Het compleetste woordenboek voor de Spokanische taal. Met regelmatige updates en links naar het Spokanisch Archief. |
Woordenboek |
|
Spokaans—Nederlands A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Nederlands—Spokaans A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
| |
|
Opmerking: De x wordt in principe uitgesproken als 'kþ' (þ als th in Engelse 'three'). Als de x wordt uitgesproken als 'þ' is dit aangegeven met: |X|. Als de x wordt uitgesproken als 'ks' is dit aangegeven met: |ks|.
Xâ:: {G} (stad in Ales). Xâ ja ef Prusots:: {G} (stad in Ales). xâe:: {U} aan een rivier of beek wonen. Xa'ess:: {F}. xafolla:: {C} opdracht, order. xafollée:: xafte:: {U} ~ armt: ontsnappen aan. xaftos:: {C} ontsnapping. xâfu:: {SC} (fig) remming. xagde:: {K} installeren. xagdos:: {C} installatie. Xagg:: {F}. Xaja:: {M}. Xalâs:: {G} (stad in Ales). Xalâs Lorgissâs:: {N} "Xalâs IJzergieterij" (bedrijf in Xalâs);  .xalb•:: {wst} »xalbre. xalber:: {gst} »xalbre. xalbre:: {U; gst= xalber; wst= xalb•} ontluiken. xalbros:: {C} ontluiking. Xale:: {F}. Xaless:: {F}. Xalf:: {G} (stad in Munt). Xalf-MG:: {N} (station). Xalf-Pola:: {N} (station). Xalf-Sentrym:: {N} (station). Xalf-terf:: {G} (zeestraat tussen Zverosta en zuidkust v bij Tosiy (deel v Ef Zverosta)); .Xalp:: {F/J}. Xâltiya:: {N} (»wegsÿrt langs autoweg M1/M14, gemeente Troebasÿrt); .Xâm:: {F/J/M}. Xamân:: {F}. xâmée:: {Uid} stijgen||dalen; ef ~ preip: [op]stijgen; ef ~ tûgt = ide~: [neer]dalen; ef plano ~ ef zetentos: het vliegtuig stijgt op; ef plano ~ ef bôtmo: het vliegtuig daalt. xâme'ie:: {K; gst= xâmeit; vdw= xâmet} opbrengen, opleveren. xâme'ios:: {C} opbrengst. xâmeit:: {gst} »xâme'ie. xâméos:: {Cid} stijging, het stijgen||daling, het dalen; ef preip ~: de [op]stijging, het opstijgen; ef tûgt ~ = ef ide~: de [neer]daling, het neerdalen; de afdaling, het afdalen. xâmet:: {vdw} »xâme'ie. xamirâs:: »Xamirâs. Xamirâs:: {N} (Erg) Hel, Onderwereld. Xamirâs-lirrotiy:: {W} .Xamirâs-mirra:: {W} .Xâmpora-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Harâfloja); .xanân:: {II} ettelijke, heel wat; ef ~ fotels: heel wat fouten; ettelijke fouten; ef ~ pleko: heel wat zand. Xanôs:: |X| {N} (mnl personificatie vd Handel). Xanôs-ardekir:: |X| {C} bingelkruid (L. Mercurialis); portâ ~: eenjarig bingelkruid (L. M- annua); quÿelira ~: overblijvend bingelkruid (L. M- perennis). Xanôs-lirrotiy:: {W} .Xanôs-plep:: {W} .Xânsa:: {N} (»wegsÿrt langs weg 39, gemeente Kjer); .Xânsa-jakâm:: {G} (vlakte in district Renô); .Xântiyp:: |ks| {N} Xantippe. Xaqua:: {G} (stad in Bloi). Xaqua-mirra:: {W} .xaquobe:: {K} uithouden; gress ~ nert!: ik houd het niet [langer] uit!. xaquobos:: {A} uithoudingsvermogen. xâratt:: {I} begrijpelijk. xârbe:: {K} ~ rst: iemand laten wachten, iemand laten staan (niet ophalen). xâre:: {K} begrijpen. xâreâ:: {I} aannemelijk. Xarebafiy:: {G} (stad in Tjemp). Xarebafiy-seert:: {N} (Bergparel-pension in Xarebafiy); .xâreé:: {SC; rs= xâreet} aannemelijkheid. xâreet:: {rs} »xâreé. xâre-ÿtin:: {C} bevattingsvermogen. xârfane:: {U} ~ ón: bevallen, behagen, bekoren; goeddunken. xârfanos:: {A} goeddunken, goedvinden, [wel]behagen; âfry ~: naar eigen goeddunken; luft gert ~: met uw goedvinden; met uw welbehagen; ef putte ~ mip: behagen scheppen in. Xarfonn:: {F}. Xârfu-Ðizem:: {G} (stad in Munt); (DOM 156-157). Xârfu-Ðizem-weg:: {W} .Xarfylle:: {F}. Xarfylle-Kents:: {G} (woongemeenschap; gemeente Mont); .Xariy:: {G} (stad in Litii). xâriy:: {I} begrijpelijk. Xark:: {G} (stad in Ziyp); (DOM 178). Xârmenn:: {F}. Xârmenn TC Kolini-hûsts:: {N} "Xârmenn NV Steengroeven" (bedrijf exploiteert enkele steengroeven in de buurt v Xâ j/e Prusots); .xâros:: {A} begrip, benul; ef kette ef ~ rifo flj/rst: begrip [kunnen] opbrengen voor iets/iemand. Xârstfónt:: {N} (luchthaven op Garos, gemeente Derebâtje); .Xâsma:: {F}. Xâsma Bonair:: |bonerr| {F}. xâst:: {C} spit (in de rug). xat:: {C} rantsoen; âfry ~ rifo (vz-uitdr): naarmate van. Xâtiy-sentraliy:: {N} (elektriciteitscentrale; gemeente Xâ j/e Prusots); .Xâtiy-ses:: {G} (stuwmeer in de Lajecô, Ðuvelme-gebergte); .xatjesmé:: {C} maatregel; ef riffe ef ~[s]: maatregel[en] nemen. Xaver:: {J} Xavier. Xavier:: {J} (Fra). xâxare:: {K} overmeesteren. xâxaros:: {C} overmeestering. xâxe:: {K} in stand houden. Xâx-husof-mârket:: {W} .xâxos:: {A} instandhouding. Xazoti-sÿrt:: {G} (dorp; gemeente Dreumân). Xazoti-taris:: {N} (toren, gemeente Sinto-Manes); .Xea:: {G} (stad in Ziyp). Xea-ef-Korda:: {W} .Xeber:: |X| {N} (vrw personificatie vd Schoonheid). Xeber-Akademiy:: {N} (academie voor industriële vormgeving en design, in Hirdo); .Xeber-mirs:: |X| {Cmv} venushaar (kamerplant) (L. Adiantum tenerum "Scutum Roseum"). Xeber-museem:: {N} "Xeber-museum" (kunstmuseum in Amahagge); .Xeber-plep:: {W} .Xeber-tof:: |X| {N} "dag van de natuur" (Spok feestdag op 16 juni; alle Spokaniërs gaan picknicken en wandelen in de vrije natuur, en Erg gelovigen voeren bovendien offerrituelen ten gunste v »Xeber uit; winkels beperkt geopend); .Xeber-vogily:: |X| {C} goudvink (L. Pyrrhula pyrrhula). xedira:: {C; mv= xediren} kus, zoen. xediren:: {mv} »xedira. xedirie:: {K} kussen, zoenen. xedirios:: {C} gekus, zoenpartij. Xeecurije:: {F}. Xeelm:: {F}. Xeemân:: {F}. Xeerft:: {F}. Xeest:: .xejafa:: {C} klaver[en] (bij kaartspel). xejafiy:: {S} klaver (L. Trifolium); blakker ~: witte klaver (L. T- repens); kolai ~: kleine klaver (L. T- dubium); littit ~: rode klaver (L. T- pratense). Xejafiy:: {G} (stad in Neno). xejafiy-larder:: {C} oranje luzernevlinder (L. Colias croceus). xejafiy-rapa:: {C} klavervreter (plant) (L. Orobanche minor). xélmpâ:: |xémpâ| {I} onpraktisch (voorwerp/daad; NIET v personen). Xemân:: {G} (stad in Jelafo). Xemân armt ef Krappa:: {G} (dorp; gemeente Taru). Xemân-mirra:: {W} .Xemân-sentraliy:: {N} (elektriciteitscentrale; gemeente Xemân); .Xemân-weg:: {W} .Xenâhe:: {G} (stad in Jelafo). xennde:: {K} smalen op. xenndos:: {C} gesmaal, het smalen. Xeno:: {G} (stad in Ales). xenofobiy:: |ks| {C} xenofobie. xenôn:: |ks| {S} xenon (gas). xents:: {I} zachtzinnig, zachtmoedig. Xenyrte-mirra:: {W} .xepe:: {U} trippelen. xepos:: {C} getrippel. Xerdûf-taris:: {N} (kantoortoren bij Centraalstation in Amahagge); .Xerfloúñg:: {F} (Gar). Xergola:: {F}. xerme:: {E} baten. Xers:: {F}. Xervy-helmy:: {G} (grot, gemeente Trofy); .Xerxes:: {G} (dorp; gemeente Tanburo). xest:: {I} spits, puntig. xesta:: {C} tip; spits uiteinde. xéx:: |ksés| {!} koest! (tegen hond/druk kind). xéxâeme:: {K} onderdrukken, verdrukken. xéxâemos:: {C} overdrukking, verdrukking. xéxe:: {Upr} zich koest houden. xicca:: {C} kuif (bij menselijk kapsel). xifart:: {C} strandloper (vogel) (L. Calidris); grist ~: kanoetstrandloper (L. C- canutus); littit ~: paarse strandloper (L. C- maritima); miterus ~: kleine strandloper (L. C- minuta); (= »xije• + »farte). xije•:: {PX} (gereduceerde vorm v »xijera) kust•; »xije-. xijeileset:: {C} kusteiland (ihb kleiner eiland voor de kust v een vd Spok hoofdeilanden); »nefileset. xijeknurfel:: {C} kustwater (ihb zeestraten, inhammen en delen vd zee vlak langs de Spok kust). xijegert:: {C} kustwacht. xijemirra:: {C} kustweg. xijenarân:: {C} kustverdediging; »•ân. xijeprusot:: {C} (kort riviertje of beek die in vlak kustgebied ontspringt, ipv in bergen). xijera:: {C} kust[lijn]; fes/kaf ef ~: aan de kust; kusamat ef ~: aan/langs de kust (maar IN het water). xijeraka:: {C} coaster, kustvaarder. Xijera-mirra:: {W} .Xijera-mirra-na-Iyrrdjeh:: {W} .xijera-snerf-krutt:: {C/S} zilt torkruid (L. Oenanthe lachenalii). xijera-sparot:: {C} kustden (L. Pinus contorta). Xijera-sÿrt:: {G} (dorp; gemeente Kussik). Xijeravildul:: {G} (dorp; gemeente Toneija). xijereldur:: {C} kustbewoner. xijernolac:: »Xijernolac. Xijernolac:: {N} (sneltramlijn langs de Zverosta-kust; geopend in 1980); (DOM 153/166). xijesért:: {C} huis aan de kust. xinâs:: {C} volgorde; kaf jadâk ~: in elke volgorde. xipaliy:: {I} corrupt. xipalô:: {I} onbetrouwbaar. xipalôiy:: {A; mv=enk} onbetrouwbaarheid. xiss:: {gst} »xizje. xiyxu'empare:: {U} vertegenwoordigd zijn. xiyxu'empe:: {K} vertegenwoordigen. xiyxu'empos:: {C} vertegenwoordiging. xizje:: {K; gst= xiss} (lett) verwerken. xizjos:: {C} (lett) verwerking. x/l:: {afk} (= xulâ »luna). xla:: {I} extra. xla•:: {PX} extra•, bij•, over•; »xla-. xlaagy:: {C} »xlawagy. xlacate:: {K} in reserve houden; (= »xla• + »wencate). xlaðôpecc:: {C} onkosten; extra kosten. xlaðÿn:: {C} toeslag; toelage; (= »xla• + »ðÿny). xlaencate:: {K} overhouden; (= »xla• + »wencate). xlaencatos:: {C} overschot. xlafortiy:: {I} tussentijds (op een ongewone tijd); eft ~ nolos: tussentijdse verkiezingen. xlaharre:: {K} tegemoetkomen, financieel ondersteunen. xlaharros:: {C} tegemoetkoming (vrnl financieel). xlaherpsa:: {I} onschatbaar. Xlaherpsa-poiros-covent:: {N} (Erg klooster, gemeente Ef Plâkomer); .Xlajes:: {F}. xlakafte:: {K} bijbetalen. xlakaftos:: {C} bijbetaling. xlakômah:: {I} overmatig. xlapo'er:: {SC} overmacht. xlarinnos:: {C} bijverdienste. xlasmurf:: {C} bijslag. xlât:: {C} mars (militaire tocht). xlâte:: {U} marcheren; in een stoet/processie meelopen. xlatnÿr:: |xlanÿr| {C} overuren; ef farte fes ~: overuren maken. xlâtos:: {C} stoet; processie. xlawagy:: (xlaagy) {C} gratificatie. xleg:: |X| {C} kogel. xlerše:: |X| {K} vermanen. xleršos:: |X| {A} vermaning. xliffa:: |X| {C} (lett) afwerend gebaar; verdedigingshouding. xliffašene:: |X| {K} veronachtzamen; geen acht slaan op; negeren. xliffašenos:: |X| {A} veronachtzaming; negering. xloeâ:: {C; rs= xloet} (fig) standaard. xloeâ-vobaros:: {C} standaardvorm. xloet:: {rs} »xloeâ. xlôm:: {I} (arch/poe) thans, nu. xlompet:: {gst} »xlompje. xlompje:: {K; gst= xlompet} ten goede komen aan. xlompjos:: {C} dat wat ten goede komt. xlÿ:: |X| {C} nabijheid. xlÿtiy:: |X| {VZ} (plaats) in de nabijheid van, in de buurt van; gress zâre ~ eft pôstsért: ik woon in de nabijheid van een postkantoor. X-nânks:: |éks-| {Cmv} röntgenstralen. xnârf:: xnep:: {I} naakt (alg); gevild (v dier); kaal (v boomtak); platgebrand (v aarde/akker). xnepare:: {K} (lett) ontbloten. xneparos:: {C} (lett) ontbloting. xnepe:: {U} zich naakt bewegen, zich naakt vertonen; do ~ ânt ef mittus: hij loopt naakt door de kamer; do ~ fes ef mittus: hij zit/staat naakt in de kamer; ef ~ fes ef wertlâ lo: ontmaskerd worden als; do xnepa fes ef wertlâ lo eft fotter: hij werd ontmaskerd als een lafaard; hij bleek een lafaard te zijn. xnepp:: {gst} »xnebre. xnófyggiy:: {I} slagvaardig. xny:: {I} huidig, hedendaags. xobani:: {mv} »xobina. xobina:: {C; mv= xobani} tent. xobina-abôlg:: {C} huifkar. Xobina-plep:: {W} .xobinifâsto:: {C; mv= ..fâstôe; rsmv= ~tt} [tent]doek; stevig textiel. xobinifâstôe:: {mv} »xobinifâsto. xobinifâstott:: {rsmv} »xobinifâsto. xóbrâbe:: {K} aanmoedigen. xóbrâbos:: {A} aanmoediging. xóbre:: {U; gst= xópp} steigeren (v dier). xóbros:: {C} gesteiger (v dier). xoche:: {K} splijten, splitsen. xocher:: {C} steenbreekvaren (L. Asplenium trichomanes). xochos:: {C} splitsing, splijting (vrnl v hard materiaal). Xôcÿrðamiy:: xoddos:: {A} volharding. Xoðešô:: {G} (stad in Kina). Xoef:: {J}. Xoemana-quntiyst:: {G} (ondergrondse waterloop; verbinding met de Cjôstaiff); .xo'et:: {SC} waarheid. xôfiy:: {I} slaperig. xog:: {I} vaag; afgelegen, stil. xoge:: {U} afgeven (verf, vuil); vlekken maken (v voorwerp/stof). Xojelmiy-agru:: {G} (bergtop in Kulano-gebergte; 1460 m hoog); .xôlah:: {C} korps (politie ed). xôlaja:: {C} verdrag. xolare:: {K} aanbrengen (alg); aanbouwen (terras); aanleggen (weg, kanaal); opbrengen (verf); uitvoeren (maken, bouwen). xolarelira:: {I} in aanleg (die aangelegd wordt); eft ~ weg: een weg in aanleg. xolaro:: {C} terras (verhoogd en/of met balustrade). xolaros:: {A} het aanbrengen, opbrengen (verf), uitvoeren; uitvoering (iets bouwen of maken); aanbouw (terras); aanleg (weg, kanaal ed). xole:: {U} lopen, vervolgen, gaan (weg, rivier ed); zich uitstrekken (afgebakend stukje land; plat dak ed). xole-bjelt:: {C} transportband; lopende band. Xoles:: {J}. Xoless:: |X| {G} (dorp; gemeente Lassos). Xoless-belt:: |X| {G} (dorp; gemeente Lassos). Xoless-Nutter:: {N} (station). Xoless-Zeces:: {N} (station). Xolestajo:: {G} (stad in Jelafo). xolija:: {C} afstand; bereikbaarheid. xolija-kette:: {K} (fig) afstand nemen van. xolijate:: {I} afstandelijk. xolijatos:: {A} afstandelijkheid. Xolije:: {G} (stad in Munt). xolos:: {C} loop, vervolg, het gaan (v weg, rivier ed); uitstrekking, het zich uitstrekken (afgebakend stukje land; plat dak ed). xômarsðÿn:: |..zð..| {C} opbrengst (bedrag); (= »xômarste + »ðÿny). Xomârste:: {F}. xômarste:: {K} waarborgen, garanderen; instaan voor; opbrengen (betalen). xômarstos:: {C} waarborg, garantie; ef melde eft ~: het is gegarandeerd; ef cônekšos melde eft ~: de aansluiting is gegarandeerd (bij overstappen). xomiyftâ:: {C} prooi (v roofdier); kliek (etensrest). xômp:: {C} wezel (L. Mustela nivalis). xômp-queff:: {I} zo bang als een wezel. xone'ite:: {U; vdw= xônet} voortgaan, voortschrijden (tijd). xone'itos:: {A} voortgang, voortschrijding (v tijd). xoneitÿ:: {I} (fig) ontembaar. xônet:: {vdw} »xone'ite. xong:: {C} moerasspirea (L. Filipendula ulmaria). xópp:: {gst} »xóbre. Xoqulliy-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Pageri); .xorôm:: {C} knik[je] (met hoofd). xorômatjen:: {C} jaknikker (oliepomp). xorôme:: {U} knikken (met hoofd). xorômkrum:: {C} haarspeldbocht. xoses:: {mv} »xoss 1. xoss:: Xôt:: {G} (stad in Ales). xôte:: {K} steken, prikken. xôtos:: {C} gesteek, geprik. xôtÿne:: {K} afsteken (met beitel of spade). Xôviy:: {M}. xozjare:: {K} foppen, bij de neus nemen; verschalken. xozje:: {U; gst= xoss} schertsen, grapje maken. xozjô:: {C} grap[je]. xozjôc:: {I} grappig. xozjôce:: {U} grappig zijn. xozjôcerÿ:: {I} boertig, zogenaamd leuk. xozjos:: {A} scherts. XP:: {afk} »xyfolos-pôstsmurf. Xubenuke:: {G} (stad op Teujan). Xubenuke-Port:: Xugen-Fjer:: {N} (station). Xugen-Kordas:: {G} (dorp; gemeente Fjer); (DOM 95). xûk:: {C} (vulg) kont, reet. xulâ:: {I} volledig; vol (v maan); »luna. xunatiy:: {I} onvindbaar. xuôe:: {K; gst= xuôt; vdw= xuôliy} toe zijn aan; gress ~ lirde: ik ben toe aan rust; ef xuôliy lirde: de rust waar men aan toe is. xuôliy:: {vdw} »xuôe. xuôt:: {gst} »xuôe. xurgae:: {U} afdwalen (lett). xuriyme:: {K} stellen; regelen; plaatsen; richten; do xuriymavy sener ârtycla fes L&T: hij wil zijn artikel in L&T (een taaltijdschrift) plaatsen; »krÿm. xuriymos:: {C} regeling; plaatsing; het richten; het stellen. Xûrrt:: {F/J}. Xûsmtu:: |X||M| {G} (dorp; gemeente Toneija). xûstiche:: {K} ~ flj ón rst: iemand beroven van iets. xûstiche:: {Krs} ~ rste: iemand beroven. xûstichos:: {C} beroving. Xuva:: {M}. Xwuñgafjy:: |Spok: svungafjy| {F} (Gar). xÿ:: {III} op dit punt, wat dit betreft. xÿðu:: {C} ontslag. xÿðuafiy:: {C} ontslagbrief. xÿðupónze:: {U} ontslag krijgen, ontslagen worden. xÿðuvvane:: {U} ontslag nemen. xÿðuvvanos:: {C} ontslagneming. xyfole:: {K} bekeuren. xyfolos:: {C} bekeuring, boete, bon. xyfolos-pôstsmurf:: {C} (afk= XP) strafport. xÿg:: {I} stout, ondeugend. xÿjare:: {K} aanvallen. xÿjaros:: {C} aanval. xÿje:: {Krs; gst= xÿt} (fig) afkammen, de grond inboren. xÿjos:: {A} (fig) afkamming, vernietigende kritiek. xylemé:: {I} onbarmhartig. xylemée:: {U} onbarmhartig zijn. xyleméos:: {A} onbarmhartigheid. xylofonmerr:: |ks| {C} xylofonist, xylofoonspeler. xylofonos:: |ks| {C; mv= ~z} xylofoon. xÿmp:: {gst} »xÿmpre. xÿmp•:: {wst} »xÿmpre. xÿmpre:: {K; gst= xÿmp; wst= xÿmp•} belemmeren. xÿmpros:: {C} belemmering. Xÿmt:: {F/J/M}. xypâ:: {C} wolf (vrw). Xyršo-mirra:: {W} .Xÿršy:: {F}. xÿs:: {I} enkel (niet dubbel); ~ ... it: nu eens ... dan weer; ~ ef bidale, it ef kôbo nÿle: nu eens regent het, dan weer schijnt de zon. xÿspartyiy:: {I} monogaam. xÿt:: {gst} »xÿje. xyza:: {VZ} (betrekking) ten teken van, als blijk van; eft pamel ~ miskâniy: een cadeautje als blijk van dankbaarheid.
|
