SPARC is de compleetste website over het Koninkrijk Spokanië. "Als je het hier niet kunt vinden, vind je het nergens."	Spokanisch Archief Hoofdmenu     Grammatica     Woordenboek     Atlas     Links     Contact     Disclaimer

GEZONDHEIDSZORG

Dit bestand 1. Gezondheidszorg algemeen 2. Lijst van instellingen	Terug naar Adressen

1. Gezondheidszorg algemeen Artsen en apotheken Iedereen in Spokanië (ingezetenen of toeristen) die een huisarts, tandarts of apotheek nodig heeft kan altijd terecht in een Medise Sentrym (Medisch Centrum). Deze zijn in alle grotere steden te vinden, maar in stadjes en dorpen met minder dan zo'n 1500 inwoners ontbreken zulke centra meestal. Hier vind je eventueel een huisarts met een praktijk en apotheek aan huis. In principe zijn apotheken altijd een onderdeel van de Medische Centra, maar in de grotere plaatsen komen we ook aparte apothekerswinkels tegen. De openingstijden hiervan zijn hetzelfde als die van de overige winkels ter plaatse. Buiten de reguliere openingstijden kan men voor medicijnen terecht bij de Medische Centra die weekenddienst hebben. Alarmnummer Het landelijke alarmnummer is 123 (gratis). Hiermee kan de politie, brandweer, ambulance of dokter gebeld worden. Over het algemeen kun je op dit nummer ook met Engels terecht. Medise Sentrym In alle grotere plaatsen zijn Medische Centra te vinden. Zij zijn in principe geopend van maandag t/m vrijdag, 's ochtends van 08.00-12.00 uur en 's middags van 13.30-17.30 uur. Voor spoedgevallen en op zaterdag en zondag zijn een beperkt aantal Medische Centra permanent geopend. Informeer ter plaatse naar Centra voor spoedbehandeling en weekenddiensten. Medische Centra in het centrum van Hirdo (onder meer): • Tirrafener-lirrotiy 17 • Ef Nurp 2 • Kleter Hay-mirra 208 • Klesto-Mercu-plep 7 • Kelbra-terf 2 (DOM 211) Ook in kleinere plaatsen verrijzen sinds ca. 2000 Medische Centra. Zij hebben dan een regionale functie. Op deze foto de ontvangstbalie van het regionale Medise Sentrym in het plaatsje Pageri (Zuid-Br˙r). ......... Ziekenfonds en verzekeringen In 1953 is de eerste Ziekenfondswet van kracht geworden. Hierin was vastgelegd dat Spokaniërs met een laag inkomen en werklozen in aanmerking kwamen voor gratis medische hulp. Om dit te bekostigen dienden mensen met hogere inkomens een "solidariteitspremie" te gaan betalen, die deel uitmaakte van de sociale premies die reeds een onderdeel van de inkomstenbelasting uitmaakten. De uitvoering van de wet werd opgedragen aan de districten; in elk district kwam er een instelling die Kinfônts (Ziekenfonds) werd genoemd, waarvan de mensen die in aanmerking kwamen voor deze gratis medische hulp, lid dienden te worden. Het lidmaatschap kostte wat geld, afhankelijk van het inkomen, en diende voor het dekken van de administratieve kosten die de Ziekenfondsen moesten maken. Al spoedig bleek dat dit systeem van één soort gezondheidzorg voor de minder welgestelde burger (en dat was in die tijd zo'n 70% van de bevolking), veel te star was. Nieuwe ontwikkelingen konden in dit systeem niet opgevangen worden; zo verhinderde de nauw omschreven onkostenvergoedingen dat ook nieuwe medicijnen, behandelingsmethoden ed. in het ziekenfondspakket konden worden opgenomen. En omdat andere verzekeringen voor de ziekenfondsplichtigen ontbraken konden alleen de particulier verzekerden het zich veroorloven om zulke nieuwe zaken (al dan niet uit eigen zak) te bekostigen. Verder was de opbouw van het te vergoeden pakket nogal ondoordacht. Zo ergerden de katholieken zich eraan dat allerlei alternatieve geneeswijzen en kruiden wél werden vergoed, omdat ze deel uitmaakten van de wijze waarop ergynische gelovigen tegen ziekte en genezen aankijken, terwijl de ergynische gelovigen zich ergerden aan het feit dat bijvoorbeeld de kosten voor abortus en euthanasie niet werden vergoed (dit onder druk van de katholieken), terwijl zij zulke zaken als inherent onderdeel van de gezondheidszorg beschouwen. Reeds in 1956 kwam er een aanvullende regeling die het mogelijk maakte om zich tegen allerlei extra zaken op particuliere basis te verzekeren. Dit leidde ertoe dat een aantal omstreden zaken die aanvankelijk door het ziekenfonds werden vergoed, nu uit het pakket werden gehaald en aan "het particulier initiatief" werden overgelaten (ofwel: je kon er een particuliere verzekering voor nemen). In 1971 kwam er een eind aan de Solidariteitspremie en dienden de Ziekenfondspatiënten zélf een premie te gaan betalen, waarvan de hoogte afhankelijk was van het inkomen. Het lidmaatschapsgeld dat aan het Ziekenfonds diende te worden afgedragen, kwam hiermee te vervallen. Maar het ziekenfonds voorzag nog steeds in slechts een basispakket dat vergoed werd; voor allerlei extra zorg, bijzondere medicijnen of alternatieve geneeswijzen dienden ook ziekenfondsplichtigen nog steeds een aanvullende particuliere verzekering af te sluiten. Dit systeem, dat in grote lijnen te vergelijken was met het Nederlandse systeem, is in 1996 afgeschaft. De conservatieve minister Tedor Neflamű maakte in 1993 de plannen bekend voor een nieuw en efficiënter Zorgsysteem, waarbij het onderscheid tussen Ziekenfondspatiënten en particulier verzekerden kwam te vervallen. In 1996 is het nieuwe systeem van kracht geworden: elke Spokaniër draagt via de inkomstenbelasting bij aan de zogenoemde Algemene Garantie voor Gezondheidszorg (Gei Xômarstos furt Helten-naliycos, ofwel GXH), feitelijk een verplicht ziekenfondsstelsel voor iedereen. De GXH voorziet in een basispakket van gezondheidszorg, dat met aanvullende premies uitgebreid kan worden, zoals duurdere tandheelkundige hulp, brillen, fysiotherapie, kuurbaden, behandeling van sportblessures, alternatieve geneeswijzen en dergelijke. In de oorpronkelijke opzet, zoals in 1993 gepresenteerd, zou het zorgsysteem voor elke Spokaniër gelijk zijn. Vanaf 1996 is een begin gemaakt met een bescheiden privatisering in de gezondheidszorg, wat onder meer de oprichting van privéklinieken en privépraktijken van artsen mogelijk maakt. Ook de staatsziekenhuizen en medische centra kunnen tegenwoordig een wat luxueuzere service bieden (zoals eenpersoonskamers met tv en internetaansluiting), mits men daarvoor extra betaalt. Aangezien de GXH de kosten in privéklinieken en -praktijken niet dekt, kan men daarvoor pariculiere verzekeringen afsluiten. Op deze manier dreigt de Spokanische gezondheidszorg - ooit een overheidsaangelegenheid die voor iedereen betaalbaar en identiek was - weer een onoverzichtelijk woud van mogelijkheden te worden, iets dat de regering in 1953 bij de invoering van de eerste Ziekenfondswet nu juist wilde voorkomen. Maar de regelingen zijn nog altijd een stuk transparanter, efficiënter, goedkoper en rechtvaardiger dan het nieuwe zorgstelsel dat de Nederlandse overheid in 2006 wist uit te broeden. Gezondheidszorg en buitenlanders Toeristen en andere buitenlanders die tijdelijk in Spokanië vertoeven, kunnen weliswaar gebruikmaken van de voorzieningen die de gezondheidszorg biedt, maar dienen dit zelf te betalen. Een goede reisverzekering met geneeskundige dekking is daarom een vereiste. Eventueel kan men bij aankomst in Spokanië ter plekke een ziekteverzekering afsluiten voor de duur van het verblijf (maximaal 3 maanden), maar deze zal veelal duurder uitvallen dan een verzekering die in het eigen land is afgesloten. Voor de kosten van een tijdelijke Spokanische verzekering kan men informeren bij het Instituut voor Nationale Gezondheidszorg (Instituša furt Aquonda Helten-naliycos). Buitenlanders die (met verblijfsvergunning) langer dan 3 maanden in Spokanië vertoeven, kunnen onder bepaalde voorwaarden ziekenfondsplichtig zijn. Voor buitenlanders die bovendien een werkvergunning hebben en in loondienst komen (al dan niet tijdelijk), gelden dezelfde regels als voor Spokaniërs. Hiervoor kan men informeren bij het Ministerie van Gezondheid (Depârtemen furt Helten, Ubara-menah ur Cônsumeratjen-tiyns, ˙rzj. B6, Veneša-plep 6, 3001-Hirdo, e-mail: b6@dephuc.sp). 2. Lijst van instellingen Ziekenhuizen, sanatoria en andere gezondheidsinstellingen die ergens in het Spokanisch Archief of de literatuur genoemd worden. De nummers tussen rechte haken [...] achter de adressen in Amahagge corresponderen met de nummers op de Centrumkaart van Amahagge. Bliynter-instituša Grajjoch • Splajah 5 • 4003-Amahagge • Tf (040) 2913018 • [41] Blindeninstituut, gesticht in 1855. Oorspronkelijk werden blinden hier intern gehuisvest en sleten ze de dagen met eenvoudig werk en veel zingen en dansen. Tegenwoordig is het meer een opleidingsinstituut waar visueel gehandicapten leren hoe ze zo zelfstandig mogelijk in de "normale" maatschappij kunnen functioneren. Ze kunnen er braille leren, met computers omgaan, er zijn trainingen met blindengeleidehonden, enzovoort. Alleen blinden die bovendien nog geestelijk gehandicapt zijn, en dus permantente begeleiding nodig hebben, wonen hier intern. Criazen-hôspitalo • Perše-mirra 4 • 3000-Hirdo • Tf (010) 2153785 Middelgroot ziekenhuis in het centrum van de stad. Fungeert vooral als polikliniek en voor spoedgevallen. Ook niet al te ingewikkelde ingrepen worden hier verricht. Voor meereisende gevallen gaan patiënten naar een van de grotere ziekenhuizen in de periferie van de stad. (DOM 208/210) Ef Flâx Liftkaseert • Ef Flâx • 7300-Zest • Tf (070) 4084084 Dependance bejaardentehuis. Oorspronkelijk gebouw van de Stadsbibliotheek. Eunnes-hôspitalo • Boert-terf 5 • 7300-Zest • Tf (070) 4050607 Redelijk groot ziekenhuis in het centrum van Zest. Ooit het academisch ziekenhuis dat bij de universiteit behoorde. Tegenwoordig is er een modern academisch ziekenhuis aan de rand van de stad, en heeft het Eunnes-hospitaal meer het karakter van polikliniek en revalidatiecentrum gekregen. Fesdure-hôspitalo • Mennweg-na-Fonistâ 87 • 4005-Amahagge • Tf (040) 2836155 • [7] Ziekenhuis. Helee Quly-hôspitalo • Jakâm-plep • 8500-Aelas • Tf (082) 2525252 Streekziekenhuis, geopend op 1 augustus 2006 en genoemd naar prinses Helee Quly (moeder van koningin Maquerta Loefe). De zuidkust van het district Kina (eiland Lomky) geldt als een van de armste, eenzaamste en moeilijkst bereikbare streken van Spokanië. De ruim 26.000 inwoners van dit gebied waren altijd aangewezen op de twee ziekenhuizen aan de noordkust (in Lasy of Trofy). Voor spoedgevallen werd wel een helikopter ingezet, maar meestal wachtte een lange tocht per ambulance over onverharde, kronkelige bergwegen of met een enorme omweg via de hoofdweg langs de westkust. In 1993 keurde de Volksvertegenwoordiging een plan van de Minister van Gezondheid, Tedor Neflamű, goed om in de zuidelijke regio van Kina een ziekenhuis te bouwen. Pas twee jaar later kon de districtsraad van Kina het met de gemeentes in de regio eens worden dat het ziekenhuis in Aelas (de grootste gemeente met 6500 inwoners) zou komen. Geldgebrek, onwil en bureaucratie zorgden ervoor dat het ziekenhuis pas in 2005 afgebouwd was en in 2006 geopend kon worden. Prinses Helee Quly, die al in 1999 haar toestemming gaf om het ziekenhuis naar haar te vernoemen, merkte in 2004 in een tv-programma nog op: "Het zal mij benieuwen of ik de opening van dit ziekenhuis nog mag meemaken." Dat heeft ze inderdaad: in augustus 2006 heeft ze (89 jaar oud) de opening in een live-uitzending op de televisie gevolgd. Zie foto van de openingsceremonie. Jelafo Liftkaseert • Pâlvitiyre-plep 117 • 4003-Amahagge • Tf (040) 2917366 • [42] Bejaardentehuis. Liftkar Hôspitalo • Cônstitušo-lirrotiy 6 • 4003-Amahagge • Tf (040) 2914359 • [43] Ziekenhuis. Pasteur-laboratorym • Mintepot Blof-pât 29 • 4003-Amahagge • Tf (040) 2901616 • [46] Medisch laboratorium. Quista-Zűps-hôspitalo • Mennweg-na-Moques 102-106 • 5001-Hoggebim • Tf (041) 2244444 Groot ziekenhuis in Hoggebim, bekend/berucht om de verkeersslachtoffers die er vanuit heel Liftka heen gebracht worden. Het "Goede Hart Ziekenhuis" is een van de grootste ziekenhuizen van Spokanië. De serene rust die er van de parkachtige omgeving uitgaat, staat is schril contrast met de hectiek hierbinnen, waar velen zich zowat dood werken om anderen het leven te redden. Het complex is niet hoog maar wel zeer uitgestrekt. Honderden meters lange gangen zijn daarom onvermijdelijk. Voor personeel dat haast heeft en patiënten die slecht ter been zijn is er daarom ook een vernuftige oplossing gevonden: zij kunnen de grote afstanden snel overbruggen met elektrische karretjes die worden bestuurd door voornamelijk behendige jongelui die zélf gehandicapt zijn. Verkeersslachtoffers, poliopatiënten en anderen die niet kunnen lopen, vinden hier een afwisselende baan. Veelal waren zijzelf hier ooit patiënt, en het verhaal gaat dat het ziekenhuisbestuur subtiele methoden toepast om jonge patiënten die hier verpleegd worden en hun leven lang gehandicapt zullen blijven voor een baantje te ronselen. Rituzeenűn-laboratorym • Perše-mirra 2 • 3000-Hirdo • Tf (010) 2155454 Medisch laboratorium. Hier is ook het Farmacologisch Museum gevestigd. (DOM 208) Sinto-Veraquandro-hôspitalo • Avenű-Sinto-Pacarefaniy 564 / Izul Maryke-mirra 104-106 • 4003-Amahagge • Tf (040) 2907491 • [82] Ziekenhuis. Tôgeeror-seert • Piramitt-plep 129 • 4001-Amahagge • Tf (040) 2894118 • [106] Letterlijk: "Invalidenhuis" (revalidatiecentrum). Gezondheidsinstellingen, vermeld op de deelkaarten, maar nog niet nader beschreven of van een naam voorzien: item locatie gemeente  deelkaart sanatorium bij Az˙ro-meer Lammafin {B04} blinden- en doveninstituut Tegto Keunee {E07} revalidatiecentrum -- Krea {E09} revalidatiecentrum -- Xaqua {F03} psychiatrische inrichting -- Michta {H09} sanatorium eil. Hupster Hurt  Ekkrešy {H12} instituut voor alkohol- en drugsverslaafden  Ef Kolai Prusot Đebantiy {I05} sanatorium -- Đorâs {I07} sanatorium -- Afacha {J04} revalidatiecentrum -- St.Feuty {J04} psychiatrische inrichting -- Leeserf {L05} vakantiekolonie voor arme kinderen* bij Meertâ C˙rbarâs {J11} * Deze vakantiekolonie vindt zijn oorsprong in een inititatief (omstreeks 1947) om arbeiderskinderen uit vervuilde industriesteden een paar weken frisse lucht en een gezonde omgeving te bieden, waar zij zich konden vermaken. Het ging dus om het bevorderen van lichamelijke én geestelijke gezondheid. Tegenwoordig leven arbeiderskinderen niet meer in zulke ongezonde omstandigheden, en ligt de nadruk bij de vakantiekolonie meer op het organiseren van vakanties voor arme kinderen die zelden of nooit hun stad of dorp uit komen, omdat hun ouders geen geld voor uitstapjes of reizen hebben. Deze kolonie wordt beheerd door een stichting, en die moet nog in het bestand Organisaties en Verenigingen worden opgenomen.

TOP	© De Twee Hanen v.o.f. • Kimswerd • The Netherlands