|
1. Algemeen en Bergparels
Onder "bergsport" verstaan we alle sportieve bezigheden die in berggebieden
gedaan kunnen worden. In het bijzonder denken we aan:
• wandelen
• kanoën en rafting
• paardrijden
• bergklimmen
• speleologie
• vissen
• parapenting
• wintersport (met name skiën en sleeën)
• survival
Er zijn in Spokanië drie berggebieden met alle faciliteiten om de hier
genoemde bezigheden mogelijk te maken:
• Tora-gebergte (Berref)
• Crona-gebergte (Liftka)
• Kulano-gebergte (Liftka)
In elk van deze berggebieden heeft het Ministerie van Toerisme een aantal
gemeentes aangewezen als "Bergparel" (Granô-perle).
In deze gemeentes worden kosten noch moeite gespaard om het bergtoerisme
optimaal te organiseren. Hierbij neemt men op de koop toe dat de
natuur hier en daar plaats moet maken voor allerlei vrijetijdsvoorzieningen,
en dat de oorspronkelijke bergcultuur gereduceerd wordt tot folklore.
Dit overheidsbeleid moet garanderen dat het toerisme zich in bepaalde
gebieden concentreert zodat de overige berggebieden qua natuur en cultuur
in tact gelaten kunnen worden. Bovendien garandeert dit beleid dat alle
voorzieningen met betrekking tot de wintersport in stand gehouden worden,
en niet verloederen als de sneeuw zich een aantal jaren niet laat zien.
De klimatologische omstandigheden zijn in de Spokanische bergen namelijk
zodanig dat een plotselinge sneeuwval voor enkele dagen of weken
wintersportplezier kan zorgen, maar dat de sneeuw weer even snel verdwenen
kan zijn. Men moet elke sneeuwbui in feite waarnemen, en dat betekent
dat dure voorzieningen als skiliften en pistes altijd in orde moeten zijn
voor die onverwachte sneeuwperiode. Zoiets is alleen met overheidssubsidies
mogelijk. Bovendien garandeert dit beleid dat er in alle plaatsen en dorpen
in deze gebieden voldoende overnachtingsfaciliteiten bestaan. Voor hotel- en
pensioneigenaren bestaan er interessante subsidies en leningen om een
voortbestaan van hun - veelal kleinschalige bedrijfjes - te garanderen. Ook de
particulieren die Bed & Breakfast-faciliteiten aanbieden kunnen profiteren van diverse subsidies en soepele regelingen. Het aantal bedden is in deze Bergparels dan ook
aanzienlijk, zeker in verhouding tot het aantal inwoners.
De overheid houdt het aantal kampeerterreinen in deze gebieden bewust
beperkt, zodat toeristen wel gedwongen zijn om in de relatief goedkope
hotels en pensions te verblijven. Op deze manier zijn de eigenaren ook in
de zomermaanden van klandizie verzekerd. De Bergparel-hotels, -pensions en B&B-adressen
zijn opgenomen in de Lijst met Hotels.
2. Tora-gebergte
Het noordelijke deel van het Tora-gebergte staat ook bekend als
Pâlsten-gebergte. Het noordelijke en zuidelijke deel worden gescheiden door
een west-oost-lopend dal waarin de stad Lammafin ligt.
In dit berggebied zijn de volgende plaatsen als Bergparel aangewezen:
- Acaratsa (met het dorp Mirâstriymiy)
- Crânt
- Hajetuni
- Lufia
- Nes (met het dorp Pâlst-agru)
- St.Torafebabô (met de dorpen Granô-fini en St.Ana-Plaju)
- Xarebafiy
Het Tora-gebergte wordt het hele jaar door goed bezocht, maar in de
wintermaanden is het er veel rustiger dan de gebergtes op Liftka.
De maanden april, mei, september en oktober zijn uitstekend voor wandelingen
maar er moet dan nog wel met tamelijk veel regen rekening gehouden worden.
Tussen Xarebafiy en St.Torafebabô is een kabelbaan naar de Ryffâ-top.
Verder kent Xarebafiy twee stoeltjesliften, een overdekt zwembad en een
"sportinstituut" waar tevens skilessen gegeven worden.
Het stadje Acaratsa ligt in een gebied met iets minder steile hellingen
waardoor minder ervaren skiërs de voorkeur aan deze plaats geven. Ook biedt
Acaratsa met zijn fraaie bossen gelegenheid voor schitterende wandeltochten.
Het is bijvoorbeeld aanbevelenswaard om eens naar Hajetuni (ca 10 km van
Acaratsa) te lopen en daar de Ftôn-grotten te bezoeken. Deze zijn het
gehele jaar geopend. Een andere wandelroute leidt over de Torât-pas naar
Xarebafiy. Vooral 's winters is het wel noodzakelijk zich bij een groep
onder leiding van een ervaren gids aan te sluiten, daar de tocht langs vele
afgronden en door onherbergzame gebieden gaat. De totale afstand is ongeveer
20 km.
De Caherrte is een woeste beek die ten zuiden van Lammafin als onderaardse
rivier begint en dan aan de oppervlakte komt. Hij stroomt tussen Lammafin
en Nes door diepe kloven en komt uiteindelijk in de Kjűpur-zee uit. De
Caherrte is een geliefd water voor kano- en rafting-liefhebbers, en de
steile wanden van de kloven zijn in trek bij klimmers. De vele onderaardse
wateren en spelonken worden graag bezocht door speleologen, maar ook
minder getrainde liefhebbers kunnen hier aan hun trekken komen.
Ten zuiden van Lammafin kunnen de F˙jes-top (bij Crânt) en de St.Niklâs-top
(bij het pension Ef Plezuvytys) met een kabelbaan bereikt worden. Hier zijn
ook goede skipistes (mits er sneeuw ligt natuurlijk).
3. Crona-gebergte
Als tweede mogelijkheid hebben we het Crona-gebergte. De plaatsen Granô,
Prio en Sa Crono liggen alle tussen 500 en 700 m hoogte en kennen
uitgebreide ski-faciliteiten. Het Crona-gebergte is iets minder woest dan
het Kulano-gebergte waardoor ook de wandelsport hier hoogtij viert. Bekend
zijn ook Afacha en Crobela door de warme geneeskrachtige bronnen. Enkele
grote sanatoria en kuur-hotels worden hier geëxploiteerd door de Spokanische
Raad voor de Gezondheid.
De woeststromende źrlaâgch˙ welke in het Stay-stuwmeer uitmondt, is bekend
bij elke sportvisser. Andere evenementen zijn onder andere de jachtpartijen
op het landgoed van Staef-Fea (vooral in de lente en herfst), en een bezoek
aan de grotten rondom Staef (Kygtiy- en Permfa-grotten).
Tot slot kan vermeld worden dat Granô (10.000 inwoners) een uitstekend
en gezellig winkelcentrum heeft en dat een bezoek aan de restaurants, bars
en disco's aan de Fu-boulevard een welkome afsluiting van een gezonde doe-dag
kan zijn.
Hier gelden de volgende gemeentes als Bergparels:
- Afacha (met de dorpen Zâtso-ef-Wik, Zâtso-Ylânja en Zjobabergo)
- Amentôlestu
- Crobela (met de dorpen Grotjagt en Hupster Ka'en)
- Granô (met het dorp Mišeđâ)
- Oopare (met de dorpen Ater-Đeeroymâp en Ater-G˙)
- Prio
- Quobenta (met de dorpen Kjoeps˙rt en Rupabe)
- Sa Crono
- Staef
Crobela en Afacha zijn al minstens een eeuw bekend als kuur-oorden, en
hier heerst nog een rustgevende fin-de-siecle-sfeer, die ook bij het
moderne beleid van het Ministerie van Toerisme behouden moet blijven.
4. Kulano-gebergte
Het Kulano-gebergte biedt niet de rijkdom aan grotten en geneeskrachtige
bronnen waar het Tora- en Crona-gebergte zo bekend om zijn. Daarentegen
is het Kulano-gebergte vermaard om zijn zeer lange ski-hellingen en
schitterende loipes (Hornta-berg, 1890 m hoog). Ook in dit gebergte zijn
veel alternatieve bergsporten mogelijk, als de sneeuw zich niet laat zien.
Bij Đorâs is een kabelbaan naar de Belt-Cwôft-top, met zijn 830 meter niet
spectaculair hoog, maar vanwege de goed toegankelijke hoogvlakte een geliefd
wandelgebied, waar bovendien een groot terrein geschikt is voor motorcrossen
en terreinfietsen (bezigheden die over het algemeen verboden zijn omdat
ze het landschap ruďneren en de erosie bevorderen).
Fietso en Quandepâ liggen beide slechts enkele kilometers van de oevers van
de Firani. Liefhebbers van kanotochten en rafting kunnen hier hun hart
ophalen: een stuk of 5, 6 kano- en rafting-verenigingen organiseren hier
interessante tochten. De tochten in het najaar en de winter zijn alleen voor
ervaren kanovaarders geschikt. Iets ten zuiden van Fietso zijn enkele oude
kastelen aan de Firani en andere wateren te bezichtigen. Eén ervan
(Kara-Zrâvve) is een museumkasteel en wordt bewoond door een neef van de
Koning.
Het Kulano-gebergte is een geliefde streek om Kerstmis en de Jaarwisseling te
vieren. U wordt dan ook aangeraden om voor een verblijf tijdens deze
feestdagen tijdig te reserveren.
In dit berggebied zijn de volgende gemeentes als Bergparels uitgeroepen:
- Đorâs
- Fietso
- Mozent (met het dorp Kulano-zeces)
- Quandepâ (met het dorp Firani-pônt)
- Quober (met het dorp Myrgrân)
- Xâ ja ef Prusots (met de dorpen Helmy-knurfel en St.Jânpyt)
|