Het compleetste
woordenboek voor de
Spokanische taal.
Met regelmatige updates
en links naar het
Spokanisch Archief.

Woordenboek
Spokaans-Nederlands | Nederlands-Spokaans

Home       Legenda       Hoofdmenu SPARC       Taalmenu SPARC

Spokaans—Nederlands     A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Nederlands—Spokaans     A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

    •t::
    1. {SX.ww > gst} (ww met 1 lettergreep, of op •he, •je, •'e en voc + •e) (bijv) pe/pet: heten/heet; wila'e/wilat: vlechten/vlecht; tmâhe/tmât: verhinderen/verhinder; ošoe/ošot: nat zijn/is nat.
    2. {SX.c > rs} (achter •lôiy = "•logie") (bijv) biolôiy/biolôiyt: biologie.
    3. {SX.c > mv} (ipv mv-sx •z indien gevolgd door gen) (bijv) ef keltosz/ef keltoster sgôrts: de boerinnen/de schorten van de boerinnen; ef forsz/ef forstecÿr wekkôsta: de kikkers/het gekwaak van de kikkers.
    T:: {afk} »tôn.
    :: [T] {afk}
    1. »telefonos.
    2. »tóftos.
    ta:: {III}
    1. (spr) daar; zerfe-tûe ta!: kijk daar eens!; »gy.
    2. (samen met vz) ~ ... rô: vlak ..., net ..., onmiddellijk ...; ~ kusamat rô ef sért: vlak naast het huis; ~ zjoba rô ef pazzosti: net/onmiddellijk onder de grond; »tarô.
    ta•:: »ta-
    1. {PX} mis•, mislukt, wan•.
    2. {PXimpr} on•, ont•.
    •ta:: {SX.n > rs} (indien naam op voc eindigt) (bijv) Prio/Priota: (Spok stad); Sâo Paulo/Sâo Paulota.
    tâ:: {C} lei (op dak).
    tabel:: {C} tabel, tafel.
    table:: {C} reep, plak (chocola ed).
    Tacarifyty:: {N} (dienaar v Erget, die over het Noodlot en de Gewetenswroeging beschikt).
    Tacariy-korda:: {N} (Erg kerk in Fonistâ); .
    tâce:: {U} (lett) uitstaan, uitsteken.
    Tacemenu:: {G} (stad in Litii).
    tach:: {C} kei, grote steen.
    tachikonos:: {C} wanbeheer.
    tach-larder:: {C} (pop/pej) lifter.
    Tach-weg:: {W} .
    tacÿrlikfortiy:: {I} ongeregeld.
    tacÿrpôt:: {I} onvoltooid.
    tâde:: {C} sukkel, kluns (onhandig persoon).
    Tadjikistân:: {G} Tadzjikistan.
    TÂEEP:: {afk} »tangodame.
    taeftarse::
    1. {K} doen/laten mislukken; ef menester ~ ef woltosz: de minister doet/laat de onderhandelingen mislukken.
    2. {Upr} mislukken; sena ~ ef woltosz: de onderhandelingen zullen mislukken.
    taeftarsos:: {A} mislukking.
    taexâm:: {C} mislukt examen, examen waarvoor men gezakt is.
    taferelo:: {C} tafereel.
    tafesmanne:: {K} ~ kaf: wijten aan.
    tâff:: {gst} »tâfne.
    taffe:: {Upr} ~ rifo: zich bemoeien met, zich inmengen in.
    taffos:: {C} bemoeiing, bemoeienis, inmenging, tussenkomst.
    Tâfft:: {G} (rivier van Cÿrofly-gebergte naar de Klinnÿr); .
    tâfiy:: {C} ceder, cipres (met schubachtige bladeren); presÿr ~: "Spokanische cipres" (L. Cupressus atlantica).
    tâfiy-junip:: {C} cederhoutboom (L. Juniperus virginiana).
    tâfne:: {K; gst= tâff} (lett) betoveren.
    tâfner:: {C} tovenaar.
    tâfnos:: {A} (lett) betovering.
    tafortâme:: {I} ontijdig.
    tâftola:: {C} (bepaald rijmschema, genoemd naar het Tâftola-klooster bij Afarcal: 4 amfibrachen, 1 jambe, 1 amfibrachus, 1 jambe, dus: –x–||–x–|–x–|–x–|–x||–x–|–x (7 versvoeten); veel gebruikt bij religieuze/bezwerende gedichten met het karakter v spreuken).
    Tâftola-covent:: {N} (Erg klooster; gemeente Afarcal); .
    Tâftola-kôl:: {G} (bergpas in Cÿrofly-gebergte; 522 m hoog); .
    tafysto:: {SC} kwade (zn).
    tâgafiy:: {C} memorandum; officiële nota.
    tâgare:: {K} op de hoogte zijn van, bekend zijn met, afweten van.
    tâge:: {Kpr} zich herinneren.
    tâgerami:: {I} in veel gevallen; ~ oras: in de meeste gevallen.
    Tâgerate:: {F}.
    Tâgerateh:: {F}.
    Tâgerate-Kents:: {G} (voormalige Erg commune; gemeente Daba); .
    Tâgerate-korda:: {N} (Erg kerk in Kurriy); .
    Tâgerate-lirrotiy:: {W} .
    Tâgerate-weg:: {W} .
    tagien::
    1. {Aef} ontrouw (zn).
    2. {I} ontrouw (bv).
    tâgitt:: {I} gewijd.
    taglistipros:: {A} wanverhouding.
    tâgos:: {A} herinnering; ~ cÿrtirelira rst/flj: ter herinnering aan iemand/iets.
    tagrâr:: {C} wanklank.
    tâgt:: {C} hulde; ef qugle ~ ón rst: iemand [in]huldigen.
    tâgtsmurf:: {S} honorarium.
    tahâciy:: {I} vruchteloos.
    ta'i:: {C; rs= tait} glottisslag (letter; in Spok orthografie als intervocalische apostrof voorgesteld, zoals in ta'i).
    tailer:: {C} naaister.
    tait:: {rs} »ta'i.
    Taja:: {M}.
    tâje:: {K; gst= tât} opschikken, opsieren, opsmukken, versieren.
    tajise:: {C} Thais (taal).
    tajiy:: {IIef; mv=enk} Thais (bv).
    Tajiy:: {G} Thailand.
    Tajiyna:: {Cef} Thaise vrouw.
    Tajiyny:: {Cef} Thai, Thaise man.
    tajone:: {U} ~ beri: zouden graag willen (indirecte vraag); kirro ~ beri arfine: wij zouden graag willen komen (= mogen wij komen?).
    tâjos:: {C} opschik, opsmuk, versiering.
    •taju:: {SX.vz} (gereduceerde vorm v fitaju; dl= Zuid-Liftka/Tigof/Lomky) (bijv) kaftaju = kaf fitaju: op zoiets; op iets dergelijks; »fitaju.
    tâk::
    1. {C} duw, stoot; eft ~ rifo ef ryje: een kater (na te veel drank).
    2. {I} benig.
    takâle:: {K} ontsieren.
    takâlos:: {C} ontsiering.
    Tâkbôs:: {F}.
    tâke:: {E} kakelen.
    tâkes:: {C} serpeling (vis) (L. Leuciscus leuciscus).
    Tâkle::
    1. {G} (dorp; gemeente Vega).
    2. {N} (»wegsÿrt langs autoweg M47; gemeente Tosiy); .
    tâkos:: {C} gekakel.
    taksi:: (= taxi |ks|) {C} taxi.
    takuramiypiy:: {I} onnadenkend.
    takûriy:: {A; mv=enk} onkunde.
    talacsiy:: {I} onwettig.
    Tala:: {N} »Tala-ruinn.
    Tala-mirra:: {W} .
    Tala-Ocki:: {N} (camping); .
    Tala-ruinn:: {N} (kasteelruïne aan voet v Krappa-gebergte; gemeente Šerbân); ; (DOM 142).
    talâs:: {C} wansmaak.
    Tâlbyre:: {G} (dorp; gemeente Amahagge).
    Tâlbyre-arâbes-mirra:: {W} .
    Tâldyf-môjôl:: {N} (korenmolen aan de rivier Lajecô; gemeente Ðebantiy); .
    tâle:: {K} voortbewegen, voortduwen, voorttrekken (slee, ploeg).
    talelt:: {I} onvolwassen.
    Tâlfyre:: {F}.
    talje:: {K; gst= tall} (dl= Liftka) gekweekt fruit plukken (in boomgaard).
    taljer:: {C} weligheid.
    taljiy:: {I} welgedaan; welig (vruchtbaar).
    taljos:: {C} (dl= Liftka) pluk van gekweekt fruit (in boomgaard).
    tâlka:: {C} jicht.
    talke:: {K} laten voortgaan.
    tall::
    1. {C} veelvoud; eft ~ kura: een veelvoud van.
    2. {gst} »talje.
    tallare:: {K} vermenigvuldigen (rekenkundig).
    tallaros:: {C} vermenigvuldiging (rekenkundig).
    Tâllde-mirra:: {W} .
    talle::
    1. {K} meer/groter zijn dan (v getallen); sers ~ dur: zes is groter dan drie.
    2. {C} knul, kerel, vent.
    Talle-seert:: {W} .
    tallo:: {C} vissershuis (woning met schuren ed ve vissersfamilie).
    talma:: {C; mv= télmen} lastpost, zeurpiet.
    Tâlmeenhe:: {F}.
    talonn:: {C} talon.
    tâlpiyg:: {S} [laag van] dorre, afgevallen bladeren (in de herfst).
    Tâlp-keldus:: {W} .
    tâlta:: {C} stemming, geestesgesteldheid.
    Tâlteejeh:: {F/J}.
    Talû-helmy:: {G} (grot; gemeente Garos); .
    tam:: {III} (alleen in vragende zin) soms, misschien; aftel tu tiffe do ~?: ken je hem soms?.
    tamabys:: {C} wanklank; valse toon.
    tamarix:: {C} tamarisk (struik) (L. Tamarix anglica).
    tamðe:: {K} koesteren; zorgvuldig bewaren.
    taméte:: {K} mislopen (niet ontmoeten).
    tamipert:: {I} misdeeld.
    Tamis:: {G} Theems.
    tâmla:: {I} (lett) vermolmd; (fig) voos, ongezond, bedorven.
    tâmlek:: {S} poeder; tu nert la'yciye goe ~: je bent geen knip voor je neus waard.
    tâmlekare:: {K} verpulveren; »âše.
    tâmlek-nurp:: {C} korrelhoed (paddestoel) (L. Cystoderma); kolai ~: okergele korrelhoed (L. C- amianthinum); littit ~: vleeskleurige korrelhoed (L. C- carcharias).
    Tâmlek-taris:: {N} "Kruittoren" (toren in Slofaro; tegenwoordig museum); ; (DOM 146).
    tâmp::
    1. {C} (pop) borrel.
    2. {S} stoom, damp.
    tâmpare:: {K} stomen (voedsel gaar stomen; kleding reinigen).
    tâmpe::
    1. {K} (trans) [doen/laten] verdampen; ef kôbo ~ ef knurfel: de zon verdampt het water.
    2. {U} stomen (ontsnappen v stoom); ef fradâs ~lira: de locomotief staat te stomen.
    3. {Upr} (intrans) verdampen; ef knurfel sen ~ vita: het water verdampt snel.
    Tâmpeere:: {F}.
    Tâmp-frintser Ququlâ:: {N} "Vereniging van Stoomvrienden" (in Sinto-Her); .
    tâmpjepse:: {K} destilleren.
    tâmpjepsos:: {C} destillatie.
    tâmpka:: {C} stoomboot, stoomschip.
    Tâmpka-weg:: {W} .
    tâmplot:: {C} stoomketel.
    tâmpnolac:: {C} stoomlocomotief.
    tâmpos:: {C} verdamping.
    tâmpreut:: {C} stoommachine.
    Tâmp-zollos:: {N} "Stoombehoud" (vereniging voor het behoud v stoommachines en stoomlocomotieven; in Nustiy); .
    tamÿre:: {K} vieren (v touw).
    tamÿros:: {C} het vieren, viering (v touw).
    tan::
    1. {C} larve, made.
    2. (= tân) {C} [rivier]monding.
    Tan:: {F}.
    Tan•:: (= Tun•) {PX > n} (vrnl in plaatsnamen langs de noordkusten) (bijv) Tanburo, Tunprest; (de variant Tun• is ontstaan onder invloed vd grote plaats Tunbas, hoewel Tun• in deze naam GEEN px is: »tunbas; »tan.
    tân:: {C} »tan 2.
    Tanasatoriy:: {F}.
    Tanburo:: {G} (stad in Tjemp); (= »tan + »buros); (DOM 82-83).
    Tanburo-MG:: {N} (station).
    Tanburo-Opper:: {N} (station).
    Tanburo Trem-fâgôtexas:: {N} (afk= TTF) (geprivatiseerde trambedrijf in Tanburo); .
    Tanburo-pola:: {W} .
    Tanbÿr::
    1. {G} (stad in Ben).
    2. {N} (luchthaven; gemeente Tanbÿr); .
    Tanbÿr-Ayrport:: {N} (station).
    Tanbÿr-fonis:: {G} (diepe inham in noordpunt v Ben, bij Tanbÿr); .
    Tanbÿr-Grufoci:: {N} (station).
    Tanbÿr-MG:: {N} (station).
    Tanbÿr-Port:: {N} (station).
    Tanbÿr-Tyls:: {N} (station).
    tan-deff:: {I} stokdoof.
    Tanerefoniy:: {G} (stad in Tjemp).
    Tanerefoniyer:: {F}.
    tânesse:: {K} betwisten.
    tânessiy:: {I} betwist, omstreden.
    tânessos:: {C} betwisting; betwist gebied.
    tânesta:: {I} betwistbaar.
    Tanfija:: {G} (dorp; gemeente Ÿrbasâ).
    tangodâm:: {SC} regering, bewind; (in Spok: landsregering, zetelend in Hirdo).
    tangodame:: {U} regeren; ~lira âfry ef esliyn Prinsypps (afk= TÂEEP): regerend volgens de gangbare Principes (afkorting achter de naam vd vorst op Spok munten; tot 1972 betekende TÂEEP: tangodamelira âfry Ergetex ef Probaros ("regerend volgens de wil van Erget"); deze interpretatie was echter voor de Spok katholieken moeilijk te accepteren, en onder druk v minister Sylvest Oqula is de betekenis vd afkorting gewijzigd).
    Tangodâm-lirrotiy:: {W} .
    Tangodâm-plep:: {W} .
    Tangodâm-tÿdens:: {N} "Regeringsberichten" (vgl Staatscourant); .
    tangôrt:: {C} regeerder.
    Tangotseerts:: {Nmv} Regeringsgebouwen (als naam: gebouwencomplex in Amahagge); .
    tangotsért:: {C} regeringsgebouw.
    tangotsÿr:: {C} landelijke hoofdstad (waar de regering zetelt; in Spok: Hirdo; in Nederland: Den Haag, en NIET Amsterdam!).
    Tanhyše:: {G} (dorp; gemeente Leeserf).
    tânk:: {C}
    1. tang (gereedschap).
    2. tank (op rupsbanden).
    tanko:: {C} vijver.
    tanko-krutt:: {C/S} fonteinkruid (L. Potamogeton); plônsor ~: gekroesd fonteinkruid (L. P- crispus); svâmor ~: drijvend fonteinkruid (L. P- natans); xochor ~: "gespleten fonteinkruid" (alleen in sommige vennen op Berref) (L. P- fissilis).
    Tanko-pârc:: {W} .
    Tankô-šark:: {W} .
    Tanko-weg:: {W} .
    Tanleba:: {G} (dorp; gemeente Lift).
    tânnâc:: {!} belachelijk! (uitroep v verontwaardiging).
    tanne:: {I} daarom, om die reden (refereert aan iets dat niet expliciet is genoemd, of reeds veel vroeger in de context voorkwam); »tenne.
    Tanoka:: {N} (autoveer); .
    Tano-Rumôska:: {N} (lichtschip); .
    tânpe::
    1. {K} (lett) [uit zijn handen] laten vallen (per ongeluk/met opzet); do ~ ef mikar vasa: hij laat de kostbare vaas [uit zijn handen] vallen; flj ~ rst: iemand valt van iets; ef zillepip ~ do (= do tasse rifonn ef zillepip): hij valt van het dak (per ongeluk).
    2. {Upr} zich laten vallen (met opzet); do sen ~ rifonn ef zillepip: hij laat zich van het dak vallen.
    Tânsac:: {F}.
    Tanûcs:: {G} (dorp; gemeente Môntariy).
    Tânzana:: {Cef} Tanzaniaanse vrouw.
    tânzaniy:: {IIef; mv=enk} Tanzaniaans (bv).
    Tânzaniy:: {G} Tanzania.
    Tânzano:: {Cef} Tanzaniaan.
    taobléskros:: {A} misvatting, misverstand.
    taocÿrma:: {C} wangedrag.
    ta'ole:: {K} [om]kantelen; wentelen.
    ta'ole-cor:: {K} omhalen (v muur); (fig) omverwerpen (v regering ed).
    ta'oler:: {C} losbol, doordraaier.
    ta'olos:: {C} [om]kanteling; wenteling; ef farte fes ~: aan de zwier zijn; doorzakken.
    tâp:: {C} (afk= tp) (Spok lengtemaat ("vadem"): 1 tâp = 1tp = 1,7414 meter; na 1953 alleen nog in enkele beroepen en bij de spoorwegen); hupster ~ = ca. 1000tp = 1,752 km (tot ca.1650 gebruikt, voordat de »myle algemeen in zwang kwam); .
    tâpa:: {C} knal.
    tapagiyry:: {I} oneerbiedig.
    tapainer:: {C} misdadiger.
    tâpe:: {U} ~ zléf: aan/bij/in elkaar voegen; hecht samenvoegen.
    Tâppeleparr:: {F}.
    tâpre:: {S} stof, tekstiel.
    tâpre-kanas:: {C} coupon (rest stof).
    tâpriy:: {I} stoffen, van stof/tekstiel gemaakt.
    TAQ:: {afk} »Tjel-armtmôquos-qudex.
    taqurubos:: {C} onraad; ef ~ hulle gress: ik bespeur onraad.
    târ:: {S}
    1. (lett) teer, pek; ðÿm ~: gesmeerd; op rolletjes; van een leien dakje;
    2. (fig) tuig, schorem, straatjeugd.
    tareff:: {C} tarief.
    Tarejo:: {G} (stad in Munt).
    Tareut:: {N} (vrw personificatie vd Vrijheid en Vrede).
    Târg:: {G} (dorp; gemeente Mÿnô).
    Tarina:: {G} (stad in Jelafo).
    tarinniy:: {I} onverdiend.
    taris:: {C} toren.
    Taris::
    1. {F}.
    2. {N} (internetprovider); .
    Taris-granôs:: {G} (landgoed tussen Šerbân en de kust, in bezit vh adellijke geslacht Faly Mahôgge); ; (DOM 141-142).
    Taris-helmy:: {N} "Torengrot" (populair restaurant onderin de Dikke Toren te Gret); ; (DOM 168).
    Taris-kolini:: {W} .
    Taris-kryobiy:: {W} .
    Taris-lirrotiy:: {W}
    1. (in Lift); ; (DOM 136).
    2. (elders); .
    Taris-mirra:: {W} .
    taris-pesmlâ:: |M| {C; rs= ~t} torenvalk (L. Falco tinnunculus).
    Taris-ponto:: {G} (dorp; gemeente Lostô).
    taris-pra:: {C} weerhaan, windwijzer op toren.
    Taris-sÿrt:: {W} .
    Taris-terf:: {W} .
    Taris-weg:: {W} .
    Tarisz:: {F}.
    Taris-zerfos:: {N} (»wegsÿrt langs weg 3; gemeente Chorânitt); .
    tariy:: {C} »plâksiy.
    •tariy:: {SX > c} (wat met spreken/horen/geluid te maken heeft) •spreker; (bijv) ja/jatariy: tussen/tolk (lett "tussenspreker"); hups/hupstariy: luid/luidspreker.
    târk:: {I} zelfstandig, zonder verzorgende familie.
    târkiy:: {C} (afk= trk.) weduwe; msj Elsa trk. Metrusse-Heelfer; (indien de vrouw haar eigen achternaam weer voert) msj Elsa Heelfer trk. Metrusse: Mevr. Elsa Metrusse-Heelfer (weduwe vd Heer M.-H.).
    târko:: {C} (afk= trk.) weduwnaar; mrt Petriy Metrusse trk. Heelfer: De Heer Petriy Metrusse-Heelfer (weduwnaar v Mevr. M.-H.).
    tarm:: {C} darm.
    tarô::
    1. {I; vt= danen; ot= wena} naastbijgelegen, in de buurt liggend, dichtbij; ef ~ pônt: de brug vlakbij/hier in de buurt; de naastbijgelegen brug.
    2. {VZ} (plaats) vlakbij, dichtbij; ~ ef pônt: vlakbij de brug; »ta 2.
    tarôe:: {U} dichterbij komen, naderen (terwijl men/het al in de buurt was).
    tarôiy:: {III} ten naaste bij.
    Tarô-Opper:: {G} Nabije Oosten.
    tarovretos:: {A} mislukte liefde ("op de klippen gelopen").
    tarôzerfa:: {I} bijziend, kippig.
    tarôzerfi:: {C} bijziend persoon.
    târp:: {I} gematigd.
    tarpen:: {I} erkentelijk.
    tarpenne:: {K} waarderen.
    tarpennos:: {A} waardering.
    tarpu:: {C} (Erg: iemand die verse levenskracht ontvangen heeft uit de stralen vd [volle] maan).
    tarr:: {I} luid, hard (geluid).
    tarrðe:: {C} boterbloem (L. Ranunculus); riyps ~: scherpe boterbloem (meest algemene soort: L. R- acris); blacroelira ~: kruipende boterbloem (L. R- repens).
    Tarrðes:: {N} "Boterbloemen" (milieuorgansatie; hoofdbureau in Amahagge); .
    tarrzjere:: {U} schaterlachen.
    tarrzjeros:: {C} schaterlach.
    Taru:: {G} (stad in Ziyp).
    tary:: {I} torenhoog, huizenhoog.
    Taryfo'ar:: {F}.
    Tarynne:: {W} .
    •tas:: (= •as) {SX.c > add} (tijdsbepaling; iets geldt in het alg op dat tijdstip) (bijv) kôbotof/kôbotoftas: zondag/'s zondags, zo goed als elke zondag; fittas/fittasas: middag/'s middags, zo goed als elke middag; do lelperre maitas ef mebartof: in mei is hij jarig; (vgl) do prate helkara Frakas fes mai: in mei (eerstvolgende maand mei) vertrekt hij naar Frankrijk.
    tašâ:: {C} kop[je] (in Spok meestal ZONDER oor).
    tašaðôriy:: {I} onnatuurlijk, tegennatuurlijk.
    tasinte:: {K} ontwijden.
    tasintos:: {A} ontwijding.
    tassare:: {U} omvallen.
    tasse::
    1. {K} laten vallen, doen vallen.
    2. {U} vallen; ef ~ fes ef hents rifo: in handen vallen van.
    tasse-kolini:: {C} meteoriet.
    tasselira:: »kalibatse.
    tassjaros:: {C} toeval (v vallende ziekte).
    tassos:: {C} val, het vallen.
    Tâst::
    1. {F}.
    2. {G} (dorp; gemeente Pitu).
    tastânt:: {C} misstand.
    tâstare:: {K} opdoen, oplopen (v ziekte).
    tâstaros:: {C} het opdoen, het oplopen (v ziekte).
    Tâst-belt:: {G} (dorp; gemeente Pitu).
    tâste:: {K} aantasten.
    Tâstô:: {F/J}.
    Tâstô-mirra:: {W} .
    tâstos:: {C} aantasting.
    •tat:: {SX > c} •licht, •lamp, •lantaarn; (bijv) kûfôs/kûfôstat: verkeer/verkeerslicht; pazzo•/pazzotat: grond•/staande lamp.
    tât::
    1. {C} (alg: afgebroken/afgescheurd stukje van iets); (ihb) scherf (glas, aardewerk); snipper (papier); eindje/stukje (touw).
    2. {gst} »tâje.
    tata:: {!} (kindertaal, aanstellerigheid) dag!, hallo! ("doei!").
    tâtare:: {K} versnipperen, in stukjes scheuren.
    •tâte:: {rs} »•tây.
    tatiffe:: {K} miskennen.
    tatiffos:: {A} miskenning.
    tâtiy:: {I} in stukjes gesneden/gehakt (v groente/fruit ed).
    tatiyn:: {A} ef melde eft ~: het is mis; het is mislukt.
    Tatjana:: {J}.
    tâtle:: {E; gst= tâtt} klappen (met handen).
    tâtlep-leptât:: {III} in stukken, in mootjes; do ef kelbra riðe lo ~: hij heeft de tafel in stukken gehakt.
    tâtlos:: {C} [handen]geklap.
    tatokrodurÿ:: {C} (lett) misbaksel, mislukt gebak.
    tâtpiylase:: {K} versnipperen, in stukjes scheuren.
    tâtt:: {gst} »tâtle.
    taty:: {C} (dl= Liftka) wand, muur.
    taubere:: {K} misgrijpen (niet vastgrijpen wat men vastgrijpen wilde); misvangen (v bal ed); ef mâtrôs ef vânts ~ ur tasso vetsotoje: de matroos greep de reling mis en viel overboord; do ~ ef gûmbâl: hij laat de bal gaan; hij mist de bal.
    taubere:: {Upr} (fig) een misgreep doen; dwalen (fout begaan).
    tauberos::
    1. {C} (lett) misgreep (niet vastgrijpen wat men vastgrijpen wilde).
    2. {A} (fig) misgreep, dwaling.
    taufen:: {VG} (positieve toegeving) hoewel, ofschoon, ondanks dat; Elsa paine-ral fes ef Jareucâ-fartos, ~ eup lelperre eft stuke-gelp: Elsa doet mee aan de Jareucâ-loop, hoewel ze haar enkel verzwikt heeft.
    tauneros:: {A} wanbegrip.
    taupsiy:: {I} misdadig.
    taušâmelle:: {K} misbruik maken van, misbruiken.
    taušâmellos:: {A} misbruik.
    tavobar:: {I} mismaakt, misvormd, wanstaltig.
    tavobare:: {K} verminken, misvormen, mismaken.
    tavobaros:: {C} verminking, misvorming, wanstaltigheid.
    tavriy:: {I} mager, schraal, onvruchtbaar.
    Tavry:: {M}.
    Tavryja:: {M}.
    tavyroe:: {I} (arch) aan de hemel.
    Tâ-weg:: {W} .
    tâx:: {C} belasting; rechten (aan de overheid te betalen, voor gebruikte voorzieningen, zoals rioolrechten); .
    Tâx-buro ur Kofano Tiyns:: {N} "Belastingkantoor" (gemeentelijke instelling in Amahagge); .
    tâx-ðobiyre:: {U} ~ kaf flj: belasting heffen op iets; iets belasten.
    tâxeren:: {C} belastingstelsel.
    taxi:: {C} »taksi.
    tâx-inspekterr:: {C} belastinginspecteur; .
    tâx-kafpainos:: {A} belastingverhoging.
    tâxkafter:: {C} belastingplichtige, belastingbetaler.
    tâxo:: {C} tekkel, dashond.
    tâxus:: {C} taxus (boom) (L. Taxus bacata).
    tâxusa:: {S} taxushout.
    tâxusiy:: {I} van taxushout gemaakt.
    tâx-vlazzer:: {C} belastingconsulent.
    •tây:: {SX > c; rs= •tâte} •plaatje, •prentje; (bijv) omâs/omâstây: duisternis/film; priare/priartây: bidden/bidprentje.
    tâzjet::
    1. {Aef} herhaling.
    2. {I} te herhalen, herhaalbaar; voor herhaling vatbaar.
    Tâzjetelders:: {N} (tijdschriftartikel); .
    tâzjiy:: {III} opnieuw.
    TC:: (= ) {afk} (= tuffes »cômpaniy).
    :: {afk} »TC.
    te:: {C} (naam vd letter T).
    te•:: {PX} »te•a.
    te•a:: (= te•e) {PX/SX.zn > add} (plaatsbepalend) op de/het ...; (bijv) weg/tewegga: weg/op de weg; jakâm/tejakâma: veld/op het veld; ef tejakâma hurons: de bloemen op het veld; agen/teagene: akker/op de akker; (te•e is in tegenstelling tot te•a altijd improd, en soms gelexicaliseerd) (bijv) kôbo/tekôboe: zon/in de zon; in het zonlicht: kelbra/tekelbrae: aan tafel (de interpretatie "OP tafel" is dl= Zuid-/Oost-Berref).
    te•e:: {PX/SXimpr.zn} »te•a.
    •te::
    1. {SX.c > rs v mv-sx •z} (bijv) keldusz/kelduste: boerderijen.
    2. {SX.add > ww} (uit add gevormd met pû•iy) (bijv) pûzerfiy/pûzerfiyte: niet kunnende zien, blind/niet kunnen zien, blind zijn; ef 'nin pûzerfiyte: het meisje is niet in staat te zien; het meisje is blind; (vgl) eup nert zerfecû: zij kan niet zien (omdat ze geblinddoekt is, het donker is).
    3. {SXimpr}
      1. {add > ww} (bijv) pijâ/pijate: volkomen, geheel/samenlopen, samenstromen; »•e;
      2. {zn > ww} (bijv) eggo/eggote: echo/echoën; »•e.
    4. {SXimpr.c > ww} (bedekken/aankleden vh lichaamsdeel waarachter •te geplaatst wordt; •te is gereduceerde variant v »tece = doen) (bijv) tiffug/tiffugte: voet/schoenen en/of sokken aantrekken ("de voeten bedekken"); birriy/birriyte: schouder/cape omslaan ("schouders bedekken"); (de ww'n op •te zijn typisch voor het Pegr taalgebied, en worden dan ook als Pegrevismen beschouwd).
    5. {rs} »nâ•e.
    té:: {BT; gnp= ~x; gnz= ~cÿr; rs= ~t[te]; enk-concr; stoff} die, dat; gress trempelira ki ef mimpit, do ~ kette hols ón gress: ik ben het boek aan het lezen, dat hij mij gisteren gegeven heeft; ef tubôs, ~ farte tehaste: de vrouw die op straat loopt; ef tubôs, ~x sour farte tehaste: de vrouw, wier zuster op straat loopt; ef sért buro, ~cÿr zillepip melde rittiy: het huis waarvan het dak (welks dak) van riet was, is afgebrand; ef armâtat, gress treske tét/tétte: het licht dat ik doof.
    teagene:: {I} op de akker.
    teâk:: {OV; enk-concr} een dergelijk, zo'n, zulk een; gress nert trustecû ~ merater: zo'n/een dergelijke man kan ik niet vertrouwen, ~ muts qugle nurp-ÿkatle: zo'n/een dergelijk lawaai veroorzaakt hoofdpijn.
    Tearo:: {G} (stad in Bloi).
    teatriy:: {C} theater.
    Teatriy-lirrotiy:: {W} .
    Teatriy-lurfel:: {N} "Theaterrestaurant"
    1. (internationaal modieus restaurant in een riante serre vh Koninklijk Theater te Hirdo; wordt in de wandeling Tea genoemd); ; (DOM 21).
    2. (gerenommeerd restaurant in Korif); ; (DOM 96).
    Teatriy-mirra:: {W} .
    Teatriy-tofentÿ:: (N) Theaterfestival (algemene benaming voor een jaarlijks terugkerend festival, in veel steden gehouden); .
    Teatriy-weg:: {W} .
    tebbel:: {C} kudde; (oorspr »tobelpÿ); »to•ÿ.
    tebbel-frint:: {C} (fig) kuddedier (persoon).
    tec:: {C} streepje (alg); adertje (bv op insektenvleugel).
    tecc:: {C} hik.
    tecce:: {U} hikken.
    teccos:: {C} gehik.
    tece:: {K} (arch) doen.
    tecše:: {C} tekst.
    Tecše-mirra:: {W} .
    técÿr:: {gnz} »té.
    téðe:: {K; gst= tét} voorzichtig lopen/voortschuifelen langs (smal pad, richel ed).
    Tedor:: {J} Theodor.
    Teecrâ:: {F/M}.
    Teefyre:: {F}.
    Teeglÿc-avenû:: {W} .
    Teenâje:: {F}.
    Teenâje-mirra:: {W} .
    Teengochyve:: {F}.
    Teengochyve-mirra:: {W} .
    Teenn:: {F}.
    Teenngochyve:: {F}.
    Teent:: {G} (stad in Tjemp).
    Teereso::
    1. {F}.
    2. {G} (stad in Ziyp).
    Teerf:: {F}.
    Teezyste:: {F}.
    tef:: {C} (alg) vrouwelijk zoogdier.
    •tef:: {SX.tw > rangtelwoord} •de, •ste; (bijv) ér/értef: een/eerste; âke/âktef: acht/achtste; main-hent-tesentef: 62e.
    •tefa:: {SX.tw > breuk} (bijv) ér ur fârtefa: een-vierde, een kwart; sers ur râsentefa: zes-dertiende [deel].
    tefârx:: {C} brandemmer, blusemmer; (sprkw) stus ÿtinecû eft velp ~, tur trije jazy eft ÿrg tiyn: (je moet moeite doen om iets nuttigs te bereiken; zonder inspanning kom je nergens).
    •teff:: {SXimpr > add} (bij Lat leenwoorden) •tief; (bijv) cônservateff: conservatief.
    teffat:: {C} gezichtsveld; ef lelperre nar ~s: (fig) met oogkleppen op lopen.
    teffe:: {K} (arch/poe/dl= Peg) zien.
    téfira:: {vdw} »téfire.
    téfire:: {K; vdw= téfira} inleggen, inmaken, wecken (v voedsel).
    téfiros:: {C} ingemaakt/geweckt voedsel; ingemaakt fruit.
    Tefyll:: {J} (Peg).
    Tefyllex ef Adegiy:: {N} "De Wijnkelder van Tefyll" (restaurant in Amahagge, beroemd om zijn buitenlandse wijnen); .
    Tefyll-Lariy:: {J}.
    tegnicy:: {C} technicus.
    tegnise:: {I} technisch.
    Tegnise Universitiy:: {N} "Technische Universiteit" (in Hirdo); .
    tegniyc:: {C} techniek.
    Tegniyc-môbâriy:: {N} (monument; gemeente Halefiytjô); .
    tegnologise:: {I} technologisch.
    Tegnologise-museem:: {N} "Technologisch Museum" (in Ies; over techniek in het algemeen, en de technische ontwikkeling in Spok in het bijzonder); .
    tegnolôiy:: {C} technologie.
    tegt:: {C} knie, knik (scherpe bocht).
    tegta:: {!} zit!, ga zitten! (tegen hond).
    tegtare:: {U} op je knieën zitten.
    tegte::
    1. {K} knikken, buigen.
    2. {Upr} een buiging maken.
    tegte-âp:: {I} buigzaam.
    Tegto:: {G} (dorp; gemeente Keunee); (DOM 126-127).
    Tegto-Korda:: {G} (dorp; gemeente Keunee).
    tegtos:: {C} knik, hoekstuk.
    tehaste:: {I} op straat, in de straat.
    tejakâma:: {I} op het veld.
    tejân:: {C} beschaving.
    tejâne:: {K} beschaven.
    téjare:: {K} ontdooien.
    téje:: {U; gst= tét} dooien (weer); smelten (v ijs).
    téje-ponto:: {C} smeltpunt (v ijs).
    Tejho:: |tÿjo| {G} (stad in Jelafo).
    Tejho-Klea:: |tÿjo-| {G} (stad in Jelafo).
    Tejoden:: {F/J} (Peg).
    tejôn:: {C} strik, knoop.
    tejône:: {K} strikken, knopen.
    tejône:: {Upr} ~ fes: verknocht zijn aan.
    tejônfâsto:: {C; mv= ..fâstôe; rsmv= ~tt} draperie, sierkleed.
    tejônfâstôe:: {mv} »tejônfâsto.
    tejônfâstott:: {rsmv} »tejônfâsto.
    téjos:: {S} dooi.
    Tejs:: {G} (rivier van Brâeenc-môliy naar Aflif-straat); .
    tejÿ:: {III} echter.
    tek:: {C} [scheeps]werf.
    Tek:: {M}.
    tekaha:: {I} op/aan de kade.
    tekaréa::
    1. {I} aan boord; ef ~ pâsagers perrse pert: de passagiers aan boord gokken veel.
    2. {VZ}
      1. (plaats) aan boord van; do ÿrôme ~ eft tâmpka: hij werkt aan boord van een stoomschip;
      2. (richting) aan boord van; ef pâsagers vende ~ Prens Lowykka: de passagiers gaan aan boord van de "Prins Lodewijk".
    Tekel:: {J}.
    tekelbrae:: {I} (alg) aan tafel; (dl= Zuid- en Oost-Berref) op tafel; kirro feldre ~: we zitten aan tafel; ef mimpit melde ~: (dl= Zuid-/Oost-Berref) het boek ligt op tafel.
    teklesa:: {I} op het gras.
    tekôboe:: {I} in de zon, in het zonlicht.
    •tel:: {SX > c} (gereduceerde vorm v »hertel) •maand; (bijv) picatel: "ijsmaand" (= 8e maand v Erg tijdrekening).
    telc:: {C} koppel (leren riem).
    TelCôm:: {N} (geprivatiseerde telecommunicatiebedrijf; bestaat sinds 1 april 1998 en is een afsplitsing vd vroegere »PTT).
    TelCôm-seert:: {N} (kantoor voor telefoon, fax, telegrammen, telex en E-mail; heette tot 1 april 1998 »Telegrafos-telefonos-ofiss; (in Hirdo) en »Telefonos-sentrym; (in Amahagge)); ; (DOM 211).
    teldo:: {C} (bep soort kleine zure appel; vrnl in de »brûe gebruikt).
    teldoe:: {U} met een verwrongen gezicht kijken.
    teldo-lâs:: {C} zeer zure smaak.
    teldoos:: {C} verwrongen gezicht, grimas.
    teldo-pâla:: {S} "appeljenever" (Spok drank uit Bloi).
    telebôs:: {C} telefooncel.
    telef:: {C} (pop) telefoon; »telefonos.
    telefonise:: {I} telefonisch.
    telefonos:: {C; mv= ~z} (afk= tf. of [T]) telefoon; ef ~ rupke: de telefoon gaat; rst melde fes ef ~: er is iemand aan de telefoon; ef chaquinde fes ef ~: door de telefoon praten.
    telefonos-hor:: {C} telefoonnummer.
    telefonos-karte:: {C} (alg) telefoonkaart; »Telkart.
    telefonos-lâftos:: {C} telefoondraad, -leiding.
    telefonos-lâftôsta:: {Cmv} (pop/iro) notenbalk (met noten) (5 parallele lijnen; wordt vergeleken met bovengrondse telefoondraden waarop vogels zitten).
    Telefonos-mirra:: {W} .
    telefonos-paliy:: {C} telefoonpaal.
    Telefonos-plep:: {W} .
    Telefonos-sentrym:: {N} (in Amahagge: oude naam voor »TelCôm-seert).
    telefonos-tareff:: {C} telefoontarief.
    Teleft:: {F}.
    telegrafos:: {C; mv= ~z} telegraaf.
    Telegrafos-telefonos-ofiss:: {N} (in Hirdo: oude naam voor »TelCôm-seert).
    telegramos:: {C; mv= ~z} telegram.
    telegramos-pôster:: {C} telegrambesteller.
    telehor:: {C} telefoonnummer.
    telen:: {C} tol (brug, hek ed).
    Telen:: {W} .
    Telen-mirra:: {W} .
    Telen-sÿrt:: {W} .
    telen-tareff:: {C} toltarief.
    teleolôiy:: {C} teleologie.
    Telepôsta:: {N} (landelijk ochtenddagblad); .
    Telepôsta-kabi:: {N} (uitgeverij in Hirdo); .
    teleskopiy:: {C} telescoop.
    televišo:: {C} (afk= TV) televisie.
    telex:: |ks| {C} telex.
    Telf:: {F}.
    Telkart:: {C} telefoonkaart (officiële, door »TelCôm gedeponeerde, naam); »telefonos-karte.
    Tellefôte-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Zekon); .
    télmen:: {mv} »talma.
    telrâs:: {mv} »telriy.
    telriy:: {C; mv= telrâs} schoteltje (onder kopje).
    telrutlek:: {C} grote mantelschelp (L. Pecten maximus); (= »telriy + »mutlek).
    telsen:: {vdw} »telstje.
    telst:: {gst} »telstje.
    telst•:: {wst} »telstje.
    telstje::
    1. {K; gst= telst; wst= telst•; vdw= telsen} (fig) stilstaan bij.
    2. {Kpr; gst= telst; wst= telst•; vdw= telsen} zich realiseren.
    telstjos:: {A} het stilstaan bij (iets); realisering (het zich realiseren).
    tem::
    1. {PV; 1niv-3mv-zkl/stoff/abstr/semc} het, die, zij, hun, hen; Elsa lelperre pert mimpits, tur eup enn ~ trempe kvâ: Elsa heeft veel boeken, maar zij heeft ze nooit gelezen; ~ (= ef pleko) melde ošo: het (= het zand) is nat; »•ex.
    2. {AW; mv-concr/semc/stoff} (neutraal) die, deze; aftel ~ mimpits melde ef viltiy?: zijn deze/die boeken van jou?; ~ vilt mimpits: deze/die boeken van jou.
    tema:: {C} thema.
    temane:: {U} (verbale afleiding v tem 1) ef ~: zij zijn het, dat zijn zij; kult mimpits ~: het/dat zijn onze boeken.
    temiy:: {Cef; mv=enk} (nominalisatie v tem 2) ef ~: deze, die; tu zecofe folarra belt-omis? - gress zecofe ef ~: welke gebakjes wil je? - ik wil deze/die graag; lelmos mindefit mimpits ur ef kolai ~: deze rode boeken en die gele hier/daar.
    temp:: {C} (alg) rug; (ihb) krib (in rivier); ef flectre sener nucer ~ kura flje/rste (rs!): verzot zijn op iets/iemand.
    Temp:: {J}.
    temp•:: {PX.c > c} achter• (aan de achterzijde v gebouw); (bijv) temperat: achterdeur, keukendeur.
    témp:: {C} [sigarette]peukje; stomp[je] (v potlood ed).
    Tempa:: {M}.
    temparâbe:: {C} achtertuin (klein, in stad).
    temperat:: {C} achterdeur, keukendeur (naar buiten toe); (= »temp• + »•erat).
    Tempes-plep:: {W} .
    temp-flectros:: {C} verloop, achteruitgang, verval.
    tempo:: {C} tempo.
    tempruttôs:: {C} achtergevel.
    temp-svimos:: {C} rugzwemmen (zn); ef manne ef ~: rugzwemmen (ww).
    tempte:: {U} (dl= Peg) korte jas aantrekken ("de rug bedekken", dwz een kledingstuk aantrekken dat v achteren dicht en v voren open is); »•te; »tece.
    Temp-weg:: {W} .
    temp-ytiyf:: {C} rugzak.
    Temulle:: {M}.
    ten:: {TW} twee; ~tef aðiyk: voorlaatst.
    Tena:: {M} (eig "het tweede kind").
    Tendâf:: {G} (dorp; gemeente Logono).
    tende:: {K} verkondigen.
    ten-dimenšonalo:: {I} tweedimensionaal.
    tendos:: {C} verkondiging.
    Teneera-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Hajofese); .
    tenerg:: {TW} achtentwintig; ~-ér: negenentwintig; ~-ten: dertig (enz).
    tenhent:: {TW} tien (in samenstellingen wordt de voorkeur aan main gegeven).
    ten-ives-flyddere:: {C} letterpage (vlinder) (L. Strymonidia w-album).
    tenk:: {C} (alg) tank, reservoir; (ihb) [ruimte]capsule.
    ten-kanas:: {I} eft ~ mittus: een tweepersoonskamer; een kamer met twee bedden (in hotel).
    ten-kanasiy:: {I} in DRIEvoud (met 2 kopieën); tweedelig.
    tenke:: {K} tanken (benzine ed).
    Tenkô:: {G} (stad in Bloi).
    Tenkryobiys:: {G} (dorp; gemeente Kwâg).
    ten-marâsiy:: {I} tweekleurig, met twee kleuren.
    tennde:: {C} mestvork.
    tenne:: {I} hierom, om deze reden (refereert aan iets dat onmiddellijk voorafgaand expliciet is genoemd); »tanne.
    tennis:: {C} tennis.
    tennis-blufk:: (= tennis-lirrotiy) {C} tennisbaan.
    tennis-lirrotiy:: {C} »tennis-blufk.
    tennismerre:: {U} tennissen.
    ténoliy:: {I} meewarig.
    tenor:: {C} tenor.
    Tenprusot:: {F}.
    tenrân:: {TW} tweeënzeventig; ~-ér: drieënzeventig (enz); lóf ef ~-zempers: in de jaren zeventig.
    tenrân-tenerg:: {TW} honderd (in samenstellingen wordt pérsa gebruikt).
    tensa:: {TW} twintig (rekenkundig).
    tensce:: {U} hobbelen.
    Tenseerts:: {F}.
    Tense, Mood and Aspect in Spocanian:: {N} (boektitel); .
    tént:: {C} wal, kade.
    tenta:: {I} secundair; op de tweede plaats komend.
    Tenta-jakâm:: {G} (beschermd natuurgebied bij Trobensta); .
    Tentarisz:: {G} (dorp; gemeente Sinto-Oaji-Quzo).
    tentef:: {TW} tweede; »aðiyk; »ten; »•tef.
    Tentef Fabrokiy-mirra Nutter:: {W} .
    Tentef Fabrokiy-mirra Zutter:: {W} .
    Tentef Fabrokiy-pât:: {W} .
    Tentef Huron-plep:: {W} .
    Tentef Krur-mirra:: {W} .
    Tentef Kveer-weg:: {W} .
    Tentef Moeni-weg Nutter:: {W} .
    Tentef Moeni-weg Opper:: {W} .
    Tentef Moeni-weg Wefot:: {W} .
    Tentef Pogalo-mirra:: {W} .
    tentef-poira:: {C} occasion (tweedehandsauto).
    tentef-poira-oto:: {C} occasion (tweedehandsauto).
    Tentef Pola-ovap:: {W} .
    Tentef Pra-weg:: {W} .
    Tentef Siyclo-mirra:: {W} .
    Tentef Stay-mirra:: {W} .
    teologise:: {I} theologisch; ~ instituša: "theologisch instituut" (seminarie); .
    Teologise Instituša rifo Scr. Leo XIII:: {N} "Theologisch Instituut van Z.H. Paus Leo XIII" (grootseminarie in Hildi); .
    teolôiy:: {C} theologie.
    teoretise:: {I} theoretisch.
    teoriy:: {C} theorie.
    tepazzoste:: {III} ter aarde (plaats en richting).
    tepkare:: {K} teisteren.
    tepkaros:: {C} teistering.
    tepke:: {K} klappen (v zweep ed).
    tepkos:: {C} geklap, het klappen (v zweep ed).
    Teplybbe:: {G} (dorp; gemeente Amejo).
    Teplybbe-Krappa:: {N} (station).
    teppe:: {U} trappelen.
    teppos:: {C} getrappel.
    teps:: {C} stand; klasse; rangorde.
    ter•:: {PX} twee•, dubbel•; »ter-.
    •ter:: {SXimpr.vz > add} (bijv) fes/fester: in, binnen/binnenste; ja/jater: tussen/ingeklemd, ertussen; »•iy.
    teracôta::
    1. {Sef} terracotta (zn).
    2. {I} terracotta (bv), van terracotta gemaakt.
    teranty:: {C} tweeling; (= »ter• + »•anty).
    Teranty:: {N} Tweelingen (sterrenbeeld).
    teraputer:: {C} therapeut.
    teraputise:: {I} therapeutisch.
    terat::
    1. {III} (samen met ki: versterkende bepaling bij add) heel, erg; eft ~ graviy ki moplariy: een heel ernstig ongeluk; eup melde ~ slamestiy ki: ze is erg beleefd; (terat is minder sterk dan oras).
    2. {DT} (achter [geverbaliseerd] add: drukt vt uit) ef hordâ ~ hurons: de mooiere bloemen; vilt mirs melde mintepot ~ dus ef kostiy: jouw haar is langer dan het mijne; groft oto hordâe ~ dus ef kostiy: zijn auto is mooier dan de mijne; ef blof kinurare ~: het paard wordt zieker (was al ziek; vgl: ef blof kinurare: het paard wordt ziek); X ~ dus Y oiba: eerder/meer X dan Y; do melde fâkomm ~ dus habilem oiba: hij is meer/eerder gemeen dan handig; dena oto ufire vita ~ dus ûma oiba: deze auto rijdt meer/eerder snel dan comfortabel.
    terbonariy:: {I} tweebenig.
    terdatjen:: {C} teller (persoon die telt).
    terde:: {K} tellen.
    terder:: {C} (taalk) telwoord; (apparaat) teller, meter.
    terde-roji:: {C} cijfer.
    terdos:: {C} telling.
    tére:: {U} ontbinden, rotten.
    tére-chént:: {C} bârÿr ~: grote paarse ridderzwam (L. Lepista nuda).
    terf:: {C} (alg) steeg, straatje; (ihb) nauwe zeestraat (zoals de »Lešô-terf tussen de eilandjes Râsterhynne en Ÿrlešô).
    Terf blef ef Korda:: {W} .
    terfarter:: {C} dubbelganger.
    terfrenvuiy:: {I} tweeërlei.
    terfte:: {K} afbreken, slopen.
    Terfy:: {F}.
    terfyre:: {Kid} bevestigen||ontkennen; ef ~ lef siy: bevestigen; ef ~ lef noft: ontkennen; ... ~ té ef poiros zÿtâ iftam coðaros lóf pÿr-tiyn: ... die het leven voor de eeuwigheid zal bevestigen (uit Ergemip, hfdst 2); gress ~ sener ÿpainos lef ef hûšat/ðÿm ef noimeldos: ik bevestig dat ik het gedaan heb; gress ~ sener ÿpainos ðÿm ef hûšat/lef ef noimeldos: ik ontken dat ik het gedaan heb.
    terfyros:: {Aid} bevestiging||ontkenning; eft quista ~: een bevestiging; eft tildâ ~: een ontkenning.
    tergrâr:: {C} tweeklank, diftong (in het Spok de ó en ÿ).
    Tergycc-lirrotiy:: {W} .
    terhent:: {I} stuk of tien; eft ~ tustu (enk!); een stuk of tien (8-12) eieren.
    terhent:: {TW} dozijn (12); ~ tustus (mv!); een dozijn (12) eieren.
    teritoriala:: {I} territoriaal (vrnl jur).
    teritorym:: {SC} grondgebied, territorium (vrnl jur).
    teriy:: {I} dubbel, tweevoudig; »ter•.
    terlaf:: {C} tweesprong, driesprong (v wegen).
    terlânurpor:: {I} tweekoppig, met 2 hoofden.
    terlâpenisor:: {I} dubbelgepenist, met 2 penissen; »zôle-ÿrmyjâ.
    termefrosiy:: {I} tweeledig.
    terminolôiy:: {C} terminologie.
    termiy:: {C} term.
    termo-messer:: {C} thermometer.
    Termpa-agru:: {G} (bergtop in Girdes-gebergte; 742 m hoog); .
    Terneetjen:: {F}.
    ternen:: {C} dobbelsteen; ef koldre eft ~ luft ef (1niv!): een duit in het zakje doen.
    ternmerre:: {U} dobbelen.
    teroresmiy:: {C} terrorisme.
    terorisere:: |..ÿje| {K} terroriseren.
    teroristiy:: {C} terrorist.
    téros:: {C} ontbinding, rotting.
    terp:: {I} gescheiden.
    terpa:: {C} scheiding (grens tussen twee dingen).
    terpamiy:: {I} scheidbaar.
    terpare:: {K} klieven, kloven.
    terparos:: {C} klieving, kloving.
    terpe:: {K} ~ [lÿ]: scheiden [van].
    terpe-fini:: {C} scheidslijn.
    terponto:: {C} dubbele punt (leesteken :).
    terpos:: {C} scheiding (het scheiden).
    Terpsiggoree:: {N} (bekende underground-groep tussen 1970 en 1980).
    terrafane:: {K} (alg) begraven; (fig) verduisteren (v geld).
    terrafane-arâbe:: {C} begraafplaats (park, niet bij kerk).
    terrafane-manner:: {C} begrafenisondernemer.
    terrafaner:: {C} [gewone] doodgraver (kever) (L. Nicrophorus vespilloides).
    terrafanos:: {C} (alg) begrafenis; (fig) verduistering (v geld).
    terrat•:: {PXimpr} (oorspr enk-vorm terrat = dag; terrat komt tegenwoordig alleen nog voor in mv terrats, en in enkele samenstellingen; enk terrat is verdrongen door »tof); »terrat-.
    terratat:: {C} daglicht.
    terratip:: {III} [gedurende] de hele dag; (= »terrat• + »pip); »tofpip.
    terrats:: {mv} »tof; »terrat•.
    Terrats:: {N}
    1. (weekblad, met roddelpraat over het Koninklijk Huis; verder vreemde religies en paranormale zaken); .
    2. {N} (uitgeverij in Bôrâ); .
    terratsot:: {I} dagenlang.
    Terre:: {J} Terry.
    Terriy:: {J} Terry.
    tersas:: {ZV mv; gnp= ~er; gnz= ~ÿr; rs= tersat} beide[n], alletwee, hun tweeën; (synoniem v perdÿrs); »perdÿrs; »ter•.
    terseksiy:: (= tersexiy |ks|) {I} (lett) tweeslachtig.
    tersexiy:: {I} »terseksiy.
    tersplôn:: {I} dubbelzinnig.
    tersylabesmiy:: {C} disyllabisme.
    tersylabise:: {I} disyllabisch.
    tert::
    1. {C} retourbiljet; »ter•.
    2. {I} vochtig.
    térte:: {E} gisten; smoren; sudderen.
    tertef:: {TW} (arch) tweede; »tentef; »ter•; »•tef.
    Tertef Nola ur Zûg:: {W} .
    tertefar:: {III} andermaal, voor de tweede keer.
    tertimiy:: {C} tweevoud.
    tértos:: {C} gisting; gesmoor; gesudder.
    tertultiy:: {I} tweebaans (v weg).
    teruf:: {S} voeder, voer (voor dieren).
    terufe:: {K} voederen (v dieren).
    terufos:: {C} voedering, het voederen.
    téruvve:: {K} vergaren.
    téruvvere:: {K} inzamelen.
    téruvvos:: {C} inzameling, collecte.
    terÿnn:: {C} terrein; perceel.
    Terÿnn-mirra:: {W} .
    terÿrgôiy:: {I} tweestemmig.
    terzelfÿer:: {C} tweedekker (vliegtuig).
    tes:: {TW} (arch) twee; (nog terug te vinden in »letterâs en »tesen).
    t.e.s.:: {afk} (= tjâg ef »somp).
    tesâniy:: {C} aanwensel.
    téšaqu:: {C} bederf.
    tešarkiy:: {I} in het hele land.
    tesemm:: {gst} »tesemre.
    tesemre:: {K; gst= tesemm} zwepen; ef ~ pûlas: rel schoppen.
    tesemros:: {C} gezweep; zweepslag.
    tesen:: {TW} twaalf, dozijn; (= tes-en).
    teslân:: {C} stelling (leger); »•ân.
    teslapelsata:: {I} in/te bed.
    teslapelsate:: {I} bedlegerig zijn.
    Tesla-plep:: {W} .
    tesmriy:: |M| {C; rs= ~t} zweep; (sprkw) ef cente [beffe] ef ~: door de zure appel heenbijten.
    tesmriye:: |M| {K} toetakelen; afranselen.
    tesmriyos:: |M| {C} toetakeling; afranseling.
    tesmriyt:: |M| {rs} »tesmriy.
    tesse:: {U} denken, menen (abusievelijk).
    Tesse::
    1. {J} Thijs.
    2. {M}.
    testamentos:: {C} testament; »Testamentos.
    Testamentos:: {N} Liftkar ~: (afk= L.T.) [het] Oude Testament; Kleter ~: (afk= K.T.) [het] Nieuwe Testament; »testamentos.
    teste:: {K} ~ [armt]: testen [op], uitproberen [op].
    testos:: {C} test.
    Testoyðe:: {J} (Gar).
    testyr:: {I} triest.
    tét::
    1. {rs} »té.
    2. {gst} »téðe.
    3. {gst} »téje.
    Teta:: {G} (stad in Neze).
    Tetaiy:: {F}.
    téte:: {K} doden.
    tetiffuge:: {I} op de been; nucer ~: barrevoets, blootsvoets; ef pónze ~: overeind komen.
    tétos:: {C} doding.
    tétte:: {rs} »té.
    Teujan:: {G}
    1. (een vd 7 hoofdeilanden).
    2. (stad op eiland Teujan).
    Teujan-dârnel:: {S} kweek (grassoort) (L. Elytrigia repens).
    Teujan-gerlas TC:: {N} (busmaatschappij voor geheel Teujan); .
    Teujan-hâpyja:: {C} (bep soort zwart schaap, algemeen op Teujan; het vlees ervan heeft een ietwat zoete smaak; de zwarte wol kan niet geverfd worden, maar wel gebleekt, waardoor die grijs wordt. Zwarte en grijze wollen kleding is dan ook een typisch Teujans product).
    Teujan-Port:: {N} (station).
    Teujan-slaja:: {S} ijsbergsla.
    Teujan-slajiyn:: {C} krop ijsbergsla.
    Teujo:: {G} (stad in Munt).
    Teula-terf:: {W} .
    tévet:: {C} (alg) wig; (roeipen) dol; (meetkundig) kegel.
    tévet-ðôle:: {C} Pacifische zilverspar (L. Abies amabilis).
    tévet-stindosiy:: {C} spijkerschrift.
    tevi:: {III; vt= omeneé; ot= povâ; vk= hajiy; mt= pivecc} graag, gaarne.
    tevitiff:: {SC} interesse; flj qugle ~ ón rst: iets interesseert iemand; cômputers qugle hupster ~ ón do: computers interesseren hem in hoge mate; ef šove ~s armt flj: interesse tonen voor iets.
    tewegga:: {I} op de weg; »weg.
    Tewegga:: {N} (populair maandblad voor de autoliefhebber en de beroepschauffeur); .
    tex:: {C}
    1. dijk.
    2. knip met schaar.
    téx:: {gnp} »té.
    texâ:: {vdw} »texe.
    texe:: {K; vdw= texâ of regelm.} knippen.
    texiy:: {C} slootkant, walkant.
    texo:: {C} mes.
    texos:: {C} geknip, het knippen.
    texosa:: {I} verknoeid, verpest.
    texoske:: {Krs} ongeschikt maken; verpesten, verknoeien.
    texoskos:: {C} verpesting, verknoeiing; het ongeschikt maken.
    texritt:: {C} messteek.
    tezéa:: {I} op zee.
    tf:: {afk} »tukstlef.
    tf.:: {afk} »telefonos.
    TfA:: {afk} »Feslosos Tumt furt Aniâ.
    TFF:: {afk} (= tiffaren); »tiffare.
    TFF!:: {afk} (= tiffaren); »tiffare.
    TGG in Spocanian:: {N} (boektitel); .
    Thalja:: {M}.
    Thâr:: {F}.
    The:: (Eng lw: zie lemma's hieronder).
    The Ampersand:: {N} (tweemaandelijks Engelstalig opiniebad verzorgd door de redactie vh dagblad »Amagene; onthult de laatste ontwikkelingen op het gebied vd wetenschap in Spok); .
    The Famon's University:: {N} (Hogeschool voor Handel en Beroep, in Zelzakiy); .
    The Globe:: {N}
    1. (oorspr experimentele theatergroep met eigen speelruimte in oud pakhuis in Amahagge); .
    2. (naam vh theatergebouw in Amahagge waar de gelijknamige theatergroep ooit speelde); .
    The linguistic feeling of Spocanians:: {N} (tijdschriftartikel); .
    The Planes:: {N} (motel; gemeente Fjeso); .
    The principles of Reference:: {N} (tijdschriftartikel); .
    The principles of transportation:: {N} (tijdschriftartikel); .
    The question of the Spocanian cases:: {N} (tijdschriftartikel); .
    The Reversed Theatre:: {N} (bekend theater in Asjetto, waar het publiek speelt en de acteurs de toeschouwers zijn); .
    The Rising Sun:: {N} (café en restaurant in Amahagge); .
    The Rod:: {N} (gay bar in Hirdo, jong en trendy); .
    The Runners:: {N} (internetprovider en koeriersbedrijf, te Blort); .
    The Shaves:: {N} (bekend jazz-orkest, in 1959 opgericht door Petriy Zreef).
    The Spocanian Infinitive:: {N} (tijdschriftartikel); .
    The use of plurals in Spocanian and Pegrevian:: {N} (boektitel); .
    The use of the personal pronouns ef, kâ and mittof in Spocanian spoken language:: {N} (boektitel); .
    The 'weight' of Spocanian clauses:: {N} (tijdschriftartikel); .
    The weight of words in Spocanian:: {N} (tijdschriftartikel); .
    Thedor:: |tedor| {G} (dorp; gemeente Hurterg).
    Thelander:: {F}.
    Theresja:: {N} (orchideeënkweekvereniging; in Hoggebim); .
    Thiouspasasia:: {F}.
    Thor:: |tor|
    1. {J} (oorspr een Peg adellijke titel, maar bij namen v Peg koningen wordt het ook als voornaam beschouwd, want vorsten worden niet geacht een achternaam te hebben).
    2. {N} (oorspr een Peg adellijke titel; vgl Spok tÿr = opperknecht; tegenwoordig een deel v verscheidene Peg familienamen, zodat deze namen feitelijk dubbele namen, dus adellijke namen, zijn geworden); (bijv) Thor Ferwen, Thor Matilda; »tÿr.
    Thor Ârwen:: {F}; »Thor.
    Thor Ferwen:: {F}; »Thor.
    Thor Galadryll:: {F}; »Thor.
    Thor Girjôn:: {F}; »Thor.
    Thor Gyvryll:: {F}; »Thor.
    Thor Lyndyll:: {F}; »Thor.
    Thor Manen:: {F}; »Thor.
    Thor Matilda:: {F}; »Thor.
    Thor Mennem:: {F}; »Thor.
    Thort:: {J} (Peg).
    Thor Tirith:: {F}; »Thor.
    Thor Undoryll:: {F}; »Thor.
    TH&RZ:: {afk} »Tja Henna & Rames Zjae.
    Thüringen:: |turinen| {F}.
    Thut:: {F}.
    Thyrra:: {F/J/M} (Peg).
    Thyrra-Fercen-mirra:: {W} .
    Thyrra-môbâriy:: {N} (monument; gemeente Kûrânien); .
    Thys:: {F}.
    Thyss:: {F}.
    Thystiy:: {M}.
    ti:: {DT} (poe; expletiefpartikel: wordt ingevoegd als het metrum een extra lettergreep vereist) kost eits blôfe, kost fa ~ fle: mijn ogen zakken, mijn oren klimmen (uit "Tovildulÿ" v Pârf Quggernees).
    tibân:: {C} wetenschap; (arch) kennis, het weten; »mariy.
    tibâner:: {C} geleerde, wetenschapsman.
    tibân-fâlsos:: {C} wetenschapsvervalsing.
    tibân-stunnatjen:: {C} mecenas (persoon die een geleerde geldelijk steunt).
    Tibân-wertlâ:: {N} "Wetenschapswereld" (populair-wetenschappelijk tijdschrift); .
    Tibeta:: {Cef} Tibetaanse vrouw.
    tibetiy:: {IIef; mv=enk} Tibetaans (bv).
    Tibetiy:: {G} Tibet.
    Tibeto:: {Cef} Tibetaan.
    ticc::
    1. {C} tik.
    2. {gst} »ticre.
    ticre:: {K; gst= ticc} (alg) tikken tegen; (snaar) aantikken; tokkelen [op]; (pop) belazeren, besodemieteren.
    ticros:: {C} (alg) getik, het tikken; tikkend geluid; (op snaar) getokkel; (pop) het belazeren; het besodemieteren.
    tide:: {C} gewoel.
    tiff:: {C} kennis, het weten.
    tiffabariy:: {I} weetgierig.
    tiffamiy:: {I} kenbaar; ef qugle flj lo ~: iets kenbaar maken.
    Tiffapoentâ:: {N}
    1. "Kennis-schrift" (jaarboek, onder redactie v »Lebet-Buroex ef Ququlâ (Vereniging van Kamers van Koophandel)); .
    2. (uitgeverij in Hirdo); .
    tiffare:: {K} kennis nemen van; te weten komen; leren kennen; ~n! (afk= TFF): nota bene! (NB).
    tiffaren:: {I} die/dat gekend moet worden; eft ~ chafost: een lied dat we allemaal moeten kennen.
    tiffaros:: {A} kennisneming, het kennis nemen van.
    tiffate:: {rs} »tiffay.
    tiffatjen:: {C} deskundige; kenner; expert.
    tiffay:: {SC; rs= tiffate} gewetensdwang, geloofsdwang.
    tiffe:: {K}
    1. weten; kennen; gress ~, den tu ~ do: ik weet dat je hem kent;
    2. kennen (voorzien zijn van); Korif ~ pert kordas: Korif kent veel kerken; in Korif zijn veel kerken; ef derrs krurs ~ tijâkirturor mérs: in de bakstenen muren zijn nissen uitgespaard (lett: "de bakstenen muren kennen uitgespaarde nissen");
    »painos.
    tiffe-âp:: {I} wetenswaardig.
    tiffelira:: {III} (afk= t/lira) te weten, namelijk; ef giffe ~ ón flj (ón is vz): verstand hebben van iets.
    tiffer::
    1. {C} [alles]weter, betweter (iemand die alles weet/denkt te weten).
    2. {A; mv=enk} deskundigheid.
    Tiffian:: {J}.
    tiffiy:: {I} deskundig.
    tiff'kurriy:: {I} intelligent.
    tiffos:: {A} kennis, het weten; ðÿm helt ~: tegen beter weten in.
    tiff-pâre:: {U} ~ kaf: weet hebben van.
    tiffug:: {C} voet; tjâg ~s: te voet; luft ef ~s: aan je voeten; ef lukte sener ~s: (pop) pleite gaan, 'm smeren.
    Tiffug:: {F}.
    tiffugbâl:: {C} voetbal (bal om mee te voetballen).
    tiffugbâl-hajemjerer:: {C} voetbalsupporter.
    tiffugbâlmerr:: {C} voetballer, voetbalspeler.
    tiffug-kûfôs:: {C} "loopverkeer" (in Spok wet: als tegenhanger v trôchâ-kûfôs = "rijverkeer"; onder loopverkeer worden gerekend: voetgangers, ruiters en fietsers; rolschaatsers zijn voetgangers); »trôchâ-kûfôs.
    tiffuglot:: {C} voetenbankje.
    Tiffug-mirra:: {W} ; (DOM 209).
    tiffug-naliyc:: {C} pedicure.
    tiffug-pâpšérr:: {C} aarddistel (L. Cirsium acaulon).
    tiffug-pôls:: {C} wreef.
    tiffugstent:: {C} voetzool.
    tiffugte:: {U} (dl= Peg) schoenen en/of sokken aantrekken ("de voeten bedekken"); »•te; »tece.
    tiffugweg:: |tiffueg| {C} secundaire weg (in Spok: 1 brede rijstrook of 2 smalle rijstroken; dikwijls onverhard); .
    tiffug-welgte:: {U} stampvoeten.
    tiffug-welgtos:: {C} gestampvoet.
    tiffugzorâ:: {C} stelt.
    tift:: {C} (arch) wet, regel (eig dat wat je moet weten; tegenwoordig is »lacs het algemene woord, maar in het Peg wordt altijd nog tiƒdë gebruikt; »tiffe).
    tifvent:: |tiffent| {C} voetstap; (= »tiffug + »vende).
    tigge:: {C} (bep soort rood of groen geglazuurde baksteen, vrnl uit Bloi).
    Tigge-weg:: {W} .
    Tigof:: {G} (een vd 7 hoofdeilanden).
    Tigofiy:: {G} (historisch: gebied op Centraal-Tigof, grofweg bestaande uit de huidige šarkdomenns Ðabâiy, Hogorit Qualâ, Luft Xejafiy fes Sinto en Sinto-Abenatoðâ, plus de streek tussen de laatste twee šarkdomenns); .
    Tigof-museem furt Palequeo Kûra:: {N} "Tigof-museum voor Moderne Kunst" (geopend in 1977, in Zest); .
    Tigof-plep:: {W} .
    tigorus:: {C} doodsangst.
    tigte:: {K} [uit]jouwen.
    tigter:: {C} onverlaat, booswicht.
    tigtos:: {C} gejouw, het [uit]jouwen.
    tijâ::
    1. {I} weg, verdwenen; op; heen; uit; voorbij, afgelopen; ef mimpit melde ~: het boek is weg/verdwenen; ef tjokâs melde ~: het brood is op; ef cofðiy melde ~: het sprookje is uit; aftel tu melde pip ~ lef dena mimpit?: heb je dat boek al uit?; šâm ~ rifo (vz-uitdr): zonder af te doen aan; onverminderd (vz).
    2. {VZ} (plaats) bij ... vandaan, van ... vandaan, weg bij ..., uit de buurt van; tu munkât ef platiranu ~ ef warmohit: je moet het schilderij weg van de kachel hangen/niet te dicht bij de kachel hangen.
    3. {VZrs} (richting) bij ... vandaan, van ... vandaan, weg bij ...; gress vende ~ sener frintae (rs!): ik ga bij mijn vriendin vandaan.
    tijâ•:: {PX.ww > ww} (nieuwe ww'n); »tijâ; »tijâ-.
    tijâblôfe:: {U} vergaan; te gronde gaan.
    tijâblôfos:: {C} het vergaan.
    tijâbyte:: {U} vervallen (wegvallen).
    tijâbytos:: {A} verval (wegval).
    tijâðéare:: {Krs} verleren.
    tijâðéaros:: {A} het verleren.
    tijâðée:: {Krs} vergeten (uit het geheugen).
    tijâðéos:: {A} vergeetachtigheid.
    tijâðét:: {I} ongenaakbaar (vesting).
    tijâðobiyre:: {K} opruimen (v boeken ed).
    tijâðobiyros:: {C} opruiming (v boeken ed).
    tijâe:: {K} vermissen.
    tijâfarte::
    1. {K} [ver]slijten; doen opraken.
    2. {U} ~ armt: bezwijken aan (een ziekte/ontberingen).
    tijâfartos:: {C} slijtage.
    tijâ-flect:: {I} teruggetrokken (leven ed).
    tijâ-fôltser:: {C} afzuigkap.
    tijâfraje:: {K; gst= ..frat} ~ flj armt rst: iemand iets besparen.
    tijâfrat:: {gst} »tijâfraje.
    tijâgabent:: {vdw} »gabane-tijâ.
    tijâgôle:: {U} uitvallen (v haar).
    tijâgôlos:: {C} [haar]uitval.
    tijâgros:: {C} wering, afwending.
    tijâkeldatjen:: {C} verbruiker.
    tijâkeldos:: {C} verbruik; consumptie, vertering.
    tijâkirture:: {K} uitsparen (openlaten).
    tijâkirturos:: {C} uitsparing (nis, opengelaten plek ed).
    tijâkuntiyre:: {K} bestelen, stelen van (iemand).
    tijâkuntiyros:: {C} besteling.
    tijâos:: {C} vermissing.
    tijâpârafiy:: {C} dagvaarding (document).
    tijâpâre:: {K} dagvaarden.
    tijâpâros:: {C} dagvaarding, het dagvaarden.
    tijâplaše:: {K} deleren.
    tijâplašos:: {C} deletie.
    tijâprése:: {K} ~ tukst: smeken om.
    tijâprésos:: {A} smeekbede; het smeken.
    tijâreppe:: {K} ~ flj luft: iets aanmelden bij.
    tijâreverte:: {K} afhandelen (v zaak).
    tijârevertos:: {A} afhandeling (v zaak).
    Tijâša:: {N} (reinigingsproduct uit Bôrâ; speciaal om asbakken vd »kvômp te ontdoen); .
    tijâsliyse:: {U} uitglijden.
    tijâsliyselira:: {I} buitensporig, overmatig, onredelijk.
    tijâsliysiy:: {I} teneergeslagen.
    tijâsliysos:: {C} glijpartij; het uitglijden.
    tijâstinde:: {K} debiteren.
    tijâstindos:: {A} debitering.
    tijâterfte:: {K} wegbreken.
    Tijâ tiyns melde klótarus:: {N} (boektitel); .
    tijâtnesste:: {K} inenten.
    tijâtnesstos:: {C} inenting.
    tijâtupplip:: {C} uitreis.
    tijâvémâne:: {K} uit een ambt/de ouderlijke macht ontzetten.
    tijâvémânos:: {A} ontzetting uit een ambt/de ouderlijke macht.
    tijâvende:: {U} verlopen, verstrijken.
    tijâvendos:: {A} het verlopen, het verstrijken.
    tijâwente:: {K} zich ontdoen van; óps ~ ef kasz: ze ontdoen zich van hun jas.
    tijâÿtine:: {K} zich verenigen met (iets).
    Tijÿ:: {G} (stad in Renô).
    tikora:: {C} laagvlakte.
    Tilda:: {G} (dorp; gemeente Balier).
    tildâ:: {I; vt= albam; ot= derviy; vk= ðormt; mt= apecc} slecht, euvel; ~ huldufit: berucht; ef melde ~ beri [uokke pert]: het is slecht om [veel te roken].
    Tilda-belt:: {G} (dorp; gemeente Balier).
    tildâe:: {E} slecht zijn.
    Tilda-hupster:: {N} (station).
    tildâmentos:: {III} op een ongelegen/slecht ogenblik.
    tildâne:: {U} ~ [ón] (ón is vz): slecht zijn [voor].
    tildâniy:: {A; mv=enk} slechtheid.
    tildare:: {U} verslechteren, slecht[er] worden.
    tildaros:: {A} verslechtering.
    tildâ-vende:: {U} schuld hebben.
    tildyrami:: {III} in een ernstig geval, in geval van calamiteiten, voor het geval er iets ernstigs gebeurt.
    tillefit:: {III} vervolgens, daarna.
    tim:: {C} maal, keer; kaf ~ dur: voor de derde keer; kaf ~ érpâf: voor de zoveelste keer; kaf ~ aðiyk: voor de laatste keer; ér toftiy/herteltiy/... ~: één keer per dag/maand/...; ten zempertiyn ~s: twee keer per jaar (enz); hÿ ~s (afk= h/t): meermalen, dikwijls; lelpiru ~s: anders (in andere gevallen); Jân eft mikar kloppa lorerde, té melde fit ôjif lelpiru ~s: Jân, die anders zo krenterig is, heeft een kostbare klok gekocht.
    Timano-mirra:: {W} .
    Timofeeff:: {F}.
    Timokala:: {F}.
    Timotee-kles:: {S} Timotheegras (L. Phleum pratense).
    Timotÿpp:: {F}.
    Timoûffen:: {F}.
    timpann:: {C} timpaan; trapezium.
    tims:: {C} piek (bergtop; in grafiek).
    tina:: {C} landje; stukje land.
    Tina::
    1. {M}.
    2. {G} (stad in Tjemp).
    3. {N} (camping); .
    Tina-fonis:: {G} (inham in oostkust v Tjemp bij Tina); .
    Tina-šark:: {G}
    1. (eilandje voor de Kjûpur-kust bij Tina); .
    2. (natuurreservaat; gemeente Tina); .
    Tina-taris:: {N} (voormalige vuurtoren; gemeente Tina); .
    tindare:: {U} vertoeven.
    tindaros:: {C} [gezellige] verblijfplaats.
    tinde::
    1. {K} blijven, niet weggaan, niet veranderen; do ~, den do larde: hij blijft eten (= hij is uitgenodigd om aan de maaltijd deel te nemen); kirro ~, den enn ef tiyn chaquinde lóf ef pijâ luppor: wij bleven de hele avond [om te] praten (= wij gingen niet naar huis en voerden een gesprek (eventueel met onderbrekingen)); do ~ eft gekker: hij blijft leraar; eup ~ hupser: ze blijft vrolijk; (vgl ook tinde E).
    2. {E} ~ beri: blijven, voortgaan met; ef ~ beri bidale: het blijft [maar] regenen (houdt niet op); do ~ beri larde: hij blijft [door]eten (= hij houdt niet op met eten); kirro ef tiyn ~ beri chaquinde lóf ef pijâ luppor: wij bleven de hele avond praten (= het gesprek werd zonder onderbreking voortzet); (vgl ook tinde K).
    3. {Upr} niet veranderen (blijven zoals het is); pipar sen ~: er verandert niets.
    tinde-armt:: {U} aanblijven (v licht, kachel).
    tinde-mip:: {U} uitblijven (v licht, kachel).
    tindos:: {C} het blijven; het niet-weggaan; het niet-veranderen.
    tinista:: {C} [grote] grot.
    tinkare:: {E} verworden, ontaarden.
    tinkaros:: {A} verwording, ontaarding.
    tinke:: {K} (arch) behouden.
    tinkere:: {K} worden (koppelww, gevolgd door zn); do ~ eft gekker: hij wordt leraar; (ook in passief) ef medikiy ~lije pai Petriy, kirro mennirre jazy graviym té fes sener zeces: Petriy wordt de dokter, die wij in ons dorp zo hard nodig hebben; ef ~ lofâ = lofâ ~: het wordt lente; ef ljôl ~ eft flyddere: de rups wordt een vlinder (bij een totale metamorfose liever qugle dan tinkere); ef ~ fort den .../..lira; ef ÿ..os ~ fort: het wordt tijd dat ...; doex ef larfinos ~ fort: het wordt tijd dat hij komt; »arfine; »pónze; »qugle.
    tinkerelira:: {I} in wording.
    tinkere-pirâmer:: {C} wordingsgeschiedenis.
    tinkeros:: {A} wording.
    tinko:: {C} snoet (gezicht).
    tinkôhe:: {K; gst= tinkôt} torsen.
    tinkôt:: {gst} »tinkôhe.
    tinkturiy:: |..nt..| {S} tinctuur.
    Tinovyll:: {F/M} (Peg).
    Tinovyll-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Xariy); .
    tinpare:: {K} uitloven.
    tinparos:: {C} uitloving.
    tinpe:: {K} ~ rst kaf flj = ~ flj ón rst: iemand iets beloven.
    tinpos:: {A} belofte.
    tinta:: {S} waterverf.
    Tinter:: {G} (riviertje van Ÿrcô-gebergte naar de Dufja-kloof); .
    tintos:: {C} aquarel (schilderij).
    tintos-drave:: {U} aquarelleren.
    tiôie:: |tôie| {K; gst= tiôit; vdw= tiôter} verschuldigd zijn.
    tiôit:: |tôit| {gst} »tiôie.
    tiôt:: {I} verschuldigd.
    tiôter:: {vdw} »tiôie.
    tip:: {C} snuifje (tabak); snufje (zout).
    tira:: {SC} ~ rifo ef lanes: wonderlijkheid.
    tirae:: {Kid} bewonderen||verafschuwen; ef ~ tjâg ef cubu = ef ~ lo ÿdrent: bewonderen; ef ~ lo gôrôgentiy: verafschuwen.
    Tirahille-korda:: {N} (Erg kerk; gemeente Lassos); .
    tiraiy:: {I} verbluffend.
    tirajera:: {C} (vrw lid vd Erg kloosterorde »Tirajer-wâlka).
    Tirajer-wâlka:: {C} (Erg kloosterorde); .
    tiraner:: {I} wonderlijk.
    tiraniy:: {C} wonder.
    tirdus:: {I} stuk, kapot; ef farte lo ~: kapot gaan (spr).
    tirdusare:: {U} stukgaan, kapotgaan.
    tirdusbône:: {U} stukbreken.
    tirduse:: {U} kapot zijn.
    tirduskinâ:: {SC} vernielzucht.
    tirdusriffe:: {K} stukmaken, kapotmaken.
    tire:: {U} wedden; weddenschap aangaan; ~ furt: wedden om.
    Tiress:: {G} (rivier van Hajega-gebergte naar de Kjoep); .
    tiros:: {C} weddenschap.
    Tiros:: {J}.
    Tirrafener:: {N} (Chinees/Indisch restaurant in Hirdo); (UIS 47).
    Tirrafener-lirrotiy:: {W} ; (DOM 211).
    Tirrafener-mirra:: {W} .
    tisjane:: {K} (alg) bekennen, toegeven; (ihb) zakken (voor examen); do ef exâm ~: hij is voor het examen gezakt.
    tisjanos:: {A} bekentenis, bekenning.
    tissû:: {C} weefsel (biologisch).
    Titeref::
    1. {F}.
    2. {G} (stad in Jelafo).
    Titioros:: {J}.
    tivjâs:: {I} onwaardig.
    tix:: {C} venster, ventilatieopening (voor zolderverdieping of schuur: raam zonder glas maar met luiken, en soms ook tralies).
    •tiy:: {SXimpr} (in geografische namen) gereduceerde vorm van »•tiyf.
    tiyc:: {!} tik!; ~ tec! (= tiyc-tec of tiyctec): tik tak!.
    tiycet:: {C} kaartje, biljet, ticket.
    tiyc-tec:: {!} »tiyc.
    tiyctec:: {!} »tiyc.
    tiyf:: {C} buitenhuis, zomerverblijf (idyllisch gelegen, v rijke stadsmensen, 18e en 19e eeuw).
    •tiyf:: {SXimpr} (in geografische namen) eig "buitenhuis", zoals in Pântiyf = "buitenhuis van Pân"; in veel namen is •tiyf gereduceerd tot •tiy, zoals in Garostiy = "Garos-heim"; »tiyf.
    tiyffiye:: {I} onwetend.
    tiyffóte:: {S} (Erg) nieuwsgierigheid + onzekerheid.
    tiyft:: {C} kramp.
    tiyftiy:: {I} (lett) krampachtig; met kramp[en].
    tiykse:: {U} scheren (snel bewegen).
    tiyksos:: {C} het scheren (snel bewegen).
    tiylf:: {gst} »tiylvle.
    tiylvle::
    1. {U; gst= tiylf} dwarrelen.
    2. {E; gst= tiylf} warrig praten.
    tiym:: {PV} (arch); »tiymme.
    •tiym:: {SX.vz} (gereduceerde vorm v tem 1; dl= Zuid-Liftka/Tigof/Lomky) (bijv) kaftiym = kaf tem: op die, erop; 'karatiym = helkara tem: naar die, ernaar toe.
    tiymme:: {PV} (passieve afleiding v tem 1) het, die, zij, hun, hen; blul keldelije ~: zij (voorwerpen) worden gebruikt; (caus) ef pleko kÿponje/Jân kÿponje-~: het zand droogt/Jân laat het drogen; »tem; »•ex.
    tiympe:: {U} verlopen; verslechteren; afnemen; in reputatie achteruitgaan.
    tiympiy:: {I} (alg) stomp, bot (v mes); (fig) koel, onaandoenlijk (geen emoties of vriendelijkheid tonend); zeer droog (smaak v witte wijn).
    Tiympiy Terf:: {W} .
    tiympos:: {A} verloop; verslechtering; achteruitgang; verlies van reputatie.
    tiyn:: {C/SC}
    1. (alg) ding, voorwerp, iets; (ihb) collo (stuk bagage); (dl= Peg) baksteen; (sprkw) fitpert ~s fitpert miyparosz: zoveel hoofden zoveel zinnen;
    2. stuk[je]; 15 ~s ri'ef 3 herco: 15 stuks à 3 herco;
    3. (idiomatische uitdrukkingen) ef paine ef ~s ón flj (ón is vz): werk van iets maken; ef munke ef ~s frópjÿ flj: opzien tegen iets; do nôtice ef ~s: hij heeft altijd rotopmerkingen; ur ~s lo kâ (afk= u.t.l.k.): en dergelijke; eft tnefer ~: iets vreemds; een vreemd iets; nert ér ~: helemaal niets; kâ ~ melde!: ziezo, dat is dat!; dat zit erop!; dat is voor elkaar!; ur idem ~s (afk= uit.): en dergelijke (in opsomming); frópjÿ ef ~ rifo (vz-uitdr): op het stuk van; frópjÿ ~s rifo (vz-uitdr): ter zake van;
    4. (vervangt dikwijls een eerder genoemd zn) eft hupster sért ur eft belt ~: een groot huis en een klein [huis]; ef kolai mimpit melde ef kostiy ur ef blotter ~ ef viltiy: het gele boek is van mij en het blauwe [boek] van jou; klótarus ~s [melde tijâ]: gedane zaken [nemen geen keer];
    5. (vaak als "leeg" obj bij semtrans ww) do arkette [ef ~]/do ef ~ arkette: hij huilt/hij heeft gehuild;
    »šôt; »tiyns; »tiyns-ur-tiynstes.
    •tiyn:: {SX.s > c} (na voc) (bijv) šocla/eft šoclatiyn: chocolade (als materiaal)/een chocolaatje, reep chocolade (voorwerp); »•iyn.
    tiynâe:: {I} onzijdig; (taalk) noch mannelijk noch vrouwelijk.
    tiynâpe:: {K} kwalificeren (geschikt maken).
    tiynâpos:: {A} kwalificatie.
    Tiyndagge-covent:: {N} (Erg klooster; gemeente Xemân); .
    Tiyndagge-mirra:: {W} .
    tiynelder:: {C} (taalk) zelfstandig naamwoord, substantief.
    tiyneren:: {C} samenstel, stelsel.
    tiyn-moftos:: {C} (taalk) nominale wortel (niet-afgeleid en niet-samengesteld substantief, zoals sért = huis).
    tiynrinnos:: {A} omzet.
    tiyns:: {Cmv} bagage, vracht, goederen.
    tiyns-garrent:: {C} goederenstation.
    tiyns-karé:: {C} vrachtschip.
    tiyns-kûfôs:: {C} vrachtverkeer.
    tiyns-kul:: {C} goederenloods, vrachtloods.
    tiynslenker:: {C} vrachtrijder, vrachtwagenchauffeur.
    Tiynsmaterialo-Cÿrbatts:: {N} (afk= TMC) "Goederenmaterieel-Voorzieningen" (onderhoudsbedrijf voor spoorwegmaterieel, in Bešâ); .
    tiynsnjep:: {C} vrachtvaart.
    tiynsnolac:: {C} goederenwagon (trein).
    tiyns-oto:: {C} vrachtauto.
    tiyns-pitter:: {C} bakfiets.
    tiynstes:: {S} rommel, rotzooi.
    tiynstesfolâ:: {C} uitdrager[ij]; winkel/handelaar in tweedehands spullen.
    tiyns-ur-tiynstes:: {Cmv} (alg) rommel, rotzooi; (ihb) spulletjes; vaat, afwas.
    tiyns-ÿtinâs:: {C} bagagedrager (v fiets).
    tiyntef:: {I} ef ~ tiyn: de zoveelste; »•tef.
    tiyn-tiff:: {C} kennis van zaken, zaakkennis.
    tiyn-wencater:: {C} procureur.
    tiyp:: {C}
    1. schub (vis).
    2. stel[letje], paar[tje] (mensen); (sprkw) ten melde ~, dur melde clûma: twee vormen een paar, drie is een menigte (nav driehoeksverhouding ed).
    tiyp-ferre:: {C} schubvaren (L. Ceterach officinarum).
    •tiyse:: {SX.c > c/s} •vlees (eetbaar); (bijv) knoktiyse: varkensvlees; snultiyse: niertjes.
    Tiys-eka::
    1. {G} (baai voor zuidwestpunt v Jelafo bij Aflif, ook Leev-eka genoemd); .
    2. {W} .
    tiysse:: {mv} »tyss.
    tiyste:: {U} gieten, hozen, hard regenen.
    tiystos:: {C} stortbui.
    Tiys-weg:: {W} .
    tiyt:: {I} net[jes].
    tiytiy:: {A; mv=enk} netheid.
    tiytiyriyt:: {C} winterkoning (vogel) (L. Troglodytes troglodytes).
    tiytpenða:: {I} piekfijn.
    tizjyr:: {C} groep; horde; zwerm.
    tizjyre:: {U}
    1. (personen) als groep optreden; iets gemeenschappelijk doen (groot aantal mensen bij elkaar);
    2. (dieren) zwermen (vliegen v menigte vogels, insekten ed).
    tizjyrelira:: {I} welwillend, inschikkelijk; minzaam.
    tizjyrmerte:: {K} muiten.
    tizjyrmerter:: {C} muiter.
    tizjyrmertos:: {C} muiterij.
    tizjyros:: {C} het massaal optreden (v politiemacht); gezwerm; zwerm (vogels, insekten).
    Tja:: {F/M} (Peg).
    TJA:: {afk} »Tolâm-Jatty-Arânkas.
    tjable:: {C} tablet (alg; GEEN medicijn); tafel (plaat met inscriptie).
    tjâciyk:: {C} beschuit, hard bros gebak; ef tundare ~ frópjÿ flj: versteld staan over iets.
    Tjadyvylle:: {M} (Peg).
    Tjaeerfef:: {J} (Peg).
    Tjafani:: {M} (Peg).
    Tjâff:: {G} (dorp; gemeente Empecho).
    tjâg:: {VZ} (betrekking)
    1. (vrnl abstract) door [middel van], met, middels; do hûche pipar ~ ef habilemiy ur coðos: hij lost alles op met handigheid en tact; ~ ef graviy hupster kika: met de grootste moeite; blul stindelije dena wufta ~ bp: dit woord wordt met bp geschreven;
    2. (vervoermiddel) met; kirro arfine ~ ef trem: we komen met de tram;
    3. (arch; werktuig) met [behulp van]; eup axe ef vildul ~ eft grampa axos: ze hakt de boom met een roestige bijl om; »na.
    tjaga:: {C/S} [stuk] timmermansgereedschap.
    •tjaga:: {SX > c/s} •gerei, •gereedschap; kokmittjaga {C/S}: keukengereedschap; (ww'n krijgen •os:) drave/dravostjaga: tekenen/tekengerei.
    Tja Henna:: {F} (Peg).
    Tja Henna & Rames Zjae:: {N} (afk= TH&RZ) (voormalige bank, zie »TQ-benc).
    tjâk:: {C} stip[pel].
    tjâka:: {C} [houten] vlot.
    tjâkaer:: {C} houtvlotter.
    Tjamennce:: {J} (Peg).
    Tjamensten:: {J} (Peg).
    Tjândrare:: {F}.
    Tjaôc:: {J} (Peg).
    tjâse:: {U} ritselen.
    tjâsos:: {C} geritsel.
    tjâst::
    1. {C} geritsel.
    2. {I} deftig.
    Tjeek:: {F}.
    tjef:: {C} (fig) beeld; kâ melde eft tjâst ~!: dat staat je goed! (kleding ed).
    tjefe:: {K} afbeelden.
    tjefos:: {C} afbeelding.
    tjeft:: {C} afbeelding, plaatje.
    tjége:: {U} schamper lachen.
    tjégos:: {C} schamper gelach.
    tjek:: {C} getijde, tij; lef ef ~s: steevast; ef melde ef ~ fes ef Kjûpur-zee: aan de orde van de dag zijn.
    tjel:: {C} straf; ef monta ~ sompe ef monta painos: dezelfde straf volgt uit dezelfde [mis]daad (het "oog om oog tand om tand"-principe zoals genoemd in de 2e »mennmarât; door dit principe zijn lijfstraffen in Spok nog lang in gebruik geweest, en ook tegenwoordig worden straffen zo veel mogelijk gerelateerd aan het vergrijp).
    tjel-armtmôquos-qudex:: {C} (alg) Wetboek van Strafrecht.
    Tjel-armtmôquos-qudex:: {N} (afk= TAQ) Wetboek van Strafrecht (Spok wetboek); .
    tjelblaf:: {I} strafbaar.
    tjelblafe:: {U} strafbaar zijn.
    tjelfe:: {K} [be]straffen.
    tjelfe-necân:: {C} strafkamp; .
    tjelfos:: {C} bestraffing.
    tjel-reve:: {Krs} fusilleren.
    tjel-revos:: {C} fusillade.
    tjel-rigteren:: {C} strafrecht.
    Tjel-weg:: {W} .
    Tjemp:: {G} (district op eiland Berref).
    Tjemp Akademiy:: {N} "Tjempse Academie" (tot 1950 in Tanburo, daarna in Kussik); (DOM 83-84).
    Tjempê Akadejmy:: {N} (dl= Tjemp); »Tjemp Akademiy.
    tjempôr:: {C} (het Spok dialect in district Tjemp, inclusief Lammafin en omgeving); (DOM 84).
    Tjemp-rót:: {C} "Tjemps trekpaard" (sterk paardenras; zwart met witte bles; hoge schoften; korte benen, dikke voeten; werd vroeger in de landbouw gebruikt, tegenwoordig voornamelijk nog bij folklorische feesten ed).
    Tjemp Trip-Lÿnts:: {N} (afk= TTL) (interlokale tramwegmaatschappij, hoofdkantoor in Bôrâ); .
    tjen:: {C} graad (temperatuur); [kleine] etappe; (fig) stap.
    tjerkatjen:: {C} belt ~: klein dikkopje (vlinder) (L. Thymelicus lineola); hupster ~: groot dikkopje (L. Ochlodes venata).
    tjerke:: {U} dartelen.
    tjerp:: {I} draaierig, duizelig; kost ére quešâ melde ~: ik heb mijn enkel verstuikt.
    tjerpiy:: {C} (alg) duizeling; (pop) uitstapje; schoolreisje.
    tjert:: {C} (betoverde steen/vrucht op de grond: het is verstandig om deze te laten liggen, maar een steen kan ook aan een gâlytt toegevoegd worden; in de Ergemip staat beschreven hoe men een tjert als zodanig herkent).
    tjest:: {Iid} vervallen||in goede staat; ("vervallen" bij rs) ef ~ husoff: het vervallen kasteel; ef ~ husof fes ef xnârf: het in goede staat verkerende kasteel.
    tjester:: {C} ravage, verwoesting.
    tjestove:: {Krs} »tjestrove.
    tjestovor:: {vdw} »tjestrove.
    tjestovos:: {C} »tjestrovos.
    tjestrove:: {Krs; vdw= tjestovor} verwoesten.
    tjestrovos:: {C} verwoesting, het verwoesten.
    tjiyk:: {I} (lett) stralend.
    tjiykét:: {I} (fig) briljant.
    tjiykéte:: {E} (lett/fig) schitteren, stralen.
    tjiykétos:: {C} (lett/fig) schittering, straling.
    tjiynde:: {C} keukentje.
    tjiytse:: {U} knetteren (v vuur).
    Tjoâva::
    1. {G} (dorp; gemeente Sinto-Feuty).
    2. {N} (mineraalwatermerk); ; (DOM 93).
    Tjoâva TC:: {N} (mineraalwaterfabriekje te Sinto-Feuty); .
    tjôfbelp:: {C} ondier.
    tjôfe:: {E} spoken, ronddolen van geesten.
    tjôfos:: {C} spookverschijnsel[en]; gespook.
    tjôfos-husof:: {C} spookkasteel.
    tjôfos-sért:: {C} spookhuis.
    tjôftâr:: {SC; mv= ~a} spook, geest; tu chaquintecû ef ~a furt ef: daar kun je donder op zeggen.
    tjôftâra:: {mv} »tjôftâr.
    tjôftâriy:: {I} spookachtig.
    tjôftâr-zeffos:: {C} spookverhaal.
    Tjôftâr-zuft:: {W} .
    tjôg:: {C} [aanleg]steiger.
    tjokâs:: {C/S} brood; »bâr.
    tjokâsa:: {C} boterham; ef paine eft ~ lef bâr: een boterham smeren; blarâs/šem lef ~s: boterhammen met kaas/jam.
    tjokâsitt:: {C} broodoven.
    tjokâsknociyr:: {C} broodrooster.
    Tjokâs-mirra:: {W} .
    Tjokky-plep:: {W} .
    Tjokkyt:: {G} (stad in Neno).
    Tjokkyt-afstoen:: {N} (15e eeuwse tempelruïne even buiten Tjokkyt); .
    Tjokky-tobergÿ:: {G} (gebergte in district Neno); .
    Tjokky-weinô:: {C} (wijn uit het Tjokky-gebergte).
    tjondatjen:: {C} kok.
    tjonde::
    1. {K} (trans) koken, aan de kook brengen; gress ~ ef knurfel: ik kook het water.
    2. {Upr} (intrans) koken; ef knurfel sen ~: het water kookt.
    tjonde-kjupt:: {I} snikheet (v weer).
    tjonder:: {C} stoofpan.
    Tjonder:: {F}.
    tjondere:: {K} zieden, koken (v zeep/zout).
    tjonde-rôsiy:: {S} frituurvet.
    tjonde-tijâ::
    1. {U} droogkoken; ef pân ~: de pan staat droog te koken; (fig) do ~ lef sest ÿrôm: hij gaat aan dit soort werk kapot; hij gaat er met zulk werk aan onderdoor (geestelijk en/of lichamelijk geheel gebroken).
    2. {Upr} verkoken (net zo lang koken tot er niets meer over is); ef knurfel sen tjondo-tijâ: het water is verkookt; (fig) gress sen tjonda-tijâ: ik ben helemaal op (compleet uitgeput).
    tjondos:: {C} het koken, het aan de kook brengen.
    tjondos-tijâ:: {C} het droogkoken; drooggekookte [stoom]ketel (die dan meestal beschadigd is).
    tjônt:: {C} kok.
    tjontmip:: {C} kookboek.
    tjôp:: {C} klodder.
    Tjóprgy:: {F} (Gar).
    tjôste:: {K} spartelen.
    tjôstos:: {C} gespartel.
    Tjulle:: {G} (dorp; gemeente Tijÿ).
    Tjulle-belt:: {G} (dorp; gemeente Tijÿ).
    tjût:: {C} prik (met scherp voorwerp).
    tjût-uzer:: {I} »uzer.
    tjyme:: {E} zich afvragen.
    tjyto:: {S} vulling (in gebak, pastei ed).
    t-kurs:: »T-kurs.
    T-kurs:: {C} T-shirt.
    T/L:: {afk} (= lef tuffes »lorerdepecc).
    tlâc:: {C} gesp.
    tlafo:: {C} plafond, zoldering.
    tlafo-sat:: {C} hemelbed.
    Tlal:: {G} (stad in Munt).
    Tlal-agru:: {G} (bergtop in Lafter-gebergte; 1053 m hoog); .
    Tlal-kôl:: {G} (bergpas in Lafter-gebergte; 760 m hoog); .
    Tlariy:: {G} (dorp; gemeente Menscherr).
    tlass:: {gst} »tlazre.
    tlatta:: {C} gekletter (v regen).
    tlaz•:: {wst} »tlazre.
    tlazre:: {U; gst= tlass; wst= tlaz•} afgedankt zijn; niet meer gebruikt worden.
    tlette:: {C/S} water dat in het zonlicht schittert.
    t/lira:: {afk} »tiffelira.
    tliytse:: {U} spatten (v vonken).
    tliytsos:: {C} gespat (v vonken).
    tlôc:: {C} giftige boleet (in Spok met name dufja-~ en fisa-~); mesâ ~: groene boleet (zeer giftige paddestoel, vaak gebruikt als zelfmoord-middel).
    Tloer:: {G} (stad in Munt); (DOM 158).
    tlôgt:: {I} druk, levendig (persoon, dier).
    tloise:: {C} antwoord; ~ ón flj/rst (ón is vz): antwoord op iets/aan iemand; eft ~ ón gert vertaros: een antwoord op uw reactie; fara ~ ón (vz-uitdr): in antwoord op.
    tlokko:: {C; mv= tlokkôe; rsmv= tlokkót} tante (zuster v vader of moeder).
    tlokko-diy:: {C; mv= tlokko-diys} oom (echtgenoot v »tlokko); »diy.
    tlokkôe:: {mv} »tlokko.
    tlokkôe-mâlp:: {mv} »tlokko-mâlp.
    tlokko-mâlp:: {C; mv= tlokkôe-..; rsmv= tlokkót-..} (tlokko v echtgenoot/echtgenote).
    tlokko-marianten:: {C} oom en tante (tante is zuster v vader/moeder; oom is aangetrouwd).
    tlokkót:: {rsmv} »tlokko.
    tlokkót-mâlp:: {rsmv} »tlokko-mâlp.
    tlosiy:: {I} gewoon, alledaags; ef lâse ~: dat is geen punt.
    TLS:: {afk} »Trymt Luggage Services.
    Tlychÿ:: {F}.
    tlÿff:: {C} stuk leder; lederen lap.
    tlypje:: {U; gst= tlypp} grinniken.
    tlypjos:: {C} gegrinnik.
    tlypp:: {gst} »tlypje.
    tmâhe:: {K; gst= tmât} ~ flj: iets verhinderen, tegenhouden; ~ rst tukst flj: iemand iets beletten, verhinderen, verhoeden; gress ~ Petriy tukst ef ÿpratos: ik belet Petriy te vertrekken.
    tmâhos:: {A} verhindering, beletting, verhoeding.
    tmât:: {gst} »tmâhe.
    TMC:: {afk} »Tiynsmaterialo-Cÿrbatts.
    tmope:: {Kid} versnellen||vertragen; ef ~ flj lo tradam: iets versnellen; ef ~ flj lo prôât: iets vertragen.
    tmopiy:: {Iid} snel||langzaam; litel ~ = móns-~: snel; prétt-~: bliksemsnel; terat ~ ki = dûgter-~: langzaam; ~ terat meltecû nert trag: langzamer kan niet.
    tmopiy-messer:: {C} snelheidsmeter.
    tmopos:: {Cid} versnelling||vertraging; tradam-~: versnelling; prôât-~: vertraging.
    tmopp:: {C} (spr) opruiming, [grote] schoonmaak; »tmopplimaros.
    tmopplim:: {I} opgeruimd.
    tmopplimare:: {K} opruimen (v kamer ed).
    tmopplimaros:: {C} opruiming (v kamer ed).
    tmopplime::
    1. {K} stallen (v dieren).
    2. {U} opgeruimd zijn (v kamer, kast ed).
    tmopplimos:: {C} stalling, het stallen (v dieren).
    tmustâ:: {C} kinkhoorn.
    Tnaceo:: {G} (riviertje van Krappa-gebergte naar de Ÿroðoe); .
    Tnaceo-agru:: {G} (bergtop in Krappa-gebergte; 785 m hoog); .
    Tnaceo-helmy:: {G} (grot; gemeente Nustiy); .
    tnade:: {U} toesnellen, [komen] aanschieten.
    tnadyr:: {I} raadgevend.
    tnadyrratjen:: {C} raadsheer.
    tnadyrre:: {K} raadgeven.
    tnadyrros:: {C} raad[geving].
    tnâk:: {!} knak!, krak! (geluid).
    tnâke:: {K} knakken.
    tnâkiy:: {C} knak, knik, breuk.
    tnef:: {I} (arch) vreemd; »tnefer.
    tnefer:: {I} vreemd, typisch, merkwaardig; buitenlands; ef melde ~ beri [svime prôât]: het is vreemd om [achteruit te zwemmen].
    tneferdes:: {C} vreemdeling, buitenlander.
    tneferiy:: {C} vreemdeling, zonderling.
    Tnefÿrzjo:: {N} (afdeling vd »Qurubo-Lanko (Veiligheidsdienst), die buitenlanders in Spok in de gaten houdt).
    tnesst:: {C} prik.
    tnesste:: {K} prikken, steken; ef qurt ~ gress: ik prik mij aan de doorn.
    tnesstere:: {U} steken, pijn doen.
    tnessteriy:: {I} drastisch.
    tnesstos:: {C} geprik, gesteek.
    tnips:: {C} fluitje (v politie/scheidsrechter).
    tnti.:: {afk} (= »tof nert tof iftam).
    tnÿr:: {C}
    1. werktijd.
    2. (lett/fig) berg, stapel, opeenhoping; eft ~ rifo pleko: een hoop/berg zand; eft ~ rifo ÿrôm: een hoop/boel werk; eft ~ rifo muts: een hoop herrie.
    tnÿr-lyk:: {C} collega.
    tô:: (= toh) {I} afgemeten, kortaf (uit de hoogte).
    to•:: {PX.zn/add} (prod bij zn; minder prod bij add; »•erÿ) schijn•; namaak•, vals, niet echt; pleeg• (bij familieleden); (bijv) bâr/tobâr: roomboter/margarine (namaakboter); koffon/tokoffon: dood/schijndood; frera/tofrera: broer/pleegbroer; (soms wat meer gelexicaliseerd) bax/tobaxiy: oordeel/bevooroordeeld ("een schijnoordeel hebbend"); kassos/tokassos: gemartel/getreiter; lurfel/tolurfel: restaurant/kantine; jola/tojola: vrij/gedwongen, gekunsteld.
    to•e:: {rs} »to•ÿ.
    to•ÿ:: {PX/SX.c/s > c} (rs= to•e indien de wortel op voc eindigt: tozuffuÿ/tozuffue maar torovônÿ/torovônÿe; collectief of geeft naam aan iets dat uit een verzameling identieke voorwerpen bestaat) •groep, bundel, ge•e, verzameling; •boom, •struik (bij vruchtnamen); bergo/tobergÿ: berg/gebergte; huldu/tohulduÿ: kers/kerseboom; (soms gelexicaliseerd) blof/toblofÿ: paard/cavalerie; drur/todrurÿ: munt/kleingeld, wisselgeld; luktos/toluktosÿ: was/wasgoed (om te wassen).
    Toabiylara-mirra:: {W} .
    toâksÿ:: {C} »towâksÿ.
    toâlbosÿ:: {C} bebouwde kom.
    toamendleÿ:: {C} amandel (boom) (L. Prunus dulcis).
    toâparatâÿ:: {C} apparatuur.
    tobacc:: {S} tabak.
    Tobacc-mirra:: {W} .
    Tobago:: {G} Tobago.
    tobajôkÿ:: {C} riolering (met nadruk op afvoer v toilet/gootsteen).
    tobamicoÿ:: {C} carillon, klokkenspel.
    tobâr:: {S} margarine (namaakboter).
    tobâror:: {I} (fig) smeuïg (vertellen ed).
    tobarÿ:: {C} reling, verschansing (v schip).
    tobaso:: {C} drogreden.
    tobaxiy:: {I} bevooroordeeld.
    tobelkÿ:: {C} vruchtenboom, fruitboom.
    tobelpÿ:: {C} (arch) kudde; »tebbel.
    tôbemt:: {C} knol (gewas).
    tôbemt-flyddere:: {C} klein koolwitje, knollenwitje (L. Pieris rapae).
    tôbemt-huron:: {C} holwortel (L. Corydalis bulbosa).
    tôbemt-kolinixog:: {C} knolsteenbreek (L. Saxifraga granulata).
    tôbemt-vycc:: {S} knollathyrus (L. Lathyrus linifolius).
    tobergÿ:: {C} gebergte.
    Tobergÿ:: {W} .
    tobergÿ-areû:: {C; rs= ~t} berggebied.
    tobergÿ-areût:: {rs} »tobergÿ-areû.
    Tobergÿ-mirra:: {W} .
    tobergÿ-šark:: {C} bergachtig land.
    Tobergÿ-seert:: {N} "Gebergte-huis" (Bergparel-B&B in Fietso); .
    tobidalosÿ:: {C} regenval.
    tobjesâÿ:: {C} [blauwe] bosbes (struik); »bjesâ.
    toblofÿ:: {C} cavalerie.
    toblofÿer:: {C} cavalier.
    tobo'efytÿ:: {C} standsverschil, klasseonderscheid.
    tobytÿ:: {C} slagwerk (in orkest).
    tocar:: {C} vergrijp.
    tochare:: {U} ontstoken zijn.
    toche:: {E} ontsteken (v wond).
    tochos:: {C} ontsteking (v wond).
    tochoše:: {K} (alg) op listige wijze verwerven; (ihb) ronselen (soldaten ed).
    tochošos:: {A} (alg) listige verwerving; (ihb) ronseling (v soldaten ed).
    tochût:: {C} snuisterij.
    tocirre:: {K} ~ rst: iemand iets voorspiegelen, iemand gouden bergen beloven.
    toclades:: (= tocladesÿ) {C} gehucht.
    tocladesÿ:: {C} »toclades.
    tocodre:: {K; gst= tocott} rijgen, met grote steken naaien.
    tocôma:: {C} puntkomma (leesteken ;).
    Tocômpanðo:: {N} "Schijnmaatschappij" (maatschappijkritisch maandblad); .
    tocônkrett:: {I} (taalk) semi-concreet; ~ supstantiviy: »tocônkretter.
    tocônkretter:: {C} (taalk) semi-concreet substantief (in Spok taal: alle woorden die in dit woordenboek met SC zijn gemerkt).
    tocott:: {gst} »tocodre.
    Tôcsajas:: {F}.
    tocvyste:: {K} verbeuzelen.
    tocvystos:: {A} verbeuzeling.
    tocÿrbattÿ:: {C} set, garnituur, toebehoren, benodigdheden, uitrusting.
    tocÿrspiy:: {I} ironisch.
    tocÿrspos:: {A} ironie.
    todâtsÿ:: {C} dadelpalm.
    todemarrine:: {rs} »todemarrinÿ.
    todemarrinÿ:: {Srs} fokvee; (boeren gebruiken soms de rs-vorm todemarrine, als zij "geslacht fokvee" bedoelen).
    toðérÿ:: {C} tuig (voor trekdier).
    todiet:: {rs} »todiô.
    todiô:: {SC; rs= todiet} afgod.
    todirtÿ:: {S} vuilnis.
    todirtÿer:: {C} vuilnisman.
    todirtÿlot:: {C} vuilnisbak.
    todirtÿnolac:: {C} vuilnisauto.
    todoffârÿ:: {C} braam (struik) (L. Rubus fruticosus).
    todrave:: {K} schetsen, vluchtig tekenen.
    todravos:: {C} schets, vluchtige tekening.
    todreutÿ:: {C} inrichting, installatie (apparaat, combinatie v apparaten).
    todrurÿ:: {C} kleingeld, wisselgeld, pasmunt.
    to'eff:: {Cid} (verandering in temperatuur) het warm||koud worden; ef knurfel-~ melde hupster: het water wordt warm; vilt cafer-~ melde belt: je koffie wordt koud; ef ityro lelperre eft belt ~: het klimaat wordt kouder; ef lelperre eft hupster ~: het wordt warmer.
    toeftos:: {C; mv= ~z} (oude spelling voor »tóftos; wordt nog wel gebruikt in niet-Spokaanse teksten als de ó niet weergegeven kan worden).
    toékig:: {C} kunstgebit.
    toellerios:: {C} uitvlucht, schijnexcuus.
    toelx:: |X| {I} schijnheilig; niet echt bescheiden.
    toerva:: {SC} onheil.
    Toesro-ðarmiy:: {N} (natuurwonder, dal, ontstaan na een aardbeving; gemeente Acabra); .
    toessare:: {K} hypnotiseren.
    toessarer:: {C} hypnotiseur.
    toessaros:: {C} hypnose.
    tof:: {C; mv= terrats} dag (concreet gezien v 4-22 uur, maar dikwijls in de betekenis v "etmaal"); effer ~: een dezer dagen; fes ~ (afk= f.t.): overdag; lelmo ~: vandaag, heden (4-22 uur: die nog komen moet, of reeds aan de gang is; spr: dit etmaal); lâst ~: vandaag, afgelopen dag (4-22 uur; in spr wordt liever hols = "gisteren" gebruikt); ef lilt-terat ~: de godganselijke dag; ~ nert ~ iftam (afk= tnti.): om de andere dag; lóf ef pijâ ~: [gedurende] de hele dag; fes ef terdor terrats: op zijn oude dag; ja terrats: van dag tot dag; eft koffon ~: "een dode dag" (een nevelige, windstille [herfst]dag, waarop de natuur in slaap lijkt; geen geluid, geen kleuren en geen beweging).
    TOF:: {N} (afk v Tsjech Oto-Fabrokiy)
    1. (enige Spok automobielfabriek, in Tsjech); .
    2. (Spok automerk); .
    tofaléttÿ:: {C} jury (bij quiz ed).
    Tofano:: {G} (stad in Kina).
    tofentÿ:: {C} festival.
    tofeszollosÿ:: |..feso..| {C} spaargeld, spaarcentjes.
    tôff:: {C} steen, kei; kinderhoofdje, kassei.
    tôff-chelte:: {U} over straat zwalken.
    toffik:: {C} richting (waar iemand/iets VANDAAN komt); »praba; »loin.
    tôff-kles:: {S} straatgras (L. Poa annua).
    tôfftéte:: {K} stenigen.
    tôfftétos:: {C} steniging.
    Tôff-weg:: {W} .
    toficcÿ:: {C} (pop) rotzooi, enorme troep.
    tofijântÿ:: {C} vleeswaren; (= »to•ÿ + »fijânta).
    tófiy:: {I} stellig, gerust, onfeilbaar, waarachtig.
    tofiyrkÿ:: {C} netwerk (relaties/computer ed).
    tofkof:: {C} [avond]schemering (tussen »tof en »miskof); »koftof.
    tofkoffe:: {U} schemeren; »tofkof.
    toflomer:: {C} kwakzalver.
    tof-nrelf:: {C} madeliefje (in Spok dikwijls roze tot rood) (L. Bellis perennis).
    tofô:: {C} laagste punt (in gebouw/schip).
    tofollus:: {C} pleegvader.
    toforigiy:: {C} dageraad.
    tofpip:: {III} de gehele dag; »terratip.
    tofrâmbosiyÿ:: {C} framboos (struik) (L. Rubus idaeus).
    tofrenvu:: {C} bastaard (dier).
    tofrera:: {C} pleegbroer.
    toftas:: {III} dagelijks (4-22 uur: zo goed als elke dag; spr: zo goed als elk etmaal); riyfain ~: elke dag (4-22 uur).
    toftiy:: {I} dagelijks, daags, doordeweeks, gewoon; kult ~ tjokâs: ons dagelijks brood; ef ~ petsquts: de orde van de dag.
    tóftos:: {C; mv= ~z} (afk= [T])
    1. (Spok munteenheid: 1 (1820-1969) 14 tóftos = 1 zotiylko;
    2. (sinds 1969) 100 tóftos = 100 = 1 herco = ca. € 1,00; 1 nieuwe tóftos = 10 oude tóftos); »herco; »drureren.
    tofutjuÿ:: {C} ameublement.
    tofycoÿ:: {C} vijgeboom.
    togâmÿ:: {C} wildstand.
    togany:: {C} taak, opdracht.
    Tôgeeror-seert:: {N} (revalidatiecentrum in Amahagge); .
    togeffyÿ:: {C} appelboom.
    tôgériy:: {I} invalide (bv), gebrekkig.
    tôgéror:: {C} invalide (zn).
    tôgéror-kartafiy:: {mv} »tôgéror-kornin.
    tôgéror-kornin:: {C; mv= ..-kartafiy} (afk= TÔKO) invalidenkaart (waarmee een invalide gebruik kan maken van allerlei faciliteiten, zoals invalidenparkeerplaats, kortingen op toegangsprijzen en openbaar vervoer, voorrang bij wachtrijen ed); .
    togertÿ:: {C} wacht (groep personen die de wacht houdt).
    togilltÿ:: {C} vakbond; »bônt 2.
    toglûfiyÿ:: {C} bedrijfsleven.
    togo:: {IIef} Togolees (bv).
    Togo:: {G} Togo.
    Togona:: {Cef} Togolese vrouw.
    Togony:: {Cef} Togolees (bewoner).
    togrupÿ:: {C} (alg) manschappen; (laagste legerrangen) manschappen (soldaten en korporaals); .
    togrûsÿ:: {C} omheining.
    tôgt:: {C} kleinzoon.
    togûnosÿ:: {C} bewapening (alle wapens te zamen).
    togvârcÿ:: {C} kliek, meute, groep.
    togÿtliyÿ:: {C} vistuig.
    togytôs:: {I} schamper (met minachting).
    togytoze:: {K} geringschattend.
    togytozos:: {A} geringschatting.
    toh::
    1. {C} (dl= Noord-Liftka/Noord-Brÿr) bochel (op rug); klein heuveltje (op môliy).
    2. {I} »tô.
    tohant:: {C} kortsluiting.
    tohârtiyÿ:: {C} vossebes, rode bosbes (struik) (L. Vaccinium vitis idaea).
    tohâslâfÿ:: {C} hazelaar (L. Corylus avellana).
    tohelbiÿ:: {C} garderobe (klerenvoorraad).
    tohuflifÿ:: {C} [gebouwen]complex.
    tohulduÿ:: {C} kerseboom.
    tohynnÿ:: {C} archipel, eilandengroep.
    toidenotos:: {A} fraude; verschrijving (eufemisme voor vervalsing om belasting te ontduiken).
    toierque:: {U} (met zeer weinig of geen zeil voor de wind varen).
    toila'ÿ:: {C} »towila'ÿ.
    tointestinn:: {C} blindedarm, appendix.
    Toja:: {M}.
    toje::
    1. {VG} (uitsluiting) ~ ... fra: óf ... óf; Petriy ~ scemre fra reppe nÿf tiyns: óf Petriy schreeuwt, óf hij zegt geen stom woord; (toje ... fra is in veel constructies minder emfatisch dan Ned óf ... óf; bijv) tem mimpits kettelira ryte ~ mâltefiym fra noi: deze boeken zijn moeilijk of niet te bemachtigen.
    2. {VZ} (arch) uit, erbuiten; ta lo ~ = dalotoje: [daar als] buiten; »dalotoje; »dotoje.
    tôje:: {VG} (uitsluiting) ~ ... frân: noch ... noch; ~ Drys frân Nest arfinecos (mv!): noch Drys noch Nest kan (enk!) komen.
    tojeðiyÿ:: {C} touwwerk.
    tojelake:: {K} verschepen, per schip vervoeren.
    tojelakos:: {C} verscheping, vervoer per schip.
    tojelbi:: {C} (pej) plunje, vodden, kleren; »tohelbiÿ.
    tojénsÿ:: {C} (alg) buizenstelsel; (ihb) riolering.
    tojesfsâ:: |..jestâ/..jefsâ| {C} wedstrijd; concours.
    tojiyserÿ:: {C} loofbos.
    tojiysÿ:: {C} loofboom.
    tojo:: {C} min, voedster.
    Tojo:: {N} "Zus" (koosnaam voor oudere zuster, gebruikt als een eigennaam, en eig afk v »tojoredo).
    tojola:: {I} gedwongen, gekunsteld.
    tojoredo:: {C} [oudere] zus[ter]; Elsa ur Yvonn melde sours, ur Yvonn melde Elsaex ef ~: Elsa en Yvonn zijn zusters [van elkaar], en Yvonn is Elsa's oudere zuster/en Yvonn is de oudste.
    tojunipÿ:: {C} jeneverbes (struik); »junip.
    tôk:: {C} wervel (draaibaar houtje); klink, sluitijzer (v deur).
    tokadyr:: {C} (eenvoudig ritueel waarbij een kind in de Erg kerk aangenomen wordt); »kadyr.
    tokârntÿ:: {C} tuig (v schip).
    tokarteÿ:: {C} kaartspel (pakje speelkaarten).
    tokasse:: {K} treiteren, pesten.
    tokassos:: {C} getreiter, gepest.
    Tokelao:: {G} Tokelau.
    Tôki:: {F}.
    tokinnerÿ:: {C} cartotheek; kaartsysteem.
    tokinur:: {I} ongesteld, beetje ziek, niet helemaal in orde.
    toklesÿ:: {C/S} (alg) onkruid; (poe) gras.
    toknociyÿ:: {C} gebeente.
    toknufÿ:: {C} afwas, vaat (om te wassen); ef lukte ef ~: de afwas doen.
    toknufÿe:: {U} de vaat doen, afwassen.
    TÔKO:: {afk} »tôgéror-kornin.
    tokoffon:: {I} schijndood.
    tokokÿ:: {C} keukengerei.
    tokoliniÿ:: {C} gesteente.
    Tokoliniÿ-terf:: {W} .
    tokorsammÿ:: {C} hofhouding.
    tokorstÿ:: {SC} ongenade.
    tokriystoÿ:: {C} (pej) christendom.
    tokrodurÿ:: {C} baksel.
    tokrûptÿ:: {C} tegelvoer.
    Tôksajas:: {F}.
    Tôksajas-mirra:: {W} .
    tokuramosÿ:: {C} nalatenschap; boedel.
    tokûrata:: {I} gekunsteld; kitscherig.
    tokûrater:: {C} vrijetijdskunstenaar; dilettant; zondagsschilder.
    tokurreÿ:: {S} vermogen (zn).
    tolacsÿ:: {C} "wettenbundel" (verzameling wetten, in één publicatie bijeengebracht, zoals bijv de »Kuraketkanas-lacsz ur Šark-luftiffe-ôc; de term is vanaf ca 1955 in onbruik geraakt sinds wetsverzamelingen altijd "wetboek" (»qudex) worden genoemd).
    tolâcÿrs::
    1. {Aef} onverwachte gebeurtenis.
    2. {I} onverwacht gebeurend.
    tolainÿ:: {C} linnengoed; ef kurakette ~ luft eft slapelsat: een bed verschonen.
    Tolâ-Kôlâk:: {G} (riviertje van de Kôlâk naar Ef Larmin); .
    Tolâm:: {G} (stad in Kina).
    Tolâm-Jatty-Arânkas:: {N} (afk= TJA) (particuliere spoorwegmaatschappij, opgericht in 1990); .
    tolankoÿ:: {C} heelal.
    tolânt:: {C} (fig) profiel; bestek; kader; rubriek.
    tolâpiyÿ:: {C} uitzet (voor baby).
    tolâprôfaÿ:: {SC} argumentatie.
    tolarde:: {K} [op]peuzelen; ef agrén ~lira ef hâslâf: de eekhoorn zit het hazelnootje op te peuzelen.
    tolardos:: {C} gepeuzel, het [op]peuzelen.
    tolardosÿ:: {C} voedingsmiddel.
    tolârkÿ:: {C} heuvelrug.
    Tolârkÿ-plep:: {W} .
    tolâs:: {C} bijsmaak.
    tolebete:: {U} sjacheren.
    tolebetos:: {C} gesjacher.
    tolecosÿ:: {C} lekkage.
    Tolee:: {G} (stad in Tjemp); (DOM 74-75).
    Tolee-sentraliy:: {N} (elektriciteitscentrale; gemeente Tolee); .
    toleffyÿ:: {C} pereboom.
    toleftelÿ:: {C} bestek, couvert.
    tolekk:: {C} kreng (slecht voorwerp; vals mens).
    tôlemme:: {E} sluipen.
    tôlemme-tijâ:: {E} wegsluipen.
    tolenkosÿ:: {C} stuurinrichting.
    tolensânÿ:: {C} [leger]compagnie.
    Toleo:: {G} (stad in Bloi).
    toliftkar:: |..fk..| {I} belegen (v kaas: nog niet echt oud).
    toliftkarÿiy:: |..fk..| {I} oubollig.
    tolinnosÿ:: {C} vraagstuk, probleem.
    tolitt:: {C} voorgebergte (in Spok: overgang v môliy naar gebergte).
    Toliy:: {F/M}.
    Tôliy-agru:: {G} (bergtop in Ziffon-gebergte; 1038 m hoog); .
    Toliy-belt:: {G} (dorp; gemeente Fameto-Toliy).
    toljeðâgetÿ:: |toledâgetÿ| {C} veenbes (plant) (L. Oxycoccus palustris); lepeltjesheide ("cranberry": struik) (L. O- microcarpus).
    Tolkiy:: {F}.
    tolluh:: {C} troffel.
    tolôbâÿ:: {C} rotsmassa.
    tolôfft:: {mv} »cÿrtolôfo.
    tolomkâ:: {C} masker.
    tolomkâ-meve:: {C} kokmeeuw (L. Larus ridibundus).
    tôlpe:: {K} ef ~ B ón A: A met B vullen; do ~ ef helt ón ef kliqu: hij vult het glas met melk.
    Tôlst:: {J}.
    Tolstoj-mirra:: {W} .
    toluktosÿ:: {C} was[goed] (dat nog gewassen moet worden); ef paine ef ~: de was doen.
    tolurfel:: {C} kantine.
    tolutterafatjenÿ:: {Crs} omstanders, toeschouwers.
    tom::
    1. {I; =ot v litel} [het] minst; cÿrt A fenteste ef ~ resultâts: klas A behaalt de minste resultaten (maar ook de resultaten vd andere klassen zijn weinig; vgl: ef lof resultâts: de minst vele resultaten); nert ~: niet in het minst; fes ~: {III} althans; »litel.
    2. {DT} (achter [geverbaliseerd] add; drukt mt uit) ef hordâ ~ hurons: de minst mooie bloemen; Elsa melde honesty ~: Elsa is het minst eerlijk; kost pitter grampae ~: mijn fiets is het minst geroest.
    Tom:: {J} (Eng).
    tomarâs:: {C} tint.
    tomare::
    1. {K} kreukelen; dubbelvouwen (meerdere keren).
    2. {Krs} te grabbel gooien.
    tómare:: {E} onweren.
    tómare-loa:: {C} »loa.
    tomârketÿ:: {C} afzetgebied, markt.
    tómaros:: {C} onweer; gress dôxe ~: mag ik wat bestellen? (pop opmerking in kroeg om de aandacht vd barkeeper te trekken).
    tomato:: {C} tomaat.
    Tomato-mirra:: {W} .
    tomato-sôsa:: {S} tomatensaus.
    tomato-šupa:: {C/S} tomatensoep.
    Tomato-sÿrt:: {W} .
    tome:: {K} dubbelvouwen (één keer).
    Tômealer:: {F}.
    tomebafa:: {C} miskraam.
    tomespiylÿ:: {C} mispel (boom) (L. Mespilus germanica).
    tomeraterÿ:: {C} [boeven]bende.
    tomiltÿ:: {C} (fig) omlijsting; lef malodétiy ~: met muzikale omlijsting.
    tomimpitÿ:: {C} bibliotheek; boekenverzameling.
    tomissisÿ:: {C/S} narcotica, verdovende middelen, drugs.
    Tomo:: {N} (frisdrank op basis v tomatensap); ; (DOM 43-44).
    tomoflaÿ:: {C} (Erg: groep v 14 uitverkoren »ryltiys die de nieuwe kandidaten zijn voor de »Reelâ).
    tomôntyosÿ:: {C} problematiek.
    tomorgÿ:: {C} clientèle.
    tomorrtÿ:: {C} moerbeiboom; »morrts-vildul.
    tomos:: {C} vouw.
    tômp:: {C} graf; méte gert ~!: (vulg) donder op!; loop naar de hel!; ef ~ kura rst: het graf van iemand (waar iemand in ligt).
    tômpentare:: {U} uitbreken (v gevangene); losbreken (v dier).
    tômpente:: {E} [het] gemakkelijk hebben, [het] rustig aan [kunnen] doen; lef ~: met gemak; (= »tômp + »vente).
    tômp-helmy:: {C} grafkelder.
    tomreinnÿ:: {C} kongsie (kliek); »mre'inniy.
    Toms:: {J} Thomas.
    tomustÿ:: {C} schoeisel.
    tomux:: {C} beeldspraak.
    ton:: {S} smaragd (materiaal).
    tôn:: {C} (afk= T) [scheeps]ton (1 m³).
    tón:: {C} tonijn (L. Thunnus thynnus).
    tona:: {I} smaragden, van smaragd gemaakt; met smaragden bezet.
    Tona:: {N} (voormalig šarkdomenn; sinds 1876 opgegaan in de gemeente Tona armt ef Grât); .
    Tona armt ef Grât:: {G} (stad in Ziyp); (»tóne); (DOM 171-173).
    tonarânÿ:: {C} garde, lijfwacht, keurbende.
    tonatumt:: {I} onmondig (volk).
    Tônche-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Moja); .
    tóne:: {C} (bordesje aan rivieroever om de was te doen, zoals in Tona armt ef Grât).
    tonegorosÿ:: {C} erfenis (vlgs Erg regels).
    Toneija:: {G} (stad in Renô).
    tông:: {I} stilletjes, onopgemerkt.
    tônga:: {IIef} Tongaans (bv).
    Tônga:: {G} Tonga.
    Tôngana:: {Cef} Tongaanse vrouw.
    Tôngany:: {Cef} Tongaan (bewoner).
    toniyn:: {C} smaragd (edelsteen); voorwerp van smaragd.
    Toniys-woedenn:: {G} (steile rotskust langs Oost-Brÿr; hier worden tijdens koude winters wel papegaaiduikers aangetroffen); .
    Toniys-woedenn-plep:: {W} .
    Tonja:: {M} Tonia.
    Ton-mirra:: {W} .
    tonn:: {C} stedenschoon; fraaie architectuur.
    Tonneâ:: {F}.
    tonolacÿ:: {C} wagenpark, (rollend) materieel (alle vrachtwagens of alle locomotieven, wagons ed. ve bedrijf).
    tonotitÿ:: {C} notulen.
    tonôziy:: {C} surrogaat.
    tônsel:: {C} amandel (in keel).
    Tôntes:: {F}.
    tonutâÿ:: {C} noteboom.
    Tony:: {J}.
    Tonystiy:: {F}.
    toocheÿ:: {C} hekwerk, traliehek (v balkon ed); »towocheÿ.
    toopjÿgos:: {C} exploitatie (in ongunstige zin), uitbuiting; colonjerÿ ~: kolonialisme (pej); vgl »opjÿgos.
    toopp:: {C} zandplaat, droogte (bij eb droogvallende zeebodem).
    toopp-ecron:: {C} tripmadam (plant) (L. Sedum reflexum).
    toopp-meve:: {C} kleine mantelmeeuw (L. Larus fuscus graellsii).
    tôp:: {C}
    1. tophit, succesnummer.
    2. hoge hoed.
    topaðegtanÿ:: {C} wilde-rozenstruik; »paðegtan.
    topak:: {C} kwast, rare vent.
    topaza:: {S} topaas (materiaal).
    Topaza-mirra:: {W} .
    topaziy:: {I} topazen, tan topaas gemaakt; met topazen bezet.
    topaziyn:: {C} topaas (steen); voorwerp van topaas.
    topijâ:: (= topije) {I} (arch/poe) schier, bijna.
    topije:: {I} »topijâ.
    toplataÿ:: {C} discotheek (verzameling grammofoonplaten).
    toplinkerÿ:: {C} gesternte.
    topografijâ:: {C} topografie.
    topoitiynÿ:: {C} dichtbundel.
    topolôiy:: {C} topologie.
    topôrÿ:: {C} almacht; onbeperkte macht.
    tôppe:: {U} stampen (met voet).
    toprestÿ:: {C} directie.
    toprogrâmÿ:: {S} software.
    topuccÿ:: {C} pokken (ziekte).
    topûl:: {I} onverstandig, ondoordacht.
    topyrfÿ:: {C} ongeoorloofde daad; vergrijp; »pyrf.
    toquanka:: {C} bijnaam; pseudoniem.
    toquankaÿ:: {C} benaming.
    toqudexÿ:: {C} wetgeving.
    toqudulÿ:: {C} naaldbos.
    toqummertÿ:: {C} oeuvre (gezamenlijk werk v kunstenaar).
    toqurtÿ:: {C} (alg) doornstruik, struik met naalden (jeneverbes/rozenstruik ed); (poe/dl= Zuid-Liftka) naaldboom.
    Tora::
    1. {M}.
    2. {G} (»ûpk-areû in districten Tjemp/Plefô).
    tôra:: {I} dwaas (bv); belachelijk.
    torafane:: {K} schetsen, in grote lijnen vertellen.
    torafanos:: {C} schets, globale vertelling, verhaal in grote lijnen.
    tôra-helk:: {C} koolmees (L. Parus major).
    tôrajiy:: {C} dwaasheid.
    toramâÿ:: {C} inventarisatie.
    toranief:: {I} geneeskundig.
    toraniefa:: {C} geneesmiddel, medicijn.
    toraniefa'ludi:: (toraniefatiyludi) {I} geneeskrachtig.
    toraniefatiy:: {C} geneeskunde.
    Toraniefatiy-instituša:: {N} "Instituut voor geneeskunde" (museum in Amahagge); .
    toraniefatiyludi:: {I} »toraniefa'ludi.
    Toraniefatiy-universitiy:: {N} "Geneeskundige Universiteit" (in Kurriy); .
    Tora-plep:: {W} .
    tora-skât-canazâ:: {S} Tora-graniet (groen geaderde, grijze granietsoort uit het Tora-gebergte).
    torastobosÿ:: {C} bungalowpark (woonwijk met bungalows in fraaie omgeving).
    tôratiyn:: {C} rariteit, gek voorwerp.
    Torât-kôl:: {G} (bergpas in Tora-gebergte; 433 m hoog); .
    Tora-tobergÿ:: {G} (gebergte rond Lammafin); ; (DOM 90-91).
    Torât-plato:: {G} (hoogvlakte tussen de plaatsen Zendoreno, Lufia en Xarebafiy in het Pâlsten-gebergte, 710 m hoog. Geliefd langlauf- en wandelgebied, te bereiken met twee kabelbanen en over een pad vanuit Xarebafiy); (DOM 91).
    Tora-weg:: {W} .
    Tora-wuma-weg:: {W} .
    Tora-zeces:: {G} (dorp; gemeente Manes-Pjeufiy).
    torefÿ:: {C} salvo.
    toreglissÿ:: {C} reglement.
    Toren:: {F}.
    torenðÿ:: {C} rundvee; (= »to•ÿ + »renðe).
    Tores:: {N} Stier (sterrenbeeld).
    torevosÿ:: {C} artillerie.
    torevosÿer:: {C} artillerist.
    tôrf:: {S} turf.
    Tôrf-mârket:: {W} .
    tôrf-uss:: {gst} »tôrf-uzre.
    tôrf-uzratjen:: {C} turfsteker.
    tôrf-uzre:: {K; gst= ..-uss} turfsteken.
    torikâfÿ:: {C} gevogelte.
    Toriym:: {F/J}.
    toriyst:: {C} cake, banket.
    tork:: {C/SC} schouw, beschouwing; (komt alleen in enkele samenstellingen voor: »fôresta-tork; »râsdo-tork); »har.
    torkare:: {K} ~ lo: [serieus] beschouwen als.
    torkaros:: {C} [serieuze] beschouwing; furt ~ (afk= f/t): ter inzage.
    torkarr:: {C} sectie, lijkschouwing.
    torke:: {K} beschouwen, bekijken, in overweging nemen [en de voor- en nadelen tegen elkaar afwegen].
    torkos:: {A} beschouwing, overweging.
    torôgtÿ:: {C} urnenhuis, urnenkelder (bij crematorium of in Erg kerk); »rôgt.
    torojite:: {rs} »torojiÿ.
    torojiÿ:: {C; rs= torojite} lettergreep, syllabe.
    toronter:: {I} ovaal, eirond.
    Toronter Korda:: {N} (Erg kerk in Fonistâ); .
    torovônÿ:: {C} [wilde] lijsterbes (boom) (L. Sorbus aucuparia); »rovôns-vildul.
    torozaÿ:: {C} rozestruik; »roza.
    torozjeposÿ:: {C} besturing, stuurinrichting.
    torp:: {I} ferm, flink, kranig.
    Torp:: {F}.
    torpa:: {I} degelijk, serieus.
    tôrpakiy:: {C} (Erg: zilveren kan voor het doopwater bij de »quiyrâts; het doopwater komt dikwijls uit zee of ver afgelegen rivieren of bronnen, en wordt door een »lystra gehaald; lystra's die met een ~ reizen, mogen gratis met het openbaar vervoer mee, en het is altijd een eigenaardig gezicht om zo'n vrouw in lang gewaad met een kan vol water te zien manoeuvreren, te midden ve drommende massa treinreizigers).
    tôrpedo:: {C; mv= tôrpedôe; rsmv= ~tt} torpedo.
    tôrpedôe:: {mv} »tôrpedo.
    tôrpedott:: {mv} »tôrpedo.
    tôrs:: {C} tros, scheepstouw.
    tôrsare:: {K} aanleggen, meren (v groot schip).
    tôrsaros:: {C} het aanleggen, het meren (v groot schip).
    tôrse:: {U} gemeerd liggen, vastliggen (v groot schip).
    Tôrsviyc-sÿrt-Beldiyr-sÿrt:: {G} (dorp; gemeente Ðebantiy).
    tôrte:: {K} schoppen, trappen.
    tôrte-tijâ:: {K} aftrappen (v schoenen).
    torutÿ:: {C} (fig) patroon.
    tôrvyde:: {U} afwijken.
    tôrvytt:: {C} afwijking (lett).
    torygdiy:: {I} Oost-Indisch doof.
    tos::
    1. {C; mv= tôse} stengel, steel (v bloem); stok, staart (v letter, zoals bij de b of q).
    2. {C; mv= tôse of tosz} schacht (v speer).
    Tôs:: {F}.
    tós:: {C} nietsnut.
    tošaðôriy:: {I} geaffecteerd, gemaakt, aanstellerig.
    tosafôtÿ:: {C} bedrijvengebouw (gebouw waarin verscheidene bedrijven zijn gehuisvest).
    Tosafôtÿ:: {N} "Bedrijvengebouw" (gemeentelijke instelling in Amahagge); .
    tosalbos:: {C} omhaal, drukte.
    tosârfÿ:: {C} [gehele] kaas.
    tošarkÿ:: {C} landgoed, landerij(en) (groot gebied of verzameling akkers en bossen, in bezit ve grootgrondbezitter).
    toscrÿfktÿ:: |..ftÿ| {C} blocnote.
    tôse:: {mv} »tos.
    tošefce:: {U} schuifelen.
    tosértÿ:: {C} huizenblok.
    tosgûlÿ:: |tosûlÿ| {C} servies[goed].
    tosientur:: {C} pleegmoeder.
    tosiy:: {C} korte broek; short.
    Tosiy::
    1. {G} (stad in Munt); (DOM 158/161-162).
    2. {N} (klein vliegveld; gemeente Tosiy); .
    Tosiy-Airdon:: {N} (station).
    Tosiy-Helâns:: {N} (station).
    Tosiy-koles:: {N} "Tosiyaanse School" (ca.1880; divisionistische schildersstroming).
    Tosiy-MG:: {N} (station).
    toslajaÿ:: (= toslajÿ) {C} sla[atje], salade (gerecht met sla of andere bladgroente).
    toslajÿ:: {C} »toslajaÿ.
    toslapos:: {C} dutje.
    tosmurf:: {S} vals geld.
    tosour:: {C} pleegzus[je].
    tošovos:: {C} schijnvertoning.
    tosperg:: {C} schijnspurrie (plant) (L. Spergularia); mindefit ~: rode schijnspurrie (L. S- rubra).
    tôspiy:: {Iid} onpartijdig||partijdig; ðÿr-~: onpartijdig; glyda-~: partijdig; eft ~ ÿrmetiyn lÿ cradef ÿrgôs: een onpartijdig standpunt; eft ~ ÿrmetiyn lef cÿrachômmast: een partijdig standpunt.
    tosproktoÿ:: {C} uitzet (v bruid).
    tosrialytÿ:: {C} struikgewas.
    Tôss:: {F}.
    Tosse:: {J}.
    tostarÿ:: {C} sterrenbeeld.
    tostat-glûfiy:: {C} semi-overheidsbedrijf.
    tóste:: {U} staren; met opengesperde ogen kijken.
    tosÿnÿ:: {C} seinstelsel (bij spoorwegen).
    tosÿt:: {S} kunstzijde.
    tosÿta:: {I} van kunstzijde gemaakt.
    tótare:: {K} blijk geven van.
    totarmÿ:: {C} ingewanden.
    totarmÿ-stûléos:: {C} dysenterie.
    totat:: {C} kunstlicht.
    tóte:: {U} ~ beri: schijnen [te zijn]; lijken; do ~ beri melde kinur: hij schijnt ziek te zijn; hij lijkt ziek [te zijn].
    totelefonosÿ:: {C} telefonie.
    totelegrafosÿ:: {C} telegrafie.
    toterf:: {C} slop, [doodlopend] straatje.
    Totiarofe-Lerescô:: {G} (stad in Jelafo).
    totibâner:: {C} vrijetijdswetenschapsman, amateurwetenschapper, dilettant.
    totiynsÿ:: {C} goederen, waren.
    totiynÿ:: {C} bos, bundel.
    totjef:: {C} droombeeld, hersenschim, luchtkasteel.
    tótos:: {C} blijk, teken.
    totravintÿ:: {S} keramiek.
    totremposÿ:: {C} lectuur.
    totrôchâÿ:: {C} (alg) raderwerk; samenstel van tandwielen; uurwerk; (spr) versnellingsbak (in auto).
    totrojÿ:: {C} volksliedje (trad Spok, met moralistisch slot; de laatste regel v elk couplet wordt herhaald, wat het meezingen vergemakkelijkt); »trojy.
    totropise:: {I} subtropisch.
    totrubele:: {U} kibbelen.
    totrubelos:: {C} gekibbel.
    totutsÿ:: {C} toetsenbord, klavier (v piano, schrijfmachine ed).
    toubâfta:: {I} gefingeerd, onecht; net alsof.
    toulânÿ:: {C} binnenstad, oude stadskern.
    toûplef:: {C} halfbloed (zn: persoon).
    toûsto:: {C} pleegdochter; schoondochter.
    tôvarrs:: {C} kameraad.
    tovéertÿ:: {C} patrouille (groep mensen).
    toveldurÿ:: {C} maatschappij, samenleving.
    toverfutosÿ:: {C} schilderwerk (werk v huisschilder).
    toverr:: {C} team.
    tovildulÿ:: {C} geboomte, groep bomen; (pop) bos.
    Tovildulÿ:: {N} (titel gedicht); .
    tovlass:: {C; mv= ~a} formaliteit (uiterlijke vorm).
    tovlassa:: {mv} »tovlass.
    Tôvreena-seert:: {N} "Tôvreena-huis" (museum in Amahagge); .
    tovro'egiosÿ:: {C} encyclopedie.
    tovyrtosiy:: {I} schijnheilig.
    towâksÿ:: (toâksÿ) {C} vaarwater, vaargeul.
    towâlc-âksenter:: {C} (taalk) paroxytonon (woord met hoofdaccent op voorlaatste syllabe, zoals in elk Spok woord met variabel accent).
    towaler:: {C} pleegzoon; schoonzoon.
    towétriyn:: {C} bocht, slechte waar.
    towila'ÿ:: (toila'ÿ) {C} vlechtwerk.
    towochete:: {rs} »towocheÿ.
    towocheÿ:: {C; rs= towochete} grille (v auto); »toocheÿ.
    Tôxajas:: {F}.
    tôxare:: {U} na donker thuiskomen.
    toxâreâ:: {I} gewaand, vermeend.
    tôxaros:: {C} thuiskomst (als het reeds donker is).
    tôxe::
    1. {K} vooronderstellen.
    2. {U} nablijven (op school: voor straf); overwerken (op kantoor).
    toxijeraÿ:: {C} kustlijn.
    tôxiy:: {I} waarschijnlijk.
    tôxos::
    1. {C} het nablijven (op school); het overwerken; overwerk (op kantoor).
    2. {A} vooronderstelling.
    toyclómmos:: {C} aanplakbiljet; ef berrare toyclómmôsta, den ...: van de daken schreeuwen dat ...; aan de grote klok hangen dat ....
    toÿðe:: {C} meineed.
    toÿkaôÿ:: |toÿkôÿ| {C} garnizoensplaats.
    toylâmos:: {C} gilde.
    Toylâmos-seert:: {N} "Gildehuis" (populair restaurant met terras in Kanea); .
    toyrôqulos:: {A} ef kette ef ~ armt flj: iets laten doorschemeren.
    tozalo:: {C} paraaf.
    tozampôr:: {C} (licht pej) gepeupel.
    tôze:: {K} (fig) afstevenen op.
    tozelfÿ:: {S} (spr) pluimvee.
    tozerfe:: {K} overzien, vluchtig doorkijken.
    tozjoffatjen:: {C} opschepper.
    tozjoffe:: {K} opscheppen over.
    tozjoffos:: {A} opschepperij.
    tozollosÿ:: {C} depot (voorraad).
    tozuffuÿ:: {C} pruimeboom (ihb: L. Prunus domestica).
    tp:: {afk} »tâp.
    TPP:: {afk} (= »trofiy, portstindiy, portariy).
    TQ-benc:: {N} (bank met hoofdkantoor in Hoggebim; ontstaan na fusie van »Tja Henna & Rames Zjae en »Qurten, Balynnadur, Huva ur Tjóprgy); .
    tr:: {afk} »•-trom.
    -tr:: {afk} »•-trom.
    •-tr:: {afk} »•-trom.
    trâ:: {I} onbereikbaar, afgelegen; eft ~ ileset: een afgelegen (moeilijk te bereiken) eiland.
    Trâ:: {G} (stad in Neno).
    Trabana:: {F}.
    trace:: {U} trachten, proberen (iets te doen wat eigenlijk niet in je vermogen ligt); (verplichte kerndeletie in den-zin:) do ~ den obezjere: hij tracht te lachen; gress ~ den klate Jân: ik probeer Jân te overtuigen (het al dan niet slagen v mijn pogingen hangt vd kwaliteit v deze pogingen af, NIET vd vraag of Jân gemakkelijk te overtuigen is); (vgl) gress trije beri klate Jân: ik probeer Jân te overtuigen (het al dan niet slagen v mijn pogingen hangt slechts af v Jâns bereidwilligheid om zich te laten overtuigen; aan mijn pogingen zal het niet liggen).
    Tracks:: {N} (particulier railvervoerbedrijf, heette vóór 1999 »QZG); .
    trâcte:: {K} wakker roepen, wakker schreeuwen.
    tradam::
    1. {SC} loop (met tijdsbepaling in de gen); fes ef tofecÿr ~: in de loop van de dag; fes pert zempersecÿr ~: in de loop van vele jaren; »•-tradam.
    2. {III} (lett) vooruit (niet achteruit).
    •-tradam:: {SX.c > c} (tijdsbepaling) loop; fes ef tof-~: in de loop van de dag; fes ef zemper-~: in de loop van het jaar; »tradam.
    tradamare:: {U} voorlopen (v klok).
    tradamarte:: {C} (fig) vooruitgang; (= »tradam + »farte).
    tradame:: {K} (lett) vooruitzetten (v tafel ed); (fig) voorzien (verwachten).
    tradamfarte:: {U} (lett) vooruitlopen, vooruitgaan.
    tradamfartelira:: {I} (fig) vooruitstrevend.
    tradamfartos:: {C} (lett) vooruitgang; het vooruitgaan/-lopen.
    tradamiy::
    1. {C} (fig) vooruitzicht.
    2. {VZ} (betrekking) gaandeweg; in de loop van.
    trade:: {Upr} ~ rifo: voorzien zijn van/met.
    tradišo:: {C} traditie.
    tradišonela:: {I} traditioneel.
    Trâ-eka:: {G} (baai voor zuidoostpunt v Neno bij Trâ); .
    trâf:: {I} dicht, op slot.
    Trâfany:: {M} (Gar).
    trâft:: {I} schichtig; kortstondig.
    trag:: {I}
    1. {regelm. trappen v verg} traag (v beweging); gebonden (soep, saus); dik (pap); fes ef limaciy-tojesfsâ kost limaciy blacroo ~ tom: in de slakkenwedstrijd kroop mijn slak het minst traag;
    2. {ot= pômsell; mt= matox} traag (v begrip); Lerduex ef brenkâ ÿrôme matox: Lerdu's hersenen werken het minst traag.
    Tragam Trip-cômpanðo:: {N} (afk= TTC) (interlokale tramwegmaatschappij, kantoor in Troebasÿrt); .
    tragediy:: {C} tragedie.
    tragise:: {I} tragisch.
    traine:: {K} ~ helkara: opleiden tot.
    trainos:: {C} opleiding.
    traiy:: {I} aan de bosrand gelegen; ef ~ sért: het huis aan de bosrand; eft ~ mirra: een weg langs de rand van een bos; (fig) ef sošolôiy ur ef ~n tiyns: de sociologie en haar randgebieden.
    traiy-fini:: {C} natuurlijke grens.
    traiy-lÿnt:: {C} rooilijn.
    trajektiy:: {C} traject.
    trâjen:: {mv} »trajiy.
    trajiy:: {C; mv= trâjen} [dikke] houten balk; (ihb) verticale (staande) balk in een vakwerkconstructie; »môlt.
    trajiygôrde:: {S} vakwerk (bouwconstructie van een houten frame, gevuld met klei, leem of baksteen).
    trajiygôrdos:: {S} vakwerk (als bouwmethode).
    Trajiy-mirra:: {W} .
    Trajiy-plep:: {W} .
    trajo:: {I} (lett) gewrongen, verwrongen.
    trajofuts:: {vdw} »trajofutsitée.
    trajofutsitée:: {K; vdw= trajofuts} (alg) verwringen.
    trajofutsitéos:: {C} (alg) verwringing.
    trajota:: {C} grimas.
    trâk::
    1. {VZ} (plaats; vrnl horizontale richting) vanaf, weg van; ef ârg ~ ef karé hiycce ef kah: de loopplank vanaf de boot tot aan de kade; gress byte ef nodâs ~ do: ik sla de muggen van hem af; do reve ~ ef rufa: hij schiet vanaf de torentrans; »rempe.
    2. {VZrs} (richting; in horizontale richting) weg van, van ... vandaan; do frajjae ~ ef qulle (rs!): hij rent weg van de vuurzee; ef vogily zôle [tijâ] ~ ef rufae (rs!): de vogel vliegt [weg] vanaf de torentrans; »rempe.
    trâke:: {K} smijten, wild (ongericht) gooien.
    trâker:: {I} zich verwijderende, ervandaan gaande; ef ~ treno lÿ ef garrent: de uit het station wegrijdende trein; de trein die zich verwijdert van het station.
    trâkk'mi:: {C} uithoek.
    trâkos:: {C} gesmijt, wild gegooi.
    trâkt:: {C} traktaat.
    trâkter:: {I} (arch); »trâker.
    Trâm:: {F}.
    tramâte:: {U} stampen, werken (v schip).
    tramâtos:: {C} gestamp (v schip).
    tramiy:: {I} smeuïg.
    tramm:: {I} schielijk, haastig; urgent.
    Tramme:: {G} (dorp; gemeente Polefi-Jariâlo).
    trân:: {I} open (veld/zee/water); ef ~ zé: het ruime sop.
    trâne:: {K} (alg) [uit]strekken; (ihb) ophouden (v hand).
    Trânn:: {F}.
    trânos:: {C} (alg) uitstrekking; (ihb) het ophouden (v hand).
    trânsare:: {U} in trance raken.
    trânse::
    1. {U} in trance zijn.
    2. {K} ~ ón: (pop) veranderen in; »trânsformere.
    trânsformašo:: {C} verandering, transformatie.
    trânsformater:: {C} transformator (elektrisch).
    trânsformere:: |..ÿje| {K} ~ ón (ón is dt/vz): veranderen in, transformeren in.
    trânsformere-plûg:: |..ÿje-| {C} verloopstekker.
    trânsister:: {C} transistor.
    trânslatašo:: {C} (alg) vertaling; (arch) verplaatsing.
    trânslatere:: |..ÿje| {K} (alg) vertalen; (arch) verplaatsen; ~ tjâg: vertalen met/door.
    trânslaterr:: {C} vertaler.
    tranšô:: {I} bovendien; (dikwijls als inleidende bijstelling, gevolgd door komma) ~, do [enn] ef kles moje: hij heeft bovendien het gras gemaaid; ur ~ melde ...: en daarbij komt nog ....
    trâns-plûg:: {C} (spr) verloopstekker; »trânsformere-plûg.
    trânsportašo:: {C} (lett) aanvoer.
    trânsportere:: |..ÿje| {K} (lett) aanvoeren.
    trapistiy:: {C} trappist (mnl lid v RK kloosterorde).
    trapistiy-bjerr:: {S} trappistenbier.
    traplol:: {C} veroordeling (juridisch).
    traplole:: {K} ~ furt: veroordelen tot; ~ rifo: veroordelen wegens; blul traplolelije dôe rifo ef zaftakyn furt jola-tjel lóf 2 hertels: hij wordt wegens de diefstal tot 2 maanden gevangenisstraf veroordeeld.
    traplolor:: {I} ~ furt: veroordeeld tot.
    traplolos:: {C} veroordeling, het veroordelen (afkeuren).
    trapp:: {C} vis (mnl).
    Traquera:: {N} (pretpark in Tosiy, met de grootste achtbaan in Spok); ; (DOM 158).
    tras:: {C} waterkant (smal deel v oever, direct aan het water).
    trâs:: {C} bijl.
    trat:: {C} [slag]boom.
    trâte:: {I} wrang, bitter (v smaak).
    trâtere:: {K} (fig) verbitteren.
    trâteros:: {A} (fig) verbittering.
    Trâtre Zyss:: {F}.
    trâtse:: {E} kletteren (met lawaai kapotvallen).
    travint:: {S} aardewerk, keramiek.
    travintiy:: {I} aarden, van aardewerk gemaakt; eft ~ sejis: een aarden schotel.
    travÿ:: {C} schrik; furt kost ~: tot mijn schrik.
    travÿbaniyl:: {I} schrikaanjagend.
    trâx:: {S} (alg) spek.
    Trea-helmy:: {N} (grot in Vyl-Âster; gemeente Tosiy); .
    Trecha:: {F}.
    Trecha-Moffain-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Abenatoðâ); .
    Tree:: {M}.
    Treek:: {G} (stad in Renô).
    trefe:: {U} (zo hoog hangen/zich bevinden dat je er niet bij kan); ef zeft ~ ón gress: ik kan niet bij de bel.
    Trefiycha:: {G} (dorp; gemeente Seerts); (DOM 84-85).
    Treft-mirra:: {W} .
    trege:: {I} wulps, hoerig, wellustig, uitdagend (vrouw).
    TreGe:: {afk} »Trendon Gerlas.
    tregg:: {C} hoer.
    Trei:: {F}.
    trejaniy:: {C} rivierdelta.
    trejaniy-gobiy:: {C} dikkopje (vis) (L. Pomatoschistus minutus).
    Trejasu:: {G} (stad in Plefô).
    trek:: {C} kreupelhout, bosje, klein struikgewas.
    trekhor:: {C} lot (v loterij).
    trekhore:: {K} loten om.
    trekhore-mip:: {K} verloten.
    trekhore-tijâ:: {K} uitloten.
    trekhoros:: {C} loterij; loting.
    trekhoros-mip:: {C} verloting.
    trekhoros-tijâ:: {C} uitloting.
    trekk:: {C} (lett) schuifla; (fig) aftrek.
    trekkârp:: {C} trekhaak (aan auto).
    trekke::
    1. {K} (alg) trekken; (ihb) wieden (v onkruid).
    2. {E} aftrek vinden.
    trekke-armt:: {K} aantrekken (magneet, zwaartekracht).
    trekke-armt-crâf:: {C} (lett) aantrekkingskracht.
    trekke-kaf:: {K} overtrèkken (v vliegtuig).
    trekke-mip:: {K} uittrekken, uitdoen (v kleren).
    trekke-preip:: {K} optrekken, omhoogtrekken (v gordijn, brug ed).
    trekke-vluto:: {C} accordeon, trekharmonica.
    trekk-kelbra:: {C} commode, [lage] ladenkast.
    trekkos:: {C} trek, het trekken.
    trekkos-mip:: {C} het uittrekken (v kleren).
    trek-pak:: {C} kaapstander.
    trelpe:: {U} werken (v hout/muur).
    trem:: {C} [stads]tram; »trip; .
    trem-gara:: |-gAra/-garA| {C; mv= ~es} tramremise; .
    trem-garaes:: {mv} »trem-gara.
    Trem-gara-mirra:: {W} .
    Trem-gara-museem:: {N} "Tramremise-museum" (museum in Amahagge); trem-lÿnt:: {C} tramlijn (lokaal).
    tremmirra:: {C} tramrail[s] (in de rijweg).
    trempatjen:: {C} (alg) lezer (die in een concreet geval iets leest).
    trempatt:: {I} leesbaar.
    trempe:: {K} lezen.
    trempe-blâtiy:: {C} leesteken.
    trempe-hups:: {K} voorlezen.
    trempelmit:: {C} (alg) leeszaal; (ihb) leeskamer, bibliotheek (in groter woonhuis).
    trempe-mimpit:: {C} bestseller, veel gelezen/gekocht boek.
    tremper:: ~ rifo Erget {C} (mnl lid vd Erg kloosterorde »Wâlka rifo ef Trempers).
    trempera:: ~ rifo Erget: {C} (vrw lid vd Erg kloosterorde »Wâlka rifo ef Trempers).
    trempe-sel:: {C} leescel; (vele oude bibliotheken (o.a. Stadsbibliotheek te Hirdo) hebben cellen, waar de lezer met zeer kostbare werken opgesloten kan worden, om diefstal vd boeken tegen te gaan; d.m.v. een tafelbel kan men te kennen geven dat men vrijgelaten wil worden).
    trempest:: {C} lezer (iemand die als liefhebberij literatuur leest) .
    trempe-tivjâs:: {I} onleesbaar (schrift).
    trempit:: {C} leesboek.
    trempos:: {C} legende.
    Tren:: {G}
    1. (stad in Litii).
    2. (waterval in de Lassos; gemeente Tren); .
    trénare:: {K} schuilen voor.
    trénbâ:: {I} behendig.
    trence:: {K; vdw= trent} onderdompelen.
    trencos:: {C} onderdompeling.
    Trendon:: {G}
    1. (stad in Munt); (DOM 105-106).
    2. (grote rivier van Lafter-gebergte naar Hildi-inham); .
    Trendon-ager:: {W} .
    Trendon-belt:: {G} (stad in Munt).
    Trendon-blacroer:: {C} kleine modderkruiper (vis) (L. Cobitis taenia).
    Trendon Gerlas:: {N} (afk= TreGe) (gemeentelijk vervoerbedrijf v Trendon); .
    Trendon-kah:: {W} ; (DOM 209).
    Trendon-kanol:: {G} (kanaal langs de Trendon tussen Amestâ en Trondom); .
    Trendon-kanol-mirra:: {W} .
    Trendon-klarbÿr:: {G} (dorp; gemeente Duji).
    Trendon-MG:: {N} (station).
    Trendon-mirra:: {W} .
    Trendon-môjôl:: {G} (dorp; gemeente Zekon); (DOM 57-58).
    Trendon-môjôl-sentraliy:: {N} (voormalige elektriciteitscentrale; gemeente Zekon); .
    Trendon-Perhâx:: {N} (station).
    Trendonpônt:: {G} (dorp; gemeente Tenkô).
    Trendon-sôsa:: {S} ragoût, dikke vleessaus.
    Trendon-Tryjumf:: {N} (station).
    Trendon ur Trondom Tâmp-Arânka:: {N} (afk= TTTA) (voormalige spoorwegmaatschappij; de eerste in Spok (1871)); .
    Trendy Mill:: {N} (voormalige elektriciteitscentrale, nu cultureel centrum, in dorp Trendon-môjôl); .
    tréne:: {U} ~ [tygtja]: schuilen [voor].
    Trenkary:: {F}.
    treno:: {C} trein.
    treno-âskân:: {C} spoorlijn; »•ân.
    trenoeren:: {C} treinenloop.
    treno-forts:: {Cmv} spoorboekje, dienstregeling.
    treno-gert:: {C} conducteur.
    treno-lofa:: {C} treinkaartje; (tot ca. 1988 gebruikte de »SA de traditionele kartonnen Edmonson-kaartjes met het volgende kleurenschema: geel = menntreno; roze = sutreno; lichtgroen = zeces-treno; lichtblauw = gecombineerde reis; grijs = bijzondere reis; bij retourbiljetten is een helft okerkleurig; op kaartje stond: afstand in km met basisprijs, korting/toeslag in % met lijnnummer(s); persoonlijke korting in %; prijs; datum; tegenwoordig gebruikt de SA computer-biljetten).
    trenomirra:: {C} spoorrail[s].
    treno-moplariy:: {C} treinongeluk; (het 1e treinongeluk in Spok vond plaats op 5 maart 1873 bij Trendon, toen een trein door een steen op de rails ontspoorde; hierbij vielen 8-10 doden (de bronnen spreken elkaar tegen), waaronder de beeldhouwer Moffain Quzoji-Prÿr).
    Trenos:: {N} (maandblad voor spoorweggeïnteresseerden); .
    trent:: {vdw} »trence.
    Trents:: {G} (stad in Jelafo).
    treox:: {gst} »treoxje.
    treôx:: {vdw} »treoxje.
    treoxje:: {K; gst= treox; vdw= treôx} schroeien, blakeren.
    treoxjos:: {C} schroeiing, blakering.
    Trert:: {F}.
    treske::
    1. {K} dorsen.
    2. {Krs} (trans) [uit]doven, uitdoen (v licht, kaars ed).
    3. {Upr} (intrans) [uit]doven, uitgaan (v licht, kaars ed).
    treskos:: {C}
    1. (graan ed) dorsing, het dorsen.
    2. (licht/kaars ed) [uit]doving, het uitdoven; het uitgaan.
    treskosés:: {C} dorsvloer; (= »treskos + »wés).
    Trest-mirra:: {W} .
    tret:: {C} (dl= Ales) opdonder, dreun.
    tretare:: {K} ~ flj ón rst: iemand trakteren op iets.
    trete:: {K} ~ rst: (alg) iemand trakteren; (dl= Ales) iemand een opdonder/dreun verkopen.
    tretos:: {C} traktatie.
    Treüles:: {F} (Peg).
    tribunn:: {C} tribune.
    Trifchost:: {F}.
    trijare:: {K} monsteren.
    trijaros:: {C} monstering.
    trije::
    1. {K; gst= trit} [uit]proberen; [aan]passen; gress ~ dena kleter ynt-pâsta: ik probeer deze nieuwe tandpasta; aftel gÿrs tritavy ef bof?: wilt u de broek passen?.
    2. {U; gst= trit} ~ beri: proberen te; do ~ beri obezjere: hij probeert te lachen; »trace.
    3. (tdw; geeft speciale constructie; zn komt vóór trijelira, een ww erachter; de erop volgende bijzin in de toekomende tijd) door, als men ..., [dan] zal men ...; ðônosos ~lira, ef di pónzu ÿrðaag terat: door het samen te vatten, zal het duidelijker worden; ~lira vende tjâg ef oto, tu di mešanu wânta: door met de auto te gaan, zul je er eerder zijn.
    trije-eksâm:: (= trije-exâm |ks|) {C} herexamen.
    trije-exâm:: {C} »trije-eksâm.
    trijelira:: (tdw); »trije 3.
    trijelmit:: {C} paskamer.
    trijeniy:: {I} proefondervindelijk.
    trijos:: {C} monster, staal[tje]; proef[model]; probeersel.
    triko::
    1. {Sef} tricot.
    2. {I} van tricot gemaakt.
    trille:: {S} molm.
    trimachô:: {C} hulst (L. Ilex aquifolium).
    Trimachô-mirra:: {W} .
    trimÿr:: {SC} liefdesverdriet; heimwee naar je vaderland.
    trimÿra:: {C} patriot.
    Trinitât:: {G} Trinidad.
    triogrÿðe:: {C} driepersoonsfiets, tandem met drie zadels achter elkaar.
    trip:: {C}
    1. [interlokale] tram; »trem;
    2. tocht, trip (kleine reis).
    Trip-frints:: {N} "Tramvrienden" (stichting die strijdt voor het behoud van (onrendabele) tramlijnen; in Gÿrô); .
    trip-gara:: |-gAra/-garA| {C; mv= ~es} tramremise.
    trip-garaes:: {mv} »trip-gara.
    Trip-gara-lirrotiy:: {W} .
    trip-lÿnt:: {C} tramlijn (interlokaal).
    tripmirra:: {C} tramrail[s], spoorbaan voor interlokale tram (die in Spok meestal niet op de rijweg rijdt).
    Trip-mirra:: {W} .
    Trip-plep:: {W} .
    Trip-sentrym:: {N} "Tramcentrum" (oude tramremise, nu markthal, in Hirdo); .
    trisâgo:: {C} »Trisâgo.
    Trisâgo:: {C} (Erg: drieëenheid, gesymboliseerd door geesten (= bedreiging), paddestoelen (= beschermende krachten) en vogelnesten (= bescherming, afweer tegen de bedreiging; hoewel deze drie elementen reeds in de Ergemip een belangrijke rol spelen, zijn zij in ca.1650 als "drieëenheid" verklaard, als een soort parodie op de christelijke pendant; het idee vd drieëenheid is waarschijnlijk afkomstig van enkele monniken in het Brÿro-klooster bij Metie).
    Trisâgo-mirra:: {W} .
    Trisâgo-môbâriy:: {N} (monument; gemeente Côs); .
    trisket::
    1. {Aef} lichtgeraaktheid; kleingeestigheid.
    2. {I} lichtgeraakt; kleingeestig.
    triskete:: {E} prikkelbaar zijn.
    trisketos:: {A} prikkelbaarheid.
    trit:: {gst} »trije.
    tritÿr:: {C} ananas.
    Triyðâ:: {N} (»wegsÿrt langs autoweg M6; gemeente Âpô); .
    Triyfâf::
    1. {G} (dorp; gemeente Amentôlestu).
    2. {N} (mineraalwatermerk); ; (DOM 93).
    Triyfâf-liskosos:: {N} (mineraalwaterfabriekje te Triyfâf); .
    triyft:: {C} dansmug (L. Chironomus annularis).
    triyka:: {C} geschifte, gek (persoon).
    triyt:: {C} houtsplinter.
    triyte:: {U} [ver]splinteren.
    triytos:: {C} versplintering.
    Trizziy:: {F}.
    trjômpe:: |trô..| {U} (zich zo gedragen dat de aanwezigen zich opgelaten voelen en/of vertrekken).
    trjômpos:: |trô..| {C} (onhebbelijk gedrag waarbij de aanwezigen zich opgelaten voelen en/of vertrekken).
    trk.:: {afk} »târkiy; »târko.
    Trobensta:: {G} (stad in Jelafo).
    Trobensta-arâbes:: {W} .
    Trobensta-pârc:: {G} (park in Amahagge); .
    Trobensta-pât:: {W} .
    Trobensta-plep:: {W} .
    trôchâ:: {C} wiel, rad.
    trôchâ-bas:: {C} wielbasis.
    trôchâ-cheltiy:: {C} rolschaats.
    trôchâ-decs:: {C} wieldop.
    trôchâ-ferdu:: {C} rolstoel.
    trôchâ-kûfôs:: {C} rijverkeer; »tiffug-kûfôs.
    Trôchâ-lirrotiy:: {W} .
    Trôchâ-spura:: {W} .
    tróda:: {C} verdieping, etage (begane grond meegerekend); fes ef értef ~: op de begane grond/parterre; fes ef fârtef ~: op de DERDE verdieping.
    tróda-dlavor:: {I} split-level; eft ~ rastobos: een split-level bungalow.
    tróda-dlavos:: {C} split-level.
    Troeba armt ef Ses:: {G} (dorp; gemeente Troebasÿrt).
    Troeba-lofipana:: {N} (paleis; gemeente Troebasÿrt); .
    Troebasÿrt:: {G} (stad in Ales).
    Troef::
    1. {F}.
    2. {N} (»šarkdomenn bij Kiven; district Kina); .
    Troem-mirra:: {W} .
    trofaliy:: {I} treurend.
    trofaliy-iextô:: {C} [groene] treurwilg (L. Salix babylonica).
    Trofi:: {F}.
    Trofila:: {F/J/M}.
    trofiy:: {C} post[erijen]; ~, portstindiy, portariy (afk= TPP): PTT (alternatieve benaming v dit staatsbedrijf, ipv PTT); (trofiy en enkele v zijn samenstellingen refereren tegenwoordig aan het postwezen op het platteland; in steden zijn pôst met zijn samenstellingen gebruikelijker); »pôst.
    trofiyare:: {K} bezorgen (v post).
    trofiyaros:: {C} bezorging (v post).
    trofiyatjen:: {C} postbode, brievenbesteller (op platteland); »pôster.
    trofiye:: {K} posten, ter post bezorgen (op platteland); »pôste.
    trofiy-kinner:: {C} ansichtkaart.
    trofiy-nakaftos:: {C} (afk= tro/na) rembours; luft ~ (luft tro/na) = fara ~ (afk= f/tn): onder rembours; ef zâlbinase flj luft tro/na = ef zâlbinase flj f/tn: iets onder rembours verzenden.
    trofiyos:: {C} terpostbezorging.
    trofiyta:: {C} geadresseerde.
    trofiytiyn:: {C} (alg) poststuk; (arch) brief.
    trofsért:: {C} postkantoor (op platteland); »pôstsért.
    Troftam::
    1. {F}.
    2. {N} (fabriek in Clatô v producten v metaaldraad, zoals mandjes, roosters, wasrekken, vogelkooien ed); .
    Trôftia-mirra:: {W} .
    Trofy:: {G} (hoofdstad v Neze).
    Trofy-fonis:: {G} (baai met inham langs noordkust v Neze bij Pitu); .
    Trofy-kabi:: {N} (uitgeverij in Trofy); .
    Trofy-trem:: {N} (afk= TRTR) (voormalig trambedrijf in Trofy); .
    Trofy-tÿden:: {N}
    1. (huidig regionaal ochtenddagblad op Tigof en Lomky); .
    2. (weekblad uit de vorige eeuw; propageerde onafhankelijke, katholieke republiek, bestaande uit Tigof, Lomky en Garos; heeft slechts tussen 1819 en 1837 bestaan); .
    3. (voormalige uitgeverij in Trofy); .
    Trôg:: {G} (dorp; gemeente Halefiytjô).
    troja:: {I} kuis, zedig, zedelijk.
    Troja:: {J}.
    trojaiy:: {A; mv=enk; rs= trojatt} zedelijkheid.
    trojatt:: {rs} »trojaiy.
    trojo:: {I; vt= vózÿr; ot= trotiy; vk= lâgt; mt= qury} aangenaam, prettig.
    trojy:: {C} zede.
    trojÿ:: {C} lettergreep, syllabe; »torojiÿ.
    trojye:: {K} mores leren; tot de orde roepen.
    trojy-painos:: {A} zedenleer.
    trôl:: {C} kabouter.
    trôle::
    1. {E} toveren.
    2. {U} krimpen.
    trôlos:: {C}
    1. toverkunst[je].
    2. krimp; het krimpen.
    trom::
    1. {C} vierkant (zn).
    2. {SX} »•-trom.
    -trom:: {SX} »•-trom.
    •-trom:: {SX} (afk= -tr) vierkante (bij maten); (bijv) meter-trom (afk= m-tr): vierkante meter (m²); 1 ins-trom (afk= 1:tr): vierkante ins (12,13 cm²); .
    tróma:: {C} gebak[je], taartje.
    tromiy:: {I} vierkant (bv).
    tromlot:: {C} vakje, hokje.
    trona:: {C} (spr) rembours; »trofiy-nakaftos.
    tro/na:: {afk} (= trofiy-nakaftos); »trona; »trofiy-nakaftos.
    Trondom::
    1. {G} (stad in Plefô); (DOM 105-106).
    2. {N} (klein vliegveld; gemeente Trondom); .
    Trondom-Câlf:: {N} (station).
    Trondom-koles:: {N} "Trondomse School" (ca.1875; nieuwe schildersstroming; bekendste vertegenwoordigers zijn Celf Hûnt en Giyner).
    Trondom-MG:: {N} (station).
    Trondom-Prusot:: {N} (station).
    Trondom-quiyrda:: {N} (regionaal ochtendblad in Trondom en omstreken); .
    Trondom-Zutter:: {N} (station).
    trône:: {K} overhalen, overreden.
    tróne:: {K} smokkelen.
    trónebet:: {C} sluikhandel.
    tronôs:: {C} troon; ef rupke flj mip ef ~: gewag maken van iets.
    trônos:: {A} overhaling, overreding.
    trónos:: {C} smokkel, het smokkelen.
    tronôs-fôlgté:: {C} troonopvolger.
    Tropicana:: {N} ("tropisch" restaurant in het attractiepark bij Quobenta); .
    tropise:: {I} tropisch.
    trops:: {Cmv} tropen (mv).
    Trops-arâbe:: {G} (park in Aflif); .
    trotiy:: {I; =ot v olla en trojo} [het] fijnst, aangenaamst; »olla; »trojo.
    trótiy:: {I} effen (v kleur); formeel, stijf (v gedrag/opvatting).
    trott:: {C} zwerver.
    trottare:: {U} rondzwerven, zwalken.
    trotte:: {U} zwerven.
    trotte-poh:: {C} zwerftocht.
    trottos:: {C} (alg) zwerftocht; het zwerven; (spr) kroegentocht.
    trovôc:: {C} hoopje stenen; getal.
    trovôce:: {K} (lett) ophopen.
    trovôciy:: {I} in groten getale.
    Trovôc-korfe:: {N} "Getal-mand" (populair tv-programma, een quiz en loterij waarbij kijkers geldprijzen kunnen winnen); .
    trovôcos:: {C} ophoping, het ophopen.
    trovôctiyn:: {C} hoop, berg, ophoping.
    TRTR:: {afk} »Trofy-Trem.
    trubele:: {U} twisten.
    truch:: {C} bezoek, visite; ef kette eft ~ ón: een bezoek brengen aan.
    truchiy:: {I} gemoedelijk.
    Trûðâme-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Monanee); .
    Trûðâme-korda:: {N} (Erg kerkje bij Conityje; gemeente Hajofese); .
    truff:: {C} aanwinst (vrnl lett); dena kleter kreslô melde eft ubâfta ~: die nieuwe fauteuil is een hele aanwinst.
    trufô:: {I} juist, waar; fara fit ~: hoe dan ook; sowieso.
    trufôe:: {U} waar zijn; kurrelira ~ (afk= k.tr.): als het ware; (tdw; geeft samen met merfelira speciale constructie) ... ~lira ral ur ... merfelira zuf: zo ... als nu, zo ... als toen; do melde flifados ~lira ral ur iftšormt merfelira horit: zo aardig als hij nu is, zo vervelend was hij vroeger; do felda mubâtolmo kusamat tu lâstÿrô merfelira ur do haiyrume lef ef âmpiy unkettos sumâ tu ral ~lira: zo gespannen als hij daarnet nog naast je zat, zo vol tedere overgave leunt hij nu tegen je aan.
    Truh:: {M}.
    trull:: {C} (Erg) altaar, offersteen, offertafel (buiten, om lammeren/stierkalveren ritueel te slachten; meestal onder heilige boom of op heuveltop; een ~ die binnen in een kerk staat, is meestal een marmeren tafel bedekt met damasten kleed, waarop diverse voorwerpen (kaarsen, bokalen, slofaro-kan ed) uitgestald staan; op een apart kanten kleed staat de kist voor de »stûléos); »slofaro; .
    trull-dryk:: {C} (Erg) offertafel.
    Trull-mirra:: {W} .
    trull-rovretos:: {A} ef traplole fes ~: bij verstek veroordelen.
    trumle:: {U; gst= trumm} trommelen.
    trumlezorâ:: {C} trommelstok, drumstick.
    trumm:: {gst} »trumle.
    trumpetiy:: {C} trompet.
    trumpetmerr:: {C} trompettist.
    trune:: {U} gek zijn, getikt zijn (personen); we, tu ~!: ach, je bent gek! (als reactie op een onzinnige uitlating v iemand).
    trûnig:: {I} uitdagend (tartend/uit de tent lokkend).
    trûnige:: {K} uitdagen (tarten/uit de tent lokken).
    trûnigos:: {A} uitdaging (het tarten/uit de tent lokken).
    trunn:: {C} (alg) staart (v dier); (fig) nasleep.
    trunn-dôlze:: {C} pijlstaart (eend) (L. Anas acuta).
    trunn-haje:: {C} voshaai (L. Alopias vulpinus).
    trunn-helk:: {C} staartmees (L. Aegithalos caudatus).
    trunn-ketter:: {C} hazelworm (L. Anguis fragilis).
    trunnôave:: {U} kwispelstaarten, kwispelen.
    trunnôavos:: {C} gekwispel.
    trunn-star:: {C} komeet.
    trunntat:: {C} achterlicht (v auto, fiets).
    trunn-teper:: {C} rouwkwikstaart (L. Motacilla alba yarrellii).
    trunntiyn:: {C} achterste, achtereind, zitvlak.
    Trunschen:: |trunsen| {G} (stad in Munt); (DOM 123-124).
    trûnt:: {I} benepen.
    trup:: {C} troep (groep).
    Trupiy:: {G} (stad in Bloi); (DOM 130).
    Trupjystás:: {F} (Gar).
    trurg:: {I} treurig.
    Trus::
    1. {F}.
    2. {G} (stad op Teujan).
    trûse:: {mv} »truss.
    truss:: {C; mv= trûse} [zang]lijster (L. Turdus philomelos).
    truss-frÿcc:: {C} grote lijster (L. Turdus viscivorus).
    trusske:: {I} bevredigend.
    Truss-plep:: {W} .
    Trust:: {F}.
    trustane:: {I} argeloos.
    trustatt:: {I} betrouwbaar.
    truste:: {K} vertrouwen (ww).
    truste-linnos:: {A} vertrouwenskwestie.
    trustiy:: lelperre eft ~ kura rst: aankunnen op iemand.
    trustos:: {A} vertrouwen (zn); ef ubere rst furt ef ~: iemand in vertrouwen nemen.
    trustyy:: {I} vertrouwelijk.
    trut:: {C} trui.
    trÿ•:: {PX.c > c} probeer•, proef•, pas•; »trije; »trÿ-.
    trÿbelp:: {C} proefdier.
    Tryf:: {F}.
    Tryfge:: {F}.
    tryft:: {C} pak, pakket.
    Trÿft:: {G} (rivier van Girdes-gebergte naar de Âlfrych); .
    tryfter:: {C} pakhuis.
    Tryfter-mirra:: {W} .
    Tryfter-pâdra:: {W} .
    trygtâ:: {C} trechter.
    trygtâ-chént:: {C} trechterzwam (L. Clitocybe); grist ~: knotsvoettrechterzwam (L. C- clavipes); plôf ~: grote trechterzwam (L. C- geotropa); o'icrâ ~: slanke trechterzwam (L. C- gibba).
    tryjumf:: {C} poort.
    trÿjÿnt:: {C} proefmodel.
    trÿkyl:: {C} paspop, buste.
    trÿkyliy:: {I} (taalk) onbezield, inanimaat (alle entiteiten die geen mens of dier zijn).
    Trymt:: {N} (internationale luchthaven bij Hirdo); .
    Trymt Luggage Services:: {N} (afk= TLS) (bagageafhandelingsbedrijf op de luchthaven Trymt); .
    Trymt-blufk-mirra:: {W} .
    Trymt-lirrotiy:: {W} .
    Trymt-lofipana:: {N} "Trymt-paleis" (museum in Amahagge); .
    tryp::
    1. {Sef} velours.
    2. {I} van velours gemaakt.
    trypfâsto:: {C; mv= ..fâstôe; rsmv= ~tt} lap velours.
    trypfâstôe:: {mv} »trypfâsto.
    trypfâstott:: {rsmv} »trypfâsto.
    tryp-huron:: {C} afrikaantje (bloem) (L. Tagetes).
    trÿsért:: {C} laboratorium.
    trÿsÿrt:: {C} proefstation.
    trÿts:: {C; mv= ~a} echt walstro (L. Galium verum).
    trÿtsa:: {mv} »trÿts.
    tryunne:: {U} ~ armt: klaar/gereed staan voor.
    trÿveldur:: {C} proefpersoon.
    Tšâðû:: {F}.
    tsâke:: {U} stotteren.
    tsâste:: {U} ritselen (dorre bladeren).
    tsâstos:: {C} geritsel (dorre bladeren).
    tšatt:: {IIef} Tsjadisch (bv).
    Tšatt:: {G} Tsjaad.
    Tšatta:: {Cef} Tsjadische vrouw.
    Tšatty:: {Cef} Tsjadiër.
    tsazi:: {VZ2n}
    1. (betrekking) naar aanleiding van, ingevolge; ~ ef tildâ critiycs, gress nert miypare beri lutterafe ef stâgos: naar aanleiding van de slechte kritiek voel ik er niet zo veel voor om de voorstelling te gaan zien; ef nert melde ~ tsil/zirrel! (2niv!): aan mij/hem ligt het niet! (enz);
    2. (doel) teneinde, om; do vende helkara Spooksoliy ~ doex ÿmétos enn sener sour: hij gaat naar Spokanië om zijn zuster te ontmoeten;
    3. (gelijktijdigheid) ~ ef ÿgyros enn ef argerat ...: bij het openen van de deur ... (als/toen ik de deur open[de] ...).
    tsazze::
    1. {K} aanleiding geven tot.
    2. {U} opslaan, omhooggaan (v prijzen).
    tsazziy:: {C} opslag (v prijzen).
    tsazzos:: {A} aanleiding.
    ts.b.r.:: {afk} (= tsazi »blaffos rifo).
    Tšega:: {Cef} Tsjechische vrouw (sinds de splitsing v Tsjechoslowakije).
    tšegiy:: {IIef} Tsjechisch (bv; sinds de splitsing v Tsjechoslowakije).
    Tšegiy:: {G} Tsjechië (sinds de splitsing v Tsjechoslowakije).
    Tšego:: {Cef} Tsjech (sinds de splitsing v Tsjechoslowakije).
    Tšegôf:: {F} Tsjechov (naam v Russische schrijver).
    Tšegolanda:: {Cef} Tsjechische/Tsjechoslowaakse vrouw.
    tšegolandes:: {IIef} Tsjechisch, Tsjechoslowaaks (bv).
    Tšegolandes:: {G} Tsjechoslowakije.
    Tšegolando:: {Cef} Tsjech[oslowaak].
    tšegolant:: {C} Tsjechisch (taal).
    tsela:: {I} gemeenzaam.
    tsem:: {C} kram.
    tsento:: {C} aanhef (v gezang ed).
    tsentoe:: {K} aanheffen (gezang ed).
    tser:: {C} korte trilling.
    tsere:: {U} trillen.
    tsere-kles:: {S} pôr ~: bevertjes (trilgras-soort) (L. Briza media).
    tseros:: {C} trilling, getril.
    tserra:: {C} geritsel.
    tsil:: {PV; rs= ~le (arch) of tsiyle; 2niv-1enk} mij, me; do nert unere ~: hij verstaat me niet; óps tsiyle afânole: ze hebben mij achtergelaten.
    tsille:: {rs} »tsil.
    tsiyle:: {rs} »tsil.
    tsiymâ:: {C} bergweg, bergpad.
    tsiyp:: {C} tik.
    Tsjech:: |tsek| {G} (hoofdstad v Tigof, in Neno).
    Tsjech-Lysse:: {N} (station).
    Tsjech-MG:: {N} (station).
    Tsjech Oto-Fabrokiy:: {N} »TOF.
    Tsjech-Port:: {N} (station).
    Tsjech-spura:: {W} .
    Tsjech-Trem-ur-Gerlas:: {N} (afk= TTG) (gemeentelijk vervoerbedrijf v Tsjech); .
    Tsjok:: |tsok| {G} (rivier van de Cheetucjâ naar Tsjok-meer); .
    Tsjok-eka:: |tsok-| {G} (dorp; gemeente Halaresto).
    Tsjok-koern:: |tsok-| {N} (camping); .
    Tsjok-pônt:: |tsok-| {G} (dorp; gemeente Alas, district Flâp).
    Tsjok-ses:: |tsok-| {G} (meer in Flâp, gevoed door de Tsjok); .
    tsôk:: {C} slag (v klok, hart).
    t.s.w.:: {afk} (= tuksof sompelira »wiðos).
    tsyne:: {K} kietelen.
    tsynos:: {C} gekietel.
    tsyre:: {U} tintelen.
    tsyre-knurfel:: {S} sodawater.
    tsyros:: {C} getintel, tinteling.
    tt:: {afk}
    1. »tûratof.
    2. »tukst.
    TTC:: {afk} »Tragam Trip-cômpanðo.
    •tteve:: {SX.add > ww} (verbalisatie v rs add) te ... zijn; (bijv) guria/guriate/guriatteve: aangenaam/te aangenaam/te aangenaam zijn; potoe/potoete/potoetteve: blijmoedig/te blijmoedig/te blijmoedig zijn.
    TTF:: {afk} »Tanburo Trem-fâgôtexas.
    TTG:: {afk} »Tsjech-Trem-ur-Gerlas.
    TTL:: {afk} »Tjemp Trip-Lÿnts.
    TT-ofiss:: {afk} »Telegrafos-telefonos-ofiss.
    TTTA:: {afk} »Trendon ur Trondom Tâmp-Arânka.
    tu::
    1. {VZ2n} (betrekking) op aandrang van, krachtens; gress paine ef ~ fimpt: ik doe het op aandrang van jou.
    2. {PV; 1niv-2enk/mv-fam} jij; je, jou, jullie; ~ zerfe Petriy: jij ziet Petriy; jullie zien Petriy; Petriy zerfe ~: Petriy ziet jou/jullie; ~ Petriy = Petriy ur ~: Petriy en jij; Petriy en jullie; (als soort add bij familietitel) ef ~ frera rifo Petriy: jij, de broer van Petriy; ef ~ freras rifo Petriy: jullie, de broers [en zusters] van Petriy; jullie, de broer en zuster van Petriy; »•ex.
    tu-•:: {PX.bz > add} op ... verzoek; (bijv) tu-kost: op mijn verzoek; tu-belt: op haar verzoek; Petriyex tu-groft: op verzoek van Petriy; ef mosjeuser tu-belt: op verzoek van de vrouw; »tu 1.
    tû:: {PV} (arch); »tûe.
    •tû:: {SX.vz} (gereduceerde vorm v tu B; dl= Zuid-Liftka/Tigof/Lomky) (bijv) óntû = ón tu: aan jou; aan jullie; 'karatû = helkara tu: naar jou/jullie [toe].
    TuBa:: {afk} »Turee-lÿnt.
    T.U.batjen:: {C} (pop) opstandeling; »tuffesuberatjen.
    tuberkuloss:: {C; mv= ~a} tuberculose.
    tuberkulossa:: {mv} »tuberkuloss.
    tubôs:: {C} [getrouwde] vrouw.
    TUC:: {afk} »Tulÿnn Umynos-Cômpanðo.
    Tuckrâ:: {N} (vuurtoren; gemeente Ms.Lašer); .
    Tuckrâhynne:: |tukrâ..| {G}
    1. (onbewoond eilandje tussen Tigof en Lomky; in de Hurt-straat/Ef Vÿmpiyass); .
    2. (beschermd natuurgebied op gelijknamige eilandje); .
    Tuckrâka I:: {N} (autoveer); .
    Tuckrâka II:: {N} (autoveer); .
    Tuckrâ-pônt:: {N}
    1. (spoorbrug over Ef Tuckrâ); .
    2. (station).
    Tuckrâ-port:: {N} (station).
    Tuckrâ-ruinn:: {N} (kasteelruïne; gemeente Ms.Lašer); .
    Tuckrâ-ses:: {G} (meer in district Neze); .
    tûdû:: {C} (lett) snotneus, vieze neus.
    tûe:: {PV} (passieve afleiding v tu) jij, je, jou, jullie; blul vâpjelije ~: jij wordt geplaagd; jullie worden geplaagd; (imperatief) trempe-~ ef mimpit!: lees dat boek!; lezen jullie dat boek!; nert uokke-~!: rook niet!, niet roken!; (caus) Jân trempe-~ ef mimpit: Jân laat jou/jullie het boek lezen; Jân geeft jou/jullie het boek te lezen; »tu 2; »•ex.
    tu'errt:: {I} aantrekkelijk.
    tu'errtiy:: {A; mv=enk} aantrekkelijkheid; aantrekkingskracht.
    tuf:: {VZ}
    1. (betrekking) maal, keer (bij vermenigvuldigen); dur ~ fâr kette tesen: drie maal vier is twaalf;
    2. (maat) bij; met een dikte van; eft mittus âfry dur ~ fâr meter: een kamer van drie bij vier meter; eft répiyt ~ 1dm: een kabel met een dikte van 1 dm.
    tuf•:: {PX.c > c} •gat, •opening; (bijv) tufcnô: knoopsgat; tufmust: gat in een schoen.
    tûfa:: {S} tufsteen.
    tufare:: {U} vermenigvuldigen (rekenkundig).
    tufaros:: {C} vermenigvuldiging (rekenkundig).
    tufcnô:: {C} knoopsgat.
    tufeit:: {C} kijkgat.
    tuffes:: {I} open (niet dicht); los (niet verpakt); »tuf•.
    tuffesât:: {C} opening, gat; eft ~ mip flj: een gat/opening IN iets.
    tuffes-bonariy:: {I} wijdbeens.
    tuffese:: {K} openen.
    tuffes-eitiy:: {I} sportief, eerlijk.
    tuffesiy:: {C} (fig) openheid.
    tuffesos:: {C} losplaats (voor schip of goederentrein).
    Tuffes Reelfmit:: {N} "Open Studio" (tv-programma); .
    tuffesta:: {I} openlijk.
    tuffesuberatjen:: {C} agitator, opstandeling.
    tuffesubere:: {K} agiteren tegen.
    tuffesuberos:: {C} agitatie.
    tuffianto:: {I} slechts; blul kimorelije ki ef ~ garrents, luft mit ef Intercitys verge: alleen/slechts de stations waar de Intercity's stoppen, worden genoemd.
    Tufge:: {F}.
    Tufiepo:: {G} (stad in Ben).
    tûfiy:: {I} tufstenen; van tufsteen gemaakt.
    tûfjana:: {C} paapje (vogel) (L. Saxicola rubetra).
    Tûfjana-mirra:: {W} .
    tufnjam:: |..nam| {C} spuigat (op scheepsdek).
    tuforp:: {C} gat in nestkastje; nestgat (in boom); (= »tuf + »horp).
    tufriffer:: {C} factor (rekenkundig).
    tûft:: {C} hap (eenvoudige maaltijd); eft miltef ~: een stevige hap.
    tûgt::
    1. {I} omlaag, neerwaarts.
    2. {VZ} (richting) omlaag van, van ... omlaag; ef mirra vende ~ ef kryobiy: de weg loopt van de heuvel omlaag; do fle lango ~ ef lôbâ: hij klimt langs de rots omlaag.
    tûgtanas:: {C} benedenhelft, onderhelft; (= »tûgt + »kanas).
    tûgtebirr:: {C} stalactiet.
    tûgtencatrer:: {A; mv=enk} kruiperigheid.
    tûgtencatriy:: {I} kruiperig.
    tûgtgayšiy:: |tûga..| {I} grievend.
    tûgtjek:: {C} eb, laagwater; ef rafane den ~ nert melde preiptjek: er geen doekjes om winden.
    tûgtovap:: {C} onderkant, benedenzijde; »preipovap.
    tûgtovap-nôt:: {C} voetnoot (officiële term).
    tûgtpres:: | ..gp..| {C} neerwaartse druk.
    tûgtprese:: |..gp..| {K} (fig) overrompelen, overvallen.
    tûgtpresos:: |..gp..| {A} (fig) overrompeling, overval.
    tûgtquch:: |..gq..| {C} ondereinde, benedeneinde.
    Tûgtylt:: {G} "Beneden-Ylt"; »Ylt; (DOM 100).
    tûgtzerfe:: |..gts../..gdz..| {K} vernederen.
    tûgtzerfos:: |..gts../..gdz..| {A} vernedering.
    tuie:: {U; gst= tuit} ~ ón: (lett) onbelemmerde doorgang verlenen aan; (fig) op zijn beloop laten.
    tuit:: {gst} »tuie.
    Tujâ-pâdra:: {W} .
    tujen:: {C} lawine; aardverschuiving; instorting (v mijnschacht/tunnel); storting (v beton/zand/grind ed); ef kette ~: beton storten.
    TUK:: {afk} »Depârtemen furt Tibân ur Kûra.
    tu-kanas:: {III} mikkelel ~: voor het belangrijkste deel.
    Tukrah:: {F}.
    tuksof::
    1. {VZ} (tijd) tot [aan]; do tinde ~ dur zurt: hij blijft tot drie uur; ~ ral: tot nu toe.
    2. {VG} (voortijdigheid) tot[dat]; do tinde, ~ ef ÿrôm klótare: hij blijft tot[dat] het werk klaar is.
    tukst:: |tust|
    1. {VZ}
      1. (plaats) naar toe, tot; gress ef mimpit trempe ~ pracâ erg: ik heb het boek tot bladzijde 14 gelezen;
      2. (richting) do wente sener kûltâ ~ gress: hij wendt zijn blik naar mij toe;
      3. (= tuksof) (tijd) tot [aan]; gress quÿe ~ dur zurt: ik wacht tot drie uur;
      4. (betrekking) (afk= tt) à; 15 tt 16 tiyns: 15 à 16 stuks; ~ furt: tot; do maile ef ubarae ~ furt eft molarriy: hij vermaalt het voedsel tot een brij;
      5. (idioom) ~ mip ...: op ... na; ~ mip 2m: op 2 meter na (dus net 2 m te kort); ~ ... luft ef: met inbegrip van ...; ef zâreldurs ~ ef sértbelps luft ef: de bewoners met inbegrip van/inclusief de huisdieren (dus de huisdieren worden ook tot de bewoners gerekend); ~ [eft piyðe ðôpecc]: tegen [een geringe vergoeding]; ~ ... oras: ten ..ste: ~ ôgjél oras: ten sterkste; ~ graviy oras: ten zeerste.
    2. {VZrs} (richting; dikwijls gecombineerd met ander vz) tot ... toe, tot aan; kirro farte ~ fesdu ef fôrestae (rs!): we lopen tot in het bos.
    tukst•:: {PX.ww > ww} (nieuwe ww'n); »tukst; »tukst-.
    tukstblaffe:: |..ksbl..| {K} verordenen.
    tukstblaffos:: |..ksbl..| {C} verordening, reglement; statuut.
    tukstcÿrane:: |..ksc..| {U} schikken (beide partijen wat toegeven).
    tukstcÿranos:: |..ksc..| {A} schikking, beetje toegeven van beide partijen.
    tukstfarte:: |..ksf..| {K} (lett) najagen, achternazitten.
    tukstfartos:: |..ksf..| {C} (lett) najaging.
    tukstfin:: |..ksf..| {III} tenslotte, uiteindelijk.
    tukstlef:: |tustlef| {VZ}
    1. (plaats) tot en met; pracâ dur ~ erg (afk= 3 tf 14): bladzijde 3 t/m 14;
    2. (richting; altijd gecombineerd met ander vz) tot ... toe, tot aan; kirro farte ~ fesdu ef fôresta: we lopen tot in het bos; »tukst.
    tukstpaine:: |..ksp..| {U} ~ helkara: besluiten tot.
    tukstpâre:: |..ksp..| {K} ophalen (v herinnering ed).
    tukstpâros:: |..ksp..| {C} ophalen (v herinnering ed).
    tukstrupke:: |..ksr..| {K} roepen, ontbieden (vragen of iemand wil komen).
    tukstrupkos:: |..ksr..| {C} ontbieding.
    tuksttâpe:: |tukstâpe| {K} samenvoegen.
    tuksttâpos:: |tukstâpos| {C} samenvoeging, het samenvoegen.
    Tulâcco:: {W} .
    Tulfiy:: {F/J}.
    Tuliy-weg:: {W} .
    tulkette:: {K} verhullen, maskéren.
    tull::
    1. {C} sluier, voile.
    2. {S} tule.
    tulliy:: {I} (lett) van tule gemaakt; (fig) gesluierd (ook v foto's); eft ~ tull: een tule sluier.
    Tûlmen:: {F/J} (Peg).
    Tûlmenille:: {G} (dorp; gemeente Frezzet).
    tûlpen:: {C} tulband.
    tûlpiy:: {C} tulp (L. Tulipa hybride).
    Tûlpiy-even:: {W} .
    Tûlpiy-plep:: {W} .
    tult:: {C} gang, hal; ef nramyte rst fes ef ~: (fig) achter iemand heen zitten; iemand opjagen.
    Tulÿnn:: {G} (stad in Plefô).
    Tulÿnn Umynos-Cômpanðo:: {C} (afk= TUC) "Tulÿnn Mijnbouwmaatschappij"; .
    tume:: {K} ~ ón: lenen aan; ~ tukst: lenen van.
    tume-mip:: {K} ~ ón: ontlenen aan; do ~ sener tiffos ón eft tovro'egiosÿ: hij ontleent zijn kennis aan een encyclopedie.
    tume-wufta:: {C} leenwoord.
    tumor-mip:: {I} ~ ón: ontleend aan.
    tumos:: {C} lening (geld); het lenen.
    tumos-mip:: {A} ontlening.
    tumt:: {S} [platte]land; fes ef ~: op het platteland.
    tumt-musém:: {C} "plattelandsmuseum" (een museum buiten de bebouwde kom, meestal op een fraaie locatie en met een landelijk karakter).
    tumt-muzém:: {C} »tumt-musém; »muzém.
    tumtos:: {C} landleven; leven op het platteland.
    tumt-ÿksanutos:: {C} buurt, buurtschap (groepje huizen bij elkaar op het platteland, administratief behorend bij een stad in de buurt).
    Tun•:: {PX} »Tan•.
    tunbas::
    1. {Cef} modderpoel.
    2. {I} modderig, bedekt met modder.
    Tunbas:: {G} (hoofdstad v Ales).
    tunbasót:: {I} vol met modderpoelen (v onverharde weg).
    Tunbasz ber Zest:: {N} (boektitel); .
    tûnch:: {I} onvermurwbaar, onverbiddelijk.
    tundare:: {K; vdw= tûndare of regelm.} (trans) breken.
    tûndare:: {vdw} »tundare.
    tundâriy:: {I} breekbaar.
    tundart:: {C} breuk, barst.
    tundarÿne:: {K} afbreken (v tak ed).
    tundarÿnos:: {C} afbraak, het afbreken (v tak ed).
    tunde::
    1. {K} uitvallen tegen (plotseling in woede uitbarsten); plotseling aanvallen (v korte duur).
    2. {U} losbarsten, uitbarsten, uitbreken (donderbui, vulkaan, oorlog, ziekte); ~ lef: uitbarsten in; ef ~ lef ÿcÿrsikos/larkettos: in snikken/huilen uitbarsten.
    tunder:: {C} afbreekstreepje (in Spok =).
    tundos:: {C} losbarsting, uitbarsting, uitbreking (donderbui, vulkaan, oorlog, ziekte); uitval (driftige uiting; plotselinge, maar kort durende woede-uitbarsting); snelle en korte aanval (v leger).
    tûne:: {K} behalen, verwerven.
    Tunesa:: {Cef} Tunesische vrouw.
    tunesiy:: {IIef; mv=enk} Tunesisch (bv).
    Tunesiy:: {G} Tunesië.
    Tuneso:: {Cef} Tunesiër.
    Tunfaniy:: {G} (dorp; gemeente Riysbo).
    Tuniy:: {G} (stad op Teujan).
    Tunja:: {M}.
    Tunjelle:: {M}.
    Tunlâf:: {G} (dorp; gemeente Riysbo).
    Tunlâf-mirra:: {W} .
    Tunoefiy:: {G} (dorp; gemeente Troebasÿrt).
    Tunoefiy-Fija:: {G} (dorp; gemeente Troebasÿrt).
    Tunoefiy-port:: {N} (station).
    Tunprest:: {G} (dorp; gemeente Jek).
    Tunprest-Afonyste:: {N} (station).
    tunt:: {C} bres.
    tûp:: {DT} (plaats) waar; gress ~ tiffe, do zârilóme: ik weet waar hij woont; Elsa ~ gvârce fes ef quiyrda, blul wencatilomije ef stâgos: Elsa zoekt in de krant, waar de voorstelling gehouden wordt; aftel tu ~ tiffe, Jân zârilóme?: weet jij waar Jân woont? (vraagsteller weet het zelf wel, maar verifieert of gevraagde het óók weet; antwoord kan dus zijn "ja" of "nee"; »ÿr); (bij indirecte vragen kan tûp niet gebruikt worden).
    Tûper:: {F}.
    Tûper-Kents:: {G} (woongemeenschap; gemeente Sa Crono); .
    Tupi:: {N} (afk v Tustia Pitters, fietsenfabriek in Tustia); .
    tupp:: {C}
    1. (persoon) bode, koerier (vrachtrijder).
    2. (voorwerp) tube.
    tupplip:: {C} reis; ~ rifo ronter: excursie, rondleiding, rondreis.
    tupplipe:: {E} reizen.
    tupplipe-fespildôsta:: {Cmv} reisdeviezen.
    Tupplipe-kornin furt Zâre/ÿrôme-kûfôs:: {N} (afk= TZÿk) ("Reisbewijs voor Woon/werkverkeer", vgl Openbaarvervoerverklaring: een document dat werkgevers aan de Belastingdienst moeten verstrekken, om aan te tonen dat een werknemer vh openbaar vervoer gebruikmaakt om tussen woonplaats en werkplek te reizen; zonder dit document krijgt de werknemer zijn reiskosten niet vergoed).
    tuppliper:: {C} reiziger.
    tupplip-mipÿrômos:: (C) arrangement (geheel verzorgde reis met excursies ed).
    tupplipofiser:: {mv} »tupplipofiss.
    tupplipofiss:: {C; mv= ..ofiser} reisbureau.
    tupplip-quardere:: {K} bereizen (reizend bezoeken).
    Tupplip-Ququlâ:: {N} (afk= TUQU) "Reis-Vereniging" (hoofdkantoor in Xolije); .
    tupplip-ralaer:: {C} reisgenoot.
    TUQU:: {afk} »Tupplip-Ququlâ.
    tuquf:: {I} bedwelmd.
    tur::
    1. {C} (dl= Oost-Liftka/Teujan) vrouw; (nog terug te vinden in »sientur).
    2. {III} maar [eens], toch; tu tritât ef ~!: dat moet je [maar] eens proberen!; dat moet je toch proberen!.
    3. {VG/DT} (positieve toegeving) maar; gress ef mimpit trempe, ~ gress cônsidere ef lo palgt = gress ef mimpit ~ trempe, gress cônsiderilóme ef lo palgt: ik heb het boek gelezen, maar ik vind het saai.
    tûr:: {afk} »tûratof.
    Tura:: {G} (stad in Ziyp).
    turane:: {U} (verbale afleiding v tu B; 2mv) ef ~: jullie zijn het, dat zijn jullie; ef zâfts ~: jullie zijn de dieven; kost ~lira sours: jullie, mijn zusters; ef ~, té cÿrtirât (enk!): JULLIE moeten helpen; kost turanor ÿksanuters: jullie, mijn vroegere buren; (algemene bewering) ef nert ~ beri nie sest qundrés: jullie zijn er niet voor om zulke karweitjes op te knappen; (arch: met object) ef ~ sener tubôsz: jullie met/en je vrouw; »tu 2.
    tûratof:: {Cef} (afk= tt of tûr) dinsdag.
    tûrbulenšo:: {C} turbulentie.
    tûrðâ:: {C} bak, doos.
    ture:: {K} (fig) uitzien naar.
    •ture:: {SXimpr.ww} (oorspr caus, nu gelexicaliseerd) laten; »kirture; »kobature.
    tûre:: {VG/DT} (negatieve toegeving) maar niet; (evtl nert in bijzin) gress ef mimpit trempe, ~ gress [nert] cônsidere ef lo yroppiy = gress ef mimpit ~ trempe, gress [nert] cônsiderilóme ef lo yroppiy: ik heb het boek gelezen, maar ik vind het niet spannend; ~ noi: maar niet (vg; emfatischer dan alleen tûre).
    Turee:: {G} (stad in Munt); »Turee fes ef Wuma; (DOM 125).
    Turee armt ef Fonis:: {G} (oude naam vor de stad Trunschen); (DOM 124-125).
    Turee fes ef Wuma:: {G} (oude naam voor de huidige stad Turee; de aanduiding "fes ef Wuma" is officieel komen te vervallen in 1823, toen Turee armt ef Fonis officieel Trunschen ging heten); (DOM 125).
    Turee-lÿnt:: {N} (afk= TuBa) (interlokale tramwegmaatschappij, stoomtram, kantoor in Turee; in de afkorting staat Tu voor Turee en Ba voor Balison, de twee eindpunten vd lijn); .
    turf:: {I} fors (gebouwd).
    tûrg:: {C}
    1. (emotie) [lach-/huil-]bui.
    2. (mbt meten) maat.
    tûrgencatiy:: {I} berekend (steeds op voordeel uit); (= »tûrg 2 + »wencate).
    tûrgette:: {K} opmeten, maat nemen van; (= »tûrg 2 + »kette).
    tûrgettos:: {C} opmeting.
    tûrgiy:: {I} afgepast, op maat gebracht.
    tûrgjue:: {U} passen, overeenkomen wat de maat betreft.
    tûrgjuiy:: {I} pas[send] (op maat).
    Turiy:: {F}.
    Turk-Cacos-ilesets:: {Gef/mv} Turks- en Caicoseilanden.
    turkes:: {S} turkoois (materiaal).
    turkesiy:: {I} turkooizen, van turkoois gemaakt; met turkooizen bezet.
    turkesiyn:: {C} turkoois (steen); voorwerp van turkoois.
    Turkes-mirra:: {W} .
    Turklanda:: {Cef} Turkse vrouw.
    turklandes:: {IIef} Turks (bv).
    Turklandes:: {G} Turkije.
    Turklando:: {Cef} Turk.
    turklant:: {C} Turks (taal).
    Turkmenistân:: {G} Turkmenistan.
    tûrne:: {U} turnen (sport).
    tûrnmerr:: {C} turner.
    tûrnmerre:: {U} turnen (sport).
    turoft:: {VG} (gelijkstellend) of[wel]; eft oto ~ eft ÿrlat: een auto ofwel een automobiel.
    turrare::
    1. {K} tutoyeren.
    2. {Upr} elkaar tutoyeren.
    turre:: {U} (verbale afleiding v tu; 2enk) ef ~: jij bent het, dat ben jij; ef zâft ~: jij bent de dief; kost ~lira sour: jij, mijn zuster; ef ~, té cÿrtirât: JIJ moet helpen; kost turror nurp: jij, mijn vroegere baas; (algemene bewering) ef nert ~ beri nie sest qundrés: jij bent er niet voor om zulke karweitjes op te knappen; (arch: met object) ef ~ sener tubôs: jij met/en je vrouw; »tu 2.
    Turre:: {J}.
    turreh:: {I} aangrijpend (emoties opwekkend).
    turrene:: {K} aangrijpen, ontroeren; eft ~lira stâgos: een ontroerende voorstelling.
    turrenos:: {A} ontroering.
    turrtâ:: {I} eigenaardig.
    tûs:: {I} plat (bv).
    tušare:: {K} [be]tasten, aanraken.
    Tûscÿr:: {F}.
    tuše::
    1. {K} aanraken.
    2. {U} ~ tygtja: zwemen naar (min of meer lijken op).
    3. {U} sloffen, slenteren.
    4. {C} kromme tabakspijp (met dekseltje).
    5. {C}
      1. (alg) ladde, drijftil (drijvend eilandje v samengegroeide waterplanten);
      2. (dl= Noord-Liftka) rietveld langs oever.
    tuše-quÿer:: {C} kruidje-roer-me-niet (L. Mimosa pudica).
    tušos:: {C}
    1. aanraking, betasting; nÿf tušôsta!: niet aanraken! (als opschrift).
    2. geslof, geslenter.
    tussef:: {VG} (gelijktijdigheid) terwijl; ef telefonos rupke, ~ gress melde fes ef wik: de telefoon gaat, terwijl ik in bad zit.
    tûst:: {S} stof, fijn vuil.
    tûster:: {C} stoffigheid, vuiligheid.
    Tustia:: {G} (stad in Plefô).
    Tustia Pitters:: {N} »Tupi.
    tûstiffug:: {C} (lett) platvoet; (insekt) pissebed (L. Oniscus asellus).
    tûstiffuger:: {C} persoon met platvoeten.
    tûstiy:: {I} stoffig.
    tûst-râg:: {C; mv= ..-reg} stoffer.
    tûst-reg:: {mv} »tûst-râg.
    tustu:: {C} ei; ef pilde eft ~: "een ei leggen" (voetbaluitdrukking: gezegd ve speler die een ander meedogenloos omverloopt); ef tânpe ef zâm ~s: zich onmogelijk maken.
    tustu-blâs:: {S} eiwit.
    tustu-kôbo:: {C} spiegelei.
    tustu-kronâm:: {C} eierdopje.
    tustûr:: {C/S} brood (alles, behalve wittebrood).
    tustu-ronter:: {I} ovaal, eirond.
    tustu-sel:: {C} eicel.
    tustu-sôsa:: {S} eierragoût (trad Spok gerecht op Tigof en Lomky).
    tustu-svegt:: {S} (ong) advokaat (in Spok: DUNNE alcoholische drank met eigeel en vanille).
    tûs-zirder:: {C} griet (vis) (L. Scophthalmus rhombus); belt ~: dwergbot (L. Phrynorhombus norvegicus); nar ~: gevlekte griet (L. Zeugopterus punctatus).
    tûtrées:: {C} ontwikkelingsgang; wijze van ontwikkelen.
    tuts:: {C} toets.
    tutse:: {K} ~ fes: toetsen op.
    tutsos:: {A} toetsing.
    tutt:: {C} dakpan.
    tutt-flyddere:: {C} (vlinder: L. Mellicta athalia).
    tuttos:: {C} pannendak.
    Tutt-weg:: {W} .
    Tuûn::
    1. {G} (hoofdstad v Flenazjekk).
    2. {N} (klein vliegveld; gemeente Tuûn); .
    Tuvalu:: {G} Tuvalu.
    tuve:: {K} aanleggen (v vuur); do ~ ef mÿrt-sÿrt: hij legt een vuur in de haard aan.
    tu-vrôk:: (= tu-wys) {III} op deze wijze; ~, fitfara: zodanig dat.
    Túwermân:: {F} (Peg).
    tu-wys:: {III} »tu-vrôk.
    Tuynðee:: {G} (dorp; gemeente Nustiy).
    TV:: {C} televisie; »televišo.
    tval:: {I} bedorven, [ver]rot.
    tvale:: {K} bederven, [ver]rotten.
    tvalos:: {A} bederf, [ver]rotting.
    Tveela-plep:: {W} .
    tvéla:: {C} haam, halsjuk (voor trekpaarden).
    Tvelf:: {F}.
    Tvoefa'i:: {G} (dorp; gemeente Andel).
    tvoka::
    1. {Aef} uitzondering (wat uitgezonderd is).
    2. {I} uitzonderlijk.
    tvokatiy::
    1. {I} uitgezonderd.
    2. {VZ2n} (betrekking) (schr) uitgezonderd, behalve, met uitzondering van; gÿrs kaftât jadâk hertel ~ ef mai: u moet elke maand betalen, met uitzondering van mei.
    tvoke:: {K} uitzonderen.
    tvokos:: {C} uitzondering, het uitzonderen; ef riffe eft ~ furt: een uitzondering maken voor; eft ~ ón flj (ón is vz): een uitzondering op iets.
    Tweehuysen:: {F} (Ned).
    Twento:: |tvento| {G} (stad in Jelafo).
    Twento-blufk:: |tvento-| {N} (camping); .
    Twirl:: |Eng.| {N} (gevechtsvliegtuig; Spok-Engelse coproductie, gebouwd bij Hawker Siddeley & Frârmiy TC te Ypiy); .
    Ty:: {F}.
    tÿ:: {S} thee[plant]; (niet de drank, »miyna).
    t.ÿ.:: {afk} (= tukst »ÿkjôndos).
    tÿân:: {IIef} Taiwanees (bv).
    Tÿân:: {G} Taiwan.
    Tÿâna:: {Cef} Taiwanese vrouw.
    Tÿâno:: {Cef} Taiwanees (bewoner).
    Tybelt:: {J} Tybold.
    Tyca:: {F/J}.
    Tycalotte:: {F}.
    Tycoñg-agru:: {G} (hoogste punt v Garos; 300 m hoog); .
    Tycoñg-bergos:: {Gmv} (heuvels op Garos); .
    Tycoñg-pât:: {W} .
    tÿden:: {C} bericht, tijding; ef rafane ~ ón rst: iemand verwittigen; gress rafane ~ ón do, den [gress] arfine: ik verwittig hem van mijn komst.
    tÿden-duet:: {SC} "tijdingsplicht" (Erg: het door de »ryltiys verkondigen v de dood vd »Reelâ).
    Tyðony:: {M}.
    tÿe:: {K} (arch) ondergáán (v straf, handeling ed).
    tyfe:: {K} (dl= West-Berref) schapen scheren.
    tÿfe:: {K} (dl= Oost-Berref) schapen scheren.
    tyfes:: {C} tyfus.
    Tyffalôte:: {N} (eig "Schapenscheerfeesten"; nationale feestdag op 28 maart; Dag van de Jeugd; winkels gesloten); (= »tyfe + »falôte); .
    tyfonn:: {C} tyfoon.
    tyfos:: {C} (dl= West-Berref)
    1. het scheren van schapen; schapenscheer-feest.
    2. pas geschoren schaap; »hâpyja.
    tÿfos:: {C} (dl= Oost-Berref)
    1. het scheren van schapen; schapenscheer-feest.
    2. pas geschoren schaap; »hâpyja.
    tygrônsc::
    1. {I} voornáám; eup melde eft ~ én slamestiy mosjeus: zij is een voorname en beleefde vrouw.
    2. {III} (bep bij add) allesbehalve; eup melde eft ~ slamestiy mosjeus: zij is een allesbehalve beleefde vrouw.
    3. {VG} ~ A igt B: niet alleen A maar ook B; do melde ~ fâkomm igt pûl: hij is niet alleen gemeen, maar ook dom.
    Tygt-frints:: {N} (sportcomplex; gemeente Hirdo); .
    tygtja:: {VZ}
    1. (richting) tegen[aan]; do tôrte ef gumbâl ~ ef col-kibâ: hij schopt de bal tegen de doelpaal [aan];
    2. (betrekking) tegen; ef manne ~: uitrichten tegen.
    tygtja•:: {PX} (nieuwe woorden); »tygtja; »tygtja-.
    tygtjabyte:: {K} indruisen tegen.
    tygtjacar:: {C} berisping.
    tygtjaðée:: {K} ~ rst furt flj: iemand terughouden/weerhouden van iets; iemand verhoeden voor iets.
    tygtjaðéos:: {A} verhoeding, weerhouding.
    tygtjadraka:: {C} (lett) balans, evenwicht.
    tygtjae:: {K} tegengaan, voorkomen.
    tygtjafest:: {I} averechts.
    tygtjafelec:: {gst} »tygtjaflectre.
    tygtjaflect•:: {wst} »tygtjaflectre.
    tygtjaflectre:: {K; gst= ..felec; wst= ..flect•} doorkruisen, dwarsbomen.
    tygtjaflectrelira:: {I} uitmuntend.
    tygtjafoto:: {C} negatief (zn).
    tygtjakâmpaos:: {A} ironie.
    tygtjakettiy:: {I} ongelukkig (spel, val, ontmoeting).
    tygtjaklâm:: {C} weerhaak.
    tygtjaklâme:: {K} verlakken, beetnemen.
    tygtjaklâmer:: {A; mv=enk} koppigheid, vasthoudendheid.
    tygtjaklâmiy:: {I} koppig, vasthoudend.
    tygtjaklâmos:: {A} verlakkerij, beetneming.
    tygtjalire:: {Upr} klikken tussen (goed samengaan); óps sena nert ~: het klikt niet tussen hen.
    tygtjamite:: {K} beleggen (v geld).
    tygtjamitos:: {A} belegging (v geld).
    tygtjaos:: {A} het tegengaan, voorkoming.
    tygtjapâre:: {K} (fig) in aanraking komen met; geconfronteerd raken met.
    tygtjaplaša:: {C} eufemisme.
    tygtjaputte:: {U} ~ ón: bekomen, gevolgen hebben voor; ~ mittof tildâ ón tu: dat zal je slecht bekomen.
    tygtjare:: {U} recalcitrant/onwillig zijn, tegen de draad zijn.
    tygtjastinde:: {K} voorschrijven (medicijn).
    tygtjastint:: {C} recept (voor medicijn); eft ~ kura eft toraniefa: een recept voor een medicijn.
    tygtjastrette:: {U} ~ luft: concurreren met.
    tygtjašÿrtyc:: {C} tegenvoorstel.
    tygtjatelefonos:: {C; mv= ~z} telefonisch tegenbericht.
    tygtjatisjanos:: {A} verantwoording; ef šove sener ~: verantwoording afleggen.
    tygtjatsazze:: {K} in opspraak brengen, compromitteren.
    tygtjatsazzos:: {A} compromittering.
    tygtjatÿden:: {C} tegenbericht.
    tygtjaubere:: {K} hinderen.
    tygtjauberos:: {C} (fig) hinder, stoornis; struikelblok.
    tygtjauste:: {K} aanvegen.
    tygtjazjoffe:: {K} tegenspreken.
    tygtjazjoffos:: {A} tegenspraak, het tegenspreken.
    Tygt-mirra:: {W} .
    Tygyraniy-blufk:: {W} .
    Tygyraniy-mirra:: {W} .
    tyja:: {I} verborgen.
    tyjare:: {U} verborgen zijn.
    tyjaros:: {C} dat wat verborgen is, verborgen voorwerp/persoon.
    Tyje::
    1. {J} Theo.
    2. {M} Thea.
    Tyjoharo:: {M}.
    tyka:: {C} fat, zeer ijdele man.
    tyll:: {I} bekoorlijk, charmant.
    tylliy:: {A; mv=enk} bekoorlijkheid, charme.
    tÿ-lofa:: {C} theeblad, theeblaadje (blad v theeplant).
    tylpe::
    1. {K} (lett; trans) [doen] rollen; do ~ ef gumbâl kura ef mirra: hij rolt de bal over straat.
    2. {Upr} (lett; intrans) rollen; ef gumbâl sen ~ kura ef mirra: de bal rolt over straat.
    tyma:: {S} [presÿr] ~: vroegbloeiende tijm (L. Thymus praecox); pôr ~: borstelkrans (L. Satureja vulgaris).
    tyna•:: {wst} »tyna'e.
    tyna'e:: {Upr; gst= tynat; wst= tyna•} (lett) zich verschuilen; ~ na: (fig) zich verschuilen achter.
    tyna'os:: {C} schuilhoek.
    tynat:: {gst} »tyna'e.
    Tync-agru:: {G} (bergtop in Pâlsten-gebergte; 1127 m hoog); ; (DOM 90).
    tynce:: {U} (dl= Tigof) zangerig praten (zoals men op Tigof doet).
    Tync-kôl:: {G} (bergpas in Pâlsten-gebergte; 561 m hoog); .
    tyng:: {I} bloot; eenvoudig, zonder meer, zonder hulpmiddelen.
    Tynovyll:: {F}.
    tÿos:: {C} (arch) het ondergáán (v straf ed).
    typ:: {C} type, persoon, figuur (belangrijk, vreemd).
    Tÿper-Kester:: {G} (dorp; gemeente Manes-Halâf).
    typise:: {I} (spr) typisch, vreemd.
    typografijâ:: {C} typografie.
    typografise:: {I} typografisch.
    Typografise Âlmanek:: {N} (typografisch jaarboek; overzicht vd stand v zaken in de typografische wereld v Spok); .
    typograpôlto:: {C} typografische verzorging (v boekwerk ed).
    Tÿpp:: {F}.
    tyr::
    1. {C} traan (in oog); kost ~s ÿrge ef eits: de tranen springen me in de ogen.
    2. {III} voort, verder.
    tÿr::
    1. {C} opperknecht (belangrijkste knecht op een boerderij, vroeger vaak als zoon behandeld indien de boer zelf geen zonen had).
    2. {gst} »tÿrre.
    tyrâhe:: {K; gst= tyrât} blussen.
    tyrâhe-âp:: {I} nert ~: (lett) onblusbaar.
    tyrâher:: {C} brandblusapparaat.
    tyrâhor:: {I} geblust.
    tyrâhos:: {C} het blussen, bluswerk.
    tyrâk:: {I} gebrekkig.
    tyrann:: {C} tiran.
    tyrann-jacie:: {U} ~ sumâ: tiranniseren.
    tyrare:: {K} bediscussiëren.
    tyrât:: {gst} »tyrâhe.
    tyre::
    1. {K} bespreken; spreken over, gewag maken van.
    2. {U} op het punt staan te huilen, bijna huilen.
    tyre-eksemplar:: {C} recensie-exemplaar (boek om te bespreken).
    tyrnatiy:: {I} onvolledig.
    tyrne:: {U} ontbreken.
    tyrnos:: {A} ontbreking, het ontbreken.
    tyrntiyn:: {C} ongerechtigheid (klein gebrek; vuiltje).
    tyros:: {C}
    1. beginnende huilbui.
    2. bespreking.
    tÿros:: {C} gehalte; lef eft ninker natrym-~: met een laag natrium-gehalte.
    Tÿrps:: {G} (dorp; gemeente Ðark); (DOM 58).
    tÿrquðiy:: {C} (lett/fig) deining, onrust.
    Tyrr:: {J}.
    Tyrre:: {J/M}.
    tÿrre:: {E; gst= tÿr} (arch/poe) vluchten.
    tÿrros:: {C} (arch/poe) vlucht, het vluchten.
    tyrs:: {SC} ijdelheid.
    tyrsa:: {I} ijdel.
    Tyrsâ:: {M}.
    Tyrsáñg:: {F} (Gar).
    tÿrt:: {III} terug, retour; gress melde ~ frópjÿ ef lebetjus-ÿpónzos: ik ben terug van het boodschappen doen; ef lén lÿ eft pÿr lo ~: de sfeer van een eeuw terug.
    Tÿrt:: {N} (boektitel); .
    tÿrt-âskân:: {C} (lett/fig) terugweg; nÿf ~s melde: er is geen weg terug; »•ân.
    tÿrte:: {K} (lett) terugbrengen.
    tÿrtebyte:: {U} afdingen (op de prijs).
    tÿrtebytos:: {C} afdinging (op de prijs).
    tÿrtencatare:: {U} »tÿrtwencatare.
    tÿrtencatriy:: {C} »tÿrtwencatriy.
    tÿrthakéfe:: |tÿrta..| {K} belenen (als onderpand geven).
    tÿrthakéfos:: |tÿrta..| {A} belening.
    tÿrtjuftos:: {C} (fig) terugwerkende kracht.
    tÿrtolare:: {K} achterwege laten.
    tÿrtolaros:: {A} het achterwege laten.
    tÿrtole:: {U} achterwege blijven.
    tÿrtolos:: {A} het achterwege blijven.
    tÿrt-poh:: {C} terugtocht.
    tÿrt-trofiy:: {C} fes ~ (afk= f/tÿt): per omgaande (post).
    tÿrtupplip:: {C} terugreis; (= »tÿrt + »tupplip).
    tÿrtwencatare:: (tÿrtencatare) {U} minder goed werken, minder goed bevallen (dan het vorige ding; dan men verwachtte); ef kleter warmohit ~: de nieuwe kachel is minder goed [dan de oude]; de nieuwe kachel bevalt minder goed [dan ik verwacht had]; groft bentvendiy oto tÿrtwencataro: zijn vorige auto beviel minder goed [dan zijn huidige].
    tÿrtwencatriy:: {C} terughoudendheid; (niet: tÿrtencatriy).
    tÿrtzerfi:: |tÿrdz..| {C} spiegel.
    tÿrtzerfi-camera:: |tÿrdz..| {C} spiegelreflexcamera.
    Tÿrtzerfi furt kult Sientur-mux:: {N} (boektitel); .
    tÿrtzerfos:: |tÿrdz..| {C} weerzien.
    Tys:: {G} (dorp; gemeente Nutterkoles).
    tÿšamiy:: {I} haalbaar, te verwezenlijken.
    Tyšâ-plep:: {W} .
    Tys-covent:: {N} (RK klooster; gemeente Xôcÿrðamiy); .
    Tysðamiy-clamiða:: {G} (moeras in district Tjemp); .
    tÿše:: {K} verwezenlijken; halen (examen; financieel; weer beter worden); (tdw) do melde ~lira: hij is er weer bovenop; hij heeft het gehaald (na ziekte/operatie).
    Tysegg:: {N} (vuurtoren; gemeente Xôcÿrðamiy); .
    Tysegg-sentraliy:: {N} (elektriciteitscentrale; gemeente Xôcÿrðamiy); .
    tÿšos:: {A} verwezenlijking.
    tyss:: {C; mv= tiysse} muziekinstrument.
    tyšu:: {C} voedster, konijn (vrw).
    tytage:: {K} planten (v boom; ter herinnering aan overleden familielid).
    tytagos:: {C} het planten (v boom; ter herinnering aan overleden familielid).
    tÿtiy:: {I} bedreven, ervaren (bv).
    tytle:: {C} titel.
    tytorr:: {vdw} »tytorre.
    tytorre::
    1. {K; vdw= tytorr} uithongeren (niet te eten geven); eft tyrorr slaviy: een uitgehongerde slaaf (ziek vd honger).
    2. {Upr; vdw= regelm.} verhongeren (sterven vd honger); eft tytorror slaviy: een verhongerde slaaf (dood door de honger).
    tytorros:: {C} verhongering, uithongering.
    Tytre:: {F/J/M} (Gar).
    tÿtyniy:: {I} onbeperkt, onbegrensd.
    tyvjâ:: {C} (alg) glazenmaker (libel met lang dun maar stevig lichaam); blotter ~: blauwe glazenmaker (L. Aeshna cyanea); miterus ~: bruine waternimf (L. Aeshna grandis).
    tyzzer:: {C} muziekstuk (trad Spok).
    Tyzzer-mirra:: {W} .
    TZÿk:: |tsÿk| {afk} »Tupplipe-kornin furt Zâre/ÿrôme-kûfôs.

TOP

© (2000) Rolandt Tweehuysen, Kimswerd, the Netherlands