Het compleetste woordenboek voor de Spokanische taal. Met regelmatige updates en links naar het Spokanisch Archief. |
Woordenboek |
|
Spokaans—Nederlands A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Nederlands—Spokaans A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
| |
 :: [h] {afk}
»herco.hâbâr:: {I} verwilderd (dieren). hâbârc:: {I} beestachtig. hâbârciy:: {C} woest dier. hâbâre:: {U} verwilderen. hâbâros:: {C} verwildering. habilem:: {I} handig. habilemiy:: {A; mv=enk} handigheid (het handig-zijn). habry:: {I} slangachtig; lang en slap en kronkelig. habrymilâ:: {C} tentakel. habrynes:: {C} dier met een lange snuit; (dl= Peg) olifant. hâc:: hâchys:: {S} hasjisch. hâclar:: {I} boeiend. Hâcô:: {F}. Hacori:: {J}. Hacori-plep:: {W}  .Hâcôstater:: {F}. Hâcÿr:: {G} (stad in Bloi); (DOM 147). Hâcÿr-lirrotiy:: {W} .Hâcÿr-Seert:: {N} (kasteelruïne; gemeente Hâcÿr); .hadra:: {C} praal, pracht, pronk. hadrae:: Hadra-kul-pât:: {W} .hadraos:: {C} etagère, pronkkastje. hae:: .Hafegge:: {G} (voormalig šarkdomenn = de tegenwoordige gemeente Sinto-Hafegge); .Hafegge-pât:: {W} .Hafonis:: .Haften:: {F}. hâfter:: {III} (dl= Centraal-Berref/Tigof) misschien. hâfteralaer:: {C} lotgenoot. hâftere:: {E} gebeuren; plaats vinden; aan de gang zijn. hâfteros:: {C} gebeurtenis; toedracht, verloop; dena teoriy melde kusami eft quista nalém ~: die theorie is hier goed op zijn plaats. hâfterôsta:: {Cmv} wedervaren. Hâgdem:: {F}. hâgeter:: {C} Engelse vliesvaren (L. Hymenophyllum tunbrigense). hâgg:: {gst} »hâgme. •hagge:: {SXimpr > n} (oorspr "met een heg omgeven weiland"; vgl hagiy = haag/heg; in enkele geografische namen, zoals Amahagge, kordahagge en Huragge; in laatste naam is de h weggevallen). hagiy-vildul:: {C} Christusdoorn (L. Gleditsia triacanthos). hagiy-vycc:: {S} heggewikke (L. Vicia sepium). hagiy-wÿsger:: {C} haagwinde (L. Calystegia sepium). hâgme:: {U; gst= hâgg} bezwijken, de geest geven. hâgmos:: {A} bezwijking. Hâgta-plep:: {W} .Hâgtâs:: {G} (eilandje in Ef Moefiy); .hâgte:: {K} kijven [tegen]. hâgypale:: {U} ~ beri: voldoende zijn, genoeg zijn; luft ef nert ~lira nocmes: tot overmaat van ramp; »hâles. hagyre:: {K} [op]wekken (v verwachtingen). hagyros:: {A} opwekking (v verwachtingen). ha'itiy:: {IIef; mv=enk} Haïtiaans (bv). Ha'itiy:: {G} Haïti. Ha'itiyna:: {Cef} Haïtiaanse vrouw. Ha'itiyno:: {Cef} Haïtiaan. haiym:: {C} dekbalk (scheepsterm). haiyrum:: {I} belendend; ef ~ arfinvelkiy: de naaste toekomst. haiyrume:: {U} ~ sumâ: (lett) [aan]leunen tegen; (= »hae + »rume). haiyrumos:: {C} leuning, balustrade. Haj:: {F}. hâjach:: {C} achterbuurt, sloppenwijk. hajajan:: {C} jongen, knaap. Hajajan-goftius:: {N} "Jongensflat" (studentenflat in Amahagge); .hajajan-quanka:: {C} jongensnaam. Hajde:: {F}. haje:: {C} haai; blotter ~: blauwe haai (L. Prionace glauca). Hajé:: {F}. hâje:: Hajeg:: {G} (riviertje van Hajega-gebergte naar de Kjoep); .Hajega:: {N} .Hajega-Bencôri:: {G} (stad in Ben). Hajega-plep:: {W} .Hajega-tobergÿ:: {G} (gebergte in Centraal-Ben; brongebied vd Kjoep); .Hajegge:: {F}. hajemafiy:: {C} getuigschrift, attest, testimonium. hajeme:: {U} getuigen; (= »hae + »jiyme). hajemjere:: {K} getuige zijn van. hajemos:: {A} getuigenis; ef ucjyfe rst/flj mitai ef ~: iets/iemand in de gaten houden. Hajequû:: {G} (stad in Munt); (DOM 123). Hajetuni:: hajime:: {U} hameren, timmeren. hajimo:: {C} hamer. hajimo-meve:: {C} "hamermeeuw" (zeldzame meeuwensoort, vrnl langs kusten vd Kjûpur-zee) (L. Larus hamatus). hajimos:: {C} gehamer, getimmer. Hajisen:: {G} (stad in Ziyp); (DOM 52). hajiy:: {III; =vk v tevi} minder graag; gress quardere ~ ef dokerats dus Elsa paine: ik ga minder graag naar de bioscoop dan Elsa; »bladide; »tevi. hajô:: {C} rotspunt, vooruitstekende rots. Hajodryn-agru:: {G} (bergtop in Ziffon-gebergte; 855 m hoog); .Hajofese:: {G} (stad in Ziyp); (DOM 53-54). Hajô-fiysdiy:: {N} "Uitverkoren rotspunt" (klooster uit 1493, op de plek waar nu het stadje Hajofese ligt); (DOM 53-54). hajoice:: {U} ~ gÿrs?: hoe maakt u het?; hoe gaat het met u? (beleefde frase). hajôlen:: {C} kruk; hoge stoel. Hajopaca-agru:: {G} (bergtop in Ziffon-gebergte; 820 m hoog); .Hajopaca-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Conityje); .hajyne:: {I} tarwe•, van tarwe gemaakt; »hay. hajyrâpo:: {C} tarweakker. hajyÿt:: {C} tarwebrood. Hakeef-mirra:: {W} .Hakeef-plep:: {W} .hakéf:: {C} [onder]pand. hakéfe:: {K} verpanden. hakéfos:: {C} statiegeld. haker:: {C} (arch/dl= Tigof) vinger. hâkos:: {C} beitel. hâksa:: {C} stroming, stroom (water); furt ef ~: met de stroom mee. Hâksa-plep:: {W} .hâksos:: {C} leiding, buis (voor vloeistof). Hakvaniy:: {F}. Halâ:: {F/J}. hâla:: {C} welkom, welkomstgroet. halac:: {S} (bepaald soort bittere andijvie, met hartvormige bladen). Halâf:: hâlâf:: {C} idioot gedrag; gekte. hâlâfer:: {C} idioot, gek (zn). hâlâfiy:: {I} idioot, gek (bv). Halafniyte-mirra:: {W} .Halan:: {F}. Halân:: {F/J}. Halaresto:: Halari-plep:: {W} .Halasdre:: {F}. Halass:: {J/M}. Halâtea:: {F}. hâldrec:: {C} bruiloftspastei (traditioneel Spok gerecht bereid met honing, dat door de bruidegom met zijn mustknyf aangesneden moet worden). Hâldrecs ur halfâmpiyyas:: {N} (titel kinderboek); .hale:: {K} doormaken. hâle:: {U} schreien, wenen. Hâlef:: {F}. halefiytje:: {K; gst= halefiytt} onthouden, nog weten. Halefiytjô:: {G} (stad in Jelafo). halefiytjos:: {A} geheugen. halefiytt:: {gst} »halefiytje. Haleja:: {M}. Halepoai:: {G} (stad in Renô). Halepoai armt ef Kjoep:: {G} (stad in Renô). Halepoes:: {G} (šarkdomenn tot 1850; daarna opgegaan in de gemeente Halepoai armt ef Kjoep); .hâles:: {OV} Halest-Meen:: {G} (stad in Ben). Halest-weg:: {W} .Haleu:: {G} (stad in Tjemp). halfâmpiyya:: {Crs} kerstpastei (in RK delen v Spok); gerecht bij feestelijke gelegenheden (in de rest v Spok). Hâlgato-plep:: {W} .halin:: {C} jukbeen; ef lelperre ekaiyn ~s: niets of niemand ontzien; over lijken gaan. hâliyne:: {K} deelnemen aan. hâliyner:: {C} deelnemer. hâliynos:: {C} deelneming, deelname. hall:: {C} hal, gang, vestibule. hâlm:: {C} halm, aar. Hâlm:: {F}. hâlm-krutt:: {C/S} kropaar (grassoort) (L. Dactylis glomerata). Hâlm-plep:: {W} .Haloagge-klemk:: {N} (»klemk; gemeente Mozent); .Haloagge-kôl:: {G} (bergpas in Kulano-gebergte; 586 m hoog); .Haloagge-mirra:: {W} ; (DOM 36).Haloa-teatriy:: {N} (populair vloertheater in de Gûca-wijk te Hirdo); ; (DOM 36).haloe:: (= haloiy) {!} hallo!. Halofiysta:: {F}. haloiy:: {!} »haloe. Halojâc-plep:: {W} .Halôk:: {J}. Halôk ur Murre:: {N} (naam ve toneelstuk); .Halorius:: {J}. hâlos:: {C} geschrei, geween. hâls:: {OV} halt:: {!} halt!, stop!. halte:: {U} halt houden. haltoare:: haltoos:: {A} vertraging. Halyna:: Hâlÿstiy:: {F/J}. hâm:: {C} (lett) kader, rand (ergens omheen); fes ef ~: marginaal (beknopt); (ihb) slotgracht; (dl= Tigof/Lomky) zoom (in textiel). hamacâ:: {C} hangmat. hâmare:: {K} afzetten (omranden); eft sluja, hâmar pai furo: een met bont afgezette mantel. hâmburgiy:: {C} hamburger. hâme:: {C} tjiftjaf (vogel) (L. Phylloscopus collybita). hamiy:: {C} haam, halsjuk (v trekdieren). Hamiy:: {F}. Hamiylle:: {F}. hamiy-vélp:: {C} drieteenmeeuw (L. Rissa tridactyla). Hamja:: {M}. Hâmliy:: {F}. Hamm:: {G} (dorp; gemeente Doe). Hamm-belt:: {G} (dorp; gemeente Doe). Hamm-pât:: {W} .Hamm-prusot:: {G} (dorp; gemeente Doe). hamorotiys:: {Cmv} aambeien. hâmos:: {C} paneel. hâmp:: {C} zonderling, excentriekeling. hâmpaji:: {I} roerloos. hâmpus:: {I} (fig) uitgekookt, uitgerekend. hâmsto:: {C} »hâmstro. hâmstro:: {C} hamster (knaagdier) (L. Cricetus cricetus). Hâmstro:: {N} "Hamster" (grote supermarktketen); .Han:: {F}. hân:: {III} hierheen, hier naar toe. hânc:: {C} (pop) vent, kerel, goser. hânclabiy:: {C} (afk= hcl) [de] hartelijke groeten; (het is niet beleefd om de afkorting als afsluiting ve zakelijke brief te gebruiken). hâne:: ~ hennâ: {III} van hot naar her. Hâne:: {J} Han, Hannes. Hânes:: {J} Hannes. Hânes-mirra:: {W} .Hâness:: {F}. hâng:: {SC} vreugde; furt kost ~: tot mijn vreugde. hânga:: {C} vreugdekreet. Hânis:: {J} Hannes. Hânk:: {F}. Hânne:: {J} Han. hanntel:: {vdw} »hanntele. hanntelare:: {K} schrijven (v boek, verhaal); do ~ eft storâs kura ef wÿsÿr: hij schrijft een verhaal over de oorlog/dat over de oorlog handelt (lett: "hij laat een verhaal over de oorlog handelen"). hanntele:: hanntelos:: {C} handeling. Hanse:: {M}. Hânse:: {J} Hans. Hanse Quela:: {F}. hant:: {gst} »hantre. hântefare:: {K} beramen (v plan). hântefaros:: {A} beraming (v plan). hântefe:: {K} met eerbied behandelen; eerbiedigen, eerbied hebben voor. hântefos:: {C} eerbiedige behandeling. hantlot:: {C} kluis, safe. hantre:: {K; gst= hant} sluiten, op slot doen. hantros:: {C} sluiting, het sluiten. haóge:: {K} (alg) begrijpen, vatten; (fig) inkrimpen, verminderen. haóge-fes:: {U} ~ tukst: inboeten aan; ef vrestos haógo-fes tukst eft populerr sport: worstelen heeft als populaire sport ingeboet. haole:: {K} ~ beri: zo goed zijn om. hâp:: {C} hop (plant) (L. Humulus lupulus). hâp-durlofa:: {C} hopklaver (L. Medicago lupulina). Haper:: {G} (dorp; gemeente Xenâhe). Hâpla-krum:: {W} .Happy Bottle Company:: {N} (afk= HBC) (fabrikant v frisdranken en vruchtensappen in Bôrâ); .hâpyhurt:: {C} herdershond. hâpyja:: {C} schaap (ntr); eft sruttelira ~: (fig) een heet hangijzer; ef ÿlane lo eft koffon ~: zwijgen als het graf; vilt bent ~ melde ef bent tÿfos/tyfos: die het eerst komt, het eerst maalt. hâpyja-âgt:: {C} schapezuring (L. Rumex acetosella). Hâpyja-blufk:: {W} .hâpyja-dârnel:: {S} "Spokanisch raaigras" (L. Arrhenatherum ovinum). Hâpyja-jakâm:: {W} .hâpyja-kles:: {S} schapegras (L. Festuca ovina). hâpyja-mindakles:: {S} rood zwenkgras (L. Festuca rubra). Hâpyja-mirra:: {W} .Hâpyja-mut-terf:: {W} .hâpyja-nurp:: {C} (fig) uilskuiken, stommerik. hâpyja-orter:: {C} zandblauwtje (plant) (L. Jasione montana). Hâpyja-plep:: {W} .Hâpyja-seert:: {N} (uitspanning/café in Amahagge); .Hâpyjasta:: {G} (dorp; gemeente Hoggebim). hâpyja-sûms:: {C} schapehorzel (L. Oestrus ovis). hâpyjatiyse:: {S} schapevlees. har:: {I} even, een beetje; ~ futtof âke zurt: even voor achten; do melde ~ fes 20: hij is even in de 20; ~ ef tork (afk= h.e.t.): nogal, tamelijk, vrij; ~ ef tork net-...: niet al te ...; eft ~ ef tork net-naracc wufmip: een niet al te beknopt woordenboek; dena oto melde ~ ef tork net-vita: deze auto is niet al te snel; (vgl: dena oto melde ~ ef tork lôftquar: deze auto is nogal langzaam). Har:: {F}. Hara:: {F/J/M}. hârâ:: {vdw} »harre. Harâfloja-Ÿrtuhaj:: |-ÿrtuha| {G} (stad in Renô). harbariy:: {I} gedienstig. harbatjen:: {C} dienstbode, dienstmeisje. harbatjena:: {C; mv= harbatjenÿ} serveerster, dienster (in restaurant). harbe:: Harboembo-lirrotiy:: {W} ; (DOM 211).Harboembo-mirra:: {W} .Harboembo-pârc:: {N} (begraafplaats; gemeente Ðark); .harbos:: Hardiy:: {F}. hardlap:: {I} hoog. hardlapiy:: {C} hoogte; eft ~ rifo 3m: een hoogte van 3 m; 3 m hoog. hardlapiy-baniylos:: {C} hoogtevrees. hardlap-piti:: {C; mv= ~ye} regenwulp (L. Numenius phaeopus). hardlap-pitiye:: {mv} »hardlap-piti. hardlap-tobergÿ:: {C} hooggebergte. Hardlap-weg:: {W} .harett:: {S} "haretisch marmer" (lichtgroen tot wit gevlekt; uit de zuidelijke bergen v Neze). Hârft-mirra:: {W} .hârg:: {I} glibberig. Hârin:: {F}. Hârin-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Lift); .harjutô:: {I} gierig en aardig; gierig en vriendelijk (alsof men juist heel gul is). hârmes:: {gst} »hârmsje. hârmoniy:: {C} harmonie (muziekgezelschap). hârmsje:: {K; gst= hârmes} verwerken. hârmsjos:: {C} verwerking. harre:: {U; vdw= hârâ} ~ ón: toekomen aan; ef smurf nert ~ ón tu: het geld komt jou niet toe. hârt:: {S} hars. Hârt:: {F}. Hârta:: {F}. Hartariys:: {J}. Hârta-Ryšo:: {N} (bekende encyclopedie); .hârt-éšy:: {C} pluimes (L. Fraxinus ornus). hartiy:: {C} kans; ef ~ zirde blef ef argerat, den ...: het is niet uitgesloten dat ...; er is een kleine kans dat ...; ef ~ furt flj: een kans op iets. hârtiy:: {C} vossebes, rode bosbes (vrucht); »tohârtiyÿ. hartiyare:: {K} ~ [beri]: de kans krijgen [om]; kans lopen [om]; aan te pas komen. hartiye:: {U} ~ beri: de kans hebben om. haryt:: {I} verongelijkt. haryte:: {K} verongelijken. harytos:: {A} verongelijking, het verongelijkt-zijn. Has:: {G} (stad in Bloi). Has-belt:: {G} (stad in Plefô). hase:: {K} (fig) tot een botsing komen met. haseberme:: {Krs} ~ rste: in conflict komen met iemand; kirro senae (rs!) ~: we komen met onszelf in conflict. hâsiopente:: {K} bezwangerd/doordrongen zijn met (vocht, stank, slechte eigenschappen ed). Has-Korda:: {G} (dorp; gemeente Trondom). hâslâf:: {C} hazelnoot. Hâslâf-kôl:: {G} (bergpas in Ziffon/Lafter-gebergte; 564 m hoog); .Hâslâf-mirra:: {W} .hâslâf-rât:: {C} hazelmuis (L. Muscardinus avellanarius). Hâslâf-šark:: {W} .hâslâfs-vildul:: {C} boomhazelaar (L. Corylus colurna). hasos:: {A} conflict, botsing. hâss:: {!} foei!. Hâss:: {F}. hast:: Hast:: {F}. hâst:: {C} reu, hond (mnl). Hâstâf:: {F/J}. Hâstâgo-avenû:: {W} .hastam:: {C} »hastram. Hastâm:: {J}. hastames:: {C} »hastrames. Hastâm-plep:: {W} .haste:: {K} »hastre. Hastella:: {M}. hast-maquijy:: {C} struikrover. hast-musicer:: {C} straatmuzikant. hastor:: {vdw} »hastre. hastram:: {C} fooi (ongebruikelijk in Spok); afscheidsgeschenk; talisman (voor onderweg). hastrames:: {C} gelagkamer. hastre:: {K; gst= hast; wst= hast•; vdw= hastor} plaveien, bestraten. hastrif:: {C} stratenmaker, wegarbeider. Hâsty-helmy:: {G} (grot; gemeente Krappa); .Hâsty-kôl:: {G} (bergpas in Krappa-gebergte; 420 m hoog); .Hasyra:: {M}. hatenx:: |X| {I} scheluw. Hâterafatiy:: {F}. hato:: {!} goedendag!, dag! (bij komen of gaan). hatoe:: {U} ~ ón rst: afscheid nemen van iemand. hatoos:: {C} afscheid. hâtquzy:: {S} spinazie. Hâtquzy-mirra:: {W} .hatre:: {K; gst= hatt} haten. hatriy:: {I} haatdragend; hatend. hatros:: {A} haat. hâtse:: {U} achterblijven; achtergebleven zijn (niet opgeruimd zijn); pert tûst ~: er is veel stof achtergebleven. hatt:: {gst} »hatre. HâTu-lÿnts:: {N} (rederij, hoofdkantoor in Tunbas); .Haugen:: {F}. Hâutûnsch:: |hutûns| {G} (stad in Ziyp). haverje:: {C} averij. Havôteji-lirrotiy:: {W} .Havôteji-mirra:: {W} .Hawaji:: {G} Hawaï. hay:: {S; rs= hae} tarwe; »hajyne. Haÿe:: {G} (stad in Jelafo). hay-ialef:: {C} tarweoogst. Hay-mirra:: {W} .Hay-plep:: {W} .Hay-seert:: {N} "Tarwehuis" (theater voor modern toneel en moderne dans in Hirdo); ; (DOM 208).hazâkiy:: .Hazâcki-kanol-weg:: {W} .Hazâcki-pôlder:: {G} (polder langs de Kjoep, oorspr Hazâcki-ses); .Hazâcki-šark:: {N} (camping); .Hazâcki-ses:: {G} (his: meer langs de Kjoep); .Hazâki:: {F}. Hâzeriy:: {F}. HBC:: {afk} »Happy Bottle Company. hcl:: {afk} »hânclabiy. HDK:: {afk} »Hûst rifo Rifo Diô-Keltiy. heânto:: {C} schelvis (L. Melanogrammus aeglefinus). heântóse:: {K} roeren. heântósos:: {C} geroer. hear:: {C} (op kantoor: persoon/afdeling waaraan post gericht is); (oorspr afk). hear:: {afk} (= helkara ef »aderessôs rifo). h.e.a.r.:: {afk} »hear. hebor:: {C} »Hebor. Hebor:: {N} (groepstherapie om het individualisme en intuïtivisme te ontplooien). heboreta:: {C} »Heboreta. Heboreta:: {N} (Erg) Hemel, Godenwereld. Heboretaka:: {N} (lichtschip); .Heboreta-Kents:: {G} (voormalige Erg commune; gemeente Flem); .Heboreta-lemnâs:: {N} "Hemelheuvel" (een vd 7 Koninklijke Grafheuvels op het landgoed Ef Sinto Aša); .Heboreta-lirrotiy:: {W} .Heboreta-plep:: {W} .Heboreto-lemnâs:: {N} (grafheuvel; gemeente Nayes); .heborettof:: {C} (Erg: feestdag als zerusstof samenvalt met de 1e dag vd Erg week). Hecâne Gyrrt:: {F}. hecc:: {C} pan (om te koken). Hecc:: {F}. heccfâsto:: {C; mv= ..fâstôe; rsmv= ~tt} pannelap. heccfâstôe:: {mv} »heccfâsto. heccfâstott:: {rsmv} »heccfâsto. hecc-leftel:: {C} pollepel. Hecoiy:: {J}. hecrân:: {C} aambeeld; »•ân; »mecrân. Hecy:: {F}. hédân:: {WD; gnp= ~er; gnz= ~ÿr; rs= ~n} elkaar (meer dan 2 stuks); Petriy, Elsa ur Mariy lukte ~: Petriy, Elsa en Mariy wassen elkaar; ef 4 pûps butele kura ~: de 4 jonge katjes buitelen over elkaar [heen]; (passief: handeling vindt automatisch of buiten de wil vd agens plaats) ~ lajetelije pai óps: ze staan elkaar uit te schelden (zonder dat ze het in de gaten schijnen te hebben); (met rs) ef 3 merbôkus xûstiche ~n: de 3 boeven beroven elkaar; óps ~n byte: ze hebben elkaar doodgeslagen; (arch) óps trempe riyfain ~er mimpits: zij lezen altijd elkaars boeken (de genitiefvormen hédâner en hédânÿr zijn archaïsch); »hédecs; »hédiyc. hédâner:: {gnp} »hédân. hédânn:: {rs} »hédân. hédânte:: {K} ~ ón: verwarren met, verwisselen met (v personen); gress ~ tu ón Elsa riyfain: ik verwissel jou altijd met Elsa; ik kan jou en Elsa nooit uit elkaar houden. hédânÿr:: {gnz} »hédân. hédecs:: {OV} héder:: {C} heiden (persoon). héderer:: {A; mv=enk} heidendom. héderiy:: {I} heidens. hédiyc:: {OV} hedlôs:: {C} roe[de]. hédrâgte:: {Krs} veroveren. hédrâgter:: {C} veroveraar. Hedrâgter:: {F}; »Rakâlle. hédrâgtos:: {C} verovering. Heeder:: {F}. Heeder-weg:: {W} .Heedrâghte:: {J}. Heedrâgter:: {F}. Heef:: {F/J}. Heefa:: {M}. Heef-Petriy:: {J}. Heegarâc:: {F/J}. Heegarâc-plep:: {W} .Heegg:: {F}. Heegiy:: {J}. he'eke:: {U} mekkeren (geluid v geit). Heelda:: Heelfer-mirra:: {W} .Heelfer-pârc:: {W} .Heelfer-seyrt:: {N} "Heelfer-huis" (museum in Amahagge); .Heelfer-zuft:: {W} .Heeliy:: {J/M}. Heels:: {F}. Heelver:: |hélfer| {F}. Heemân:: {F}. Heemârÿr-staðon:: {N} (voetbalstadion in Amahagge); .Heemen:: {F}. Heen:: {F}. Heenef:: {F}. Heenôše:: {F}. Heenôše Zyftoen:: {F}. Heeps:: {G} (riviertje van Azÿ-gebergte naar Ef Laboh); .Heer:: {F}. Heeriy-plep:: {W} .Heeriys:: {N} (mnl personificatie vd Moed). Heeriys-verkât:: {C} bittere kleibosrussula (L. Russula pseudointegra). Hees:: {F}. héf:: {I} verlamd, lam. héfare:: {K} verlammen. héfe:: {U} verlamd zijn. heferg:: {TW} zeven (7); (evtl gevolgd door ENKELvoud) ~ mimpit = ~ mimpits: zeven boeken. Heferg:: {F}. hefergsa:: {TW} zeventig (rekenkundig). Hefergseert:: {G} (dorp; gemeente Pajiy). heferg-star:: {C} zevenster (plant) (L. Trientalis europaea). heferg-zemper-terder:: {C} »zemper-terder. héfos:: {C} verlamming. heft:: {C} orde, geregelde toestand; rust; kusami eft ~ melde: hier gaat alles volgens de regels; hier heersen orde en regelmaat. hégg:: {C} (in muur) kogelgat, bres; (in schip) patrijspoort. héggere:: {K} bestoken, beschieten (v vesting ed, met kanon). Hegpâlmazef:: {F}. Hegt:: {F}. Hegtence:: {J}. hehe:: {!} meh! (geluid v mekkerende geiten). Heissman:: {F} (Dui). heiyg:: {C} beemdkroon (plant) (L. Knautia arvensis). hek:: {C; mv= hÿke} kraan (v water, gas ed). heke:: {K} spannen (v trekdier). hek-grent-riyn:: {C} kraanleertje; »grent-riyn. Hekory-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Mûninû); .Hekory-môjôl:: {N} (houtzaagmolen aan de rivier Berÿmt; gemeente Mûninû); .Hekory-môliy:: {G} (»môliy in district Ales); .Hekory-nes:: {G} (militair oefengebied); .Hekory-rutt:: {N} (naam voor een fraaie, met borden gemarkeerde, touristische route over de Hekory-môliy en Huron-môliy); .hekto•:: {PX} hecto•; »deka•. hektogrâma:: {C} (afk= hg) hectogram, ons. hektojak:: {C} (afk= hj) hectare, bunder. hektolitriy:: {C} (afk= hl) hectoliter. hektometer:: {C} (afk= hm) hectometer. helbe:: {K} kleden. helbe-riffos:: {C} "kleedmaking" (voorbereidende handelingen ve Erg geestelijke, alvorens de plechtigheid begint: gewaad aantrekken, schminken ed). helbi:: {C} kleding. helbi•:: {PX} (vormt begrippen die met kleden/kleding te maken hebben) (bijv) râg/helbirâg: borstel/kleerborstel; »helbi-. helbiatjen:: {C} (assistent in een Erg kerk die samen met de geestelijke[n] een huwelijk, crematie ed voorbereidt). helbiblo:: {C} klederdracht (traditioneel). helbicaf:: {C} kleedkamertje, kleedcabine (bij zwembad ed; groter dan »helbikeste). helbikeste:: {C} kleedhokje (kleiner dan »helbicaf). helbimâdros:: {C} strijkijzer. helbi-meggor:: {I} ongekleed (niet volledig of vlgs de eis gekleed). helbimit:: {C} garderobe, kleedkamer. helbimunk:: {C} kapstok. helbiôm:: {C} werkkleding (iha: kleding die bij het werk gedragen wordt; soms ook: =overall). helbios:: {C} het [aan]kleden. helbirâg:: {C} kleerborstel. helbirif:: {C} kleermaker. helbitiyn:: {C} kledingstuk. heldentar:: {I} dierbaar. helderte:: heldertos:: {C} (alg) geblaf; (pop) hond die veel/hard blaft. Heldrec:: {F}. Heldrec & Delst TC:: {N} (uitgeverij in Hoggebim); .héle:: {K} heiligen, wijden. Helee:: {F/M}. Heles:: .Heles-korda:: {N} (Erg kerk; gemeente Heles-Tenta); .Heles-Tenta:: {G} (stad in Ales). Helfef:: {F} (geslacht v Montrô); »Flâxa. Helfer:: {F}. hélfer:: {C} koekoeksbloem (L. Melandrium); blakker ~: avondkoekoeksbloem (L. M- album); mindefit ~: dagkoekoeksbloem (L. M- rubrum); kolai ~: nachtkoekoeksbloem (L. M- noctiflorum). Helfryga-mirra:: {W} .hélg:: {I} (fig) toverachtig. Heljec:: {G} (rivier van Azÿ-gebergte naar de Plafotô); .Heljec-mirra:: {W} .helk:: Helkara ef Kupân:: {W} .Helkara Flâjû:: {W} .helkâs:: {C} blekerij. helke:: {K} bleken (v stoffen). helker:: {VZ} (arch); (verlengde variant v »helk); »helkara. hell:: helme:: {K} (lett) welven, overkoepelen. helme-kura:: {K} omspannen. helmos:: {C} (lett) welving, overkoepeling. Helmut:: {J} (Dui). helmy:: {C} grot, gewelf. helmy-grûmiyl:: {C} vale vleermuis (L. Myotis myotis). Helmyknurfel:: {G} (dorp; gemeente Xâ ja ef Prusots). Helmy-pât:: {W} .Helmyrivo:: {G} (dorp; gemeente Grlabô). héln:: |héln/hén| {C} (Erg) spreuk (met magisch karakter). hélos:: {A} heiliging, wijding. Helsinka:: {N} (lesbische sauna in Hirdo); .Helsinki:: {N} (gay sauna (alleen mannen) in Hirdo); .helt:: ; (DOM 156, 159).heltare:: {K} melken (v koe). heltater:: {C} melkboer. helte:: {U} melk geven (v koe). helten:: {C} gezondheid. Helten-depârtemen:: {N} (afk= HLT) (voormalig ministerie); .Helten-meeg:: {N} "Gezondheidsraad" (adviesorgaan voor de volksgezondheid; in Xea); .helten-naliycos:: {A} gezondheidszorg. helter:: {C} »érot-helter. helt-glaza:: helt-korojeler:: {C} bleke koraalzwam (L. Ramaria mairei). Helt-mirra:: {N} [de] Melkweg. Helt-mirraeren:: {C} Melkwegstelsel. heltoert:: {C} (lett) melkkoe; (= »helt + »boert). Helt-terf:: {W} .helt-ynt-lofa:: {C/S} melkdistel (L. Sonchus); kóf ~: brosse melkdistel (L. S- asper); verfe ~: gewone melkdistel (L. S- oleraceus). Helurfe:: {J}. Helurfe-seert:: {N} (paleisruïne in de Mariy-duinen; gemeente Lenano); .hely:: {SC} hel, verdoemenis. hely-huron:: {C} gewone zandkool (L. Diplotaxis tenuifolia). hely-tjel:: {C} verdoemenis (als straf). hemisfero:: {C} halfrond (vd aarde). Hemmel:: {F}. Hemper:: {F}. Hemsâ:: {N} (Bergparel-hotel in Mišeðâ (Granô)); .Hena:: {M} Henny. Henca:: {M}. Hences:: {F}. hender:: {gst} »hendre. hendóc:: »Hendoec 2. hendoec:: »Hendoec 2. Hendoec:: hendre-hent:: {C} manusje-van-alles. hendrelira:: {I} doortastend. hendre-pôr:: {I} onvruchtbaar (niet succesvol; niet kunnende voortplanten). Hendrikater:: {F}. hendros:: {A} (fig) het aangrijpen, het zich vastklampen; (v operatie, straf) het ondergáán. hénðyf:: {I; =vk v quista} minder goed; gress cônsidere vilt storiy lo ~ dus Elsaex ef tiyn: ik vind jouw opstel minder goed dan dat van Elsa (maar beide opstellen zijn goed); »quista. Henec:: {F/J}. Henes:: Henessa:: {M}. Heness-vender:: {W} .Henkaler:: {F}. henkare:: {K} verstoren. henke:: henky:: {C} storing (vrnl op radio en TV). Henn:: {F}. hennâ:: hennen:: {C} hen, kip. Hennen-mirra:: {W} .hennloin-kûfôs:: {C} eenrichtingverkeer. henntupplip:: {C} heenreis. henntÿrt:: henntÿrte:: {U} afwisselen. henntÿrt-farter:: {C} weifelaar. henntÿrtos:: {A} afwisseling. henoliy:: {III} daarvandaan, daaruit. henpe:: {S} hennep. Henpe:: {N} (bedrijvenpand in Amahagge); .Henrec:: hent-blacroer:: {C} vijfvingerkruid (L. Potentilla reptans). Hent-Bÿnÿr:: {G} (dorp; gemeente Haleu). hentbyte:: |..nb..| {K} verzoenen. hentbytos:: |..nb..| {C} verzoening. hent-duh:: {C} handgebaar. hente:: {K} (lett) in zijn hand[en] houden. hent-giffer:: {C} tormentil (plant) (L. Potentilla erecta). hent-klótarus:: {I} kant en klaar. Hent-Korda:: {G} (dorp; gemeente Reven). Hent-Korda-Egpeeff:: {N} (station). Hentkorda-Taris:: {G} (dorp; gemeente Plâk). hentliriy:: {C} blakker ~: kandelaartje (plant) (L. Saxifraga tridactylites). hent-naliyc:: {C} manicure. hentrupk:: {C} applaus, bijval. hentrupkos:: {C} bijvalsbetuiging. hents:: {I} handig. hent-uzos:: {C} lef ~: (lett/fig) hand in hand. Henÿ:: {M} Henny. Henyret:: {M} Henriëtte. hépasgôt:: {C} klucht. hepfe:: {C} heup. hepsatt:: {rs} »hópsat. hepter:: {A; mv=enk} vooruitstrevendheid. heptiy:: {I} vooruitstrevend. Hepurgiy:: {F}. Hequrjâ:: {G} (dorp; gemeente Âpô). hér:: {C} (dl= Oost-Berref/West-Liftka) (vaste plek waar vee of landbouwmachines een openbare weg oversteken om van het ene weiland naar het andere te komen). Herbert:: {J}. herco:: {C} (afk=  [h])
(Spok munteenheid sinds 1969: 1 herco = 1 = 100
tóftos = 45 = 9 herco
ur 45 tóftos ( 9,45));
»drureren.Herco:: {F/J}. Herco-kah:: {W} .Hercos-plep:: {W} .Herðe:: {M}. Herdures:: {F}. hereðo:: {C} haring (L. Clupea harengus). Hereðo:: .Hereðo-sentraliy:: {N} (elektriciteitscentrale; gemeente Bôrâ); .Hereðo-weg:: {W} .Her Fameto:: {F} (adellijk geslacht dat tussen ca.1530 en 1780 in het Pors-gebergte bij Hildi heerste). Herfegge:: {F}. herfy:: {I} onvriendelijk, stug. herg:: {C} (naar boven breed uitlopende hoge hoed vd Reelâ, donkerrood met lila bies; overige geestelijken dragen een »belt-herg). Herga-seert:: {N} (groot gebouw voor (politieke) bijeenkomsten ed in Amahagge); .herita:: |herIta/heritA| {C; mv= ~es} erfgoed (wat op cultureel/artistiek/industrieel gebied in een land bewaard moet blijven). heritaes:: {mv} »herita. herke:: {U} te keer gaan (storm). Herkiy:: {F}. Hermafroditiy:: {N} (typisch gay restaurant in Hirdo); .Herman:: {J} (Ned). Herneg:: .Herneg Nolec-Kist:: {N} (internationaal transportbedrijf in Fonistâ); .hérôgst:: |hérôst| {C} (alg) bereklauw (plant) (L. Heracleum sphondylium); (ihb) paarse berenklauw (vrnl Oost-Liftka en Brÿr) (L. Heracleum purpureum). herotiyx:: {C} waanzin. herotiyxâ:: {I} waanzinnig. herotiyxiy:: {III} waanzinnig, verschrikkelijk, ongehoord (als versterking bij een ww of ander add); ef móns herke ~: de storm gaat waanzinnig te keer; eft ~ quista mimpit: een waanzinnig goed boek. herpsa:: {Iid} arm||rijk; eft ~ jolarater lef smurf: een rijke baron; do melde ~ lef velp hents: hij is arm. Herriy:: {J}. Herta:: hertelafiy:: {C} maandblad. hertelpip:: {III} [gedurende] de hele maand. hertelsot:: {I} maandenlang. herteltiy:: {I} maandelijks. hertiyk:: {C} ketter. hervy:: {C} eg. Herx:: {F}. heslôp:: {C} (instrument om gesteven linnen banden in een golfmodel te persen; deze dienen als decoratie op de traditionele klederdracht voor vrouwen); »grâcÿr. Hesmaniy:: {F}. héšôc:: {I} bovenzinnelijk. Hesse:: Hesta:: {M}. Hester:: {F}. Hestiy:: {F}. h.e.t.:: {afk} (= »har ef tork). hétra:: {III} [zo]dadelijk. Hetura:: {G} (stad in Tjemp). Hex:: |heks| {G} (dorp; gemeente Manes-Pjeufiy). Hezy:: {J}. hézy:: {I} spookachtig. hfl:: {afk} »gûldre. hfp:: {afk} »Hoggebim Fisa-poebaros. HFP:: {afk} »Hoggebim Fisa-poebaros. hg:: {afk} »hektogrâma. Hhaënt:: {J} (Peg). Hhânder:: {J} (Peg) Johannes. Hhândëra:: {M} (Peg) Johanna. Hherâšy:: {F}. (Peg). Hhofiâsa:: {F} (Peg). Hibbeeto-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Yzo); .hidderân:: {Crs} escadron; »•ân. Hier:: {G} (stad in Munt); (DOM 175-176). hifde:: {PV; rs= ~e (arch) of hiyfté; 2niv-3mv} hun, hen, haar; gress nert unere ~: ik begrijp hen niet; hift arâbe lelperro 8 hordâ quitas, tur ef móns tjestrovo hiyfté: in hun tuin stonden 8 mooie beuken, maar de storm heeft ze verwoest. hifdee:: {rs} »hifde. hifi:: {C} hifi. hift:: {BZ} higgteriy:: {I} ondoordringbaar (vrnl v dichte begroeiing). hihu:: {!} hortsik!, vooruit!, mars! (aansporingsroep, vooral tegen trekdieren); lo ~: in een wip, in een vloek en een zucht. hijena:: {C} hyena. hiking:: |Eng.| {C} hiking. Hilariy:: {F}. Hilda:: {M}. hildi:: {S} kiezel[steen]. Hildi:: {G} (hoofdstad v Munt); (DOM 111-112). Hildi-fonis:: {G} (grote inham tussen Munt en Plefô, Zuidwest-Berref); .Hildi-fonis-Opper:: {G} (oefengebied vd Marine); .Hildi-fonis-Wefot:: {G} (oefengebied vd Marine); .Hildi Gerlas:: {N} (afk= HilGer) (gemeentelijk vervoerbedrijf v Hildi); .Hildi-munk:: {C} (vruchtengebakje in marsepein, typisch product uit Hildi); (DOM 113). Hildi-Nutter:: {N} (station). hilditiyn:: {C} kiezelsteen[tje]. Hildi-Zutter:: {N} (station). HilGer:: {afk} »Hildi Gerlas. hill:: {SC} het vergankelijke. •hille:: {SXimpr} (vormt plaatsnamen die vroeger een commune waren) (bijv) Šephille; Paille (= »Pajiy + •hille). hill-fest:: {I} onvergankelijk. Hillt:: {F}. Hilta:: {M}. hina'ôc:: {I} akelig. hindacc:: {C} lambrizering. Hindaranne:: {F}. hinde:: {K} warm houden, op temperatuur houden; dena kas ~ quista tu: deze jas houdt je lekker warm; met deze jas heb je het lekker warm. hindepip:: {C; mv= ~û} geiser, heetwatertoestel, boiler. hindepipû:: {mv} »hindepip. hinder:: {gst} »hindre. hindre:: {K; gst= hinder} hinderen. hindriy:: {I} hinderlijk. hindros:: {C} hinder[ing], gehinder. hinjece:: {U} hinniken. hinjecos:: {C} gehinnik. Hinnerâc:: {J} (Peg). hinta:: {VZ} (betrekking) behalve, uitgezonderd, op ... na; râste ~ gress: niemand anders dan ik; râste ~ ef = râste hintaf: niemand anders; flâjû ~ ef = flâjû hintaf: niets anders. hintaf:: {VZ+PV} »hinta. hintare:: Hiqurikô:: {afk} »Historise Ququlâ rifo ef Rilko-kôbotass-eka. Hirâk:: {N} (loodgietersbedrijf in Amahagge); .Hirata:: {F}. Hirdo:: Hirdo-Ef Fôrts:: {N} (station). Hirdo-Europe:: {N} (galerie in de Gûca-wijk te Hirdo, gespecialiseerd in performances en installaties); (DOM 36). Hirdoex ef Cûlturiy-priss:: {N} "Culturele Prijs van Hirdo"; .Hirdo Gabanos TC:: {N} (afk= HIG) (gemeentelijk vervoerbedrijf v Hirdo); ; (DOM 209).Hirdo-Jôl-drurs:: {N} (station). Hirdo-Kanol:: {N} (station). Hirdo-Lotândrynn:: {N} (station). Hirdo-MG:: {N} (station). Hirdopera:: {N} (operagezelschap uit Hirdo); .Hirdos:: {Gef/mv} (lett. "de vruchtbare gronden"; de voormalige Trendon-oevers die door de bewoners v Mikkon werden gebruikt om graan en groente te verbouwen; hier is de stad Hirdo ontstaan); (DOM 22-23); (= »hirt + »bos). Hirdostenn:: {J}. Hirdostenn Âlmer-mirra:: {W} .Hirdostenn Myna-mirra:: {W} .Hirdo-Tryjumf:: {N} (station). Hirdo-Tygt:: {N} (station). Hirdo-Vogily:: {N} (station). Hirdo-wâp:: {N} "Het Wapen van Hirdo" (Bergparel-hotel in Sa Crono); .Hirdo-zeces:: {G} (dorp; gemeente Blort). Hirdo Zôšerutts:: {N} (afk= HZ) (luchtvaartmaatschappij); .hirr:: {I} knap (uiterlijk). hirre:: {E} knap zijn, er knap uitzien (uiterlijk). Hirrtja:: {G} (dorp; gemeente Advô). hirt:: {I} (alg) fit, fris, in goede conditie; (arch) vruchtbaar, veel opleverend; cerviy ur/én ~: glunder (bv); »Hirdos. historicy:: {C} historicus. historise:: {I} historisch. Historise Museem:: {N} "Historisch Museum" Histôx:: {N} (merknaam ve antihistamine); .hitse:: {U} ~ beri: plegen te, gewoon zijn om; gress ~ beri mirre riyfain gurtas: ik pleeg (ben gewoon om) elke ochtend te wandelen. hitšo:: {I} als regel, gewoonlijk. hitt:: {C} oven; zerfe-tûe kost/kult ~!: kom eens langs!; kom eens op bezoek!. hitt-zâm:: {I} ovenvers. Hivroma:: {M} (Gar). Hiycc:: {F}. hiycce:: hiyfté:: {rs} »hifde. hiygge:: {DT} (oorspr passieve afleiding v hyg B: als "leeg" obj bij semtrans ww) (arch/poe/dl= Tigof/Lomky) eup arkette [~]/eup ~ arkette: ze huilt/ze heeft gehuild; »hyg; »šôt. Hiygtomarô:: {G} (dorp; gemeente Zermatt). Hiylba-sentraliy:: {N} (elektriciteitscentrale; gemeente Hoggebim); .hiymlek:: {S} dolle kervel (L. Chaerophyllum temulum). Hiyndâs:: {F}. Hiyndâs Siddôsta TC:: {N} (bierbrouwerij te Asjetto); .Hiyngy-môjôl:: {N} (molen aan de rivier Ÿp: gemeente Duji); .hiyrâ:: {DT} (negatieve tegenstelling; nert in bijzin) terwijl niet, maar niet; ef hurts ~ helderte, efs nert kurrilóme beri miôle: honden blaffen, terwijl ze niet kunnen miauwen/maar ze kunnen niet miauwen. Hiyrdostee:: {F}. Hiyršen-plep:: {W} .hiyste:: {U} hoesten. hiystos:: {C} [ge]hoest. hizjyše:: {U} giechelen. hizjyše-ÿndre:: {C} giechelachtig meisje. hizjyšos:: {C} gegiechel. hj:: {afk} »hektojak. hl:: {afk} »hektolitriy. HLT:: {afk} »Helten-depârtemen. hm:: {afk} »hektometer. Hm:: {afk} »hym. ho:: {DT} (voortijdigheid) hôc:: {C} (in schip) kajuit, roef; (in vrachtauto) [stuur]cabine; (in bioscoop) filmcabine. hóc:: {I} kunstig, knap. hocilâs:: {C} stiefkind (v wie de vader is overleden). hocile:: {K} stammen uit. hociler:: {C} stamvader. hocilos:: {A} afstamming. Hoddija:: {M}. Hoefmans:: {F} (Ned). Hoegtô-helmy:: {G} (grot; gemeente Trofy); .Hoento-weg:: {W} .hoerke:: {U} wonen, huizen (v dieren in een nest ed). hóf:: {C} (fig) heffing (v belasting ed). Hofaja-blufk:: {W} .Hofaja-fôresta:: {G} (bosgebied; gemeente Twento); .hófe:: {K} (fig) heffen (belasting ed). hoff:: {I} gastvrij; welkom hetend. Hoffmann:: {F}. hoff-pracâ:: {C} homepage. hóf-lilepiy-šefcos:: {C} "heffingsdoorschuiving" (fiscaal begrip); .hôfru:: {C} zekerheid. hôfrue:: {K} opvoeden (gezien als ouderlijke taak). hôfrue-serten:: {I} welopgevoed. hôfruos:: {A} opvoeding. hôfru-vobare:: {K} vormen, opvoeden, ontwikkelen (gezien als taak vd school ed). hôg:: {C} kuch[je]. hôge:: {U} kuchen. Hôgge:: {J}. hoggebim:: {SC} heerlijkheid, pracht. Hoggebim:: Hoggebim-Cÿrzvôst:: {N} (station). Hoggebim Fisa-poebaros:: {N} (afk= hfp) (grote visafslag te Hoggebim); .Hoggebim-fonis:: {G} (grote inham tussen Renô en Jelafo, Zuidoost-Liftka); .Hoggebim-MG:: {N} (station). Hoggebim-Nutter:: {N} (station). Hoggebim-Nÿs:: {N} (station). Hoggebim-Port:: {N} (station). Hoggebim-vender:: {W} .Hogkôbo-lôbâ:: {G} (rotspunt aan noordkust v Brÿr; 106 m hoog); .hogorit:: .Hogorit Qualâ:: {N} (»šarkdomenn bij Qualâ; district Neno); .Hogorit Teta:: {N} (»šarkdomenn bij Teta; district Neze); .hogorita:: {I} bovenstaand. hogoritare:: {U} [naar] boven komen; naar boven gaan (de trap op). hogorite:: Hogorit-Kriyn-kôl:: {G} (bergpas in Kulano-gebergte; 910 m hoog); .Hogorit-mirra:: {W} .hogoritos:: {C} .Hogorit-Ylt:: {G} »Ylt. hogoritÿne:: {U} boven blijven (niet naar beneden komen). hogoriy:: {I} bovendeks (op een schip). hôgos:: {C} gekuch. hogozjoba:: {I} ondersteboven, omver; eup farte ef ferdu lo ~: ze loopt de stoel omver. Hôgta:: {J}. Hôgta Pÿsell:: {N} (bekend antiquariaat te Blort); .Hôgta Urrvu-Diez-mirra:: {W} .Hoito:: |hóto| {F}. Hojahhiyter:: {F}. hojelka:: {VR} wanneer?; tu prate ~?: wanneer vertrek je?; gress linne, tu pratât ~: ik vraag, wanneer je vertrekt. hojelka:: {VG} (tijd) wanneer; gress nert tiffe, ~ do prate: ik weet niet, wanneer hij vertrekt. hojelkami:: {VR} in welke gevallen?; ef moter nert finnavy ~?: in welke gevallen wil de motor niet wil starten?; do linne, ef moter nert finnât ~: hij vraagt in welke gevallen de motor niet start. hojelkami:: {VG} in welke gevallen; tu xneppât, ~ ef moter nert finnavy: je moet nagaan, in welke gevallen de motor niet wil starten. Hojic:: {F}. Hojic Manôf:: {F}. hôjô:: {C} volksliedje, volkswijsje, deuntje (dat iedereen kent/fluit/neuriet ed). hôjûf:: {C} (arch) lam (jong schaap). hôjûfos:: {C} »Hôjûfos. Hôjûfos:: {C} "Lammerenfeest" (door de Reelâ vastgestelde dag waarop 762 lammeren geslacht worden en heel Spok lamsvlees eet; de huiden v deze lammeren worden geprepareerd en bewaard totdat de Reelâ sterft en er een nieuwe gekozen moet worden; Javlân Dirr had de ~ op 24 juni 1982 gesteld); zie verder bij »Reelâ. hôke:: {U} hurken, op je hurken gaan zitten; (samen met ww) gehurkt zitten; do chafoste ur ~: hij zit op zijn hurken te zingen. hôkos:: {C} ef feldre fes ~: hurken, gehurkt zitten, op je hurken zitten. hola:: {C} hol (zn: v dieren). Hôla:: {J}. holaiyn:: {C} holte. Hôlanda:: {Cef} Hollandse vrouw; »Hôlandes. hôlandes:: {IIef} Hollands (bv); »Hôlandes. Hôlandes:: {G} (officieel) Holland (westelijk deel v »Nelandes = Nederland); (spr/pop) Nederland. Hôlandes-mirra:: {W} .Hôlando:: {Cef} Hollander; »Hôlandes. Holâpôftiy:: {F}. hola-quratjen:: {C} holenduif (L. Columba oenas). holare:: {K} brengen; ef ~ rst fes ef kurre, den ...: iemand in staat stellen [tot ...]; ef ~ eft jikatâ: een prestatie leveren. Holare:: holare-tijâ:: {K} wegbrengen. holare-tÿrt:: {K} terugbrengen. holaros:: .Hôlda:: {M}. Hôlda-Ecron-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Polefi); .hole:: {K} bezitten, bij zich hebben (met de bedoeling om weg/af te geven); gress ~ eft labiniy: ik heb een pakje bij me; ik kom een pakje brengen. Holestâ:: {F}. Holestâ-Cârmenn:: {N} (Bergparel-B&B in Sa Crono); .holfarr:: |hof..| {C; mv=enk} (afk= hrr) halfuur (tijdsduur); gress quÿo lóf eft ~: ik heb een half uur gewacht. holfatiy:: |hof..| {I} halfslachtig, besluiteloos; nondescript, moeilijk te beschrijven. holfe:: |hofe| holfe-smurf:: |hofe-| {S} half geld, halve prijs; fes ~: voor half geld. holfplepiy:: |hofp..| {VZ} (betrekking) halverwege. holfsperde:: |hofs..| {K} halveren, door de helft delen. holfsperdos:: |hofs..| {C} halvering. holfspertiyn:: |hofs..| {C} gehalveerd voorwerp. Holito:: {F}. Holiy:: {F/J}. Holle:: {N} (scheepsfinancieringsmaatschappij te Xemân); .hologramos:: {C; mv= ~z} hologram. holos:: hols-fittas:: {C} gistermiddag (11-17 uur). hols-gurt:: {C} gisterochtend (4-11 uur). hols-kura:: {I} eergisteren. hols-kura-gurt:: {C} eergisterochtend (4-11 uur); (enz). hols-kÿl:: {C} gisternacht (22-4 uur). hols-luppor:: {C} gisteravond (17-22 uur). hols-miskof:: {C} gisternacht (22-1 uur). hols-palfû:: {C} gisternacht (1-4 uur). Hôlsta-lemnâs:: {N} (bekende grafheuvel in de Zoet-heuvels; gemeente Lamoneo); ; (DOM 52).hols-zemperiy:: {I} overjarig (van het vorige jaar). hôm:: {ZV; rs= ~me; enk} hômba:: {I} vermoeid, moe. hômbaare:: {K} vermoeien, moe maken. hômbaaros:: {C} vermoeienis. hômbae:: {E; gst= hômbat} moe zijn. hômba-fest:: {I} onvermoeid; onvermoeibaar. hômbaiy:: {A; mv=enk; rs= hômbate} vermoeidheid; ef šuffe furt ~: hijgen van vermoeidheid. hômbat:: {gst} »hômbae. hômber:: {I} vermoeiend. Homeg:: {F}. Hômmbalôðe:: {F}. hômme:: {rs} »hôm. homo:: {C} homo[fiel] (mnl+vrw). homofyla:: {C; mv= ~s} homofiel, lesbiënne (vrw). homofyliy:: {C} homofiel (mnl). homofylo:: {I} homofiel (bv). honâ:: {C} wateremmer; emmer water. Honðell:: {M}. hóndré:: {I} besluiteloos, weifelend. hôndurâs:: {IIef} Hondurees (bv). Hôndurâs:: {G} Honduras. Hôndurâsa:: {Cef} Hondurese vrouw. Hôndurâso:: {Cef} Hondurees (bewoner). Hone:: Honerrer:: {F}. honesta:: {C} eerlijkheid. honesty:: {I} eerlijk. honestye:: {E} eerlijk zijn. Hone-Wefot:: {N} (station). honke:: {U} (arch) wapperen, dwarrelen (alg: vluchtig in de wind bewegen). Hônkôn:: {G} Hongkong. honn:: {C} berin, (vrw) beer. Honnemeg:: {G} (heuvelrug tussen Slofaro en Entâ, langs de Ergânt-vlakte); ;
(DOM 63/145).Honnemeg-siddos:: {N} (ambachtelijke bierbrouwerij in Kwâg, bekend om het »iyliy-bjerr); (DOM 148). hônp:: {C} stuk vlees. hônt:: {C} jong hondje, puppy. hónto:: {I} hol (bv). Hôp:: {F}. Hôpaâ-avenû:: {W} .Hopiyf:: {F}. Hopjârte:: {F}. Hôpla:: {F}. hops:: {Iid} nieuw||oud; arfinelira ~ = frot ~: nieuw; meldor ~ = sÿstriy ~: oud. hópsat:: {PV; rs= ~t (arch) of hepsatt: 2niv-3enk-vrw} haar; eup zerfe ~: zij ziet haar; Lerdu hepsatt afânole: Lerdu heeft haar achtergelaten. hópsatt:: {rs} »hópsat. hoqugg:: {gst} »hoqugme. hoqugme:: {U; gst= hoqugg} verschrikt zijn. hor:: {C} hôrca'umpaji:: {C} voorzorgsmaatregel. hordâ:: {I} mooi. hordâe:: {U} mooi zijn; vilt storâs ~ beri kette eft hozâvos: jouw verhaal is te mooi om waar te zijn. hordâmip:: {C} "mooiboek" (album waarin men brieven, kaarten ed. bewaart die men ter gelegenheid ve bepaald feest heeft ontvangen; ook kerst- en nieuwjaarskaarten worden in zo'n album bewaard; en voor elk jaar een nieuw album). hordaos:: {I} prachtig, schitterend. horde:: hor-disc:: {C} draaischijf, kiesschijf (telefoon). horerus:: {I} oker, donkergeel (zoals v vroegere Spok wegwijzers); (= »hormâ + »miterus). horit:: {I} horit-neperfecc:: {C} (taalk) onvoltooid verleden tijd. horitpainn:: {C} (taalk) verleden/voltooid deelwoord. horit-perfecc:: {C} (taalk) voltooid verleden tijd. horizônt:: {C} horizon. hormâ:: {C} nummerbord, kentekenplaat (v auto ed). hormâ-kartafiy:: {mv} »hormâ-kornin. hormâ-kornin:: {C; mv= ..-kartafiy} kentekenbewijs (v auto); .hor-mimpit:: {C} telefoongids. hôrna:: {C} (alg) hoorn (punt op dierekop; muziekinstrument); (ihb) teentje (knoflook). hôrna-ojel:: {C} ransuil (L. Asio otus). Hôrna-pât:: {W} .hôrna-ÿtiner:: {C} posthoornslak (L. Planorbis corneus). Hôrneg:: {F}. Hôrno:: {N} .Hôrno-ruinn:: »Hôrno. Hôrno-weg:: {W} .Hornta-agru:: {G} (bergtop in Kulano-gebergte; 1890 m hoog); .horp:: {C} (alg) kast (ingebouwd in de muur); (ihb) nestkastje (tegen boom/muur: voor vogels/vleermuizen). Hors:: {M}. Horse and Dog:: |Eng.| {N} (restaurant met speciale menukaart voor honden, maar ook buiten gestalde paarden worden extra vertroeteld, in Opjevu); .Horst:: {J} (Dui). hort:: {BZ; 3mv-vrw} hun, haar, van hun, van haar. hôrté:: {rs} »horde. hortiy:: {Cef; mv=enk; nominalisatie v hort} ef ~: de/het hunne/hare, die/dat van hun/haar; kost môntyosz nert melde ef ~: mijn problemen zijn niet de hunne/hare (vrw). Hôrver:: {G} (riviertje van Azÿ-gebergte naar de Ÿp); .hos:: {I; =ot v ligt} [het] lichtst (v kleur); »ligt. hôs:: ri'ef zemper, tur
hôsill ef dubla tiyn: de leden betalen bij hen (= in hun club) slechts 3
per jaar, maar bij mij
(= in mijn club) het dubbele; hôskâf stus ufire rilko: bij ons rijdt men
links (een Spok sprekende Engelsman tegen een Spokaniër);
»hôs; »hôs-.hós:: {C} laars. Hošâ:: {F}. hose:: {U} verschoten zijn, verbleekt zijn. hôselt:: {I; 3enk-vrw} bij haar thuis. hôsiff:: {I; 3mv} bij hen thuis. hôsill:: {I; 1enk} bij mij thuis; ... melde ~: het gaat juist om ...; aftel tu tinde fesért janof ef bidale? - siy, ef bidalos melde ~: blijf je thuis omdat het regent? - ja, daar gaat het juist om; gress nert affionnose beri riffe ef lardos - ef ÿrriffos enn ef lardos melde ~!: ik heb geen zin om te koken - maar het gaat er nou juist om dat je WEL eten kookt!; »hôskâf. hôsimpt:: |hôsint| {I; 2enk} bij jou/u thuis. hosiyle:: {U} klauteren. hosiylos:: {C} geklauter, klauterpartij. hôskâf:: {I; 1mv} bij ons thuis; ... melde ~: het gaat juist om ...; aftel tu lorertecos sigaretts fân gress, fara tu vende 'kara ef misan? - ef misan melde ~!: kunnen jullie sigaretten voor me kopen als je naar de winkel gaat? - maar daarom gaan we nu juist!; »Urapas; »hôsill. hôskân:: {I; wd} bij elkaar thuis. Höskuldur:: {J} (IJsl). Hôs Laskom:: {N} (eenvoudig café in het gehucht Heness); (UIS 20).hôslebe:: {U} hoofdschudden. hôsleber:: {C} (iemand die zich overal zorgen om maakt). hôslebos:: {C} het hoofdschudden, geschud met je hoofd. hôsnem:: {I; 2mv} bij jullie/u thuis. hôsort:: {I; 3mv-vrw} bij hen/haar thuis. hôspitalo:: {C} ziekenhuis. hôsrel:: {I; 3enk-mnl} bij hem thuis. hoss:: {C; mv= ~a} spat, spetter. hossa:: {mv} »hoss. hosstâe:: {U; gst= hosstât} spatten, spetteren. hosstât:: {gst} »hosstâe. hosstâtos:: {C} gespat, gespetter. Hôst:: {G} (dorp; gemeente Ajaf-Hercô-Monet). Hosta:: {N} (landelijke keten v drogisterijen, hoofdkantoor in St.Manta (LA)); .hôsta:: {S} hooi. hôsta-febbe:: {C} hooikoorts. hôsta-huron:: {C} pinksterbloem (in hooiland) (L. Cardamine pratensis). hôstanolac:: {C} hooiwagen (wagen met/voor hooi). Hôstanolac-lirrotiy:: {W} .hôster:: {C} hooiland (grasland bestemd voor hooi). Hôster:: {F}. hôster-kles:: {S} beemdgras (L. Poa); fyg ~: smal beemdgras (L. P- angustifolia); presÿr ~: ruw beemdgras (L. P- trivialis). hôstiy:: {C} hostie. Hôstiy:: {F}. hôšybriy:: .hotela:: {C} hotel, pension; (hotela is in Spok een beschermde naam voor een particulier etablissement, aangesloten bij de »AHOR). Hotela-lirrotiy:: {W} .Hoviy-seert:: {N} (museum in Hirdo); ; (DOM 208).hozâf-omber:: {I} (alg) ongelovig. hozâvatjen:: {C} gelovig (religieus) persoon. hozâve:: {K} geloven. hozâver:: hozâviy:: {I} goedgelovig. hozâvos:: {A} (alg) geloof; mitai ef quista ~: op goed geloof; »ennte. hôzessÿr:: {C} "eilandshoofdstad"; »mennhurdog. hôzesy:: {C} "eilandsbestuur" (in Spok: bestuur ve "hoofdeiland" (»mennileset)). HPC:: {afk} »Helt Poiros Clup. HR:: {afk} »hor.  :: {afk} (ligatuur v HR);
»hor.h/rkk:: {afk} (= helkara »rikbi-kôbotass). h/rlk:: {afk} (= helkara »rilko-kôbotass). hrr:: {afk} »holfarr. h/šc:: {afk} (= helkara »šark-col). h/t:: {afk} (= hÿ tims); »tim. h/t:: {afk} »henntÿrt. huare:: {U} bezuinigen. huaros:: {A} bezuiniging. huâs:: {I} zuinig; ...-huâs: arm aan ....; eft natrym-~ regimiy: een natrium-arm diëet. huâse:: {K} zuinig zijn met; besparen. huâsiy:: {A; mv=enk} zuinigheid. huâsos:: {A} besparing. hubbriyt:: {C} waterjuffer (klein soort libel); (ihb) rode waterjuffer (L. Pyrrhosoma nymphula). Hubert:: {F/J}. Hubertus:: {J}. HUC:: {afk} »Depârtemen furt Helten, Ubara-menah ur Cônsumeratjen-tiyns. huch:: {C} overwinning; ef qugle ~: overwinnen; ef monche ef ~ kaf ef krur: in een zeer oud [verwaarloosd] huis wonen. Huchâ:: {M}. hûchâmelare:: {K} tot een oplossing brengen. hûchâmelaros:: {A} het tot een oplossing brengen. hûchâmelle:: {U} tot een oplossing komen. hûchâmellos:: {A} [het komen tot een] oplossing. hûchatt:: {I} oplosbaar (v probleem). hûche:: {K} oplossen (v probleem, vraagstuk). huch-enmÿt:: {I} onoverwinnelijk. Huch-môbâriy:: {N} "Overwinningsmonument" (monument; gemeente Klank); .huchô:: {C} kampioenschap. hûchos:: {C} oplossing, uitkomst (v probleem, vraagstuk); nexiy ~: noodoplossing; ef arfine helkara hûchôsta: uitkomst bieden. Hucÿr:: {F}. hudatjen:: {C} lid van een erewacht (die in de houding staat). hude:: {U} in de houding staan. hudelira:: {I} correct, onberispelijk. hudos:: {C} het in de houding staan. hue:: {K; gst= hut; vdw= hûs} (fig) aan banden leggen; (geluid, kleur, licht) dempen; (koplampen v auto) dimmen. huelira:: {I} geluiddempend. Huesca:: {G} (dorp; gemeente Tanburo). huf:: {C} kap, groot dak (v station ed); grote luifel. huff:: {C} hoef (v hoefdier). huffe:: {U} draven, in draf gaan. huffe-fes:: {U} doordraven (fig: zonder na te denken doorredeneren). huff-lofa:: {C} klein hoefblad (L. Tussilago farfara). huffos:: {C} gedraaf; draf. huflif:: {C} gebouw. hufôl:: {C} klein olielampje (meestal aardewerken potje met tuit waaruit een pit). huftos:: {C; mv= ~z} tehuis. Huftroes:: {G} (kanaal tussen Leije en Pitla-polder); .Hugg:: {J}. Hugte:: {F}. Huis:: {G} .hûk:: {C} vlok (sneeuw, zeep). Hulaða-sÿrt:: {W} .huldu:: {C} kers (vrucht). huldu-albifan:: {S} kersengelei. huldufit:: {I} beroemd; tildâ ~: berucht; in een slecht daglicht staand. Huldufit:: {F}. huldufitiy:: {C} beroemdheid (fig, v ding). huldufitter:: {C} beroemdheid, beroemd persoon. huldus-vildul:: {C} kerseboom. huldu-tozuffuÿ:: {C} kerspruim (L. Prunus cerasifera). Hulfers-weg:: {W} .Huliy:: {F}. Huliy:: {J}. hulle:: {K} (alg) omhullen; (v schade, tekort) dekken; ef taqurubos ~ gress: ik bespeur onraad. hulliy:: {C} (lett) omhulling, omhulsel. hullos:: {C} omhulling, het omhullen. hullos:: {A} (fig) dekking. hûlmare:: {K} aanstoot nemen aan. hûlmaros:: {A} het aanstoot-nemen. hûlme:: {E} aanstoot geven. hûlmos:: {A} het aanstoot-geven. hûlse:: {U} [goed] zitten, goed staan, passen (v kleding); passen (de juiste afmetingen hebben (v sloop, overtrek, verpakking ed). Hûlst:: {F}. Hult:: {N} (dienaar v Erget, die de bergen kneedde, en er vervolgens af stortte). huma:: {I} vochtig. humaiy:: {C; rs= humate} vochtigheid. humate:: {rs} »humaiy. hûmatjen:: {C} sufferd; slaapdronken persoon. hûme:: {U} soezen, suffen. hûmfe:: {K} poffen (v kastanjes, maïs). hûmme:: {U} murmelen. hûmmos:: {C} (alg) gemurmel (v oud mens; beekje); (poe) murmelend beekje. humor:: {C} humor. humoristise:: {I} humoristisch. humor-mybbe:: {SC} gevoel voor humor. hûmos:: {C} gesoes, gesuf. hunbe:: {U} blikken; blik[ken] werpen (kijken). hunbos:: {C} blikvanger. hûnk:: {C} (witte wimpel die tgv koninklijke feestdag samen met de Spok vlag uitgehangen wordt). Hunn:: {F}. Hunne:: {F/J/M}. hûnp:: {C} kind (v eigen ouders); ef efantys, Elsa zetentelira, nert melde ~s: de kinderen die Elsa opvoedt zijn niet van haarzelf/zijn niet haar eigen kinderen. Hunsa:: {F}. Hûnt:: {F}. huos:: {A} het aan banden leggen. Hupermiyftiy:: {F}. Hupla:: {F}. hupp:: {C} klaxon, autotoeter. hups:: {I} hard (materiaal); hard, snel (beweging); hard[op], luid (geluid). hupsare:: {K} harden (staal; kind tegen de kou); versterken (geluid). hupsarer:: {C} geluidsversterker. hupse:: {U} hard/snel/luid zijn; »hups. hupser:: {I} vrolijk. hupserare:: {K} opvrolijken. hupsere:: {U} vrolijk zijn. hups-huron:: {C} hardbloem (L. Scleranthus); belt ~: kleine hardbloem (L. S- polycarpos); portâ ~: eenjarige hardbloem (L. S- annuus); quÿelira ~: overblijvende hardbloem (L. S- perennis). hups'inde:: {C} luidspreker (v radio ed). hupsiy:: {A; mv=enk} hardheid; luidheid. hupskelte:: {C} »hupstkelte. hupspitter:: {C} motorfiets. hupst:: {I} (arch/poe) hard; groot; »hups; »hupster. hupstariy:: {C} luidspreker (v radio ed). hupster:: {I} groot. Hupstera:: {F}. Hupster Âskân:: {W} .Hupster-Bamico-terf:: {W} .Hupsterbergo:: {F}. Hupster-Bergo-covent:: {N} (Erg klooster; gemeente Zekon); .Hupster-Britann:: {G} Groot-Brittannië. hupstere:: {E} groot worden, groter worden, zich vergroten. Hupster Eera-uza:: {C; mv= ..-ûzâ} "Groot Erekruis" (een vd Spok ridderordes). hupstererÿ:: {I} groots. Hupster Gadros:: {N} "Grote Vergadering" (jaarlijkse bijenkomst van alle »domenners); .Hupster-Hurt:: {G} (eilandje in de Hurt-straat); .hupsteriy:: {C} grootte, omvang. Hupster Jakâm:: {G} (vlakte tussen Lamk-gebergte en noordkust v Lomky); .Hupster Ka'en:: {G} (dorp; gemeente Crobela). Hupster-Ka'en:: {N} (station). Hupster Kaltân rifo Gylnâ:: {W} .Hupster Knurfel-mirra:: {W} .Hupster Korda:: {N} (Erg kerk in Amahagge); .Hupster Lirrotiy:: {W} .Hupster Mârket-lirrotiy:: {W} .Hupster Mirra:: {W} .Hupster Nefâr:: {N} "Grote Pretpark" (gebouw met kinderattracties in Amahagge); .hupsteros:: {C} vergroting (v foto). Hupster Plaju:: {W} .Hupster Port-mirra:: {W} .Hupster Port-mirra Opper:: {W} .Hupster Port-mirra Wefot:: {W} .Hupster Port-mirra Zutter-opper:: {W} .Hupster-Racôn-ses:: {G} (meer in district Ales); .Hupster Sagamip:: {N} (boektitel); .hupstertiy:: {C} grootheid (persoon). Hupster-Veemt-korda:: {N} (Erg kerk te Gerfta; gemeente Kruic); .Hupster Vildul:: {G} (dorp; gemeente Zest). Hupster Weg:: {W} .hupster-wiyrk:: {Cid} »wiyrk. Hupster Wÿsÿrs:: {Nmv} "Grote Oorlogen" (??). Hupster-Xeest:: {G} (waterval in de Trendon; gemeente Trendon); .hupsterzerfi:: {C} vergrootglas. hupstkelte:: |..sk..| (= hupskelte) {C} hereboer, rijke boer. Hupstre Mercadhe:: {W} .Huragge:: {G} (dorp; gemeente Trejasu); »•hagge. hûrdel:: {C} horde (in sport; ook fig); ef putte eft ~: een horde nemen (lett/fig); ef merater-hûrdels lóf 400m: de 400 m horden voor mannen; groft remarcôsta melde eft ~ Hurdjergtjáñg:: {F} (Gar). hurdog:: {C} hoofdstad. hurdogâme:: {I} hoofdstedelijk, hoofdstad•. Hurdog-flipflor:: {N} "Hoofdstad-schouwburg" (in Hirdo); ; (DOM 208).huresent:: {I} gelukkig, voorspoedig. Huresent Moplariy:: {N} "Geluk bij een Ongeluk" (omstreden actie van TelCôm om abonnees voor een mobiele telefoon te werven); .Hurfiy:: {F/J}. Hurgrône:: {F}. huron:: {C} bloem. Huron:: {F/J}. Huron-I-sentraliy:: {N} (elektriciteitscentrale; gemeente Akom); .Huron II-ex ef Jagt-poh:: {N} "Jachttocht van Huron II" (naam vd allereerste »Sailka, gehouden in 1924). Huron II-môbâriy:: {N} (monument; in Hirdo); .Huron III-lirrotiy:: {W} .Hurona:: {M}. huron-acÿr:: {C} bloembol. huron-acÿr-agen:: {C} bollenveld. Huron-eksposiseert:: {N} "Huron-tentoonstellingsgebouw" (in Amahagge); .Huron-flipflor:: {N} "Huron-schouwburg" (in Amahagge); .Huron Herco II-môbâriy:: {N} (monument; gemeente Iba); .Huron Herco III-môbâriy:: {N} (monument tussen Malo en Extuomiy; gemeente Hier); ; (DOM 157).Huron-Herco-klemk:: {N} (»klemk; gemeente Pogalo-sÿrt); .Huron-Herco-pârc:: {W} .Huron-Herco-pârc-nutter:: {W} .Hûroniy:: {F/J}. huronlâse:: {C} bloembol. Huron-lemnâs:: {N} (grafheuvel; gemeente Frezzet); .Huron-lirrotiy:: {W} .Huron-môliy:: {G} (»môliy in district Ales); .huron-mûsoll:: {C} boeket, bos bloemen. Huron-pâdra:: {W} .Huron-pârc:: {W} .Huron-Quarderos-klemk:: {N} (»klemk; gemeente Trupiy); .Huron-Seyrt:: {N} (onbewoond museumkasteel; gemeente Crelco); Huron-Seyrt-mirra:: {W} ..huronsót:: {I} gebloemd, bloemrijk, vol bloemen (zowel echte bloemen als afbeelding). Huron-sÿrt:: {G} (stad in Neno). Huron-wuma:: {G} (bosgebied in district Ales); .huron-ÿry:: {C/S} bloemkool. hurrâ:: {!} hoera!. Hurseftâ:: {F}. hurt:: {C} hond (ntr); ef melde eft ~ lef ten/dur trunns: dat is ver gezocht; dat is er met de haren bij gesleept. hurta:: {I} ijlings. hurt-celf:: {C} hondehok. hurte:: {U} opschieten, voortmaken; (arch) zijn tijd goed gebruiken; efficiënt te werk gaan; ef perke ~lira: haast hebben; gress nert perke ~lira: ik heb geen haast. Hurterg:: hurt-ingoch:: {C} hondstong (plant) (L. Cynoglossum officinale). hurtiy:: {I} voortvarend. hurtiy-farte:: {U} aanbenen. hurtiyo:: {C} haast, spoed. hurtiyre:: {U} ~ [beri]: haast hebben; zich haasten [om/met] (met dat wat de infinitief uitdrukt); Elsa ~ beri zôzje ef rapors: Elsa haast zich met het doornemen van het rapport; kirro hurtiyrûs: we moeten ons haasten; »génehe. hurt-jabincos:: {A} hondenbelasting, hondenvergunning (bestaat niet in Spok); .Hurtka:: {N} (autoveer); .Hurt-lemnâs:: {N} (grafheuvel; gemeente Lasy); .hurt-lôc:: hurt-paðegtan:: {C} hondsroos (L. Rosa canina). Hurt-strett:: {G} (brede zeestraat tussen Tigof en Lomky); .Hurt-terf:: {G} (nauwe zeestraat tussen Hurt-eilanden en noordkust v Kina, bij Lasy); .hurt-trunn:: {C} kamgras (L. Cynosurus cristatus). Hurt ur Blof:: {N} (camping); .hurt-vjoly:: {C} hondsviooltje (L. Viola canina). Hurt-weg:: {W} .huru:: {C} boze geest. huru-larder:: {C} bârÿr ~: blauwe knoop (plant) (L. Succisa pratensis). hûrxy:: {SC} afleiding (geestelijk). hûs:: {vdw} »hue. hûšat:: {Aef} aanwezigheid. hûšat:: {I} (Erg: die aanwezig zou kunnen zijn, wiens aanwezigheid alom gevoeld wordt (maar er niet is)); lóf ef terrafanos ef poirdÿf follus melda ~: tijdens de begrafenis hadden de aanwezigen het gevoel dat [de geest van] de overleden vader onder hen verkeerde (een gevoel dat in de Ergemip beschreven staat). hûšatare:: {K} beschikbaar stellen. hûšataros:: {A} beschikbaarstelling. hûšate:: {U} beschikbaar zijn. Husater:: {F}. hûšatiy:: {I} beschikbaar. hûšatos:: {A} beschikbaarheid, het beschikbaar zijn. Huser:: {F}. husof:: {C} kasteel, slot, burcht. Husof:: {F}. husofater:: {C} kasteelheer. Husofater:: {F}. Husof-gÿrt:: {G} (dorp; gemeente Zelzakiy). Husof-krum:: {W} .Husofmirra:: {G} (dorp; gemeente Tina). Husof-pât:: {W} .Husof-siyclo:: {W} .Husof-weg:: {W} .hušor:: {vdw} »huzve. huss:: Hûss:: {F}. Husse:: {J}. hussus:: {mv} (=red); »huss. hûst:: {C} mijn, groeve. Husta:: {G} (stad in Litii). Husta-Atlânto:: {N} (station). hustae:: {K} opgraven, delven. Husta-MG:: {N} (station). hûstano:: {C} mijnschacht. Husta-Nurp:: {N} (station). Husta-Okryrf:: {N} (station). hustaos:: {C} opgraving, delving. Husta-Port:: {N} (station). Hûst-arânka rifo Rifo Diô-Keltiy:: {N} (toeristische spoorlijn bij Blefgrûs, gemeente Jareucâ); .Husta-sentraliy:: {N} (elektriciteitscentrale; gemeente Husta); .hustatiyn:: {S} delfstof. Hûst-museem:: {N} "Mijnmuseum" (bij Mûninû); .Hûst-pât:: {W} .Hûst rifo Rifo Diô-Keltiy:: {N} (afk= HDK) (kolenmijn, gemeente Jareucâ); .hut:: Hûts:: {F}. Huva:: {F/J/M}. huz•:: {wst} »huzve. huzve:: {U; gst= huss; wst= huz•; vdw= hušor} zuchten. huzve-gûfqu:: {C} verzuchting. huzvos:: {C} [ge]zucht. hy:: {C} (dl= Peg) meer, waterbekken. hÿ:: {I} nogmaals, nog een keer, nog eens, nog meer; hÿ! hÿ!: bis! bis! (bij concerten); ~ tims (afk= h/t): meermalen, dikwijls; aftel tu bladide eft ~ bjerr?: wil je nog een pilsje?; ~ tiyns melde: er is meer [aan de hand]; er komt nog wat; dit is nog niet alles; ur folarra ~ gûfqu?: en welke klacht nog meer?; gress tiffe, den do enn Tek méte, tur do enn ~ lomp méte?: ik weet dat hij Tek ontmoet heeft, maar wie heeft hij nog meer ontmoet?. hyber:: {I} stroomopwaarts; ~ helkara ef zeces: bovenstrooms van het dorp. hyber-rivo:: {C} linkeroever (de oever aan je rechterhand als je stroomopwaarts kijkt); »pôx-rivo. hybjare:: {K} betwisten. hybjaros:: {A} betwisting (het strijden over). hybje:: {E; gst= hypp} ~ ûqu: zich verzetten tegen; zich weren tegen; tegenstand bieden aan. hybjen:: {I} weerbaar. hybjeniy:: {A; mv=enk} weerbaarheid. hybjiy:: {I} betwist, omstreden. hybjos:: {A} verzet; onwil. hyc:: hycc:: {C} (bepaald soort houten fluit in Spok). Hyccân:: {F}. hyccmerre:: {U} fluitspelen (ook op andere soorten fluiten dan de hycc). hÿce:: {I} (dl= Liftka) nutteloos. hÿcer:: {C} compensatie. hÿcere:: {K} compenseren. Hydek:: {F}. hyder:: {C} (arch/poe) regel, orde[ning]. Hÿðiyriy-mirra:: {W} .hydra:: {C} mesâ ~: groene hydra (zoetwaterpoliep) (L. Hydra viridissima). hydroclorasitt:: {S} zoutzuur. hydrogena:: {I} van waterstof [gemaakt]; waterstofhoudend. hydrogenym:: {S} waterstof. hydrolise:: {I} hydraulisch. hydrolôiy:: {C} hydrologie. Hydy:: {J/M}. Hyenecce:: {J} (Peg). hÿet:: (= hÿ-wet) {I} herhaaldelijk, telkens. hyfe:: {Upr} ~ tukst: zich voorstaan, trots zijn op. Hyfy:: {F}. hyg:: Hygge:: {J}. hygienn:: {C} hygiëne. hyg-óf:: {S} greppelrus (plant) (L. Juncus bufonius); ~ecÿr frint: moerasdroogbloem (L. Gnaphalium uliginosum). Hÿ Ina:: {N} (titel dichtbundel); .hyjasent:: {C} hyacint (ihb: L. Hyacinthus orientalis hybride). hÿke:: {mv} »hek. hÿkot:: {C} (lett/fig) gestoelte, zetel; (in Peg) kapel (met altaar). Hylah:: {F}. hylde:: {E} op het land werken. hyliy:: {C} hiel (v voet); ladder. hyliy-ârg:: {C} kippenladder (alg: schuin oplopende plank met dwarslatten). Hylkâ:: Hylleka:: {N} (stoomveer); .hylta:: {S} (blauwgrijze, zachte steensoort uit Krappa-gebergte, verwant aan graniet). hylxta:: |X| {C} waterkan. hym:: {C} hymâfost:: {C} volkslied (nationaal). Hymâ-môbâriy:: {N} "Vaderlandsmonument" (bij Turee, voor de omgekomen piloot Peoll Lômbert-Hajegge); ; (DOM 125).Hymâ-preše:: {N} (uitgeverij in Trendon); .Hymm:: {F/J/M}. Hyndy:: {J/M}. •hynne:: {SXimpr} eiland (vrnl in de namen vd kleinere eilanden in de zeestraten tussen de Spok hoofdeilanden); (bijv) Pômânhynne, Côltehynne). hynnere:: {U} op een [klein] eiland wonen. hynnerer:: {C} eilandbewoner (v kleiner eiland); »tohynnÿ. Hynô:: {M}. Hypa:: {F}. Hÿpa:: {F}. Hÿpa-mirra:: {W} .Hypercorrection and standard language in Spocanian cities:: {N} (boektitel); .Hypolyty:: {J} Hypolitus. Hypolyty Gynÿnn-mirra:: {W} (tot sept. 1998 »Korda-mirra); ; (DOM 156).hypp:: {gst} »hybje. hÿqu:: {I} dapper. Hÿr:: {G} (dorp; gemeente Trendon-belt). hyra:: {DT} (positieve tegenstelling) terwijl, maar; ef hurts ~ farte, ef zlakos blacroilóme: een hond loopt, terwijl/maar een slang kruipt; do nert ~ brae crepps, gress lartilóme tevi tem: hij lust geen pannekoeken, maar ik eet ze graag. Hyra:: {J}. Hyra Liskos:: {N} (titel muziekdrama); .hÿrðy:: {C} gast (in restaurant, hotel ed). Hÿrðy-plep:: {W} .hyrgte:: hyrr:: {C} gezang. Hyrre:: {F}. Hÿrs:: {F/J/M}. hÿrsp:: {C} gaspeldoorn (Westengelse soort) (L. Ulex gallii). Hÿrsp-mirra:: {W} .Hysa:: {F/J}. Hysos:: {G} (rivier van Girdes-gebergte naar de Lassos); .Hyss:: {F}. hysterise:: {I} hysterisch. hysteriy:: {C} hysterie. hyt:: {I} (poe) zwaar (v gewicht); »ihyt. hytâc:: {Iid} juist||onjuist; ef ~ faledos lef uss: de juiste beslissing; ef ~ faledot (rs!): de onjuiste beslissing; ef ~ vertaros melde ort do: zijn antwoord is juist; ef ~ vertaros melde ûqu do: zijn antwoord is onjuist. hytâciy:: {Aid; mv=enk} juistheid||onjuistheid; ef falede armt ki ef ~, sem coðare tu-vrôk: beslissen over de juistheid; ef ~ rifo groft eftarselira paine-vrôk: de juistheid van zijn handelen; ef ~ rifo groft paine-vrôkke (rs!): de onjuistheid van zijn handelen; ef kettosz ÿrgefûðe goe tildânelira ~: de gegevens bevatten onjuistheden; er zitten onjuistheden in de gegevens. Hyterf:: {N} (kasteelruïne; gemeente St.Lâ); .Hyterf-mirra:: {W} .Hÿvôc:: {J}. Hyvre:: {M}. hÿ-wet:: {I} »hÿet. Hyzonjiy:: {M} (Gar). HZ:: {afk} »Hirdo Zôšerutts.
|
(ligatuur v HR)) nummer, getal; eup
zâre fes ~ 33: ze woont op nummer 33;
