Spokanisch Archief

WEGSźRTS (Verzorgingsplaatsen)
Gerelateerde bestanden
Overnachten in Spokanië
Eet- en drinkgelegenheden
 
 
   
De bedrijven die hecht samenwerken in het Wegs˙rt-concept:
Wegs˙rt TC - Wegs˙rt-Cômpanđo (die aan de weg timmert met de Engelse naam RoadPlace) -
Lux - SEQU - Spooksoliy Benc - Stami

In 1959 presenteerde de overheid een ambitieus plan voor de aanleg van een dicht net van autosnelwegen. De autosnelwegen zouden de "levensaders" van de maatschappij worden en de automobilisten zouden in de toekomst een groot deel van hun tijd op en langs deze wegen vertoeven. Ook het vrijetijdsverkeer zou zich in de toekomst langs deze levensaders bewegen en daarom moesten hierlangs allerlei voorzieningen komen om de reiziger te ontspannen en vermaken. Met dit doel is in 1961 Wegs˙rt TC opgericht (hoofdkantoor in Tsjech), een maatschappij die een groot aantal faciliteiten-complexen langs de nieuwe snelwegen zou gaan beheren. Elke wegs˙rt ("verzorgingsplaats") bevatte in ieder geval een tankstation (met benzine en dieselolie van het staatsbedrijf Lux), een motel, een restaurant en een kantoor van de SEQU (Spokanische Toeristenvereniging). Vele wegs˙rts boden nog andere faciliteiten: deze zijn hieronder achter faciliteiten opgesomd.

Tankstation en motel zijn dag en nacht geopend. Het restaurant is geopend tussen 8 uur 's ochtends en 1 uur 's nachts (als het restaurant gesloten is, is er meestal nog een snackbar of automatiek geopend). De overige faciliteiten zijn in het algemeen geopend tussen 9 uur 's ochtends en 9 uur 's avonds. In het kantoor van de SEQU is tevens een filiaal van de Spooksoliy Benc ondergebracht en in of bij het tankstation bevindt zich een supermarkt(je) van de Stami.

Bij de oorspronkelijke opzet uit de jaren zestig werd ervan uitgegaan dat de meeste Spokaniërs in hun vrije tijd en vakanties voornamelijk over deze prachtige snelwegen het land zouden doorkruisen, en daarbij een intensief gebruik zouden maken van de wegs˙rt-faciliteiten. Deze toekomstvisie werd mede ingegeven door de situatie in Amerika, waar het particuliere autoverkeer andere vormen van vervoer vrijwel had verdrongen. Het waren ook de Amerikanen die flink wat geld in de aanleg van het Spokanische snelwegennet hebben gestoken, dit als compensatie voor de Spokanische "gastvrijheid" om enkele Amerikaanse militaire bases toe te staan, waar de Verenigde Staten veel belang aan hechtten gezien de strategische ligging van Spokanië tussen Amerika en Europa (ditzelfde gold ook voor IJsland).

Vanaf de jaren tachtig is echter een tendens te bespeuren om de snelwegen te mijden, terwijl er tegelijkertijd een steeds grotere behoefte ontstaat aan de faciliteiten zoals de wegs˙rts die bieden. Daarom zijn tegenwoordig de meeste weg˙rts ook vanaf het lokale wegennet te bereiken, zodat de faciliteiten ook toegankelijk zijn voor toeristen en dagjesmensen die zich op een andere manier dan per auto (over de snelweg) verplaatsen.

De nieuwste wegs˙rts worden niet eens meer langs de snelwegen gebouwd, maar worden in een fraaie landschappelijke omgeving gesitueerd. Verder is sinds 1992 de band met het olieconcern Lux losgelaten, zodat nu ook andere benzinemaatschappijen een tankstation mogen exploiteren. Ook is de motel-divisie geen hecht onderdeel meer binnen de maatschappij Wegs˙rt TC, maar ondergebracht in de dochteronderneming Wegs˙rt-Cômpanđo (kortweg WEG), die ook motels op andere locaties dan die van de Wegs˙rt-complexen kan exploiteren. Bovendien is het nu mogelijk dat andere motelketens een motel binnen een Wegs˙rt-complex openen.

Oudere wegs˙rts in de buurt van grote steden hebben hun recreatieve functie vaak verloren door een verstedelijkte en geďndustrialiseerde omgeving. Hier proberen wegs˙rts zich tegenwoordig te profileren als zakelijke ontmoetingspunten. Conferentiezalen, tentoonstellingsruimtes, uitgebreide communicatiefaciliteiten, restaurants voor zakendiners en dergelijke komen tegemoet aan de eisen van het hedendaagse zaken- en bedrijfsleven.

Op deze wijze wordt het concept "wegs˙rt", dat garant stond voor één groot centraal geleid bedrijf langs een autosnelweg, steeds verder uitgehold, en wordt een Wegs˙rt steeds meer een willekeurige locatie langs een weg of op een toeristisch aantrekkelijke plek, waar we een verzameling aan faciliteiten vinden, geëxploiteerd door evenzovele verschillende ondernemingen.

De wegs˙rts van het concern WEGSźRT TC zijn te herkennen aan een eigen embleem dat eruit ziet als een Griekse letter phi, maar dan vierkant:

   

Wegs˙rts zijn op de -deelkaarten aangegeven; het aanklikbare kaartnummer staat tussen {..}. Deelkaarten worden in een apart venster geopend.

  Voorbeeld van een wegs˙rt met zijn naam op een deelkaart.


Achter de nummers van de autosnelwegen staan tussen rechte haken de twee afritnummers waartussen de wegs˙rt zich bevindt (bijvoorbeeld: wegnr. M6 [68/69] = autosnelweg M6 tussen de afritten 68 en 69. Bij andere wegen staat tussen haken een nadere omschrijving.


  1. Atylfa (gemeente Trofy; wegnr. M6 [68/69]; geopend 1968) • {H 13}

    faciliteiten: garage • camping • kapel (RK) • te huur fietsen

  2. Cheetâ (gemeente Ef Pârenkiy; wegnr. M9 [93/94]; geopend 1975) • {F 06}

    faciliteiten: garage • camping • disco • openluchtzwembad • te huur fietsen

  3. Đâftys (gemeente Lift; wegnr. M57 [575/576]; geopend 1973) • {E 03}

    faciliteiten: garage • sportterrein • te huur fietsen | paarden | huifkarren

  4. Eent-Kunihhog (gemeente Kanea; wegnr. 7 [bij Kunihhog aan de westkust van Teujan]; geopend 1998) • {L 01}

    faciliteiten: garage • camping • disco • bioscoop • sportterrein • badstrand • te huur fietsen | huifkarren | zeilboten
    Eent-Kunihhog is de eerste toeristische trekpleister van formaat op Teujan.

  5. Glâp (gemeente Halepoai a/e Kjoep; wegnr. M4 [51/52a]; geopend 1969) • {J 06}

    faciliteiten: camping • openluchtzwembad • sportterrein • tennisbaan • kapel (Erg) • te huur paarden

  6. Grâtiy (gemeente Ef Plâkomer; wegnr. M9 [97/98]; geopend 1977) • {F 07}

    faciliteiten: garage • camping • disco • openluchtzwembad • te huur fietsen | paarden | kano's

  7. Hajega (gemeente Jerkô; wegnr. M1 [18/19]; geopend 1966) • {J 02}

    faciliteiten: garage • camping • tennisbaan • overdekt zwembad • te huur fietsen
    Hajega is in 1986 geheel gerenoveerd.

  8. Hôrno (gemeente Heles-Tenta; wegnr. M8 [79b/80]; geopend 1978) • {H 06}

    faciliteiten: garage • camping • disco • kuurbad • kerk (Erg)

  9. Itsquandroh (gemeente Abertô; wegnr. M2 [25/26]; geopend 1969) • {L 07}

    faciliteiten: garage • camping • openluchtzwembad • te huur paarden

  10. Iymper-pafos (gemeente Frâk; wegnr. M6 [65/66]; geopend 2000) • {I 13}

    faciliteiten: garage • camping • openluchtzwembad • te huur paarden | ezels | kano's | visgerij | huisjes
    Deze wegs˙rt is speciaal ter gelegenheid van "het millennium" in 2000 geopend; hij ligt fraai aan de oever van de Qulboech, bij de Iymper-waterval (Iymper-pafos betekent dan ook "Iymper-geruis"). Evenals bij Leepâv (grondig verbouwd en in ditzelfde jaar heropend) zijn er ook bij Iymper-pafos huisjes te huur: de eerste twee wegs˙rts met dit voor Spokanië geheel nieuwe fenomeen.

  11. Krea-zerfos (gemeente Krea; wegnr. 73 [tussen Krea en Went, aan het Krea-ses]; geopend 1989) • {F 09}

    faciliteiten: camping • tennisbaan • golfterrein • openluchtzwembad • te huur fietsen | paarden | roeiboten | zeilboten | kano's

  12. Kriystôf (gemeente Ef źchis; wegnr. M4 [46b/47]; geopend 1976) • {I 11}

    faciliteiten: garage • sportterrein • tennisbaan

  13. Kulâ (gemeente Dreumân; wegnr. M8 [85/86]; geopend 1974) • {I 05}

    faciliteiten: garage • camping • kapel (Erg) • te huur paarden

  14. Leepâv (gemeente Jelâ; wegnr. M6 [79/80]; geopend 1975) • {G 12}

    faciliteiten: garage • camping • sportterreinen • zwembaden (openlucht en overdekt) • disco • te huur huifkarren | fietsen | huisjes
    Tot 2000 was hier alleen een garage en waren er (sporadisch) huifkarren te huur, waar haast niemand gebruik van maakte. In 2000 is de wegs˙rt geheel verbouwd om aantrekkelijker voor toeristen te worden (die deze streek nauwelijks bezoeken). Nu voldoet de Leepâv aan het nieuwste concept met veel toeristische attracties. Evenals bij Iymper-pafos (ook in 2000 geopend) zijn er ook bij Leepâv huisjes te huur: de eerste twee wegs˙rts met dit voor Spokanië geheel nieuwe fenomeen.

  15. Ludana (gemeente C˙rbast˙-s˙rt; wegnr. 9 [tussen St.Lamk en C˙rbast˙-s˙rt, aan het Oz˙-ses]; geopend 1984) • {G 13}

    faciliteiten: camping • openluchtzwembad • te huur paarden | kano's | visgerei
    Vanaf 1984 worden wegs˙rts uitsluitend nog als toeristische voorzieningen gebouwd; zij liggen niet meer aan de snelwegen, maar primair in een fraai gebied aan het water. Ludana is de eerste wegs˙rt volgens het nieuwe concept.

  16. Marten (gemeente Krsitsi; wegnr. M65 [652/653]; geopend 1969) • {I/J 09}

    Het ontvangstgebouw met de uitnodigende entree is in 2002 nieuw gebouwd.

    faciliteiten: camping • openluchtzwembad • te huur fietsen | paarden
    In 2002 geheel gerenoveerd.

  17. Meeniy (gemeente Milbo; wegnr. M2 [22/23a]; geopend 1980) • {L 05}

    faciliteiten: garage • camping • kerk (Erg) • te huur paarden | huifkarren

  18. Műlta-Racôn (gemeente Sweinô; wegnr. 2 [ten zuidoosten van Sweinô, aan het Belt Racôn-ses]; geopend 1994) • {H 03}

    faciliteiten: garage • camping • disco • overdekt zwembad • openluchtzwembad • sportterreinen • kapel (Erg) • te huur fietsen | roeiboten | kano's
    Műlta-Racôn is de meest afgelegen wegs˙rt, ver van de bewoonde wereld, in een eenzaam natuurgebied. Műlta-Racôn staat daarmee het verst af van het oorspronkelijk wegs˙rt-concept.

  19. Nerda (gemeente Haleu; wegnr. M2 [23/24]; geopend 1973) • {B 02}

    faciliteiten: garage • openluchtzwembad • te huur paarden

  20. Oliystâ (gemeente Crânt; wegnr. M2 [37/38]; geopend 1965) • {C 04}

    faciliteiten: garage • camping • disco • kerk (Erg)
    Oliystâ is de oudste wegs˙rt, in 1982 geheel gerenoveerd.

  21. Pracô-klarb˙r (gemeente Quafaiy; wegnr. 7 [bij Rivo-esterulâr, aan de Girdestona (Pracô-waterval)]; geopend 1991) • {L 08}

    faciliteiten: camping • sportterrein • overdekt zwembad • openluchtzwembad • kapel (Erg) • te huur terreinfietsen | kano's

  22. Skorpiy (gemeente Trendon; wegnr. M2 [55/56]; geopend 1968) • {D 05}

    De ontvangsthal van het gloednieuwe congrescentrum dat in 2006 naast de
    oorspronkelijke gebouwen van de wegs˙rt is neergezet. In de wanden zijn
    elektronische panelen aangebracht waarop de evenementen, menukaarten en
    andere informatie wordt weergegeven.

    faciliteiten: camping • openluchtzwembad • congrescentrum • te huur paarden | kano's

  23. Stesst (gemeente Hirdo; wegnr. M8/M69 [knooppunt 64]; geopend 1980) • {F 06} {hir-c5}

    faciliteiten: garage • disco • overdekt zwembad • recreatiebos met natuurbad • conferentiezalen • te huur fietsen

  24. Tâkle (gemeente Tosiy; wegnr. M47 [491b/492]; geopend 1968) • {E 09}

    faciliteiten: garage

  25. Taris-zerfos (gemeente Chorânitt; wegnr. 3 [tussen Chorânitt en St.Joris, aan de kust van de Aflif-strett]; geopend 1985) • {H 09}

    faciliteiten: garage • camping • disco • badstrand • te huur fietsen | paarden

  26. Triyđâ (gemeente Âpô; wegnr. M6 [636/637]; geopend 1971) • {E 09}

    faciliteiten: garage • campingte huur paarden

  27. Unkiyst (gemeente Hirdo; wegnr. M69 [62]; geopend 1976) • {E 06} {hir-a6}

    faciliteiten: garage • zwembad • sauna • conferentiezalen
    Bij de luchthaven Trymt; eerste wegs˙rt waarvan de motel-exploitatie aan een particulier (Sealey TC) is overgedaan.

  28. Uver-ses (gemeente Keunee; wegnr. M6 [632b/633]; geopend 1975) • {E 08}

    faciliteiten: garage • camping • overdekt zwembad • openluchtzwembad • sportterrein • tennisbaan • te huur paarden | roeiboten | zeilboten | kano's

  29. Wârf-klarb˙r (gemeente Ef źchis; wegnr. 2 [tussen Wârf a/e Cheetucjâ en St.Mariy a/e Knurfel, op het eilandje Ibesto in de Cheetucjâ]; geopend 1989) • {I 11}

    faciliteiten: camping • openluchtzwembad • sportterrein • te huur fietsen | paarden | kano's

  30. Xâltiya (gemeente Troebas˙rt; wegnr. M1/M14 [knooppunt 14]; geopend 1973) • {H 02}

    faciliteiten: garage • golfterrein • kerk (Erg)

  31. Xânsa (gemeente Kjer; wegnr. 39 [tussen Kjer en Kjoepiy, aan de kust van de Kjoep-strett]; geopend 1992) • {K 08}

    faciliteiten: camping • overdekt zwembad • badstrand • sportterreinen • te huur fietsen | paarden | huifkarren

  32. Ycrol (gemeente Floran; wegnr. M2/M4 [28]; geopend 1974) • {K 03}

    Het gebouwencomplex van Ycrol oogt als een onneembaar bastion.
    De ronde uitbouw met de markiezen op de voorgrond is het restaurant.
    De conferentiezalen zitten in de vleugel links achter.

    faciliteiten: garage • overdekt zwembad • conferentiezalen • te huur fietsen

  33. źrtiy-vender (gemeente Lassos; wegnr. M1 [222/223]; geopend 1973) • {M 04}

    faciliteiten: garage • camping • overdekt zwembad • sportterrein • golfterrein • kapel (Erg) • te huur roeiboten

  34. Ziffon-Haloagge (gemeente Šatoliy; wegnr. M8 [81/82]; geopend 1970) • {I 06}

    faciliteiten: camping • openluchtzwembad • te huur paarden

  35. Z˙r-Falebo (gemeente Falebo; wegnr. M33 [330/331]; geopend 1968) • {B 04}

    faciliteiten: garage • kerk (RK)


OPENINGS- EN RENOVATIEJAREN

In de kolom "actie" staat wat er in dat jaar is gebeurd: opening van een nieuwe wegs˙rt of complete renovatie (die vaak gepaard gaat met een heropening).

jaaractiewegs˙rt-namen
1965openOliystâ
1966openHajega
1968openAtylfa, Skorpiy, Tâkle, Z˙r-Falebo
1969openGlâp, Itsquandroh, Marten
1970openZiffon-Haloagge
1971openTriyđâ
1973openĐâftys, Nerda, Xâltiya, źrtiy-vender
1974openKulâ, Ycrol
1975openCheetâ, Leepâv, Uver-ses
1976openKriystôf, Unkiyst
1977openGrâtiy
1978openHôrno
1980openMeeniy, Stesst
1982renovOliystâ
1984openLudana
1985openTaris-zerfos
1986renovHajega
1989openKrea-zerfos, Wârf-klarb˙r
1991openPracô-klarb˙r
1992openXânsa
1994openMűlta-Racôn
1998openEent-Kunihhog
2000open*Iymper-pafos
2000renov*Leepâv
2002renovMarten
* (her)opening van deze 2 wegs˙rts stond in het teken   
   van het nieuwe millennium.

Er bevinden zich 25 wegs˙rts volgens het oorspronkelijke concept langs de autosnelwegen. Behalve deze wegs˙rts zijn er langs de snelwegen nog de volgende voorzieningen:

27 motels, 14 campings, 30 restaurants, 108 tankstations, 14 garages, 12 Ergynne-kapellen, 4 katholieke kapellen, 2 zwembaden, 2 uitzichttorens.
Deze items moeten nog nader gecontroleerd en gearchiveerd worden.

© De Twee Hanen v.o.f. • Kimswerd • The Netherlands

DA 53-030582 • SPARC 10 mei 1996

namen van wegs˙rts - DICTIO {N} - 04.04.06