; de legers trekken voorbij: ef verestâs arvende luft ef; (leger: te voet) sôlsarvende {U}. voorbijzwemmen:: svime-minkÿr {U}. voorbinden:: (servet, schort) fixe-furt {K}. voorblijven:: (lett/fig: zich niet laten inhalen/voorbijstreven door) ume ón {U}. voorbode:: ÿrrifiy {C}. voordat:: (alvorens: voortijdigheid) futtof {VG}; ik wil verhuizen ~ ik met vakantie ga: futtof gress vende helkara zirrot. voorde:: grél {C}. voordeel:: ypro {C}; een ~ gunnen: yproe {K}; in het ~ van: ort ef achômm rifo (met ideoantoniem karakter); ten voordele van iemand: ort raster iyc. voordek:: (=voorplecht) furtdec |furtek| {C}. voordelig:: ~ zijn||nadelig/onvoordelig zijn: lânte {Uid}; de aankoop bleek ~ te zijn: ef lorerdos râgtago beri lânte lo mikar; deze verpakking is ~: dena iyicel lânte fes ef offertos; het pakt ~ voor hem uit: ef prap sÿrte ort ef achômm rifo do. voordeur:: (deur in de voorgevel) bascerat {C}. voordoen:: (voorbinden: servet, schort) fixe-furt {K}; (het voorbeeld [van iets] geven) stâg-šove {K}; (=tonen) stjece {K}; het ~: stjecos {C}; zich ~ als: glÿrne {K}. voordracht:: (v personen) machos {A}; (=lezing/declamatie) wuxos-furt {C}. voordrachtslijst:: (lijst met aanbevolen personen) macheramâ {C}. voordragen:: (v personen) mache {K}; (=declameren) wuxe-furt {K}. vooreerst:: (=voorlopig) ymortiy {I}; (=vooralsnog) tukst ÿkjôndos (afk= t.ÿ.). voorgaan:: futvende {E}. voorgaand:: (=vorig) bentvendiy {I}. voorganger:: (vóór een ander in een betrekking/beroep) bentvender {C}; (in functie of idee) futarfiner {C}. voorgebergte:: (in Spok: overgang van môliy naar gebergte) tolitt {C}. voorgerecht:: finner {C}. voorgeslacht:: futuproje {C}. voorgevel:: bascruttôs {C}; (fraai bewerkt) mennfâsatt {Crs}. voorgevoel:: bentÿcentos {A}. voorgoed:: (=definitief) wém {III}. voorgrond:: minteffat {C}; op de ~ (lett/fig): minteffatiy {I}; een op de ~ tredend persoon: eft minteffatiy veldur. voorhamer:: (grote hamer) stôfmkâ |M| {C; rs= stôfmkât}. voorhanden:: (=voorradig) jÿzoošiy {I}. voorhistorisch:: liftkar-historise |..fk..| {I}. voorhoede:: voddyrân {Crs}. voorhoofd:: furtnurp {C}. voorin:: furtfes {I}. Voor-Indië:: Furt-Indyja {G}. Voorindisch:: (bv) furt-indyja {IIef}. voorjaar:: (=lente) lofâ {C}. voorjaarshoutzwam:: miterus élepp-missis {C; mv= élepp-missisa} (L. Polyporus lepideus). voorjaarswindje:: ([zwoele] lentebries) zuyra {C}. voorkant:: (=voorzijde) furtovap {C}. voorkennis:: (medeweten) blûmtiffos {A}. voorkeur:: armtju'eccos {C}, preferašo {C}; de ~ geven aan (=prefereren): armtju'ecce {K}, preferere |..ÿje| {K}; de ~ hebben/verdienen: ef melde fes ef armtju'eccos. voorkomen:: voorkoming:: (voorkóming: het tegengaan) ðulentos {A}, tygtjaos {A}. voorlaatst:: (een na laatst) tentef aðiyk; »laatst. voorleggen:: (vóórleggen) prôpnere {K}. voorlezen:: trempe-hups {K}. voorlichten:: fesrafane {K}. voorlichting:: fesrafanos {C}. voorliefde:: armtju'eccos {C}; bentrovretos {A}. voorlijk:: furtmiypiy {I}. voorlopen:: (v klok) tradamare {U}. voorloper:: (fig) furt-vender {C}. voorlopig:: (=vooreerst) ymortiy {I}; ~ [nog] (vooralsnog): tukst ÿkjôndos (afk= t.ÿ.). voormalig:: bentmeldor {I}; (=vorig/verleden) lâst {I}. voornaam:: voornamelijk:: (=hoofdzakelijk) jojelkimiy {I} (afk= jj.). voornemen:: (zn) munkos {A}; (ww: fig) zich ~: munke {K}, munke-fes {U}. voornoemd:: »bovengenoemd; »die. voorom:: furtkest {I}. vooronderstellen:: tôxe {K}. vooronderstelling:: tôxos {A}. vooroordeel:: nâlton {C}; vol vooroordelen (bevooroordeeld): nâltoniy {I}. voorop:: furtkaf {I}. voorouders:: liftkarosesz |..fk..| {Cmv}. voorover:: furtess {I}. voorplecht:: (=voordek) furtdec |furtek| {C}. voorpoot:: furtlippio {C; rs= furtlippót}. voorpost:: furt-putiy {C}. voorproef:: blûmtiy prufa {C}. voorraad:: jÿzoošos {C}; (=proviand) crûchét {S}; in ~ (op magazijn): jÿzoošiy {I}; in ~ hebben: jÿzoošiyte {K}; genoeg [van iets] in ~ hebben (om de winter door te komen/de reis te kunnen volbrengen ed): zyre {U}; we hebben voldoende brandstof voor de winter/om de winter door te komen: kirro zyre lóf ef kolofâ frópjÿ ef burâg; we hebben nog voldoende benzine om de volgende pomp te halen: frópjÿ ef bensynn kirro zyre. voorraadruimte:: (op een zolder) cieu {C; rs= ciutt}. voorraadschuur:: (bij boerderij/molen) cieu {C; rs= ciutt}. voorraadvorming:: jÿzoošiyte-riffos {C}. voorraadzolder:: sagagpy {C}. voorradig:: (=voorhanden) jÿzoošiy {I}. voorrang:: (=prioriteit: NIET in het verkeer) prioritiy {C}; (vrnl in het verkeer) iaflô {C}; ~ verlenen aan: iafle {K; gst= iaff}; het ~-verlenen (voorrangverlening): iaflos {C}. voorrangverlening:: (het voorrang verlenen) iaflos {C}. voorrecht:: (=privilege) ÿrozzermos {A}; ~[en] genieten: ÿrozzerme {E}. voorrede:: prucrarolija {C}. voorruit:: (v auto) mennmiflif {Crs}. voorschieten:: nakafte {K}. voorschijn:: te ~: ber zerfe; plotseling te ~ komen (opduiken): plype {Upr}; [met moeite] te ~ halen (lett): pliare {K}; het [met moeite] te ~ halen: pliaros {A}; plotseling vanuit het donker in het licht ~ tredend (alg): ÿtolâcÿrs {I}; de overvallers springen uit het donker te ~ en slaan de bankloper neer: ef kafbyters arfine ÿtolâcÿrs ur kânte ef benc-yrgtâ; de trein kwam snel/plotseling uit de donkere tunnel te ~: ef treno ufiro cupp ef ÿtolâcÿrs plâkomÿ; de zon komt telkens met kracht tussen de donkere wolkenpartijen te ~: ef kôbo nÿle ÿtolâcÿrs; te ~ halen (achterhalen) pâre-minkÿr {K}. voorschip:: voriy {C}. voorschoot:: (=schort) sgôrt {C}; (groot schort met galgen) vréka {C}. voorschot:: nakaftos {C}; renteloos ~: jola nakaftos. voorschrift:: (verplichting) perkefos {A}; (=regel) vlass {C; mv= vlassa}, regliss {C; mv= regliše}; de ~en opvolgen: reglisse {E}. voorschrijven:: (regel[s] geven) vlass-kette {K}; (v medicijn) tygtjastinde {K}; iemand de wet ~: lacs-fixe rast {K}. voorspel:: (=proloog: v toneel) prologiy {C}; (in muziek; bij sex) preludym {C}; (bij sex) blûmtiy painos {C}. voorspellen:: voorspelling:: (voorspèlling, het voorspèllen) ucôgos {A}; (wat voorspeld is, de uitkomst) ucôge-tiyn {A}. voorspiegelen:: iemand iets ~ (iemand gouden bergen beloven): tocirre rast {K}. voorspoed:: (welvaart) ðÿrm {C}; urâðos {Aef; mv= urâðoses} (•os is hier GEEN nominalisatie-sx). voorspoedig:: quxelira {I}, urâðos {I}; (=gelukkig) huresent {I}. voorspraak:: machos {A}; (=verdediging) narân {SC}; op zijn ~: fes groft machos; op ~ van iemand: fes ef machos rifo rast (vz-uitdr). voorsprong:: furtfartos {C}. voorstaan:: kafðobiyre {K}; het ~: kafðobiyros {A}; (voor de verbeelding staan) fesbarite {K}; zich ~ (trots zijn op): hyfe tukst {Upr}. voorstad:: nefsÿrt = susÿrt {C}. voorstander:: furtiemzer {C}. voorste:: (=vooraan) furtiy {I}; in de hardloopwedstrijd blijft hij de ~: fes ef zyle-tojesfsâ do tinde furtiy. voorstel:: šÿrtyc {C}; een ~ doen (voorstellen): šÿrtyce {K}; ik wil jou een ~ doen: gress šÿrtycaravy ón tu. voorstelbaar:: (voorstèlbaar) šÿrtycy {I}. voorstellen:: voorstellingsvermogen:: mrasiyg {SC}. voorsteven:: (boeg) [furt]mét {C}. voort:: (=verder) tyr {III}. voortaan:: arfinfortiy {I}. voortbewegen:: (=voortduwen/voorttrekken: kar/slee/ploeg) tâle {K}; zich ~: féle {U}. voortbeweging:: félos {C}. voortbrengen:: (telen) drôge {K}; (opleveren) armtdragje |antragje| {K; gst= armtdragg}. voortbrenging:: drôgos {C}; armtdragjos |antragjos| {C}. voortbrengsel:: drôgos {C}; armtdragjos |antragjos| {C}. voortdrijven:: (opdrijven: v kudde) krettare {K}. voortdrijving:: (v kudde) krettsiy {C}. voortduren:: bée {U; gst= bét}, anše {U} (dl= Tjemp/Plefô/Munt). voortdurend:: (=aanhoudend/permanent) jÿrðen {I}; (=onophoudelijk) cÿrbé {I}, fartâzjet {I}; (=constant) nert vluf tur velk {III} (afk= nv/v); ze pest de kat ~: eup vâpje ef chat nert vluf tur velk; (van seconde tot seconde) ja seldarrs. voortduring:: béos {A}. voortduwen:: (kar/slee) tâle {K}. voorteken:: mlÿchâ {C}. voortgaan:: (=voortschrijden: tijd) xone'ite {U; vdw= xônet}; ~ met (blijven): tinde beri {E}; hij gaat maar voort met eten (blijft [door]eten): do tinde beri larde; laten ~: talke {K}. voortgang:: (schot) pelbôt {C}; (=doorgang) colafesos {C}; (=voortschrijding: tijd) xone'itos {A}. voortijdig:: furtfortiy {I}. voortjagen:: (intrans) ÿrrânóge {U}, rânóge {U} (arch/poe); (trans: =opjagen) ÿrrânógare {K}, rânógare {K} (arch/poe); het ~ (voortjaging): ÿrrânógos {C}, rânógos {C} (arch/poe). voortjaging:: (het voortjagen) ÿrrânógos {C}, rânógos {C} (arch/poe). voortkomen:: ~ uit: jochoe {K}. voortkruipen:: als een worm ~ (afwisselend dik en dun worden): ulliye {E}. voortleven:: poire lilepiy {U}. voortmaken:: (=opschieten) hurte {U}. voortplanten:: [zich] ~: azeršare {U}, prokreere |..ÿje| {U}. voortplanting:: prokreašo {C}. voortreffelijk:: (=meesterlijk) ksvenniy {I}; (=edel: metaal/diersoort ed) yfla {I}. voortrekken:: ~ boven (=begunstigen): ef lyde lo nurpaniy kura {K}; niet voorgetrokken worden (gelijke kansen hebben): quimatere {U}. voorts:: lilepiy {I; =vt v plâks}; ik wil het gras maaien en ~/verder de dode boom omhakken: gress motavy ef kles ur ~ axavy ef koffon vildul. voortschrijden:: (=voortgaan: tijd) xone'ite {U; vdw= xônet}. voortschrijding:: (=voortgang: tijd) xone'itos {A}. voorttrekken:: (kar/slee/ploeg) tâle {K}. voortuin:: [grote] ~ bij vrijstaand huis: erfo-arâbe {C}; (kleine tuin in de stad) bascarâbe {C}. voortvarend:: hurtiy {I}, giss {I}. voortvarendheid:: het tonen van ~/ijver: gissos {A}. voortvloeien:: ~ uit (fig): fâmpe {K}, vost[r]iche {K}. voortvloeiing:: (dat wat [ergens uit] voortgevloeid is) vost[r]ichos {A}. voortvluchtig:: (op de vlucht) zôlumâtiy {I}. voortzetten:: emmettâle {K}; zich ~ (lett): bore {Upr}. voortzetting:: emmettâlos {A}. vooruit:: vooruitgaan:: (lett: =vooruitlopen) tradamfarte {U}; het ~: tradamfartos {C}. vooruitgang:: (lett) tradamfartos {C}; (fig) tradamarte {C}; •-farte {SX.c > c}; de ~ van de techniek: ef tegniyc-farte. vooruitlopen:: (lett: =vooruitgaan) tradamfarte {U}; het ~: tradamfartos {C}; op iets ~ (fig): ef kette eft nakaftos ón flaju. vooruitstrevend:: heptiy {I}, tradamfartelira {I}; (=progressief) progreseff {I}. vooruitstrevendheid:: hepter {A; mv=enk}. vooruitzending:: zâlbinasos-furt {A}. vooruitzetten:: (lett: tafel ed) tradame {K}; de klok ~ (als deze achter loopt): ef ðobiyre ef kloppa lo tradam. vooruitzicht:: (fig) tradamiy {C}. voorvader:: futollus {C}; een ~ van hem: eft futollus armt do. voorval:: (geval) kôlgt {C}. voorvoegsel:: (=prefix) fesfiy {C}. voorwaarde:: mô'ešos {A}; onder ~n: na mô'ešos; de ~ waaronder ...: ef mô'ešos na sem ...; ~n stellen: jalo'ife {U; gst= jaloif}, mô'eše {E}; het stellen van ~n: jalo'ifos {A}; onder bepaalde ~n: jalo'ifelira {I}; ze mogen het examen onder bepaalde ~n afleggen: óps piltÿt ef jalo'ifelira exâm; op ~ van: fes ef perke rifo (afk= f.p.r.). voorwaardelijk:: na mô'ešos {A}. voorwaarts:: furtÿr {I}. voorwendsel:: iemotém {C}. voorwerp:: (alg: =ding) tiyn {C}, šôt {C/A}; geheim/verborgen ~: pôndo {C}; gevonden ~ (lett: vondst): minkeda {C}; hard en hoekig ~: krun {C}; lang dun en slap ~ (alg): fyrt {C}; lijdend ~ (taalk: =object): ôpjecc {C}; raar/vreemd ~ (=rariteit): spôrp-sviba {C}; verloren ~: cermâxlos |ks| {C}; verwrongen ~: stiyjâp {C}. voorwiel:: furt-trôchâ {C}. voorwielophanging:: (v auto) furt-trôchâ-fixos {C}. voorwoord:: prucrarolija {C}. voorzaat:: mannelijke ~ (voorvader): futollus {C}; vrouwelijke ~ ("voormoeder", vgl "voorvader"): futientur {C}. voorzetsel:: (taalk) furtplaša {C}. voorzetten:: (v eten) lâéttele {K}; (v klok) gre-furt {K; gst= gret--}. voorzichtig:: (alg) risinaâriy {I}; (eigenschap v persoon) risinar {I}. voorzichtigheid:: risinaâriy {Aef}. voorzien:: voorzijde:: (=voorkant) furtovap {C}. voorzitter:: ziyter {C}. voorzorg:: hôrca {C}. voorzorgsmaatregel:: hôrca'umpaji {C}. voos:: (sponsachtig) plûp {I}; (fig: ongezond/bedorven) tâmla {I}. vorderen:: ([op]eisen) fôrdre {K; gst= fôrt; wst= fôrd•; vdw= fôrts}; (voortgaan/ontwikkelen) rynde {U}. vordering:: ([op]eising) fôrdros {C}; (vooruitgang) fôrdaros {A}; ~en maken met: fôrdare {K}; (ontwikkeling) ryndos {A}. voren:: van ~ (lett: plaats): furta {III}; naar ~ [toe] (beweging): furtae {III}; van te ~ (fig: in de allereerste plaats): nert ral tur zuf {III}; je moet het rapport van te ~ lezen: tu trempât ef rapors nert ral tur zuf; van te ~ (fig: ervoor: voor handeling/tijd): blûmt {VZ}; ik wil over het probleem praten, maar hij begint van te ~ (= voordat we aan praten toekomen) al te schelden: gress chaquintavy rifo ef môntyos, tur do finne beri zae blûmt ef; naar ~ brengen: (opperen: v idee) karrðe {K}, (v wens) kafplaše {K}. vorenstaand:: blûmtiy {I}. vorig:: (=voorgaand) bentvendiy {I}; (verleden; wat [voorgoed] geweest is) meldor {I}; de ~e minister: ef meldor menester; (tijdsbepaling: verleden, afgelopen) lâst {I}; ~e/afgelopen Kerstmis: lâst Kriystâs; [de] ~e dag: ef furtof {C}; [het] ~ jaar: ef furtzemper {C}; [de] ~e maand: ef furthertel {C}; [de] ~e week: ef furtmink {C}. vork:: flemla {C}; tweepuntige ~ (bij "vleessnijstel"): yflo-priyk {C}; (fig) zo zit de ~ in de steel (zó ligt de zaak): lo kâ ef pica melde martel [ur ef flecs melde kjupt]. vorm:: (mal/model) quzÿr {C}; (lett/fig: vorming) vobaros {C}; (fig: type/soort) vober {C}; dit verschijnsel is een ~ van metathesis: mittof enter melde eft vober rifo metatesiy; in de ~ van: zÿtâ vober rifo; volgens de ~ (vormelijk): vobariy {I}. vormelijk:: (=formeel) vobariy {I}. vormen:: (lett/fig) vobare {K}; (opvoeden, ontwikkelen: gezien als taak vd school ed) hôfru-vobare {K}; ~ tot (maken tot): prânare ón {K} (ón is dt/vz). vormgeving:: fôrmaji {C}, pôlto {C}. vorming:: (lett/fig: vorm) vobaros {C}. vorst:: (heerser) monârgt {C}; (vriezend weer) vrust {S}; zie ook Spokanische vorsten in .vorstelijk:: monârgétt {I}. vorstendom:: monârgstat {C}. vorstenhuis:: mennfamyl {Crs}. vorstin:: monârgta {C}. vorstschade:: cryre-nenniy {C}. vos:: vossebes:: (rode bosbes) (vrucht) hârtiy {C}; (struik) tohârtiyÿ {C} (L. Vaccinium vitis idaea). vosseklem:: (=voetangel) ékupiy {C}. vossenhol:: quft-hola {C}, quftola {C}. vossestaart:: (lett) quft-trunn {C}; (plant) grote ~: blufk-quft-trunn |blufquftrunn| {C} (L. Alopecurus pratensis). vouvoyeren:: (met "u" aanspreken) gÿrserare {K}; elkaar ~: gÿrserare {Upr}; Petriy en Elsa spreken elkaar nog steeds met "u" aan: Petriy ur Elsa sena gÿrserare alt. vouw:: foltos {C}, tomos {C}. vouwbeen:: (briefopener) kornin-ynt {C}. vouwblad:: (=folder) foltos {C}. vouwen:: folte {K}. vouwstoel:: (=klapstoel) pakra-ferdu {C}. vraag:: linnos {C}; er is ~ naar iets: flaju giffe fes ef linnos; het is de ~ of ...: losten {III}; het is de ~ of hij komt (zou hij nog komen?): do arfine losten; een stomme ~ stellen (ook: een stomme opmerking maken) ane {U}; stel toch niet van die stomme vragen!: nert ane-tûe lo kâ!. vraaggesprek:: (=interview) intervju {C}. vraagstuk:: (=probleem) tolinnosÿ {C}; [rekenkundig] ~ (rekenopdracht): note-xafolla {C}. vraagteken:: (?) linne-ponto {C}; (fig) ik zet ~s bij ...: gress plaše linne-pontos luft .... vraatzucht:: mjâkinâ {SC}. vraatzuchtig:: mjah {I}. vracht:: tiyns {Cmv}; (=laadgewicht) pâlter {Cef}. vrachtauto:: tiyns-oto {C}. vrachtautochauffeur:: (=vrachtrijder) tiynslenker {C}. vrachtbrief:: mul-letra {C}. vrachtgewicht:: (=laadgewicht) pâlter {Cef}. vrachtloods:: (=goederenloods) tiyns-kul {C}. vrachtrijder:: (=vrachtautochauffeur) tiynslenker {C}. vrachtruimte:: (=bagageruimte) wagâglot {C}. vrachtschip:: tiyns-karé {C}. vrachtvaart:: tiynsnjep {C}. vrachtverkeer:: tiyns-kûfôs {C}. vrachtwagen:: »vrachtauto. vragen:: vragenlijst:: linneramâ {C}. vrede:: bécân {SC}, pâx {SC}; ~ in een land: pâx armt eft šark. vredelievend:: pâxbariy {I}. vredig:: pâxiy {I}. vreedzaam:: pâxÿ {I}. vreemd:: (=merkwaardig/buitenlands) tnefer {I}; (van een ander) entraferiy {I}; (=typisch) typise {I} (spr); in den ~e (uitheems): dâlnese {I}; ~/raar voorwerp (=rariteit): spôrp-sviba {C}; ~ type (raar persoon): dôchâmp {C}; het is ~ om [achteruit te zwemmen]: ef melde tnefer beri [svime prôât]; er zit een ~e (=merkwaardige) kat in de tuin: eft tnefer chat melde fes ef arâbe; er zit een ~e kat (=kat van iemand anders) in de tuin: eft entraferiy chat melde fes ef arâbe. vreemdeling:: (=buitenlander) tneferdes {C}; (iemand van buiten het dorp) entrafatjen {C}; (=zonderling) tneferiy {C}. vrees:: var {SC}; uit ~ dat (opdat niet; om niet te) lest {DT} (doel/reden); hij greep haar vast, uit ~ dat hij zou vallen/uit ~ te vallen: do eup lest riye, do [nert] tassilóme. vreesachtig:: varyne {I}. vreetpartij:: svûlgos {C}. vrek:: (=gierigaard) kleh {C}. vrekkig:: (zeer gierig) klehiy {I}. vreselijk:: (=verschrikkelijk) vreugde:: hâng {SC}; in de ~ delen: ef rovrete armt ef hâng; lachen van ~: ef obezjere furt vrôlk; »tot 5. vreugdekreet:: hânga {C}. vreugdevuur:: drâgna {C}. vrezen:: ~ [voor]: vare furt {E}; (=duchten) megiye {K; gst= megiyt}. vriend:: frint {C}; (v iemands echtgenoot/-note) frint-mâlp {C}; als ~en (vriendschappelijk): piaqui {I}. vriendelijk:: (minzaam) piaquan {I}; (=aardig) flifados {I}; ~ zijn tegen iemand: piaquâne rast {K}; ef melde flifados armt rast; als u zo ~ wilt zijn: âme gÿrs piaquânavy (beleefdheidsfrase, equivalent aan fara quiste; bij vragen); »alstublieft. vriendelijkheid:: piaquan {Aef}. vriendin:: frinta {C}; (v iemands echtgenoot/-note) frinta-mâlp {C; mv= frintÿ--}. vriendschap:: piaqui {Aef; rs= piaque}. vriendschappelijk:: (als vrienden) piaqui {I}. vrieskou:: cryre-marteltiy {C}. vriespunt:: cryre-ponto {C}. vriezen:: cryre {E}; het vriest 4(C (het is -4(C): ef vrust melde 4Ctj. vrij:: vrijdag:: frÿtof {Cef} (afk= ft of frÿ); goede ~: Quista Frÿtof {N}. vrijen:: réze {U}; een potje ~: ef réze ja ef dândeljons. vrijetijdskunstenaar:: tokûrater {C}. vrijetijdswetenschapsman:: (=amateurwetenschapper) totibâner {C}. vrijgeleide:: entrafe-zillos {C}. vrijgevig:: (=gul) kettebariy {I}. vrijgevigheid:: (gulheid) kettebaros {C}. vrijgevochten:: ótek {I}; (=bandeloos) nehuor {I}. vrijgezel:: creâs {C}. vrijhandel:: jola-lebet {C}. vrijheid:: jolaiy {A; mv=enk; rs= jolate}; joliy {A} (dl= Liftka); ~ geven aan (vrijlaten: lett): jolaare {K}. vrijheidlievend:: jolaiybariy {I}. vrijkaartje:: jola-tiycet {C}. vrijklaren:: (Erg-ritueel waarbij riyts of kalo ongeldig gemaakt wordt) kirÿrûše {K}. vrijklaring:: kirÿrûšos {A}. vrijkomen:: jolae {K}; het ~: jolaos {C}; met de schrik ~: ef fafine ef travÿ. vrijkopen:: idelorerde {K}; het ~: idelorerdos {A}. vrijlaten:: (lett: vrijheid geven aan) jolaare {K}. vrijlating:: jolaaros {C}. vrijmaken:: de weg ~ voor: mitaloine {K}; het ~ van de weg: mitaloinos {C}. vrijmetselaar:: jola-matier {C}. vrijmetselarij:: jola-matieren {C}. vrijmoedig:: nequstre {I}. vrijpleiten:: jola-querde {K}. vrijpostig:: iylepiyt {I}. vrijspraak:: idetjelos {A}. vrijspreken:: idetjele {K}. vrijstaand:: (huis) fâpt {I}. vrijstellen:: ~ van (=ontheffen van): jolakette furt {K}. vrijstelling:: (=ontheffing) jolakettos {A}. vrijster:: oude ~: nuna-almuss {C; mv= --almuše}. vrijuit:: ~ gaan (onschuldig zijn): ônte {E}. vrijwaren:: ~ van: furtkafte kura |furtkAfte| {K}. vrijwel:: (zo goed als) wémagen {III}. vrijwillig:: jolabare {I}. vrijwilliger:: jolabarer {C}. vrijzinnig:: (=liberaal) liberala {I}; ~ persoon (=liberaal): liberaliy {C}. vroedvrouw:: naliycera {C; mv= naliycerÿ}. vroeg:: (niet laat) horit {I; vt= quefôs; ot= quritt; vk= ibrât; mt= datôc}; Petriy staat altijd ~ op, maar ik sta [nog] ~er op: Petriy levere riyfain horit, tur gress levere quefôs; Elsa staat het ~st op: Elsa levere quritt; ik sta minder ~ (=wat later) op dan Petriy (maar we staan beide vroeg op): gress levere ibrât dus Petriy; Petriy en ik staan altijd ~ op, maar ik het minst ~: Petriy ur gress levere riyfain horit, tur gress levere datôc. vroeger:: vrolijk:: hupser {I}, vrôlk {I}; ~ zijn: hupsere {U}; zeer ~ (=uitgelaten): pyppe {I}; in een ~ geval (als er iets plezierigs gebeurt): ollerami {I}. vrolijkheid:: klodery {C}, vrôlk {Aef}. vroom:: ûbléja {I}. vroomheid:: ûbléja {Aef}. vrouw:: (alg: tegenover "man") mosjeus {C}; (getrouwd: echtgenote) tubôs {C}; ongetrouwde ~ (=mejuffrouw): nâma {C} (arch); jonge ~: plurstitar {C} (dl= Peg); oudere ~: genka {C}; Onze Lieve Vrouw: Kult-Sjeus {N} (afk= K.Sj.). vrouwelijk:: sjeusiy |š..| (šeusiy) {I}; (verwijfd: v man) dûns {I}. vrouwenborst:: miym {C}. vrouwengedaante:: (=vrouwengestalte) mosjeuspâtô {C}. vrouwengestalte:: (=vrouwengedaante) mosjeuspâtô {C}. vrouwenmantel:: (plant) ðô-ketter {C} (L. Alchemilla vulgaris). vrouwenontvoerder:: (=schaker) idegabaner {C}. vrouwenroof:: (=schaking) idegabanos {C}. vrouwmens:: onaangenaam ~ (wijf): deft {C} (pej). vrouwtje:: (vrw dier) sjeus (šeus) {C}. vrucht:: belk {C}; ~en (=fruit): belk {S}; gedroogde ~en: Mari-belk {S}; met ~en (=vruchtdragend): lâbelkor {I}; iets werpt ~en af (fig): flaju veršare belks; (sprkw) verboden ~en zijn de zoetste: kaldo usynn cÿrstyne lo grum terat dus qualostiyor weinoh. vruchtbaar:: fûrta {I}. vruchtbaarheid:: fûrtalos {C}. vruchtdragend:: (met vruchten) lâbelkor {I}. vruchteloos:: tahâciy {I}. vruchten:: (=fruit) belk {S}. vruchtenboom:: (=fruitboom) tobelkÿ {C}. vruchtengebak:: warm ~ (specialiteit uit Tjemp): frûnciy {C}. vruchtenpap:: (pudding: als nagerecht) zva {C/S}. vruchtesap:: sef {S}. vruchtgebruik:: rinne-keldos {A}. vuig:: zlâna {I}. vuil:: vuilnis:: todirtÿ {S}. vuilnisauto:: todirtÿnolac {C}. vuilnisbak:: todirtÿlot {C}. vuilnisman:: todirtÿer {C}. vuilstortplaats:: crelco {C}. vuiltje:: (ongerechtigheid) tyrntiyn {C}; een ~ in mijn oog: eft tyrntiyn fes ef ére eit. vuist:: vust {C}. vulcaniseren:: (zwavel bij rubber) vulkanisere |..ÿje| {K}, lâgume {K}. vulgair:: ieacc |we..| {I}. vulkaan:: vôlcano {C}. vulkanisch:: vôlcanise {I}. vullen:: ÿrge {K}, fule {K} (dl= Liftka/Brÿr); A met B ~: ef tôlpe B ón A; zich ~: ÿrge {Upr}; (stoppen: v gat) kâpse {K}; het ~ (vulling): ÿrgos {C}, fulos {C} (dl= Liftka/Brÿr); kâpsos {C}; hij vult het glas met melk: do ÿrge ef kliqu lef helt; do tôlpe ef helt ón ef kliqu. vulling:: vulsel:: (=vulling; stof waarmee gevuld is) ÿrgos {C}. vuns:: (=duf/onfris) kûsô {I}. vuren:: flecse {K}; een revolver ~: ef flecse eft grerefjéns; het ~ (v wapen): flecsos {C}. vurig:: (lett: vol vuur) flecsiy {I}; (lett/fig) lâflecsor {I}: (fig) nÿkriy {I}; (=hartstochtelijk) zel {I}. vuur:: flecs {C/S}; (in de buitenlucht: voor warmte of om te waken) loa {C; rs= lóte}; [net] opgestookt ~ (maar nog niet heet genoeg om de ketel of het water te kunnen verwarmen) strôlos {C}; vol ~ (lett/fig: vurig): lâflecsor {I}; ~ geven: flecse {K}; hij wil mij geen ~tje geven: do nert flecsavy gress. vuurgloed:: enx |X| {C; mv= enkes}; (fel) refos {C}. vuurhaard:: burestek {C}. vuurkever:: (=vuurvlieg) flecs-zôler {C} (L. Pyrophorus noctilucus); (rode kever) éfes {C} (L. Pyrochroa coccinea). vuurpijl:: flecs-pyl {C}. vuurplaats:: (=haard) mÿrt-sÿrt {C}. vuurrood:: enx-mindefit |X| {I}. vuursalamander:: Cjoefen-salamândriy {C} (L. Salamandra salamandra). vuurscherm:: (=haardscherm) slitpaaf {C}. vuurspuwen:: flecsule {U}. vuursteen:: ~[tje]: bedânini {C}. vuurtoren:: littekipt {C}; zie ook Vuurtorens in .vuurtorenwachter:: littekipt-gert {C}. vuurvast:: ânt-flecs-• {PX.c}; een ~e schaal: eft ânt-flecs-sgûla. vuurvlieg:: flecs-zôler {C} (L. Pyrophorus noctilucus). vuurvlinder:: grote ~: hupster flecs-zôler {C} (L. Lycaena dispar). vuurvreter:: flecs-larder {C}. vuurwapen:: flecs-wâp {C}. vuurwerk:: flecso {C/S}. vuurwerkvreter:: flecso-larder {C}. vuurzee:: (=inferno) qul {C}.
|
: eft querdâ fes 23