Spokanisch Archief

VERKIEZINGEN: organisatie en schema's
Terug naar
Politiek
 
Dit bestand
1. Algemene regels
2. Concrete verkiezingsschema's
 

1. Algemene regels

Behalve het hoofd van de Landsregering oftewel de voorzitter van de Âtviss (dus de Koning) worden alle andere hoofden, voorzitters, leden en afgevaardigden gekozen. Wie de kandidaten voor al deze functies voordraagt en wie er over deze kandidaten mogen stemmen blijkt uit onderstaand overzicht.

Met "volk" wordt bedoeld: elke stemgerechtigde met Spokanische nationaliteit. Stemgerechtigd zijn zij die de leeftijd van 18 jaar hebben bereikt en niet zijn uitgeklaard, onder curatele gesteld of bij gerechtelijk vonnis van het stemrecht ontheven zijn. Om voor een van de functies binnen het bestuur in aanmerking te komen dient men de leeftijd van 21 jaar bereikt te hebben. Voor de functie van Minister dient met zelfs 23 jaar of ouder te zijn.

Personen die een andere dan de Spokanische nationaliteit bezitten, zijn in Spokanië stemgerechtigd als: zij de leeftijd van 21 jaar hebben bereikt en meer dan 10 jaar in Spokanië woonachtig zijn. Natuurlijk mogen ook zij niet zijn uitgeklaard, onder curatele gesteld of bij gerechtelijk vonnis van het stemrecht ontheven zijn. Personen met een andere dan de Spokanische nationaliteit kunnen nimmer in aanmerking komen voor een functie binnen het bestuur.

lichaam kandidaten voor dit lichaam worden voorgedragen door uit deze kandidaten worden een of meerdere personen gekozen door eerste jaar dat deze verkiezingen plaatsvonden tijdens de regering van Huron IV
ŸrtânessÂtvissZâmporementec1966,
voorts elke 4 jr.
Zâmporementec1.volk1965,
voorts elke 4 jr.
StameroConsylvolk van des-
betreffende eiland
1965,
voorts elke 4 jr.
ÂtvissStameroZâmporementec1967,
voorts elke 4 jr.
Consyl2.volk van des-
betreffende eiland
1966,
voorts elke 4 jr.
BeltstameroBeltconsylvolk van des-
betreffende district
1967,
voorts elke 4 jr.
BeltâtvissBeltconsylZâmporementec1965,
voorts elke 4 jr.
MejôjeBeltâtviss + ConsylZâmporementec1965,
voorts elke 2 jr. 3.
Beltconsyl2.volk van des-
betreffende district
1966,
voorts elke 4 jr.
SustameroWethuder˙volk van des-
betreffende gemeente
1968,
voorts elke 4 jr.
ReppemeegWethuder˙Zâmporementec1967,
voorts elke 4 jr.
KjelefReppemeeg + BeltconsylZâmporementec1967,
voorts elke 2 jr. 3.
Wethuder˙2.Zomarementec1966,
voorts elke 4 jr.
Zeces-stamero2.volk van des-
betreffende dorp/commune
1966,
voorts elke 2 jr. 3.
Zomarementec 2.volk van des-
betreffende gemeente
1967,
voorts elke 4 jr.
Maness˙ÂtvissZomarementec1968,
voorts elke 4 jr.
MonercôBeltconsylManess˙1967,
voorts elke 4 jr.

  1. Elke stemgerechtigde Spokaniër kan zich kandidaat stellen voor het kiesdistrict waarin hij woonachtig is (elk bestuurlijke district is onderverdeeld in 3 of meer kiesdistricten).
    Voor de kandidaatstelling als lid van de Zâmporementec kan men terecht bij de voorzitter van het verkiezingsbureau in het kiesdistrict waar men woonachtig is.
  2. Elke stemgerechtigde Spokaniër kan zich kandidaat stellen voor het genoemde lichaam van het eiland, het district of de gemeente waar hij woonachtig is.
    Daar in dorpen en communes iedereen elkaar kent zal iemand zich meestal met instemming of op aandrang van zijn dorps- of communegenoten kandidaat stellen.
    Voor de kandidaatstelling voor de genoemde functie kan men terecht bij de Kandidatenraad (Ifâm-meeg) in de hoofdstad van het district waar men woonachtig is.
    De Ifâm-meeg bestaat uit 12 leden; het mogen geen politici zijn die een direct belang hebben bij de kandidaatstelling van een bepaald persoon. De Mejôje (Eilandshoofd) moet er persoonlijk op toezien dat de Ifâm-meeg een onpartijdig en neutraal orgaan blijft.
  3. Vanaf 2005 worden de Mejôjes en Kjelefs voor een periode van 4 jaar gekozen. Ook voor de Zeces-stamero is in de naaste toekomst een periode van 4 jaar gepland, maar over de ingangsdatum is nog niets officieel beslist.

De verkiezingen vinden elk jaar op dezelfde datum plaats. Deze is (in principe) 14 dagen na de kroningsdatum van de regerende vorst. Voor de laatste drie staatshoofden geldt:

  1. Koning Huron Herco II: gekroond op 15 augustus 1894; verkiezingsdatum 29 augustus
  2. Koning Huron Herco III: gekroond op 23 juni 1934; verkiezingsdatum 7 juli
  3. Koning Huron Herco IV: gekroond op 25 juni 1965; huidige verkiezingsdatum 9 juli

Als de verkiezingsdatum een officiële feestdag of een Zerusstof (zie Ergynne-kalender) is, worden de verkiezingen een dag later gehouden. Ook andere feesten en gebeurtenissen kunnen ertoe leiden dat de verkiezingen op een andere dag worden gehouden; het kabinet dient hierover te beslissen, en vervolgens dient de volksvertegenwoordiging de nieuwe datum goed te keuren. Het staatshoofd wordt buiten deze procedure gehouden, wat begrijpelijk is als we bedenken dat het vaststellen van de nieuwe verkiezingsdatum altijd gebeurt naar aanleiding van het overlijden van het staatshoofd.

Als er een nieuw staatshoofd gekroond is, is er dus ook een nieuwe verkiezingsdatum. Het kan dan gebeuren dat deze datum niet zo ver weg ligt van de oude datum, dus dat de nieuwe verkiezingen zeer snel op de vorige verkiezingen volgen. In dat geval kan het staatshoofd beslissen dat deze verkiezingen niet worden gehouden, maar dat de nieuwe datum pas het jaar erop ingaat.

In 1894 zouden de verkiezingen hebben moeten plaatsvinden op 29 augustus, maar door allerlei organisatorische en politieke problemen vonden ze pas op 1 oktober plaats (en was er op 14 oktober een nieuw kabinet aan de macht).
Ook in 1965 was er iets bijzonders aan de hand. De verkiezingen zouden gehouden worden op 7 juli (uitgaande van de kroningsdatum van Huron III, 23 juni 1934), maar op 11 mei overleed Huron III. Toen heeft het kabinet besloten om de verkiezingen van 7 juli te annuleren, en te wachten tot na de kroning van Huron IV. Hij werd gekroond op 25 juni, en toen kon de nieuwe datum (9 juli) vastgesteld worden. Dat deze nieuwe datum slechts 2 dagen van de oude afligt, is zuiver toeval.

Tussentijdse verkiezingen zijn mogelijk na een kabinetscrisis als het kabinet ontbonden wordt. Als de tijd tussen de tussentijdse verkiezingen en de erop volgende reguliere (4-jaarlijkse) verkiezingen minder dan 8 maanden is, worden de tussentijdse verkiezingen niet gehouden, maar wordt het kabinet demissionair, tot aan de volgende reguliere verkiezingen. Het een en ander dient door het staatshoofd beoordeeld te worden; hij kan zonodig van de regels afwijken.
Tussentijdse verkiezingen zijn gebruikelijk voor de samenstelling van een nieuwe Ÿrtâness (kabinet), maar bij een zeer diepgaande crisis kunnen er ook tussentijdse verkiezingen voor een nieuwe Zâmporementec (volksvertegenwoordiging) uitgeschreven worden. Voor alle andere bestuurlijke functies geldt een strikte cyclus van 4 jaar (tot 2005 gold voor sommige functies een cyclus van 2 jaar).

De Spokanische Grondwet kende tot 1 januari 2010 een opkomstplicht (maar geen stemplicht); nu is dus ook de opkomstplicht afgeschaft. Verder wordt volgens de evenredige vertegenwoordiging (quimater xiyxu'empos; QX) gekozen, waarbij kiesgerechtigden hetzij een voorkeurstem uitbrengen (door het vakje voor een kandidaat rood te maken), hetzij expliciet geen voorkeur uitspreken (door het vakje voor de politieke partij rood te maken). De kandidaten zijn gerangschikt volgens de voorkeur van de partij zelf.
Naast de jaarlijkse verkiezingen vinden er ook veel volksreferenda plaats. Referenda op gemeenteniveau worden uitgeschreven door de Maness˙. Op districtsniveau door de Reppe-meeg. Op eilandsniveau door de Beltâtviss. Op landelijk niveau door de Âtviss, echter als de meerderheid van de Zâmporementec zijn goedkeuring aan het Âtviss-voorstel gehecht heeft. Bij volksreferenda geldt noch een stem- noch een opkomstplicht.
Voor verkiezingen en referenda ontvangen de stemgerechtigden een Oproepingskaart om op de aangegeven dag in het aangegeven stemlokaal te verschijnen.

Iedereen die een bestuurlijke functie vervult is voor 3 opeenvolgende periodes van 4 jaar (of voor 6 opeenvolgende periodes van 2 jaar) herkiesbaar. In bijzondere gevallen kan het staatshoofd toestemming verlenen om een 4e termijn van 4 jaar (of een 7e termijn van 2 jaar) dezelfde functie te vervullen. Vanaf 2005 hebben álle functies een periode van 4 jaar gekregen.


2. Concrete verkiezingsschema's

Betekenis der kolommen:

  1. jaar waarin bepaalde verkiezingen worden gehouden

  2. het Spokanische volk kiest voor de leden van:
    Zâm = Zâmporementec (Volksvertegenwoordiging)
    Sta = Stamero (Eilandsvertegenwoordiging)
    Con = Consyl (Eilandenraad)
    BCon = Beltconsyl (Districtsraad)
    ZSta = Zeces-stamero (Dorpsvertegenwoordiging)
    BSta = Beltstamero (Districtsvertegenwoordiging)
    Zom = Zomarementec (Gemeenteraad)
    SSta = Sustamero (Gemeentevertegenwoordiging)

  3. de Zâmporementec kiest voor (de leden van):
    Ÿrt = Ÿrtâness (Kabinet: alle ministers)
    BÂtv = Beltâtviss (Adviesraad Eilandsregering)
    Mej = Mejôje (Eilandshoofd)
    Âtv = Âtviss (Adviesraad Landsregering)
    RMee = Reppemeeg (Adviesraad Districtsregering)
    Kje = Kjelef (Districtshoofd)
    Omdat de verkiezingen voor de Ÿrtâness niet altijd precies om de 4 jaar behoeven te zijn (een kabinetscrisis vereist nieuwe verkiezingen), is "Ÿrt" in een aparte kolom opgenomen.

  4. de Zomarementec kiest voor de leden van:
    Wet = Wethuder˙ (College van Wethouders)
    Man = Maness˙ (Adviesraad Gemeente)

  5. de Maness˙ kiest voor:
    Mon = Monercô (Burgemeester)

In onderstaande tabellen zien we in alle kolommen een strikte cyclus van 2 of 4 jaar. Alleen in de 3e kolom (voor de kabinetsverkiezingen (Ÿrt)) zien we onregelmatigheden omdat een kabinetscrisis soms vervroegde verkiezingen noodzakelijk maakt. We kunnen 5 soorten kabinetten onderscheiden, al naar gelang het tijdstip waarop ze zijn gevormd:

  1. Regulier kabinet: past precies in de 4-jarige cyclus (in de tabel is Ÿrt vet gedrukt).
  2. Tussenkabinet: kabinet dat vanwege een kabinetscrisis tussen twee reguliere kabinetten regeert (Ÿrt is onderstreept).
  3. Demissionair kabinet: een reeds ontslagen kabinet dat nog enkele maanden doorregeert totdat een nieuw regulier kabinet is gevormd (Ÿrt is cursief).
  4. Vervroegd kabinet: hiervan was sprake in 1897 (want het had eigenlijk in 1898 gekozen moeten worden).
  5. Verlaat kabinet: hiervan was sprake in 1903 (want het had eigenlijk al in 1902 gekozen moeten worden).

Het vervroegde kabinet had een tussenkabinet in 1899 tot gevolg, en dat had op zijn beurt weer het verlate kabinet tot gevolg. In 1904 vond er een Grondwetswijziging plaats die het vervroegen of verlaten van kabinetten onmogelijk maakt. De 4-jaarlijkse cyclus dient te allen tijde gerespecteerd te worden, en kan hoogstens onderbroken worden met een tussenkabinet of een demissionair kabinet.

Hieronder staan 3 tabellen, voor elke regeerperiode één:
Regering Huron Herco II
Regering Huron Herco III
Regering Huron Herco IV
 

Regering Huron Herco II
Verkiezingsdatum: 29 augustus
A.B.C.D.E.
 volk ZâmporementecZomarementecManess˙
1894Con/BCon/ZStaŸrt Wet 
1895BSta/Zom Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1896SSta/ZSta  Man 
1897Zâm/StaŸrt a.BÂtv/Mej/Kje  
1898Con/BCon/ZSta  Wet 
1899BSta/ZomŸrtÂtv/RMee/Mej/Kje Mon
1900SSta/ZSta  Man 
1901Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
1902Con/BCon/ZSta  Wet 
1903BSta/ZomŸrt b.Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1904SSta/ZSta  Man  
1905Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
1906Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1907BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1908SSta/ZSta  Man  
1909Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
1910Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1911BSta/Zom ŸrtÂtv/RMee/Mej/Kje Mon
1912SSta/ZSta  Man  
1913Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
1914Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1915BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1916SSta/ZSta  Man  
1917Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
1918Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1919BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1920SSta/ZSta  Man  
1921Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
1922Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1923BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1924SSta/ZStaŸrt Man  
1925Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
1926Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1927BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1928SSta/ZSta  Man  
1929Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
1930Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1931BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1932SSta/ZSta  Man  
1933Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
 volk ZâmporementecZomarementecManess˙
A.B.C.D.E.

  1. Dit vervroegde kabinet begon op 1 januari 1897; het oude kabinet was op 17 december 1896 ontbonden.
  2. Verlaat kabinet.

Regering Huron Herco III
Verkiezingsdatum: 7 juli
A.B.C.D.E.
 volk ZâmporementecZomarementecManess˙
1934Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1935BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1936SSta/ZSta  Man  
1937Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
1938Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1939BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1940SSta/ZStaŸrt Man  
1941Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
1942Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1943BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1944SSta/ZSta  Man  
1945Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
1946Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1947BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1948SSta/ZSta  Man  
1949Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
1950Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1951BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1952SSta/ZSta  Man  
1953Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
1954Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1954  Ÿrt   
1955BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1956SSta/ZStaŸrt Man  
1957Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
1958Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1959BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1960SSta/ZSta  Man  
1961Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
1962Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1963BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1964SSta/ZSta  Man  
 volk ZâmporementecZomarementecManess˙
A.B.C.D.E.

Regering Huron Herco IV
Verkiezingsdatum: 9 juli
A.B.C.D.E.
 volk ZâmporementecZomarementecManess˙
1965Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
1966Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1967BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1968SSta/ZSta  Man  
1969Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
1970Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1971BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1972SSta/ZSta  Man  
1973Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
1974Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1975BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1976SSta/ZSta  Man  
1977Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
1978Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1979BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1980SSta/ZSta  Man  
1981Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
1982Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1983BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1984SSta/ZStaŸrt Man  
1985Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
1986Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1987BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1988SSta/ZSta  Man  
1989Zâm/StaŸrtBÂtv/Mej/Kje  
1990Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1991BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1992SSta/ZSta  Man  
1993Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
1994  Ÿrt   
1994Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1995BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
1996SSta/ZSta  Man  
1997Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
1998Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
1999BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
2000SSta/ZSta  Man  
2001Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
2002Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
2003BSta/Zom  Âtv/RMee/Mej/Kje Mon
2004SSta/ZSta  Man  
2005Zâm/StaŸrtBÂtv/Mej/Kje  
2006Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
2007BSta/Zom  Âtv/RMee/  Mon
2008SSta/ZSta  Man  
2009Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
2010Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
2011BSta/Zom  Âtv/RMee Mon
2012SSta/ZSta  Man  
2013Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
2014Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
2015BSta/Zom  Âtv/RMee Mon
2016SSta/ZSta  Man  
2017Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
2018Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
2019 a.BSta/Zom  Âtv/RMee Mon
2020 a.SSta/ZSta  Man  
2021 a.Zâm/Sta BÂtv/Mej/Kje  
2022 a.Con/BCon/ZStaŸrt Wet  
 volk ZâmporementecZomarementecManess˙
A.B.C.D.E.

  1. Aangenomen dat de huidige koning nog regeert.


Kiezen

In onderstaand schema geven de bruine pijlen in de oranje balken aan wie welke kandidaten kiest: de bron van de pijl is de kiezer, het doel is de kandidaat. Kiezers staan op een groene achtergrond, gekozenen op een gele, en instanties die zowel gekozen worden als zelf kunnen kiezen, hebben een lila achtergrond. De relaties zijn op 5 niveaus: Land, Eiland, District, Gemeente en Dorp.


© De Twee Hanen v.o.f. • Kimswerd • The Netherlands

DA 37-180182 • SPARC 01 jun 1999

jaartal - JAARTALL.HTM