SPARC is de compleetste website over het Koninkrijk Spokanië. "Als je het hier niet kunt vinden, vind je het nergens."	Spokanisch Archief Hoofdmenu     Grammatica     Woordenboek     Atlas     Links     Contact     Disclaimer

MATEN EN GEWICHTEN

Dit bestand afdrukken op wit papier

Het metrieke stelsel is in Spokanië op 1 juni 1953 officieel geldig geworden (maar was vanaf 1942 al toegestaan). Omdat het voorvoegsel "centi-" in het Spokaans senti- is, wordt in plaats van "cm" de afkorting sm gebruikt. Het begrip "vierkante" wordt niet uitgedrukt met de exponent ², maar met de afkorting -tr (van trom), bijv. sm-tr = cm². Het begrip "kubieke" wordt niet uitgedrukt met de exponent ³, maar met de afkorting -kr (van krain), bijv. dm-kr = dm³. Onder elke tabel staat een interactief kader. Vul een waarde in de linkercel in, en kies maateenheden in de cel ernaast en een of twee andere cellen. Automatisch verschijnen de omgerekende waarden erbij. Tot 1953 waren de volgende maten en gewichten in gebruik: Lengtematen maat afk. waarde equiv. 1 hâje 1H 3,4827 mm - 1 ins 1: 3,4827 cm 10H: 1 jans 1; 34,8271 dm 100: 1 fôt 1F 250,7551 m 72; 1 rût 1R 25,0756 km 100F 1 tâp 1tp 1,7414 m 0,5; 1 myle 1m 925,4718 m 3,6907F maat waarde 1 mm 0,2871H 1 cm 0,2871: 1 dm 0,0287; 1 km 3,9880F 1 km 0,0399R 1 m 0,5743tp (vadem) * 1 km 1,0805m (Spok.mijl) * Tot ca. 1650 werd tâp ook gebruikt voor wat nu hupster tâp (htp) heet:    1htp = 1,752 km (= ruim 1000 tp). mm cm meter km hâje ins jans fôt rût tâp myle = mm cm meter km hâje ins jans fôt rût tâp myle = mm cm meter km hâje ins jans fôt rût tâp myle Oppervlaktematen maat afk. waarde equiv. 1 âar 1" 0,667 are 66,667 m² 1 gerk 1gk 1,2731 km² 19096,404" maat waarde 1 m² 0,015" 1 km² 0,7855gk mm² cm² m² km² are hectare âar gerk = mm² cm² m² km² are hectare âar gerk = mm² cm² m² km² are hectare âar gerk Inhoudsmaten maat afk. waarde equiv. 1 ins³ 1:kr 42,2423 cm³ / 0,0423 ltr - 1 liytre 1L 4,82 cm³ - 1 kell 1K 1,7455 ltr 362,137L 1 scâf 1sc 1,9647 ltr 407,614L maat waarde 1 ltr 23,6407:kr 1 cm³ 0,2075L 1 ltr 0,5730K (wijnmaat) 1 ltr 0,5090sc cm³ liter ins³ liytre kell scâf = cm³ liter ins³ liytre kell scâf = cm³ liter ins³ liytre kell scâf Gewichten maat afk. waarde equiv. 1 rÿte 1r 2,4871 gram - 1 lesters 1LS 397,94 gram 160r 1 kolini 1// 7,7302 kg 19,4255LS 1 yche 1y 82,86 gram 33,315r maat waarde 1 g 0,4021r 1 kg 2,5038LS 1 kg 0,1294// 1 ons 1,2069y (granen, brood) gram ons kg rÿte lesters kolini yche = gram ons kg rÿte lesters kolini yche = gram ons kg rÿte lesters kolini yche Overige maten maat afk. definitie waarde 1 mezju 1MU 20 fôt/uur 5015,102 m/uur 1 ðée-rÿte 1ðr 1 rÿte/ins² 0,2050 g/cm² maat waarde 1 km/u 0,1994MU 1 g/cm² 4,8780ðr De eenheden op een crème-kleurige achtergrond worden ook heden nog gebruikt, voornamelijk binnen bepaalde beroepsgroepen. Zo wordt er bij de spoorwegen nog met tâp, myle en mezju gerekend (sinds juli 1989 is het gebruik van deze oude maten officieel verboden, maar veel spoorwegpersoneel gebruikt ze nog steeds); in het agrarische bedrijf zijn âar, gerk en yche nog gangbaar; in de wijnbouw geldt nog de kell, en in de natuurkunde komen ins, rÿte en ðée-rÿte nog wel voor.   Oude en nieuwe seinen bij de spoorwegen: in de linker kolom zien we myles en tâps; in de rechter kilometers en meters. Tekst en/of kleur moeten duidelijk maken met welk stelsel we te doen hebben. Van boven naar beneden: mijlpaal/kilometerpaal (25 myle/23 km) afstand naar een station (hier: Mollefin-MG) (3 myle/3 km) mijlgrens/kilometergrens grens van een blok met afstanden naar aangrenzende blokken (14 en 4 myle, resp. 13 en 4 km) lengte van een brug (436 tâp/760 m) en afstand tot de brug (300 tâp/500 m) Afstanden zijn hier en daar afgerond, wat verklaart waarom 4 myle "gelijk" is aan 4 km, en 3 myle aan 3 km. Volgens de SA zijn vanaf begin 2001 alle seinen met de oude maten door de nieuwe vervangen.   In het Spokanisch Archief worden voor de myle en liytre de symbolen gebruikt zoals aangegeven in kolom A. Indien de techniek dit aan kan, worden de symbolen uit kolom B gebruikt. Het teken is het Pegrevische letterteken voor de M.

TOP	© De Twee Hanen v.o.f. • Kimswerd • The Netherlands