Het compleetste woordenboek voor de Spokanische taal. Met regelmatige updates en links naar het Spokanisch Archief. |
Woordenboek |
|
Spokaans—Nederlands A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Nederlands—Spokaans A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
| |
•r:: {SX} »•er. R:: {afk} »rût. ra:: {DT} (vormt duratief aspect) gress ÿrôme ~: ik werk (ik heb een baan); do obezjere ~ terat hups ki: hij lacht [altijd] erg luid; hij heeft de gewoonte om erg hard te lachen; (de bijzin-determinanten »4fara en »3zuf eisen soms ra in de bijzin) gress zuf trempe ef mimpit, eup pâttilóme ~: ik lees het boek, terwijl zij zit te breien; gress fara lorertecû nÿf tiyns, gress ÿrômilóme ~: ik kan geen boodschappen doen als (= gedurende de tijd dat) ik werk; »ek. râbabra:: {S} rabarber. râbabriyn:: {C} rabarberstengel. Râbytiy-mirra:: {W}  .râbity:: {C} konijn (mnl/ntr) (L. Oryctolagus cuniculus). râbity-bonarôs:: {Cmv} X-benen. râbiy:: {C} rabbijn. rabost:: {C} vertrek, [grote] kamer. râc:: {C; mv= rec} rek, rooster. râchete:: {U} krassen (v kraai). râchetos:: {C} gekras (geluid v kraai). Racôn-clamiða:: {G} (moeras in district Ales); .Racôn-sesz:: {N} (camping); .raddyf:: {Crs} (alg) strijkbout; soldeerbout; (ihb) lomperd; onbehouwen kerel. râdech:: {I} erbarmelijk, ellendig. râdech-mûle:: {C} hoopje ellende (zielig dier, stervend kind ed). Raðestâ:: {F}. radiše:: {C} radijs[je]. radiyk:: {C} aandoening; eft ~ fes [groft ÿrôste]; eft [ÿrost-]radiyk: een aandoening aan [zijn longen]. râdlare:: {K} (lett) [op]lichten (schip, deksel, lading). raðo:: {C} radio[toestel]. Raðo Gralkrich:: {N} (afk= RG) "Radio Gralkrich" (commerciële radio- en tv-omroep); .raðoâkteff:: {I} radioactief. raðolôiy:: {C} radiologie. raðoptican:: {C} toverlantaarn. Raðo-Televišo-Ququlâ:: {N} (afk= Ratequ) "Radio-Televisie-Vereniging" (landelijke omroepvereniging, geeft het programmablad »Ratequ-tÿden uit; in Hirdo); .raðus:: {C} straal (meetkundig, v cirkel). Radyll:: {G} (dorp; gemeente Empecho). râezjyle:: {K} loochenen. râezjylos:: {A} loochening. râf:: rafanare:: {K} ~ ón/piti: rondvertellen aan. rafane:: {K} ~ ón/piti: vertellen aan. rafe:: {K} acht slaan op. râfe:: {K} rafetiy:: {I} aangekoekt. rafette:: {rs} »rafeo. rafos:: {C} het acht slaan op. râfs:: {S} modder, slijk; ef zérpe mitai ef ~ lestôk rst (2niv): op gespannen voet staan met iemand. râfsôrgt:: {C} giftige knolamaniet (ihb groene knolamaniet: L. Amanita phalloides). râfswik:: |râfsik| {C} modderbad. râftâf:: {C} toestanden; herrie, kabaal. Râfyðe:: {N} (Bergparel-B&B in Quandepâ); .râg:: {C; mv= reg} borstel. Râg:: {G} (dorp; gemeente Ÿno-Zeanu). râgare:: {K} schuieren, borstelen. râge:: {K} [af]borstelen. râgos:: {C} (alg) borstelbeurt; (ihb) pak slaag. râgt:: {I} afkeurenswaardig. Râgt:: {F}. râgta:: {I} kennelijk. râgtage:: {K} (spr) blijken [te zijn]; ef ~: het blijkt zo te zijn; ef ~ ef kâmpaiy: het blijkt de waarheid te zijn; do ~ kinur: hij blijkt ziek [te zijn]. râgtage:: {U} ~ beri: blijken; do ~ beri arfine mas: hij blijkt morgen te komen; Zula ~ beri lelperre eft hurt: Zula blijkt een hond te hebben; ef ~ beri melde ef kâmpaiy: het blijkt de waarheid te zijn. Râgtall:: {G} (dorp; gemeente Fraja). râgte:: {K} laten blijken. Râgtôf:: {F/J/M} (Peg). râgtos:: {A} blijk; côstišerpe-~: blijk van belangstelling; ef kette ef ...-~: blijk geven van .... Râgt-plep:: {W} .râg-zôler:: {C} meriansborstel (vlinder) (L. Dasychira pudibunda). raiy:: {C; rs= ratte} boomtop. Raiy:: {F}. raja:: {C} (dl= Tigof/Lomky) luik (buiten voor de ramen); do zâre lef ilba ~s: hij heeft een bord voor zijn kop. rajiytare:: {K} hopen op; kirro ~ quista wónzol: we hopen op goed weer. rajiyte:: {U} hopen; gress ~, den do arfine mas: ik hoop dat hij morgen komt; gress reppe, ~lira den ...: ik spreek de hoop uit dat .... rajiytos:: {A} hoop, het hopen; ef kette ef ~ ón: zijn hoop vestigen op. râjiytôse:: {I} onverhoopt. Rajysa:: {M}. râk:: {C} Râkala:: {F}. Rakâlle:: {G} (bebost landgoed, beschermd natuurgebied; omgeving Flefumy); .râke:: {K} (vulg) neuken. rakel:: {C} [kachel]pook. Rakel:: Rakett-weg:: {W} .Râkfâr:: {F}. rakk:: {gst} »rakle. rakle:: {K; gst= rakk} [op]porren (v vuur). Râkmta:: {J}. Râkmtiyf:: |M| {G} (dorp; gemeente Cremanu). rako:: râkos:: {C} (vulg) geneuk, neukpartij. râks:: {C} tegenwind. ral:: •-ral:: {SX} (schr) mee•, mede•; (zie de desbetreffende lemma's). rala:: {III} mee, mede; do faletavy ~: hij wil meebeslissen; ~ [miyr groft vômang cÿrtiyr]: mede [dankzij zijn spontane hulp]; (als een ww een vaste samenstelling met ral• kent, is het gebruik vh losse add rala af te raden, bijv ralputte: meenemen, ipv putte rala); (daar het sx •-ral een typische schrijftaalvorm is, kan hiernaast een spreektaalvorm met rala bestaan, bijv vende-ral (schr) = vende rala (spr): meegaan). •-ralaer:: {SX} •genoot; zemperas-~: leeftijdgenoot; stûdere-~: studiegenoot. ralaiy:: {C} (fig) aanhang. ralburgiy:: {C} "trolburger" (specialiteit vd snackbar in Valâgja ef Yryff: broodje warm lamsgehakt met een klodder kruidige appelmoes); (samentrekking v »ratle + »•burgiy); (DOM 145). ralclémate:: {I} medeaansprakelijk. râle:: {U} kletsen, zwetsen. ralfort:: {I} tegenwoordig; »ral. ralfrint:: {C} metgezel. raliy:: {III} eerst; vóór alles; gress chaquintavy ~ piti do: éérst wil ik hem spreken (voordat er andere dingen gebeuren); »bent. râliy:: {I} krols (kat). raliyatjen:: {C} aanhanger (persoon: v leer/religie ed); »ral•. raliye:: {K} aanhangen (v leer/religie ed); »ral•. ralmeldor:: {I} hedendaags (zoals het de afgelopen tijd heeft plaatsgevonden). Ralmoene:: {G} (dorp; gemeente Ðebantiy). Ralmoene-wuma:: {N} (camping); .ralo:: {C} heden (zn); tukst ef ~: tot op heden. Ralo:: {N} (tweemaandelijks postmodern blad over cultuur en kunst); .ralo-neperfecc:: {C} (taalk) onvoltooid tegenwoordige tijd. ralopainn:: {C} (taalk) tegenwoordig deelwoord. ralo-perfecc:: {C} (taalk) voltooid tegenwoordige tijd. râlos:: {C} geklets, gezwets. ralotiy:: {C} (taalk) tegenwoordige tijd, presens. ralpainer:: {C} medeplichtige, handlanger. ralpainiy:: {I} medeplichtig. ralpâsager:: {C} medepassagier. ralpip:: {III} nual; »ral. ralpjôle:: {U} inspraak hebben. ralpjôlos:: {A} inspraak. ralpoirater:: {C} ombudsman. Ralpoirater furt Ðûann-tiyns:: {N} "Ombudsman voor Douanezaken" (instantie te Hoggebim waar ook mensen die buiten Spok wonen terecht kunnen voor kwesties mbt de Spok belastingen); .ralpoirr:: {C} medeleven; lef ~: gecondoleerd; pour condoléance. ralputte:: {K} meenemen. ralsompe:: {K} bijhouden (niet achter raken). ralsompiy:: {I} up-to-date; volgens de laatste stand van zaken. ralveldur:: {C} medemens. ralvende:: {U} ~ ón: meegaan (fig); gress ralventecû ón do fes ef miyprées: ik kan met hem meegaan in de gedachtengang. ralÿrômer:: {C} medewerker. ralzâreldur:: {C} medebewoner. ramâ:: {C} catalogus, register, tabel, lijst, [geordende verzameling van] gegevens; »•ramâ. •ramâ:: (= •amâ) {SX.c > c} catalogus, register, tabel, lijst, [geordende verzameling van] gegevens; (bijv) abeke/abekeramâ: alfabet/alfabetisch register; glyda/glydaramâ: lid/ledenlijst; (na cons volgt •amâ) mimpit/mimpitamâ: boek/boekencatalogus; aderessôs/aderessôsamâ: adres/adressenlijst; »ramâ. ramâos:: {C} bestand, data (verzameling gegevens; ook computerbestand). ramâs:: {Cmv} gegevens; »ramâ. Rames Zjae:: {F}. ramiy:: {C} ramiy-nregtâ:: {Cef} vensterbank (buiten). Ramiy-terf:: {W} .Râmotecc-lirrotiy:: {W} .Rampala-korda:: {N} (Erg kerk in Milbo); .râmpe:: {C} incasseringsvermogen. râmpnére:: {K} bespotten, de draak steken met. râmpnéros:: {C} bespotting. ramuchiytâ:: {S} boekweit (L. Fagopyrum esculentum); (Spok variëteit met lila bloemetjes: L. F- purpureum). rân:: rângere:: |..ÿje| {K} rangeren (v treinen). rângere-disc:: |..ÿje-| {C} draaischijf (om locomotieven te keren). rângere-fradâs:: |..ÿje-| (= rângernolac) {C} rangeerlocomotief. rângernolac:: {C} »rângere-fradâs. rângeros:: {C} het rangeren. Rânhusof:: {G} (dorp; gemeente Mûninû). Ranne:: {F}. rânnregtâ:: {C} »rân-šolg. Râno:: {F/J}. rânógare:: {K} (arch/poe) opjagen, voortjagen; »ÿrrânógare. rânóge:: {U} (arch/poe) voortjagen; »ÿrrânóge. râns:: {C} saus, jus. rân-šolg:: {C} (= rânnregtâ); (bord met 36 velden waarop een soort schaakspel gespeeld wordt); »rân. Rânt:: {F}. rântiy:: {C} slang; slurf; »forântiy. rântiy-rât:: {C} dwergspitsmuis (L. Sorex minutus). rao:: {vdw} »riye. Raoul:: {J} (Fra). rapa:: {C} raap (eetbaar) (L. Brassica rapa napifera). râpet:: {vdw} »raptre. rapeter:: {gst} »raptre. Râpip:: râpoe:: {K; gst= râpot} [ver]bouwen (v gewassen). râpoos:: {C} verbouw, teelt. rapors:: {C} rapport. râpot:: {gst} »râpoe. râps:: {S} koolzaad (L. Brassica napus). rapt•:: {wst} »raptre. raptre:: |ratre| {K; gst= rapeter; wst= rapt•; vdw= râpet} (fig) aantrekken; aanlokken; (v ruzie) aanstoken. raptre-huron:: |ratre-| {C} (fig) trekpleister. raptre-tiyn |ratre-|:: {C} attractie. raptroiy:: |ratr..| {I} aanlokkelijk. raptros:: |ratr..| {A} aanlokking. Râpufmtef:: |M| {G} (dorp; gemeente Tacemenu). rarðû:: {S} waterpest (L. Elodea); fyg ~: smalle waterpest (L. E- nuttallii); hupster ~: brede waterpest (L. E- canadensis). rârmta:: |M| {C; rs= ~t} eg (in Peg). rârmtat:: |M| {rs} »rârmta. ras:: {I} scherp, ruw. râs:: {TW} (arch) drie; (nog terug te vinden in »letterâs en »râsen). râsdo:: |..zd..| {S} oogst (gewassen OP het land). râsdo-tork:: |..zd..| {C} "oogstschouw" (geregelde rondgang ve grootgrondbezitter langs zijn akkers om te kijken hoe de gewassen erbij staan). raše:: {K} krabben, krabbelen. râše:: {K} scheren (v baard/schaap); schaven (v hout). râše-âparatâ:: {C} scheerapparaat. râše-brâst:: {C} scherpe fijnstraal (plant) (L. Erigeron acer). râsen:: {TW} dertien; (= râs-en). râšer:: {C} (baard) scheerapparaat; (hout) schaaf. rašes:: {C} klauw (v dier); nietje (in papier). rašes-âparatâ:: {C} nietmachine. rašesmit:: {C} "klauwkamer" (vertrek in gerechtsgebouw waar advocaten onderling of met rechters overleg kunnen plegen). rašes-pâpšérr:: {C} veeldoornige distel (L. Carduus acanthoides). Rasôc:: {afk} »Roefto furt Arânka-stunners een Ôc-côstišerpas. rašonela:: {I} rationeel. rast:: {ZV enk; gnp= ~er; rs= ~e} iemand; do ~er kas kuntiyre: hij heeft iemands jas gestolen; hij heeft de/een jas van iemand gestolen; alt ~ = âlte râst[e]: nog altijd iemand; lelpiru ~: iemand anders. râst:: {ZV} (dl= Ales/Jelafo); »râste. raste:: {ZV} »rast. râste:: {ZV enk; gnp= ~r; rs= râsté} niemand, geen mens; (in spr evtl met extra ontkenning nert); ~ [nert] quistarecû fitaju: niemand kan zoiets goedkeuren; ~r kas menkeratog fes ef tult: niemands jas mag in de gang hangen; niemand mag zijn jas in de gang hangen; Petriy ur ~: niemand behalve/dan Petriy; (samen met ontkenning) iemand: kusami gress zerfe kvâ ~: ik zie hier nooit iemand; âlte ~ = alt rast: nog altijd iemand. râsté:: {rs} »râste. râstel:: {C} hark. râstele:: {K} [aan]harken. raster:: {gnp} »rast. râster:: .Râsters:: {Gmv} (zuidelijke deel v Râsterhynne, waar kegelvormige duintoppen als soldaten in het gelid staan); »râster; (DOM 184-185). râstiym:: {C} nok (v dak); ef farte kaf ef ~: zich laten gaan; zich laten meeslepen; zich niet [kunnen] beheersen. Râstiym:: {N} "Nok" (Bergparel-B&B in Sa Crono); .rastobos:: {C; mv= ~z} bungalow, laag huis zonder verdiepingen. rât:: {C} muis; ef ~ bzaéjer!: klaar is kees!, dat is dat!, die zit!, ziezo! (uitroep na voltooiing v iets). rate:: {K} ef ~ ef wufta: het woord voeren; ef ~ wuftas: een bespreking voeren. Ratequ:: {N} »Raðo-Televišo-Ququlâ. Ratequ TC:: {N} (uitgeverij in Hirdo); .Ratequ-tÿden:: {N} (weekblad met compleet overzicht v alle radio- en TV-programma's); .rater:: {C} mannetje (mnl dier); »Rater. •rater:: {SXimpr.ww > zn} rateriy:: {I} mannelijk. Rater-poentel:: {N} (bekende herberg (17e eeuw), in een bocht vd Grât); (UIS 40; DOM 173).rater-zip:: {C} heren (opschrift op toiletdeur). ratiy:: {C} (alg) honingraat; (ihb) radiator (v auto). ratle:: {C} trol (soort bosgeest in Krappa-gebergte; mensen die in dit gebergte geboren zijn kunnen na jarenlange oefening deze trollen gewaarworden; maar kinderen zijn reeds in staat om de sporen vd trollen te zien, als hun grootmoeder ze dat geleerd heeft; sommige oudere vrouwen stellen zich als "grootmoeder" voor kinderen beschikbaar indien de natuurlijke grootmoeder reeds dood is; in het Krappa-gebergte bestaat daarom het fenomeen v "stiefgrootmoeder", dat door de wet erkend is). Ratle-mirra:: {W} .rât-mifâ:: {C} muizenplaag. Rato:: {F}. ratô:: {C} rede (denkvermogen). ratô-âp:: {I} redelijk. ratô-velp:: {I} redeloos. râts:: {C} rât-sper:: {C} muizenval. ratt:: Rat-terf:: {W} .Raull:: {J} Raoul. Ravaja:: {M}. Raverden:: {F/J} (Peg). râviy:: râx:: {S} (arch; poe) bladertooi, gebladerte. Râx:: {J} Rex. Razo-Rygt-covent:: {N} (Erg klooster, gemeente Andel); .rbi.:: {afk} »rikbi. RC:: {afk} »romise-câtoliyc. RCB:: {afk} »Rutôs-cârtografijâ-Buro. ré:: {C} re (muzieknoot). ré•:: {PXimpr.add > add} ruw, woest, onbewerkt; (bijv) klah/réklah: maagdelijk, onaangeroerd/onbewerkt, ruw; kóf/rékóf: matglanzend/bedekt met aanslag, gecorrodeerd. rea:: {I} buitenissig. réa:: {C; rs= rétt} afstand, verwijdering. Ready:: {N} reâkšo:: {C} reactie. real:: {I} een en al; waarachtig; echt; [daad]werkelijk. Reâlâ:: {F}. Reälâ:: {F} (Peg). realisere:: |..ÿje| Reâmehhe:: {F}. Reämehhe:: {F} (Peg). rebbe:: {C} rib (in borstkas); (vlees) ribstuk; kotelet. rebbetiyn:: {C} (vlees) ribstuk, kotelet. rec:: {mv} »râc. réc:: {S} ijs, sneeuw; ijs en sneeuw samen. Recca:: {N} (vrw personificatie vh Noodlot). Recca-missis:: {C; mv= ~a} kleine zadelzwam (L. Polyporus tuberaster). Recca-missisa:: {mv} »Recca-missis. rechâpja:: {C} katwilg (L. Salix viminalis). reche:: {C} blankvoorn (L. Rutilus rutilus). réchiys:: {vdw} »réchiyse. réchiyse:: {K; vdw= réchiys} registreren; aantekenen (v brief). réchiysos:: {C} registratie. recorde:: {K} optekenen; gress ef ~ trâk groft motrikk: ik heb dat uit zijn mond opgetekend. red.:: {afk} »redâkšo; »redâkterr. redâkšo:: {C} (afk= red.) redactie; fes ~ rifo: onder redactie van. redâkšonela:: {I} redactioneel. redâkterr:: {C} (afk= red.) redacteur. Reddenhurst:: {F} (Eng). Red Lion:: |Eng.| {C} (tomatensap met witte sectâ; populair damesdrankje; oorspr een creatie ve barkeeper in het Hilton-hotel in Hirdo, maar sinds de jaren zeventig algemeen geserveerd in Spok bars). Redon-mirra:: {W} .redukšo:: {C} reductie. redukšo-ðÿny:: {C} gereduceerde prijs. reduplisere:: |..ÿje| {K} redupliceren. redupliseros:: {C} reduplicatie. redusere:: |..ÿje| {K} ~ [tukst]: reduceren [tot]; (fig) terugbrengen [tot]. red&yellow:: {N} (aanbieder mobiele telefonie); .reéde:: {U} ~ fes flj: zich ergeren aan iets; ~ piti rst: zich ergeren aan iemand. reédiy:: {I} ergerlijk. reédos:: {C} ergernis. Reees-fonis:: {G} (inham in westkust v Liftka, op de grens v Ales en Jelafo bij Fonistâ, ook Fu-fonis genoemd); .Reekâg:: {F}. reela:: |rewela| {I} reëel. reelâ:: »Reelâ. Reelâ:: {C} (hoofd vd Erg kerk; vgl de paus voor de RK kerk; heeft zijn kantoor in het »Merater-huflif te Lostô en woont in de »Lotândrynne-kents te Jerkô; bij zijn dood komt een ingewikkelde procedure op gang om zijn dood te verkondigen en een nieuwe ~ te kiezen; de 254 »ryltiys moeten elk drie vragen op religieus gebied formuleren, die alle op een geprepareerd lamsvel worden gekalligrafeerd; alle ryltiys moeten daarna alle vragen beantwoorden en degene die dit "examen" het beste volbrengt maakt kans om de nieuwe ~ te worden. De 3 x 254 = 762 lamsvellen zijn op het Lammerenfeest (»Hôjûfos) geprepareerd en worden sinsdien in de kelders vh Merater-huflif bewaard); (UIS 123-124). Reelflite:: {N} (luchtvaartmaatschappij); .Reenðâ:: {F}. Reent-agru:: {G} (bergtop in Azÿ-gebergte; 862 m hoog); .Reentgÿrts:: {G} (dorp; gemeente Leffy); (DOM 101-102). Reent-plâkomÿ:: {N} (spoorwegtunnel bij Plercô); .Reeše:: .Reeše-Kents:: {G} (voormalige Erg commune; gemeente Kruic); .Reešemân:: {F}. Reeše-terf:: {G} (nauwe zeestraat tussen Vlociys en oostkust v Ben bij Mollefin); .Reeše-terf-weg:: {W} .Reeše-weg:: {W} .Reestiy:: {J}. Reexa:: {M}. refe:: {U} fel gloeien. Reference in colloquial Spocanian:: {N} (tijdschriftartikel); .referendym:: {C} referendum, volksstemming (in Spok een gebruikelijk middel voor politieke beslissingen). reff:: {C} schot (wapen, voetbal); eft ~ mip eft nelador quutû: als een donderslag bij heldere hemel. refjéns:: {C} pistool, revolver. reformašo:: {C} hervorming (vrnl religieus). reformer:: {C} protestant (zn: persoon). reformere:: |..ÿje| {K} reformeren. reformeriy:: {I} hervormd, protestant (bv). reformer-korda:: {C} protestantisme. reformesmiy:: {C} reformisme (streven naar hervorming). refos:: {C} felle [vuur]gloed. réfs:: {C} (pop) microfoon; »rélvâs. Refsâf:: {F}. Refsâf Brÿr:: {F}. Refsâfmonne-esterulâr:: {N} (onderaardse vluchtgang); .reftâmlek:: {S} [bus]kruit. reftat:: {C} flits[lamp] (fotografie). réfte:: {U} beslaan (met condens ed). reg:: {mv} »râg. régâl:: {C} panlat. rege:: {U} keffen. rege-chat:: {C} (pej) kefbeest, kefferig hondje. regg:: {gst} »regle. regimiy:: {C} dieet. regina:: {C} (sierplant met grote rode bloemen; het sap uit de bladeren is giftig, vooral als het verdampt na uit een beschadigd blad vrijgekomen te zijn) (L. Regina ocreata). régip:: {Iid} mak, tam||wild; eft ~ belp fes cÿrlôfs: een mak/tam dier; eft ~ belp mip cÿrlôfs: een wild dier; ~ lef miyros: tam, mak; šaðôr-~: wild; niet tam. register:: {C} (orgel/taalk) register; (betalen) kwitantie. Regiys:: {J}. Regiysta:: {M}. reglatjen:: {C} regelaar (persoon die regelt). regle:: {K; gst= regg} regelen. reglefort:: {I} regelmatig (v tijd; niet afwijkend ve regel). regle-ratt:: {C} raad van bestuur. regle-taris:: {C} verkeerstoren (op vliegveld). regliše:: {mv} »regliss. regliss:: {C; mv= regliše} regel, voorschrift. reglisse:: {E} de regels opvolgen. regloe:: {rs} »regloi. regloi:: {C; rs= regloe} regelaar (werktuig). reglos:: {C} regeling. regos:: {C} gekef. régt:: {C} straal. rehabilitašo:: {C} rehabilitatie. rehabilitere:: |..ÿje| {K} rehabiliteren. réjer:: {A; mv=enk} ruwheid, het onbeschaafd zijn (geen manieren kennen en/of geen opvoeding gehad hebben); do lelperre eft hupster ~: hij is erg ongemanierd/ruw/onbehouwen. réjiy:: {I; mv=enk} kaal, onherbergzaam (land). réjiy-tiyn:: {C} kaalheid, onherbergzaamheid (v land). rek:: {C} rekfest:: {I} (lett/fig) onwrikbaar. rekkâta:: {C} gekletter, gerinkel (v aardewerk, glas). rekke:: {K} wrikken, wringen. rekke-mip:: {K} uitwringen. rekkos:: {C} gewrik, gewring. réklah:: {I} onbewerkt, ruw (materiaal/land/hout). réklat:: {C} ruwheid (v onbewerkt materiaal/land/hout). reklâme:: {C} reclame. reklâme-tâx:: {C} "reclamebelasting"; .rékóf:: rékóf-missis:: {C; mv= ~a} kopergroenzwam (L. Stropharia aeruginosa). rékóf-missisa:: {mv} »rékóf-missis. rekomendašo:: {C} aanbeveling, aanprijzing; eft ~ ón rst: een aanbeveling aan iemand. rekomendere:: |..ÿje| {K} aanbevelen, aanprijzen. rekomendere-letra:: |..ÿje-| {C} aanbevelingsbrief; sollicitatiebrief. rekreašo:: {C} recreatie. reks:: {C} reeks, serie. rel:: {C} opstand, opschudding, grote rel (ook politiek). rela:: {I} talrijk. rélâ:: »Reelâ. rélâft:: {C} (alg) vaas (maar NIET voor bloemen). relašo:: {C} relatie. reless:: {C; mv/rsmv= ~es} relais. relesses:: {mv/rsmv} »reless. rélfmit:: {C} [radio-/TV-]studio. reliciy:: {C} relikwie. religišela:: {I} religieus, godsdienstig. Religišela Monys ur Kûra:: {N} (boektitel); ; (DOM 212).religišo:: {C} religie, godsdienst. religišo-kolestiy:: {C} catechisatie. reliy:: {I} opstandig; op rellen belust. rels:: {C} rails (mv); spoorbaan. relsnolac:: {C} spoorrijtuig, spoorwagen. rels-trat:: {C} spoorboom. rels-zeff:: {C} rail, spoorstaaf. reltakô:: {C} fuik; tu tasse fes ef ~: je treft het niet. rélvâs:: {C} rélve:: {U} ~ ón/piti rst furt flj: iemand verwittigen van iets. rélve-knôf:: {I} welbekend. remarce:: {K} opmerken, aanmerken. remarces:: {I} opmerkelijk. remarciy:: {I} nauwlettend; opmerkzaam; oplettend. remarcos:: {C} opmerking. Remiy:: {J} Remi. rémmatân:: {Crs} aftocht; ef kjônde ef ~: de aftocht blazen; »•ân. remp:: {C} [berg]helling (iha steil). Remp:: {F}. rempe:: Remste-Tâgerate TC:: {N} (fabrikant v kauwgom, snoepgoed en chocoladeproducten te Bôrâ); .ren:: {C} »gâm-ren. rén:: {I} wazig. Rena:: {M} Reina. rénâ:: {Cid} goed mens||slecht mens; eft ~ lef eft cubu: een goed mens; eft ~ lef eft fus: een slecht mens; aftel Elsa melde eft ~? - eup lelperre eft hupster cubu: is Elsa een goed of slecht mens? - ze is heel goed. renc:: {gst} »rencle. rencdrôm:: {C} tamboerijn. Renchyter:: {J} (Gar). rencle:: {U; gst= renc} rinkelen. renclos:: {C} gerinkel. renðe:: {C} rund (ntr); (sprkw) do vlemóte ef ~: hij heeft de plaat gepoetst; hij is 'm gesmeerd. Renðe-plep:: {W} .Renðe-sÿrt:: {W} .renðetiyse:: {C} rundvlees. rener:: {C} (lett) schietschijf; (fig) mikpunt; (fig) bertert ~s melde den ...: het gaat te ver om .... réng:: {C} [dek]zeil. Renkvist:: {F} (Zwe). renn:: {I} loef (windzijde). Renn:: {G} Rijn. renndûge:: {U} laveren (schip). Renne:: {J}. Renn-mirra:: {W} .rennovap:: {C} (lett) lagerwal. Reno:: {G} (stad in Munt); (DOM 126-127). Renô:: renôðoh:: {C} schacht; cilinder. Rénoir-mirra:: {W} .rens:: {C} grote boerderij, hoeve. Rens:: {G} (riviertje van Girdes-gebergte naar de Âlfrych); .Rens-Belbes:: {G} (dorp; gemeente Tuûn). Rense:: {J} Rein. Rense-lirrotiy:: {W} .Rense-lofipana:: {N} (paleis in Minde); .Rense Nâgalim-mirra:: {W} .Rense-plep:: {W} .Rens-Fralynn:: {G} (dorp; gemeente Pogalo-sÿrt). Rens-Hâlfûiy:: {G} (dorp; gemeente Quitas-Olas). Rens-Prusot:: {G} (dorp; gemeente Tuûn). Rens-Rensa:: {G} (dorp; gemeente Mont). rente:: rentos:: {A} belijdenis. reo:: {C; rs= rette} maaltijd. Reo:: {G} (stad in Bloi). Reönter:: {F} (Peg). reopat:: {I} draaglijk, te verdragen. reopatre:: {K; gst= reopatt} draaglijk zijn; zich verdragen. reopatt:: {gst} »reopatre. reparašo:: {C} reparatie, herstel; het herstellen. reparere:: |..ÿje| {K} repareren, herstellen. repareros:: {C} (fig) herstel. reparr:: {C} balans (boekhouden). reparr-zemper:: {C} boekjaar. répâxos:: {A} frustratie; wroeging. répe:: {K} repetišo:: {C} repetitie. rep'gress:: {III} wat mij betreft. repir:: {C} (Erg: vrouw die de »merunu ondergaan heeft). répiyt:: {C} kabel. répiyt-lava:: {S} touwlava. répiytnolac:: {C} kabelbaan. rep'kurre:: {I} nert ~: onverklaarbaar. replaše:: {K} ~ ón/tukst (ón is dt/vz): vervangen door. replašo:: {C} vervanging; voorwerp/persoon dat vervangt. replašos:: {C} vervanging, het vervangen. replass:: {C; mv= ~a} vervangingsmiddel, surrogaat. replassa:: {mv} »replass. repôrta:: |repÔrta/repôrtA| {C; mv= ~es} reportage. repôrtaes:: {mv} »repôrta. reppany:: {I} om zo te zeggen, in feite, anders uitgedrukt. reppe:: {K} ~ ón: zeggen tegen. Reppemeeg:: »reppemég. reppemég:: {C} (in Spok: adviserend lichaam binnen de »leblâ ("districtsbestuur"), bestaande uit 8 tot 14 reppers ("adviseurs"), waarvan de »kjelef ("districtsgouverneur") voorzitter is); »repper. reppe-mip:: {K} reppe-rélvâs:: {C} woordvoerder. reppe-tâzjiy:: {K} nazeggen. reppe-tijâ:: {K} afzeggen. reppetjyme:: {K} ~ rst: vragen aan iemand (uitsluitend mondeling). reppos:: {C} het zeggen; gezegde, uitspraak; fara ~: zoals gezegd. reppos-mip:: {A} uitvaardiging. reppos-ral:: {A} medezeggenschap. reppos-tijâ:: {C} afzegging. reprodukšo:: {C} reproductie. reprodusere:: |..ÿje| {K} reproduceren. republicâ:: {C} republiek. Republicâ-lirrotiy:: {W} .republiciy:: {I} republikeins. reputabliy:: {I} gerenommeerd. reputašo:: {C} reputatie. reseda:: {C} [wilde] reseda (L. Reseda lutea). resent:: {I} recent, onlangs. resepp:: {C} recept (spijzen). reserf:: {SC} reserve (voorbehoud). reservašo:: {C} reservering. reservere:: |..ÿje| {K} reserveren. reservere-interupšo:: |..ÿje-| {C} "reserveringsonderbreking" (tijdelijk opzeggen ve telefoonabonnement (bijv tijdens lange vakantie) met de mogelijkheid om het abonnement elk moment weer in te laten gaan; tijdens de periode van opzegging kan de PTT het telefoonnummer voor andere doeleinden gebruiken; deze service is in 1988 afgeschaft). Résidence:: {N} (Bergparel-hotel in Kjoepsÿrt (Quobenta)); .residenšo:: {C} residentie. résk:: {C} windhoos. resmti:: |M| {C; rs= ~t} sloep. resmtit:: |M| {rs} »resmti. RESO:: {afk} »Rifo Ef Ses-Ozzûpiyle. respecc:: {SC} respect. respecciy:: {I} respectvol. respekteffiy:: {I} respectievelijk. respekteramiy:: {I} respectabel. respektere:: |..ÿje| {K} respecteren. respôns:: {SC} verantwoordelijkheid. respônsabiliy:: {I} verantwoordelijk. respônsere:: |..ÿje| {K} verantwoorden. respônseros:: {A} verantwoording; ef qugle ~: verantwoording afleggen. respôns-ral:: {SC} medeverantwoordelijkheid. restânp:: restere:: |..ere/..ÿje| {U} wegblijven. Restôc-fonis:: {G} (lange smalle inham in oostkust v Bloi bij Mânt); .Restôc-fonis-sentraliy:: {N} (elektriciteitscentrale; gemeente Nustiy); .réstyp:: {I} log, plomp. resultât:: {C} resultaat. Resultative and Past Tense:: {N} (tijdschriftartikel); .resultativiy:: {C} (taalk) resultatief. ret:: réteiy:: {A; mv=enk} onbeleefdheid (opmerking, gedrag). retina:: {C} netvlies (oog). rétt:: {rs} »réa. rette:: {rs} »reo. reuniôn:: {IIef} Réunions (bv). Reuniôn:: {G} Réunion. Reuniôna:: {Cef} vrouw van Réunion. Reuniôny:: {Cef} man van Réunion. reva:: {C} Reva-weg:: {W} .reve:: reve-lirrotiy:: {C} schietbaan. Reven:: {G} (stad in Ben). Reven-capû:: .Reven-Klemp:: {N} (station). Reven-Paille:: {G} (stad in Munt). Reven-Sÿrt:: {N} (station). revente:: revente-forts:: {Cmv} fes ~: op gezette tijden. reventos:: {C} terugkeer, terugkomst. revertafiy:: {C} scriptie. reverte:: {K} behandelen. revertos:: {C} behandeling. reve-tijâ:: {K} verschieten (v kruit). reve-tmopiy:: (= reve-vita) {I} pijlsnel, vliegensvlug. Reve-vâliy:: {W} .reve-vita:: {I} »reve-tmopiy. revišonesmiy:: {C} revisionisme (socialistisch streven naar Evolutie, geen REvolutie). revolušo:: {C} revolutie (vrnl politiek). révondrû:: {I} agressief. revu:: {C} revu. revuse:: {K} weigeren, afwijzen; afslaan (v verzoek). revuse:: {U} ~ beri: weigeren te; geen zin hebben om te. revusos:: {A} weigering, afwijzing. rexu:: {I} nalatig. rexûe:: {Krs} afwijzen. rexuiy:: {A; mv=enk; rs= rexute} nalatigheid. rexute:: {rs} »rexuiy. réze:: {U} vrijen; ef ~ ja ef dândeljons: een potje vrijen. ri•:: {PXimpr.add > add} (maakt ve algemene eigenschap een specifiek menselijke eigenschap) (bijv) drôg/ridrôg: somber, donker/pessimistisch; (bij verscheidene woorden komt de ri-loze vorm in het Spok niet [meer] voor) riâst: weemoedig); »ro•. RG:: {afk} »Raðo Gralkrich. riâke:: {K} stamelen (v verlegenheid). riâkos:: {C} gestamel. riâst:: {I} weemoedig. ricin:: {C} wortel (v boom). ricin-ool:: {S} wonderolie. Ricardo:: {J} (Spa). Richard:: {J}. Ricoh:: {J} Richard. riðât:: {C} houweel, hak. riðe:: riðos:: {C} gehak, gehouw; knoeiwerk. Riðôs:: {F}. ri'ef:: {VZ} (betrekking) per, à (per stuk); ef melde dur herco ~ tiyn: het kost drie herco per stuk; 5 tiyns ~ 3 herco: 5 stuks à 3 herco; (= »rifo + »ef). Riesling:: |risslin| {F}. •rif:: {SX > c} •maker; •makerij; (bijv) helbi/helbirif: kleding/kleermaker[ij]; (als expliciet uitgedrukt moet worden dat een werkplaats en niet de persoon bedoeld wordt, kan »•âs toegevoegd worden) helbirifâs: kleermakerij; »•riff. rif'al:: {III} (arch/dl= Centraal-Berref) reeds, al. •riff:: {SX > c} (groter dan •rif) •fabriek; (bijv) gaza/gazariff: gas/gasfabriek; helbiriff: kledingfabriek; »•rif. riffare:: {K} vervaardigen, fabriceren. riffaros:: {C} vervaardiging, fabricage. riffe:: {K} riffe-kul:: {C} broeikas. •-riffent:: {SX.c > c} -maker (als beroep); (bijv) must-riffent: schoenmaker. Riffertiy:: {F}. riffiy:: {I} creatief. riffô:: {C; mv= riffós} bron, wel; eft ~ rifo/fân mimðer: (fig) een bron van ellende. riffô-knurfel:: {S} bronwater (ambtelijke term, om expliciet de herkomst aan te duiden); »jatty. riffós:: {mv} »riffô. riffô-šark:: {C} brongebied. rifiy:: {C} (Erg) non. rifiy-almuše:: {mv} »rifiy-almuss. rifiy-almuss:: {C; mv= ..-almuše} kartelblad (plant) (L. Pedicularis). rifo:: {VZ} (betrekking) van; eft monumentos ~ X: een standbeeld van X (in het bezit van X); eft kleter frenvu ~ oto: een nieuw soort auto; eft ðârlotiy ~ pleko: een hoeveelheid zand; (kleinere hoeveelheid uit een grotere) van; dur ~ ef âke efantys: drie van de acht kinderen; dur renðes ur ér boert ~ ef[s]: drie runderen waarvan één koe; »lÿ. Rifo:: (in namen: zie lemma's hieronder). Rifo Âmquff:: {F}. Rifo Berfytu:: {F}. Rifo Capû:: {F}. Rifo Diô:: {F}. Rifo Diôsz:: {F}. Rifo Dreumân:: {F}. Rifo Ducšâ:: {F}. Rifo Ef Ager:: {F}. Rifo Ef Agru:: {F}. Rifo Ef Blufks:: {F}. Rifo Ef Capû:: {F}. Rifo Ef Clamiða:: {F}. Rifo Ef Diôs:: {F}. Rifo Ef Hynne:: {F}. Rifo Ef Jakâm:: {F}. Rifo Ef Knurfel:: {F}. Rifo Ef Kolini:: {F}. Rifo Ef Ljÿniy:: {F}. Rifo Ef Lôbâ:: {F}. Rifo Ef Mergo:: {F}. Rifo Ef Môjôl:: {F}. Rifo Ef Môliy:: {F}. Rifo Ef Môliys:: {F}. Rifo Ef Montrazen:: {F}. Rifo Ef Plaju:: {F}. Rifo Ef Prusot:: {F}. Rifo Ef Quista:: {F}. Rifo Ef Seert:: {F}. Rifo Ef Ses:: {F}. Rifo Ef Sese:: {F}. Rifo Ef Ses-Ozzûpiyle:: {N} (afk= RESO) (rederij, hoofdkantoor in Komy); .Rifo Ef Sluss:: {F}. Rifo Ef Vildul:: {F}. Rifo Ef Vola:: {F}. Rifo Ef Wâljÿ:: {F}. Rifo Ef Weg:: {F}. Rifo Ef Wegh:: {F}. Rifo Ef Zee:: {F}. Rifo Ef Zjol:: {F}. Rifo Feenn tukst Klamitje:: {F}. Rifo Flâgpe:: {F}. Rifo Garos:: {F}. Rifo Gola:: {F}. Rifo Hâpst:: {F}. Rifo Hirdo:: {F}. Rifo Hoggebim:: {F}. Rifo Huis:: {F}. Rifo Iy:: {F}. Rifo Kolini:: {F}. Rifo Kurriy:: {F}. Rifo Lawúbn:: |lâuben| {F}. Rifo Mikkon:: {F}. Rifo Oopariy:: {F}. Rifo Opper:: {F}. Rifo Plajus:: {F}. Rifo Plÿp:: {F}. Rifo Plÿp-Mânes-seert:: {N} (museum in Ef Pârenkiy); ; (DOM 59-60).Rifo Riylmiy:: {F}. Rifo Šark:: {F}. Rifo Sese:: {F}. Rifo Sinto Byron:: {F}. Rifo Troef:: {F}. Rifo Wefot:: {F}. Rifo Wuma:: {F}. Rifo Wumaa:: {F}. Rifo Zaker:: {F}. Rifo Zee:: {F}. Rifo Zûpsz:: {F}. Rifo Zutter:: {F}. rifofel:: {I} fantasierijk (persoon). rifoliy:: rifom:: {C; mv= ~i} bakkebaard. rifomi:: {mv} »rifom. Rifomister:: {F}. Rifom-lirrotiy:: {W} .Rifom-taris:: {N} (toren in Zest); .Rifom-taris-mirra:: {W} .rifonn:: {VZ} .rifonnufire:: {K} afrijden (v erf, pont ed); ef otos ~ ef nûrcus: de auto's rijden de pont af. rifsÿrt:: {C} werkplaats. Rifsÿrt-weg:: {W} .rigt:: {C} recht (zn); rechten[studie]; fest ~: (grondbezit dat kadastraal vastgelegd is; »bârera-rigt. Rigtâ:: {F}. rigtâtatjen:: {C} rechter (zn). rigtâte:: {U} rechtspreken. rigtâté:: {C} rechtspraak; .Rigtâtee-Qudex:: {N} (afk= RiQu) "Wetboek van Rechtspreken" (Spok wetboek); .rigtâtos:: {A} het rechtspreken (dat wat er tijdens de rigtâté gebeurt). rigt-cralove:: {U} voorkomen (voor de rechter verschijnen). rigteér:: {C} proces; ef ciyfe eft ~: een proces voeren. rigter:: {C} rechtsgeleerde, jurist. Rigter:: rigtess:: {SC; mv/rsmv= ~es} rechtvaardigheid. rigtesses:: {mv/rsmv} »rigtess. rigtiô:: (= rigtioh) {I} rechtvaardig. rigtioh:: {I} »rigtiô. rigtiy:: {I} gerechtelijk. rigt-melde-sÿrt:: {C} (afk= rms) domicilie, vaste woonplaats. rigtmittus:: {C} "rechtkamer" (gebouwtje in een dorp waar vroeger recht werd gesproken; benevens een of meer cellen en een vertrek voor de cipier; een nieuwe wet in 1903 bepaalde dat verdachten voortaan naar de rechtbanken in de grote steden moesten, in plaats van dat de rechters naar een ~ in een dorp reisden. Een ~ werd dikwijls verhuurd aan reizigers indien de cellen leeg stonden); (DOM 63-64). Rigtmittus-musém:: {N} (museum in Mittus a/e Fetu); ; (DOM 63-64).rigt-pôr:: {SC} rechtelijke macht. rigtsért:: {C} gerecht, rechtbank; .rigtsÿrt:: {C} rechtszetel (in Spok: gemeente waar een »distrycc-korsamen en een »Stat-buro gevestigd zijn). rija:: {I} (alg) pril; (ihb) vluchtig (oppervlakkig). rijefe:: {U} turen; ef ~ armt eft jakâm/ef zé: turen over een vlakte/de zee. rijes:: {C} aanhangsel, appendix. rijesafiy:: {C} bijblad, bijlage, bijvoegsel. riješare:: {K} zich voegen bij; do ~ ef grup: hij voegt zich bij de groep. riješe:: {K} voegen bij, bijvoegen, aanvoegen; insluiten (in envelop); do ~ gress luft ef grup: hij voegt mij bij de groep. riješer:: {C} (taalk) additief (woordklasse v bv en bw tezamen, in dit woordenboek gemerkt met I, II of III). riješe-tijâ:: {K} wegstoppen. riješos:: {C} bijvoeging; insluiting (in envelop of verpakking); ef bjeltafiy melde fes ef ~: het contract is ingesloten (in een envelop); ef fiysz melde fes ef ~: de schroeven zitten in de verpakking; eft bateriâ melde fes ef ~: een batterij is bijgevoegd. riješos-tijâ:: {C} wegstopping; dat wat weggestopt is. rijess:: {I} bijgesloten; ingesloten; bijgaand. rijôftiy:: {I} met grote opmerkingsgave. rikâf:: {C} vogel (vrw). rikbi:: rikbi-kôbotass:: {C; geen mv} noordwesten; helkara ~ (afk=h/rkk): in het noordwesten, ten noordwesten; A melde rifo B helkara ~ = A melde rifo B h/rkk: A ligt ten noordwesten van B; A h/rkk B: A ten noordwesten van B. rikbite:: {III} rechtsom. Rikdâ-plep:: {W} .rikénn:: {C} herfststorm. Riko:: {J} Richard. Riko Hemmel-Crygte-mirra:: {W} .rikorfiy:: {I} tevergeefs, voor niets. Riko TC:: {N} (kolenmijnbedrijf bij Tufiepo); .rikroe:: {S; rs= ~t} kraaiheide (L. Empetrum nigrum). rikroet:: |..owet| {rs} »rikroe. rilâðiy:: {I} gesteld op comfort. rilâp:: {I} vleiend. rilâpe:: {E} vleien. rilâpos:: {C} vleierij. rilât:: tukst ~ ón (vz-uitdr): ten gerieve van. rilblof:: {C} hobbelpaard (ondanks deze naam heeft een Spok hobbelpaard meestal meer weg ve kameel). rilferdu:: {C} schommelstoel. rilke:: {U} werken; stampen en slingeren tegelijk (schip). rilko:: .rilkoko:: {I} van links naar rechts en weer terug [slingerend]; (=red); »rilko. rilko-kôbotass:: {C; geen mv} zuidwesten; helkara ~ (afk=h/rlk): in het zuidwesten, ten zuidwesten; A melde rifo B helkara ~ = A melde rifo B h/rlk: A ligt ten zuidwesten van B; A h/rlk B: A ten zuidwesten van B. Rilko-kôbotass-eka:: {G} "Zuidwesthoek" (streek langs de Hildi-fonis ten zuiden v Hildi); (DOM 104). rilkote:: {III} linksom. rilkrik:: {C} schommel. rilkrik•:: {wst} »rilkrikbe. rilkrikbe:: {U; gst= rilkrikk; wst= rilkrik•} schommelen (alg); slingeren (schip). rilkrikk:: {gst} »rilkrikbe. ri'main-pérsa:: {C} (afk= /rmp of o/oo) promille; 3 ri'main-pérsa = 3/rmp = 3o/oo; »ri'pérsa); (= »ri'ef + »main-pérsa). rimm:: {C} loop, bedding (v rivier); (sprkw) do ef ~ minkede: hij heeft zijn schaapjes op het droge. Rina:: {M}. Rinâs:: {J} Rinus. rinne:: {K} verdienen. rinne-keldos:: {A} vruchtgebruik. rinne-tâx:: {C} (ong) voorheffing v inkomstenbelasting; .rinnos:: {C} verdienste[n]. rinoserôs:: {C} neushoorn. Rintala-korda:: {N} (Erg kerk bij Tâlbyre, gemeente Amahagge); .Rintala-plep:: {W} .rinuffaloc:: {Crs} omzwerving. Rio:: {G} (dorp; gemeente Floma). Rio-Sinto-Baxa:: {N} (station). riôsta:: {C} kriek, zoete kers (boom) (L. Prunus avium). riôsta-huldu:: {C} kriek, zoete kers (vrucht). Riôsta-mirra:: {W} .Riota:: {G} (dorp; gemeente Mÿnô). ripâlsa:: ripâlsa-missisa:: {mv} »ripâlsa-missis. ripariy:: {C} oeverzwaluw (L. Riparia riparia). Ripau:: {F} (Fra). ri'pérsa:: {C} (afk= /rp of %) procent; 3 ri'pérsa = 3/rp = 3%; 3 ri'pérsas: 3 procenttekens (%%%); (= »ri'ef + »pérsa). ripja:: {C} toom, teugel. ripjakart:: {I} tersluiks. ripje:: {K; gst= ripp} mennen (v dier); »âskân; »dragatjen. ripp:: {gst} »ripje. rippe:: {C} keet, troep, bende. RiQu:: {afk} »Rigtâtee-Qudex. risâne:: {K} opmerken, aanmerken. risânos:: {C} opmerking, aanmerking; ef qugle ~ ón rst frópjÿ flj: iemand opmerkzaam maken op iets. risinar:: {I} voorzichtig (v persoon). risinaâriy:: riskabliy:: {I} riskant. riskašo:: {C} risico; furt sener dres ~/riskaša: voor eigen risico (mv indien gerefereerd wordt aan meerdere personen). riskere:: |..ÿje| {K} riskeren, wagen. rist:: {C} (Oudspok) puntig zwaard; ef ubere ef ~ gâšâ flj: van wal steken over iets (gesprek beginnen); ef stâge lef ~ ur chutân: beslagen ten ijs komen. rit:: {I} machtig, met macht. R.Itchquas Fyljgiy-mirra:: {W} .rites:: {C} ritus, ritueel (zn). ritme:: (= ritmiy) {C} ritme. ritmise:: {I} ritmisch; eft ~ poiros: een saai, regelmatig leven. ritmiy:: {C} »ritme. rits:: {C} scheermes; sikkel. ritsel:: {gst} »ritsle. ritsiy:: {I} vlijmscherp. ritsle:: {U; gst= ritsel} ritselen. ritslos:: {C} geritsel. rits-sgârf:: {I} vlijmscherp. ritt:: rittâtiffug-•:: {PX} snelvoetig; ~-Akills: de snelvoetige Achilles. rittâtiffug-zôler:: {C} tienuursvlinder (L. Spilosoma lubricipeda). ritt-blufk:: {C} rietveld. ritt-ðak:: {C} lisdodde (L. Typha); mintepot ~: grote lisdodde (L. T- latifolia); portâ ~: kleine lisdodde (L. T- angustifolia). ritt-grum:: {S} rietsuiker. rittiy:: {I} rieten, van riet gevlochten. ritt-kles:: {S} rietgras (L. Phalaris arundinacea). Ritt-knô:: {G} (stad in Renô). ritt-prex:: {C} waterral (vogel) (L. Rallus aquaticus). ritt-uas:: {C} rietgans (L. Anser fabalis). rituela:: {I} ritueel (bv), volgens de ritus. Rituzeenûn:: {F}. Rituzeenûn-laboratorym:: {N} (medisch laboratorium in Hirdo); ; (DOM 208).rivef:: {C} stolp. river:: {C} oeverloper (vogel) (L. Actitis hypoleucos). rivo:: {C} oever; (soms) kust; kaf ef ~: aan de oever; ef prusot vende kaf ~: de rivier treedt buiten haar oevers. Rivo:: {F}. rivo-alisma:: {S} grote waterweegbree (L. Alisma plantago-aquatica). Rivo-esterulâr:: {G} (dorp; gemeente Quafaiy). Rivokolini:: {G} (dorp; gemeente Zekon). rivo-kvipp:: {C} oeverpieper (L. Anthus spinoletta). rivo-narân:: {C} kustverdediging; »•ân. Rivoser:: {F}. rixôp:: {C} (alg) waterlelie, plomp; blakker ~: witte waterlelie (L. Nymphaea alba); littit ~: roze waterlelie (L. Nymphaea rubra); kolai ~: gele plomp (L. Nuphar lutea). Riycsa-seert:: {N} (kasteel, tegenwoordig hotel met congrescentrum, gemeente Doe); .Riycsa-seert-mirra:: {W} .riye:: {K; vdw= rao} stevig beetpakken, vastgrijpen. riyf:: {C} rif. riyfain:: {III} altijd, immer; hoe langer hoe meer; ~ hupster terat: steeds groter, hoe langer hoe groter, groter en groter; pert noi ~: lang niet altijd. riyfainin:: {III} (red v riyfain): te allen tijde. riyfamentos:: {III} op elk ogenblik. riyft:: {C} val (om dieren te vangen). riyft-linnos:: {C} strikvraag. Riyft-pât:: {W} .Riyft-weg:: {W} .riygâ:: {C} rand (grens ve vlak); ef ~ rifo ef sÿrt: de rand van de stad. riygt:: {C} pen, pin. riygt-knok:: {C} stekelvarken (L. Hystrix cristata). riyka:: {C} (Spok balspel voor één persoon). riykatjen:: {C} knaagdier. riyke:: {K} knagen [aan]. riykos:: {C} geknaag. riyks:: {S} (ontspanningstherapie waarbij gebruikgemaakt wordt vh balspel »riyka). Riylmiy:: {G} (dorp; gemeente Mequâ). riyn:: riyna:: {I} van garen gemaakt. riynbe:: {K} uithollen. riynbos:: {C} uitholling, het uithollen. riynbosiy:: {C} uitholling, dat wat uitgehold is. riyne:: {S} garen, dun draad. Riynek:: Riyn-eksposiseert:: {N} (tentoonstellingsgebouw in Hirdo); ; (DOM 209).Riynes:: Riyn-lirrotiy:: {W} .riyn-miflif:: {C} patrijspoort. riyn-zlako:: {C} ringslang (L. Natrix natrix). riyos:: {C} stevige greep; mittof plan melde fes ef dÿršen ~ rifo eft quista ôrganisašo: dat plan staat of valt met een goede organisatie (is geheel afhankelijk van). Riyp:: {J}. Riypen:: {M}. riyps:: {I} scherp (pijn, smaak). riypsa:: riysâne:: {K} haken (handwerk). riysânos:: {C} haakwerk. Riysbo:: {G} (stad in Ben). Riystef:: {J}. Riystef Câlmp:: {N} (Bergparel-B&B in Fietso); .riyt:: {C} staaf (NIET v metaal of hout). riyte:: {I} machteloos. riyteiy:: {A; mv=enk} onmacht, machteloosheid. riyts:: {C} (Erg: privilege om handelingen te mogen verrichten die anders voor Erg gelovigen verboden zijn, zoals slachten, vissen, gras maaien, bomen hakken ed). riytsencater:: {C} (persoon die een »riyts ontvangen heeft). riyts-ketter:: {C} (Erg: elke geestelijke die gemachtigd is om het ritueel uit te voeren waarbij iemand een »riyts ontvangt). riyx-daler:: {C} rijksdaalder. rizjômpiy:: {I} zwartgallig. rk.:: {afk} »rikbi. rko.:: {afk} »rilko. rl.:: {afk} »rilko. R/L:: {afk} (= lef ronter »lorerdepecc). RL-bof:: {afk/C} »Riynek-Leerbâ-bof. RM:: {afk} »rutre-mux. rmp:: (= /rmp) {afk} »ri'main-pérsa. rms:: {afk} »rigt-melde-sÿrt. ro:: {C} rouw. ro•:: {PXimpr.add > add} (maakt ve algemene eigenschap een specifiek menselijke eigenschap) (bijv) trân/rotrân: open/openhartig; (bij verscheidene woorden komt de ro-loze vorm in het Spok niet [meer] voor) rofonos: boos); »ri•. rô:: (versterkend element) »ta. Robert:: {J}. robinja:: {C} witte acacia (L. Robinia pseudo-acacia). Robinja-mirra:: {W} .rôbinn:: {C/S} robijn. rôbinna:: {I} robijnen, van robijn gemaakt; met robijnen bezet. Rôbinn-mirra:: {W} .robô:: {C} jurk, japon. roch:: {I} laf (persoon). rocher:: {C} lafaard. rochiy:: {A; mv=enk} lafheid. Rodreg:: {J} Roderik. Rodynn:: {F/J}. roe:: .Roefto furt ef Rÿte, Ripje een Nolce:: {N} (afk= RRRN) "Verbond voor het Rijden, Mennen en Besturen" (organisatie waarbij iedereen aangesloten moet zijn die op de openbare weg een rijdier wil berijden of een bespannen wagen wil besturen; hoofdkantoor in Moques); .Roefto furt Tiynslenkers:: {N} "Verbond voor Vrachtrijders" (organisatie die de belangen van vrachtautochauffeurs en het vrachtverkeer behartigt; hoofdkantoor in Jatty (BF); bijkantoor in Gÿrô); .roe-hûnk:: {C} [rouw]wimpel (donkerbruin: bij Spok vlag tgv koninklijke rouwdag). Roemâ:: {F}. Roemulâ:: {M}. Roëmulle:: {M} (Peg). Roensa:: .Roensa Thyrra-dunjes:: {N} (camping); .Roensa Thyrra-sentraliy:: {N} (elektriciteitscentrale; gemeente Jedenfals); .Roesjô:: {G} (eilandje in de Aflif-straat); .Roesjoh:: {N} (vuurtoren, gemeente Xolestajo); .Roesjôka:: {N} .Roesjo-plep:: {W} .Roetnolac-mirra:: {W} .Roet-pât:: {W} .Roet-plep:: {W} .rôf:: {C} sik (v geit). rofa:: {I; =mt v plâks} [het] minst ver (in afstand); gress zâre ~ rifonn ef port: ik woon het minst ver van de haven [vandaan]; »plâks. rofa•:: {PX.c > c} oranje. rofamindefit:: {I} oranjerood (kleur tussen oranje en rood in). rofaôt-missis:: {C} »rofawôt-missis. rofaôt-missisa:: {mv} »rofawôt-missisa. rofawôt-missis:: (rofaôt-missis) {C; mv= ~a} grote oranje bekerzwam (L. Aleuria aurantia). rofawôt-missisa:: {mv} »rofawôt-missis. rófe:: {K} opensperren. rôfer:: {C} (pop/kindertaal) geit, sik; »rôf. roff:: {S} gloed (oranjekleurig: v vuur, ondergaande zon). roffiy:: {I} oranje. Roffiy Kôbo:: {N} "Oranje Zon" (Bergparel-hotel in Afacha); .roffiy-zelfÿer:: {C} oranjetip (vlinder) (L. Anthocharis cardamines). roffot:: roffottô:: rofómiy:: {I} schaars. rofone:: {U} ~ armt: boos zijn op. rofonomentos:: (= rofonošami) {III} op een ogenblik van boosheid, in het geval van boosheid; ~ do finne beri scemre: als hij boos is begint hij te schreeuwen. rofonos:: {I} boos. rofonošami:: {III} »rofonomentos. rofonoserÿ:: {I} boosaardig. rofonoserÿte:: {SC} boosaardigheid. rofonosiy:: {A; mv=enk} boosheid. rófos:: {C} opensperring, het opensperren. rôft:: {C} scheur. Rôfta Crybbe:: {F}. Rôfta-wuma:: {G} (dicht woud in Renô, gemeente Lâf); .rôftiy:: {I} gescheurd, met scheuren. rófto:: {C} verbond, unie. rôga:: {C} lende. rogân:: {C} flank (militair); »•ân. rôgt:: {C} urn (voor de as ve gecremeerde; wordt vaak in de huismuur van nabestaanden ingemetseld, in tuin begraven of in »torôgtÿ bijgezet). Rôgtiy-ef-Tira-covent:: {N} (Erg klooster, gemeente Milbo); .rôgtiyn:: {C} lendestuk, haas (stuk vlees). rogut:: {C} luifel. Rogut-mirra:: {W} .ro'i:: {C} (bouw) overspanning; spant; (auto ed) kap, dak. Roiée:: {F} (Fra). roit:: roitârc:: {C} kruisboog. roitare:: {K} (lett) overspànnen (ww). roite:: {K; vdw= roit} spannen; ef ~ fes ef ârc, den: op het punt staan om. roitos:: {C} het spannen. roiy:: {C; rs= ~t} boswachter. roiy-domenn:: {C} boswachterij. roiysért:: {C} boswachterswoning. roiyt:: {rs} »roiy. roji:: {C} letter; ef prap gârpje fes ef ~s: zwart op wit staan. roji-sador:: {I} belezen, veel gelezen hebbend (persoon). rojit:: {C} zetwerk (het zetten v boek/krant). rojitafiy:: {C} kopij. rojite:: {K} zetten (letters, krant). rojiter:: {C} letterzetter (beroep). rojite-trijos:: {C} drukproef. rojitos:: {C} zetsel; zetterij. roji-ÿrðagare:: {K} ontcijferen. roji-ÿrðagaros:: {C} ontcijfering. rôket:: {C} [gewone] raket (plant) (L. Sisymbrium officinale). rôkiy:: {C} rock (muziek). rôl:: {C} rol (v toneelstuk). Rolânðe:: {J} Roeland, Roland. Rolane:: {G} (stad in Munt). Rolaver:: {M}. Rolbini:: {F}. rôlclos:: {C} rolgordijn. rôle:: {U} (intrans) rollen; rouleren; ef gumbâl ~ kura ef mirra: de bal rolt over [de] straat. rôle-kaf:: {K} oprollen. rôle-luft:: {K} omslaan, opslaan (mouw, broekspijp). rôle-lugk:: {C} rolluik. rôl-fijânta:: {C} rollade (vlees). roli:: {C} harnas, pantser. roli-belp:: {C} insekt. rolie:: {K} pantseren. rolije:: {E; gst= rolit} van gedachten wisselen. rolijos:: {A} gedachtenwisseling. rolisót:: {I} gepantserd; mateloos. rolit:: {gst} »rolije. rolka:: {C} gierzwaluw (L. Apus apus). rôlnânce:: {K} inwikkelen; (fig) overspóélen. rôlos:: {C} rol (opgerold voorwerp). rôlos-kaf:: {C} het oprollen. Roly:: {J} Roland. Rom:: {G} Rome. roma:: {S} slagroom. Roma:: Roma Leepâv-lirrotiy:: {W} .Roma Leepâv-mirra:: {W} .român:: {C} roman. romaniy:: {I} romaans. Român-plep:: {W} .românstin:: {C} romanschrijver. romântise:: {I} romantisch. romântiyc:: {C} romantiek. romântiycer:: {C} romanticus. romântiyc-plâge:: {K} romantiseren. romântiyc-plâgos:: {A} romantisering. Romariyc:: {J} Romarik. Rom-avenû:: {W} .Romba-avenû:: {W} .Romba-weg:: {W} .Romee:: {J} Romeo; ~ ur Juliy: Romeo en Julia. Rominâstra:: {N} .Rominâstra-zôler:: {C} plakker (vlinder) (L. Lymantria dispar). romise-câtoliyc:: {I} (afk= RC) rooms-katholiek (bv). romise-câtoliycer:: {C} rooms-katholiek (zn: persoon). romise-câtoliysmiy:: {C} rooms-katholicisme. romiy:: {I} Romeins. Romjo:: {J}. rômme:: {S} dreun, eentonig geluid. Rommuâle:: {N} (mnl personificatie vh Bezit). rômpe:: {U} stampen (geluid v machines). rômpos:: {C} gestamp (geluid v machines). Rompt:: {F}. rômtâ:: {S} geroezemoes; (dl= Peg) geroddel, roddelpraat. Romuâle:: {N} (camping); .Romus:: {F/J}. Romus-lofipana:: {N} (paleis in Blort); .romya:: {S; rs= romyte} room. romyare:: {K} afromen. Rômyll:: {J} (Peg). romyte:: {rs} »romya. Rôndâf:: {N} .Rôndâf-styp:: {N} (biermerk uit Oneusÿrt); .rone:: {K} ~ fes: vervangen door. Ronesa:: {J}. roni:: {C} (taalk) voornaamwoord, pronomen. roni-riffe:: {K} pronominaliseren. ronos:: {C} vervanging (wat iets anders vervangt). ronsâ:: {C} (Oostpeg soort slee). ront:: {I} (arch/poe) rond (bv); »ronter 2. rônt:: {C} ronde (zn). ronter:: ronterafiy:: {C} rondschrijven (zn), circulaire. Ronter Ardekir-plep:: {W} .ronter-blotter:: {I} bont en blauw. Ronter-lirrotiy Korda:: {N} (Erg kerk in Amahagge); .Ronter Lirrotiy rifo ef Mipperper:: {W} .Ronter Mârket:: {W} .Ronter-mindistiy:: {N} "Excursiehotel" (eenvoudig hotel bij Manes-Ÿrcas); .ronter-munt-vildul:: {C} gewone morielje (paddestoel) (L. Morchella esculenta). ronternolac:: {C} touringcar. ronteros:: {C} ronding, welving. Ronter Srialyotû-plep:: {W} .rônter-weg:: {C} ringweg (om grote stad, zoals Hirdo). Röntgen-mirra:: {W} .röntgen-nânks:: |rûnt..| {Cmv} röntgenstralen. röntgenolôiy:: |rûnt..| {C} röntgenologie. röntgentâte:: {rs} »röntgentây. röntgentây:: |rûnt..| {C; rs= röntgentâte} röntgenfoto. Rônuh:: {G} (dorp; gemeente Laloje). Ronyla:: {M}. roos:: {C} nijging, buiging. rootamðe:: {K} hunkeren naar. rootamðos:: {A} hunkering. roote:: {K} verrukken, betoveren. rootiy:: {I} verrukkelijk, betoverend. rootos:: {A} verrukking, betovering. ro-painos:: {C} deelneming, rouwbeklag. rópiy:: {C} (trad Spok stijlmiddel: bewuste invoering ve fundamenteel anachronisme, historische onjuistheid of anderszins een fundamenteel detail dat niet overeenkomt met de werkelijkheid of de continuïteit vh verhaal; bijv in een overigens betrouwbare biografie wordt de vrw hoofdpersoon consequent als man beschreven. Rópiys komen veel voor in sages en de Ergemip: dikwijls kloppen de landschapsbeschrijvingen niet met het genoemde gebied of wordt de chronologie v elkaar opvolgende gebeurtenissen geweld aangedaan). ropja:: {S} vocht. ropja-martel:: {I} waterkoud (v weer). ropjare:: {K} bevochtigen. ropje:: {U; gst= ropp} vochtig zijn. ropp:: rôqulos:: {C} (dl= Liftka/Tigof/Lomky) vangst. rôrfer:: {A} gulheid; het royaal-zijn. rôrfiy:: {I} royaal, gul. rôrra:: {C} kunsthandel, galerie; »Rôrra. Rôrra:: {N} (pop benaming voor »Rominâstra). rôry:: rôry-gerlas:: {C} trolleybus; .rôry-knurfel:: {S} oppervlaktewater. rôry-paliy:: {C} telefoonpaal, elektriciteitspaal, (iha) paal met leidingen. rôs:: {C} walrus (L. Trichechus rosmarus). roša:: {I} rossig, roodachtig. Roša:: {M} Roos, Rosa. rosariy:: {C} rozenkrans (gebed). rosbyf:: {S} rosbief. rôsele:: {U} jubelen. Roseline:: {M}. rôselos:: {C} gejubel. rošes:: {C} kopvoorn (L. Leuciscus cephalus); (soms) rietvoorn (L. Scardinius erythrophthalmus). Rosina:: {M}. rosino:: {C} rozijn. rôsiy:: {S} vet (zn). rôsiy-krûgt:: {C} (pej) dik/vies/slordig wijf. rôska:: {C} tros (druiven ed); gelid (rij soldaten). rôskae:: {U} in het gelid staan. rôska-flyddere:: {C} wapendrager (vlinder) (L. Phalera bucephala). rôskaos:: {C} erehaag, erewacht. roskryva:: {C} rozenkrans (ketting); ef sterne ef ~: de rozenkrans bidden. Rössler:: |rûsler| {F}. róst:: {C} vinvis (familie Balaenopteridae). Rôstem Korda:: {N} (Erg kerk in Amahagge); .Rôstem-lirrotiy:: {W} .Rôstem-pât:: {W} .Röstl:: {F} (Dui). Rosy:: {M} Rosa. rôšypje:: {K; gst= rôšypp} betreuren. rôšypjos:: {A} spijt, het betreuren. rôšypp:: {gst} »rôšypje. rot:: {gst} »roe. rôt:: {C; mv= ~a} krukje, laag stoeltje. rót:: {C} trekpaard, werkpaard. rôta:: {mv} »rôt. rotjule:: {K} ontwijken. rotjulole:: {I} te vermijden, vermijdbaar; nert ~: onvermijdelijk. rôtjulôlétt:: {I} onvermijdelijk, onherroepelijk. rotjulos:: {C} (lett) ontwijking. rotjulos:: {A} (fig) ontwijking. rótno:: {C} tenderlocomotief. rótnolac:: {C} [eenvoudige] koets; paard-en-wagen. rotrân:: {I} openhartig (persoon). Rott:: {F}. rotte:: {E} hout vlotten (op rivier). rotter:: {C} [hout]vlotter (op rivier). Rotterdam-mirra:: {W} .rovôn:: {C} lijsterbes (vrucht); »rovôns-vildul. Rovôn-klemk:: {N} (»klemk, gemeente Tuûn); .rovôns-vildul:: {C} [wilde] lijsterbes (boom) (L. Sorbus aucuparia). rovret:: rôvrete:: {I} (dl= Liftka) lastig, stout, ondeugend. rovretora:: {C} (arch/poe) liefde. rovretos:: {A} liefde; ef ~ ump/armt rst: liefde voor iemand; (sprkw) ~z qugle bliynt: liefde maakt blind. rovrétt:: {I} lieflijk. Royal:: {N} (Bergparel-hotel in Quobenta); .Royal Crown:: {N} (Bergparel-hotel in Acaratsa); .roza:: {C} roos (struik; bloem) (L. Rosa); ~ furt Steufima: bosroos (L. Rosa arvensis); »Steufima. Roza-arâbe:: {W} .Roza-hove:: {N} (bewoond kasteel, gemeente Tanbÿr); .Roza-hove-mirra:: {W} .Roza-lirrotiy:: {W} .roza-pârs:: {C} (lett) rozenkrans, krans van rozen. Roza-plep:: {W} .rôzet:: {I} geslepen, listig. róziy:: {I} kostelijk. rozjep:: {C; mv= û~} riem, peddel; stuurwiel; ef ubere ef û~: aan de haal gaan. rozjepe:: {K} [be]sturen (v alle vervoermiddelen, behalve auto). rozjeper:: {C} stuurman, bestuurder (v vervoermiddel, behalve auto); ef veliyter Rozjeper: "de stuurman des mensen" (= God). rozjeplot:: {C} stuurhuis. Rozjep-mirra:: {W} .rozjepstôl:: {C} roeiboot. Rozjepstôl-weg:: {W} .rozûftâ:: {I} bazig. rp:: (= /rp) {afk} »ri'pérsa. RRRN:: {afk} »Roefto furt ef Rÿte, Ripje én Nolce. ru:: {C} (alg) mannelijk zoogdier. ruânda:: {IIef} Rwandees (bv). Ruânda:: {G} Rwanda. Ruândana:: {Cef} Rwandese vrouw. Ruândany:: {Cef} Rwandees (bewoner). ru'ât:: {C} kruin. rucc:: {C; mv= rûcce} [gietijzeren] braadpan (vooral om de »brûe in te bereiden). rûcce:: {mv} »rucc. ruch:: {C} wolkbreuk. rûdâ:: {S} geitenmelk. rûdâ-blarâs:: {S} geitenkaas. rue:: {U} een boer laten; oprispen. ru'eger:: {C} strottehoofd. ru'egg:: {C} strot. ruegte:: {U} kokhalzen. ruelira:: {I} bijkomend (extra). Ru'etteg:: {F}. rufa:: {C} trans, omloop, omgang (v toren); (sprkw) ef omeleche wânta kaf ef ~ dus lango ef stent: hoge bomen vangen veel wind. Rufen:: {J} Rufus. ruff:: {C} ruif, etensbak. Ruffe:: {F/M}. ruggâ:: {C} (dl= Peg) oogster. rugge:: {K} (dl= Peg) oogsten. ruggos:: {C} (dl= Peg) oogst. rûgt:: {C} spektakel. ruinn:: {C} ruïne, bouwval. ruinne:: {K} ruïneren. Ruinn-lirrotiy:: {W} .Ruinn-plep:: {W} .ruinn-pôr:: {I} straatarm. Ruinn-siyclo:: {W} .rujiy:: {C} (alg) zadel; (pop) lift (in auto); ef kette sener ~ ón rst: iemand mogen; goed kunnen opschieten met iemand; gress kette jazy sener ~ ón do: ik mag hem wel. rujiyrif:: {C} zadelmaker. rujiyte:: {K} zadelen. ruk:: {C} kolenhok, houthok. rûk:: {C} wollen vest (met mouwen). rul:: {I} goedgezind; do melde ~ ón gress: hij is mij goedgezind. rûl:: Rull-ur-Efti-klemk:: {N} (»klemk, gemeente Lostô); .rulte:: {U} razen, donderen (hard v trap vallen ed). rultos:: {C} geraas, gedonder; harde val met veel kabaal. rulÿf:: {C} (ong) wentelteefje (in Spok: brood, gedrenkt in eiwit en room, en gebakken; opgediend met jam). rum:: {C} aanleg (v geweer). •rum:: {SX > c/n} (gereduceerde vorm v »rumtra) •monster; (bijv) Selrum: Zoutmonster (legendarisch wezen waarin de bewoners vd Moens-eilanden geloven). rûm:: {S} rum. rumatiyc:: {C} reumatiek. rumatolôiy:: {C} reumatologie. rume:: {K} aanleggen (v geweer). Rumena:: {Cef} Roemeense vrouw. rumeniy:: {IIef; mv=enk} Roemeens (bv). Rumeniy:: {G} Roemenië. Rumeniy-mirra:: {W} .Rumeno:: {Cef} Roemeen. rumenos:: {C} Roemeens (taal). Rumer:: {F}. rumôs:: {C} visgrond. Rumôska:: {N} .Rumôs-xijera:: {G} (dorp; gemeente Trofy). Rumôs-zee:: {G} (zee tussen Berref en Lomky); ; (DOM 158).rumpstjô:: |rumstô| {C} (alg) ruimte; (ihb) armslag, bewegingsruimte. rumpstjy:: |rumsty| {I} ruimtelijk. rumtra:: {C} monster, draak; lelijk ding; vervelend mens. runiy:: {C} runen[schrift]. runiy-roji:: {C} rune[teken]. Rûnka:: {M}. runp:: {C} meerkoet (L. Fulica atra). runt:: {C} einder; strook land in de verte; bomen aan de horizon. ruos:: {C} oprisping, boer. rûp:: {C} kegelrob, grijze zeehond (L. Halichoerus grypus). Rupabe:: rupkaros:: {C} geroep (om iets). rupke:: {K} ~ [ón]: roepen [tegen]; ef telefonos ~: de telefoon rinkelt/gaat; ef ~ furt cÿrtiyr: hulp inroepen; ef ~ kura ef ÿ..os: staan op ..., dreigen te ...; ef pônt ~ kura ef ÿfesbônos: de brug staat op instorten. rupke-drém:: {C} ef arfine kaf eft ~: het komt als geroepen. rupke-fes:: {K} afkondigen, proclameren. rupke-kaf:: rupke-tÿrt:: {K} terugroepen. rupkos:: rupkos-kaf:: {A} oproep, aanroeping. rupkos-tÿrt:: {A} terugroeping. rur:: {C} daklijst. ruralesmiy:: {C} "ruralisme" (bep architectonische stroming, hoogtepunt 1920-1930: de stijl is gebaseerd op de traditionele bouwvormen vh platteland, ihb de boerderijen v Zuid-Liftka). Rurf:: .Rurf-strett:: {G} (water tussen Rurf en oostkust v Bloi bij Nustiy); .rus:: {C} (alg) roes; (pop) brok hasjisch. •rus:: (= •us) {SXimpr.ww > add} (oorspr Peg; het Spok heeft wel de add'n, maar niet de ww'n overgenomen) (bijv) enzolus: beeldschoon; klótarus: klaar, gereed; miterus: bruin; purfillus: verschrikkelijk. rûs:: {S} stof (chemisch). ruša:: {IIef} Russisch (bv). Ruša:: ruše:: {C} ruisvoorn, rietvoorn (L. Scardinius erythrophthalmus). rûse:: {K} verfijnen. Rusen:: {F}. rûsiy:: {I} stoffelijk; ~ supstantiviy: »rûsiyer. rûsiyer:: {C} (taalk) stoffelijk substantief (in Spok taal: alle woorden die in dit woordenboek met S zijn gemerkt; deze hebben geen meervoudsvorm). rûslot:: {C} [zout-/peper-]vaatje (ed). rusos:: {C} Russisch (taal). rûsos:: {C} stofnaam. rûst:: {I} verfijnd; geraffineerd. rustanniy:: {I} (fig) gehard. Rušy:: {Cef} Rus (man uit Rusland). rut:: {C} .ruta:: {C} ruiten (in kaartspel). rutôs:: {C} zee, oceaan. rutôs-âp:: {I} zeewaardig. rutôsâs:: {C} zeevaart. Rutôs-cârtografijâ-Buro:: {N} (afk= RCB) "Zeecartografie-Bureau" (overheidsinstantie die de officiële zeekaarten uitgeeft; in Trofy); .rutôse:: {K} uitspreiden. rutôse-mip:: {K} binnenlopen (v haven). rutôslech:: {C} westenwind; (= »rutôs + »omelech). rutôsos:: {C} uitspreiding. rutôsos-mip:: {C} het binnenlopen (v haven). rutôs-strett:: {C} zeeslag, zeegevecht. Rutôs-vender:: {W} .rut-plônsatjen:: {C} ijsduiker (vogel) (L. Gavia immer). rutracc:: {I} beweeglijk; druk bezig. rutracciy:: {A} beweeglijkheid; mobiliteit (je [kunnen] verplaatsen). rutramiy:: {I} beweegbaar. rutrare:: {K} in beweging zetten. rutre:: {U; gst= rutt} bewegen. rutre-mip:: {U; gst= rutt-mip} uitzetten, uitdijen. rutre-mux:: {C} (afk= RM) gebarentaal. rutros:: {C} beweging. rutros-mip:: {C} uitzetting, uitdijing. rûts:: {C} scheet, wind. rutsót:: {I} geruit. rutt:: rutt-kanas:: {C} baanvak. rutt-mip:: {gst} »rutre-mip. ruttôs:: {C} gevel. ruu:: {I} ruw. ru'ûr:: {C} kreun. ruutiy:: {C} (alg) ruwheid (het niet-glad zijn). ruvaze:: {U} fluisteren, hees spreken (met trillende stembanden). ry:: {III} met plezier, zonder tegenzin. rÿ:: ryare:: {K} opleggen (v schip). ryaros:: {C} oplegging (schip). Ryca-pônt:: {N} (spoorbrug over de Ryca-terf); .Ryca-terf:: {G} (nauwe zeestraat tussen Tuckrâhynne en noordpunt v Neze); .rye:: {K} vastmaken, bevestigen, hechten. ryf:: {C} strook, reep (papier ed). ryfa:: {C} strook, strip (v metaal, plastic ed). Rÿfaet:: {F}. Ryfa-mirra:: {W} .ryff:: {I} gerieflijk, comfortabel. Ryff:: {F}. ryft:: {C} aureool. rÿ-fulf:: {C} reekalf (ntr: jonge ree). Ryfyf:: {J} (Peg). rÿgdiy:: {I} doof. rÿge:: {U} piepen, knarsen (v deur ed). rÿgos:: {C} gepiep, geknars (v deur ed). Rygtâ:: {J}. Rygtâ Môjôl-mirra:: {W} .ryje:: {C} [blauwe] reiger (L. Ardea cinerea). ryje-lirdef:: {I} doodstil. ryje-snebbe:: {C} [presÿr] ~: gewone reigersbek (L. Erodium cicutarium). Ryje-tômp:: {N} (grafheuvel, gemeente Polefi-Jariâlo); .rÿke:: {K} afdragen (v geld). rÿlempare:: {K} vermeerderen, [doen] toenemen. rÿlempe:: {U} aangroeien, toenemen, [zich] vermeerderen. rÿlempelira:: {I} in toenemende mate. rÿlempos:: {C} toename, vermeerdering, aangroeiing. ryltiy:: {C} (Erg) geestelijke (in rang boven de »partes en hoofd ve »ryltiyeren; vgl bisschop; als de »Reelâ overlijdt, worden ook de »suryltiys tijdelijk tot ~ verheven, en zijn er dus geen 40 maar 254 ~s); .ryltiyeren:: {C} (Erg) kerkdistrict (bestuurd door een »ryltiy; vgl bisdom); .ryltiy-rens:: {C} (woning/kantoor vd »ryltiy; vgl bisschoppelijk paleis). Ryma'iy:: {G} (dorp; gemeente Kru). rÿn:: {C} rendier (mnl/ntr) (L. Rangifer tarandus). Ryna:: rynde:: Rÿnert:: {J} Reindert. rÿn-kles:: {S} rendiermos (ihb: L. Cladonia rangiferina). rynn:: {C} (dl= Bloi/Ziyp) het weerzien (zn), ontmoeting (na een lange tijd). Rynne:: {J} Rein. rynnte:: {K} (arch/dl= Tjemp) ontmoeten. Rÿn-pât:: {W} .Rynte:: {J/M}. ryos:: {C} het vastmaken, bevestiging, hechting. ryppel:: {C} flodderjurk, slobberjurk. ryppele:: {U} flodderen, slobberen (v kledingstuk). rÿ-qurter:: {C} wegedoorn (L. Rhamnus catharticus). rÿr:: {I} stoffig. rys:: .ryses:: {III} neerwaarts, omlaag, naar beneden. rysfes:: {VZ} (beweging binnen bep grenzen) beneden in, onder in. ryskaf:: {VZ} (beweging binnen bep grenzen) beneden op, onder op. Ryšo:: {F}. ryt:: {I} mis (niet raak: bij schieten ed). Ryta:: rÿtatjen:: {C} ruiter (als hobby; in vrije tijd). ryte:: {K} bemachtigen. rÿte:: Ryter:: {F}. rÿter:: {C} rytle:: {K; gst= rytt} missen (niet raken: bij schieten ed). rytlos:: {C} misser (schot dat mist). rÿtmešane:: {U} komen aanrijden (te paard). rytmlo:: |M| {C; rs= ~t} overhemd. rytmlot:: |M| {rs} »rytmlo. rÿtômhûls:: {C} rijkleding. rytos:: {A} beginsel; bemachtiging. Rÿtry:: {J}. rytt:: {gst} »rytle. Ryvynn:: {J} (Peg). Ryvynnka:: {N} (stoomschip); .ryve:: {K} rukken [aan]; do ~ ef srialyotû cupp ef pazzosti: hij rukt de struik uit de grond; ef qutser ~ ef cÿrlôfs: de koetsier rukt aan de teugels. ryve-mip:: {K} (lett) uitrukken, rukken uit; do ~ ef srialyotû: hij rukt de struik uit. Rÿvola:: {M}. rÿvors:: {I} opmerkzaam, nauwlettend, oplettend. ryvos:: {C} ruk. ryvos-mip:: {C} (lett) het uitrukken. Ryvos-mirra:: {W} .ryx:: {C} homp; brok brood. ryx-brûe:: {S; rs= ~t} broodpap. ryx-brûet:: {rs} »ryx-brûe. Ryzenne:: {M} (Gar).
|
