SPARC is de compleetste
website over het Koninkrijk
Spokaniė. "Als je het hier
niet kunt vinden, vind je
het nergens."

Spokanisch Archief

Hoofdmenu     Grammatica     Woordenboek     Atlas     Links     Contact     Disclaimer


RECEPTEN en VOEDSEL


Dit bestand
 
1. Brūe (stamppot)
2. Tustu-sōsa (eierragoūt)
3. Mōliy-toriyst (mōliy-cake)
4. Kussik-dārg (Kussik-soep)
 
5. Milbo-šupa (Milbo-soep)
6. Sucrolāse-rafeos (suikerbietkoekjes)
7. Kyrt (kruidenmengsel)
8. Limās (kruidenmengsel)
 
 
Status: Sommige recepten moeten nog aangevuld worden.


1. Brūe (stamppot)

Met een brūe wordt elke eenpansmaaltijd bedoeld, waarin de hoofdbestanddelen vlees of vis zijn, met allerlei soorten groente, aardappelen en fruit. Het geheel is meestal lang gestoofd, en lijkt vaak op een dikke maaltijdsoep. Er worden allerlei kruiden aan toegevoegd, zoals laurier, kruidnagel, peper of kervel.
Een brūe kan net zo gemaakt worden als men zelf wil, maar er zijn een paar basisprincipes. Deze worden hier aan de hand van enkele populaire recepten uitgelegd.


Klāg-brūe (Brūe van lamsbout)
.....
Blakkos-brūe (Brūe van witte vis)
Hiervoor kan kabeljouw of wijting worden gebruikt, of een mengsel hiervan.
.....
Renšetiyse-brūe (Brūe van rundvlees)
.....
Belkiy knoktiyse-brūe (Brūe van varkensvlees met fruit)
.....


2. Tustu-sōsa (eierragoūt)

Dit eenvoudige recept is heel populair bij de boerenbevolking op de zuidelijke eilanden Tigof en Lomky. Over het algemeen worden hiervoor ganzeneieren gebruikt, maar men kan natuurlijk ook voor kippeneieren kiezen. Men drinkt hier graag een koele droge witte wijn bij.

Nodig voor 4 personen:

  • 8 eieren
  • 30 g boter
  • 30 g bloem
  • 4 dl vleesbouillon
  • 1 eierdooier
  • 1/8 l slagroom
  • 2 eetlepels zeer fijn gehakte peterselie
  • 2 eetlepels zeer fijn gehakte bieslook
  • 1 eetlepel zeer fijn gehakte dille
  • 1 eetlepel kappertjes
  • sap van 1/4 citroen
  • zout
  • vers gemalen witte peper

De eieren koken tot ze goed hard zijn. Daarna warm houden.
Voor de saus: de boter in een steelpannetje smelten en de bloem erbij strooien. Onder voortdurend roeren de bouillon erbij gieten en al roerend de saus 5 minuten laten doorkoken.
Het pannetje van het vuur nemen.
De eierdooier door de slagroom roeren en deze door de niet meer kokende saus mengen.
De fijngehakte kruiden en de kappertjes erbij doen en alles met citroensap, zout en peper op smaak brengen.
De eieren in stukken snijden en in de saus warmen, maar niet laten koken.
Direct serveren, anders komt er een velletje op de saus.
Geef deze saus bij gewone gekookte aardappelen en een salade van witlof.
In Spokaniė is het de gewoonte om de aardappelen in de salade te verwerken, maar u kunt de aardappelen ook apart van de witlof-salade serveren.


3. Mōliy-toriyst (mōliy-cake)

Een populaire cake, afkomstig uit Jelafo. Men zegt dat de lekkerste cakes gebakken worden in en rondom het plaatsje Ÿrtazo. De cake wordt graag op feestelijke dagen bij de middagkoffie geserveerd. De "zachte stroop" die in Spokaniė gebruikt wordt, is in Nederland niet verkrijgbaar. U kunt daarom het beste schenkstroop (voor de pannekoeken) gebruiken.

Nodig voor 1 cake:

  • 300 g havermout
  • 150 g rietsuiker
  • 200 g bloem
  • 7,5 g bakpoeder
  • 250 g boter op kamertemperatuur
  • 250 g zachte stroop
  • 2 eieren
  • 20 g gemberpoeder
  • beetje zout
  • beetje nootmuskaat

De oven voorverwarmen op 175 graden.
Meng alle ingrediėnten door elkaar en kneed het deeg eventueel met de hand totdat het een soepele bal is.
Vet de bakplaat in met wat boter, en leg de deegbal erop. Druk het deeg een beetje plat, tot ongeveer 5 cm dikte.
Schuif de bakplaat in de oven en laat de cake ongeveer 15 minuten bakken tot hij lichtbruin van kleur is.
Haal de cake uit de oven en laat hem een afkoelen voordat u hem aansnijdt.


4. Kussik-dārg (Kussik-soep)

Een dikke uiensoep met aardappelen, gegeten als hoofdmaaltijd.

Nodig voor 4 personen:

  • 700 g uien
  • 125 g boter
  • 1 glas witte wijn
  • 0,5 ltr runderbouillon
  • 0,5 ltr water
  • 2 stokjes tijm
  • 2 blaadjes laurier
  • 35-45 g gestampte amandelen of amandelschaafsel (en eventueel wat bloem)
  • 3-4 eetl room of melk
  • 1-2 eierdooiers
  • 200 g droge Tjempse worst
  • zout, peper en peterselie

Bij ontstentenis van K’poniy Tjemp-soza, de droge Tjempse worst, kunt u de Franse Saucisson sec pur porc, de Italiaanse Sachettino of een andere, niet of zeer licht gerookte droge worst gebruiken. Amandelen groeien al eeuwen lang in het beschutte deel van de benedenloop van de Cheetucjā (Tigof) en op de Krupel-blofvlakte langs de Oes (Lomky). Gestampte amandelen worden in veel Spokanische gerechten gebruikt. Bij ons zijn ze in reformwinkels verkrijgbaar, maar u kunt ook amandelschaafsel met een vijzel fijnstampen tot bloemachtig poeder.

Een dārg is een gebonden soep die als maaltijdsoep of als voorgerecht kan dienen. Kussikse uiensoep, gloeiend heet gegeten op een winteravond, is een traditioneel gerecht waarvan voor zowel hardwerkende vissers als verfijnde gourmets een grote bekoring uitgaat. Het wordt reeds in het oudste Spokanische kookboek (1603) vermeld. Stel u de schier ontelbare generaties van Spokanische gezinnen voor, gretig gebogen over hun dampende Kussik-dārg in het schijnsel van kaars of haardvuur en u hebt een beeld van puurheid en bestendigheid dat overeenkomt met het wezen van dit voedsel. Kussik-dārg geldt voorts als een remedie tegen verkoudheid en vermoeidheid, en wordt in het algemeen als stress-verlagend beschouwd. Het hier beschreven recept maakt gebruik van room, wat vroeger alleen op hoogtijdagen gebeurde. Wie een minder voedzame soep wil kan de room door melk vervangen. Kussik-dārg wordt niet alleen in Kussik maar in heel Tjemp en Noord-Plefō gegeten. (DOM 164-165)
Snipper de uien zeer fijn. Laat ze in een grote pan met dikke bodem, onder voortdurend omscheppen, op een kleine vlam langzaam "smelten" in 100 gram boter, tot ze volkomen zacht zijn en het geheel een bijna homogene consistentie heeft, echter zonder bruin te worden. Voeg een glas droge witte wijn en wat zout toe wanneer de boter geheel door de uien lijkt te zijn geabsorbeerd. Laat dit inkoken tot ook de wijn praktisch verdwenen is. Doe nu de bouillon en het water, de tijm en de laurier erbij, breng het geheel even snel aan de kook en zet het daarna weg op een zeer laag pitje met het deksel op de pan. Laat dit anderhalf ą twee uur sudderen.

Klop een of twee eierdooiers. Maak dan met 25 gram boter, wat melk of eventueel room en de gestampte amandelen een roux (mocht het niet goed binden, dan mag u smokkelen en wat bloem gebruiken). Voeg ook telkens wat van het soepvocht toe, totdat de roux de juiste dikte heeft. De dooiers er doorheen roeren, wat de romigheid zal verhogen. Meng dit geheel nu door de soep.

Leg plakjes K’poniy Tjemp-soza op het bord, schep de soep eroverheen (na de tijm en de laurier verwijderd te hebben) en garneer het met peterselie.

Bij een Kussik-dārg wordt altijd stón gegeten, een middelgrove, zoute broodsoort die typisch is voor Oost-Berref (inclusief Tjemp). In plaats van stón kunt u een pain campagne serveren, waarover wat zout is gestrooid.

Het is in Spokaniė niet gebruikelijk om brood bij de maaltijdsoep te eten, zodat we de combinatie van dārg met stón kunnen beschouwen als een typische uiting van Tjempse cultuur. (DOM 164-165)

Met dank aan Joost den Haan
Dit recept in het Fries


5. Milbo-šupa (Milbo-soep)

Een kruidige bonensoep met vlees, oorspronkelijk uit Milbo. Zoals alle soep, wordt ook deze als maaltijdsoep gegeten.

  • ....
  • ....
  • ....

.....


6. Sucrolāse-rafeos (suikerbietkoekjes)

Een traditioneel gerecht dat bekend is in alle streken waar suikerbieten worden verbouwd.

  • 500 g bloem
  • 50 g suiker
  • 70 g boter om te verwerken
  • 50 g boter voor het bestrijken
  • 20 g gist
  • 1 ei
  • wat zout
Vulling:

  • 500 g suikerbieten
  • 100 g gemalen maanzaad
  • beetje kruidnagelpoeder en wat kaneel
  • 1/8 ltr water

Maak een soepel deeg van bloem, suiker, boter, gist, ei, zout en boter, en laat het rijzen. Rasp de suikerbieten en fijn, voeg wat water toe en laat ze 30 minuten stoven. Voeg het gemalen maanzaad toe, en dan nog eens 10 minuten stoven. De vulling moet heel dik zijn. Kruid de vulling met kruidnagel en kaneel en laat deze afkoelen.
Verdeel het deeg in een aantal gelijke stukken, leg de vulling erop en sluit het deeg tot een koekje. Laat de koekjes op een ingevette bakplaat nog wat rijzen. Strijk er de gesmolten boter over en bak de koeken in een matig hete oven roodbruin.


7. Kyrt

Kyrt is een aftreksel van onder meer lavas, kervel en peper, en wordt als aroma voor soep en vlees gebruikt. Het produkt is in flesjes te koop, maar u kunt het ook zelf maken.

Nodig voor 1 dl:

  • ....
  • ....
  • ....

.........


8. Limās

Limās is een mengsel van zeezout, knoflook en fecc, en wordt gebruikt als aroma in soepen en stamppotten (zie ook bij de Brūe). "Fecc" is een soort Spaanse peper.

Nodig voor 100 gram:

  • ....
  • ....
  • ....

.........


TOP © De Twee Hanen v.o.f. • Kimswerd • The Netherlands

DA 00 • SPARC 12 dec 1997