SPARC is de compleetste website over het Koninkrijk Spokanië. "Als je het hier niet kunt vinden, vind je het nergens." |
Spokanisch Archief Hoofdmenu Grammatica Woordenboek Atlas Links Contact Disclaimer |
|
| |
|
|
|
| ||
|
Dit bestand |
1. Voetbal en Mâtât 2. Klimmâ 3. Logôs-logiys 4. Rân |
5. Paardensport 6. Sportcomplexen en -faciliteiten 7. Outdooractiviteiten |
|
Gerelateerd bestand Activiteiten in vrije tijd en vakantie Status: Nog verder uitwerken.
| ||
Evenals alle andere vormen van sport, wordt ook het voetbal in Spokanië voornamelijk als een vorm van ontspanning gezien, en zeker niet als een commerciële aangelegenheid waarbij alleen de miljoenen herco's (of euro's) tellen - of het nu gaat om de verdiensten van de voetballers zelf, of om al het geld dat gemoeid is met het organiseren en de rechten om voetbalwedstrijden in de media te mogen verslaan. Hoewel Spokanië dus geen enkele rol in een internationale context speelt, wordt er wel degelijk aan voetbal gedaan, en bestaan er ook vele clubs, onderverdeeld in verschillende divisies. Hier volgt een overzicht van de clubs die mogen spelen in de A- en B-divisie, en feitelijk zulke goede capaciteiten hebben dat zij zich ook op internationaal niveau zouden kunnen laten gelden - als er geen politieke en religieuze belemmeringen zouden zijn. In 1946 is de SBQ (Spooksoliy Bâlmerre-ququlâ) opgericht en heeft men een landelijke competitie opgezet. De eerste kampioen van Spokanië was RCBC Hildi. Dat het hier een rooms-katholieke club betrof, is niet geheel toevallig: voor katholieken was het bedrijven van sport, anders dan "voor de lol", geen bezwaar. Niet-katholieken eerbiedigden in die tijd nog het ergynische principe dat sportwedstrijden op basis van overwinnen taboe waren.
De grootste clubs van het land zijn Sportiy Spocana BC en Unior Amahagge BC.
De club Bohemians Kanea dankt zijn naam aan een Ier die ooit vanuit Dublin naar Spokanië is geëmigreerd. Hij was een grote fan van Bohemian FC uit Dublin en gebruikte deze naam bij de oprichting van de club in Kanea; ook de clubkleuren zijn uit Dublin overgenomen. Divisie A (A-strettkanas)
Divisie B (B-strettkanas)
Afkortingen:
In diverse clubs komt de naam Heeriys voor: dat is de God van de Moed. (met dank aan Niels Mellegers, Krabbendijke)
Hier en daar is er een bepaalde ruwe vorm van voetbal populair, die bekend is onder de naam mâtât. Het is een variant van het Gaelic voetbal, maar werd in 1912 verboden, omdat het te ruw en primitief gevonden werd (en bovendien "on-Spokanisch", omdat het uit Ierland en Schotland kwam). Sinds 1977 is het weer toegestaan, maar erg populair is het nooit geworden.
De naam klimmâ komt van het Scandinavische woord glíma waarmee een bepaald soort worstelen wordt aangeduid. Ook tegenwoordig nog wordt deze sport in IJsland beoefend (zie www.glima.is). Klimmâ had na de 18e eeuw zijn populariteit verloren, maar vanaf ca. 1900 leefde het weer op. Het was vooral de succesvolle en geliefde worstelaar Rynne Jateuvi-Troftam die deze sport weer populair wist te maken. Hij streefde er zelfs naar om er weer een "puur klassieke" bezigheid van te maken, wat volgens hem inhield dat men naakt diende te worstelen. Om zijn ideeën kracht bij te zetten, liet hij zich naakt fotograferen. Hiermee veroorzaakte hij een groot schandaal, waarna zowel hij als het klimmâ na ca. 1916 in de vergetelheid raakte. Vanaf ca. 1940 werd judo in Spokanië bekend en is men de naam klimmâ voor de judosport gaan gebruiken. De originele klimmâ-sport wordt daarom tegenwoordig opârgiy klimmâ ("origineel klimmâ") genoemd. Er zijn nog zo'n 1000 mannen die deze oude worstelvorm beoefenen.
Populair letterspel, leek aanvankelijk zo veel op het algemeen bekende Scrabble-spel dat de ontwerper van Logôs-logiys van plagiaat beschuldigd is; de rechter heeft in 1977 bepaald dat Logôs-logiys op bepaalde punten gewijzigd moest worden om minder op Scrabble te gelijken.
Rân is een soort schaakspel, gespeeld op een bord met 36 velden (het
telwoord voor '36' is eveneens rân, en naar dit spel genoemd).
![[cr-ran.gif]](./cult/cr-ran.gif)
De koning en baron staan altijd op een zwart veld. De mannen staan aan
de rechterzijde (vanaf de speler gezien) en de vrouwen aan de
linkerzijde.
Fokkerijen en/of maneges
Mibleeza-s˙rt {hir-f7}
Mynall-gâlk {I 10}
Ef Plűx-arâbe (gemeente Gret) {G 07}
Op de deelkaarten zijn de renbanen aangegeven. Zij zijn gearchiveerd in onderstaande tabel, gerangschikt op deelkaartnummer. Dit moet verder nog uitgewerkt worden.
6. Sportcomplexen en -faciliteiten
Deeter-pârc {hir-d5} Stadion en sportterreinen aan de oostkant van Hirdo.
DEG-seert {ama-c3} en
{centrum} [84] Oorspronkelijk het hoofdkantoor van de DEG (??), een voormalige gasfabriek aan de zuidoostkant van Amahagge. Het terrein is nu bestemd voor woningbouw, maar enkele opvallende gebouwen en gashouders zijn bewaard gebleven, en hebben een nieuwe bestemming gekregen. Zo is het ovale DEG-seert ingericht als sport- en fitnessgebouw. Hier zijn onder meer faciliteiten voor squash, tafeltennis, dart, diverse gevechtsporten en gymnastiek. Ook zijn er fitnessruimtes en sauna's.
Ebirr-vâliy Overdekte kegelbaan aan de bosrand. Bestaat al vanaf ca. 1700 en is daarmee waarschijnlijk de oudste sportfaciliteit in Spokanië.
Heemâr˙r-stađon Groot voetbalstadion aan de zuidkant van Amahagge. Groot complex schaats- en slee-faciliteiten bij Sa Crono. Om wintersport ook mogelijk te maken in perioden dat er geen sneeuw ligt, zijn hier een grote schaats- en sleebaan gebouwd, met kunstijs en kunstsneeuw. De schaatsbaan is ondergebracht in een enorme hal, en de sleebaan bestaat uit een traject van 1200 meter lengte, geheel overkapt met een langgerekte serre-achtige constructie, die vanaf een helling omlaagkronkelt. 's Winters als het sneeuwt kan het dak open zodat er op natuursneeuw gesleed kan worden. In andere gevallen wordt de baan met kunstmatig gemaakte sneeuw bedekt. Aanvankelijk wilde men er ook een skipiste van maken, maar daarvoor is de lengte te kort. Het langgerekte glazen bouwsel dat al vanaf verre langs de helling is te zien, wordt door velen beschouwd als het meest overtuigende voorbeeld hoe een landschap door commercie verpest kan worden.
Merre-nunns rifo Stesst {hir-e5} Sportterreinen tussen Hirdo-Zuid en Fôrt-Deeter. Vormen samen met het Sport-fôresta rifo Stesst een groot complex.
Sport-fôresta rifo Stesst {hir-e5} "Sportbos" tussen Hirdo-Zuid en Fôrt-Deeter. Hier kunnen allerlei acties in groepsverband ondernomen worden die al dan niet officieel onder "sport" worden gerekend: wandelen, joggen, speurtochten, paintball, survivalkampen (d.w.z. als groep "wild" kamperen met primitieve middelen), terreinfietsen, bosvoetbal, openluchtkarate, tai tsji, ed. Vormt samen met de Merre-nunns rifo Stesst een groot complex.
Sport-seert rifo Sport-blufk Verenigingsgebouw en sportvelden aan de noordkant van Amahagge. ...
Tygt-frints {hir-e4} Sportieve bewoners van het Hirdose stadsdeel Tygt hebben in 1932 de sportvereniging Tygt-clup rifo Sport-frints ("Tygt-club van Sportvrienden") opgericht. Vanaf ca. 1940 had de vereniging de beschikking over een sportterrein, enkele kilometers ten oosten van de bebouwde kom van Hirdo. Tegenwoordig ligt dit sportterrein tegen de bebouwde kom aan. De sportvelden werden aanvankelijk aangeduid als Merblufks rifo ef Tygt-frints ("Sportvelden van de Tygt-vrienden"), maar tegenwoordig is de verkorte vorm Tygt-frints voldoende om eraan te refereren.
Op de deelkaarten zijn diverse stadions aangegeven. Zij zijn gearchiveerd in onderstaande tabel, gerangschikt op deelkaartnummer. De meeste stadions zijn voor voetbal bestemd, maar sommige zijn ook geschikt voor andere sporten (atletiek, hockey). Veel stadions behoren tot een groter sportcomplex. Dit alles moet nog uitgewerkt worden.
Onder "outdooractiviteiten" verstaan we alle mogelijke sportieve activiteiten die (in principe) in teamverband in de vrije natuur worden gedaan, zonder dat er van een echte "sportclub" sprake is. Dit is in Spokanië een betrekkelijk nieuw verschijnsel. Weliswaar bestaan er al decennia lang (soms zelfs meer dan een eeuw) bepaalde sportclubs, waarvan de leden zich uitleven in zaken als bergklimmen, speleologie, zeilen, skiën of duiken, maar dat bijvoorbeeld de collega's van een afdeling van een bedrijf, of "zomaar" een groepje mensen tezamen dergelijke activiteiten (onder leiding van bekwame experts) ontplooien, was tot voor kort onbekend. De Stichting voor de Promotie van Outdooractiviteiten hanteert de volgende indeling (sommige items kunnen aangeklikt worden voor een nadere beschrijving):
Deze indeling is gebaseerd op de activiteiten waarvoor speciale verenigingen bestaan, en die ontplooid kunnen worden onder leiding van gediplomeerde gidsen of instructeurs, of waar men een speciale vergunning voor nodig heeft (visakte, paardrijcertificaat). De veiligheid en gezondheid van de deelnemers wordt gegarandeerd, ongevallen kunnen verzekerd worden, er wordt aan alle wettelijke bepalingen voldaan, het milieu wordt ontzien, enzovoort. |
![[ps-jateu.gif]](./mens/ps-jateu.gif)
![[ps-kilaz.jpg]](./mens/ps-kilaz.jpg)
|
| |
| TOP | © De Twee Hanen v.o.f. • Kimswerd • The Netherlands |
|
| |
