SPARC is de compleetste website over het Koninkrijk Spokanië. "Als je het hier niet kunt vinden, vind je het nergens."	Spokanisch Archief Hoofdmenu     Grammatica     Woordenboek     Atlas     Links     Contact     Disclaimer

BIJZONDERE GEBOUWEN EN BOUWWERKEN

Zie ook Architectuur	Terug naar    Bouwwerken
Status: Bestand is voor aanvulling vatbaar.

De Koninklijke Wagenmakerij tegenover het Fordo-paleis in Hirdo is in 1743 officieel in gebruik genomen. Hier liet koningin Larô Atori Thyrra haar paarden en koetsen stallen en onderhouden; later werden er ook koetsen gebouwd. Koning Huron Herco II heeft het gebouw laten verbouwen tot een garage, wat nu nog steeds te zien is aan de twee middelste garagedeuren in een marmeren omlijsting, die niet past bij de 18e-eeuwse architectuur. Ook de luiken voor de vensters op de eerste verdieping zijn waarschijnlijk een idee van de koning. Op oudere prenten komen ze nog niet voor. De foto is omstreeks 1965 gemaakt, toen het gebouw geen garagefunctie meer had en een tuinman van de koning hier zijn reptielenverzameling mocht onderbrengen. Tegenwoordig zijn die reptielen er nog steeds, maar de oprijlaan is opgefleurd met bloembakken en palmboompjes en de linker entree gaat schuil achter een prachtige luifel, want nu dient het gebouw voornamelijk voor recepties, tentoonstellingen en andere representatieve doeleinden. Gebouwen, huizen en bouwwerken die uit toeristisch, architectonisch of historisch oogpunt interessant zijn, en niet beschreven zijn in andere Archiefbestanden. Onderstreepte namen van items kunnen aangeklikt worden om er een afbeelding van te zien. De items zijn alfabetisch gerangschikt. Akademiy-seert (Academiegebouw) • Mintepot Burg 76 • 7300-Zest • Tf (070) 4061144 18e-eeuws gebouw in het centrum van Zest. Oorspronkelijk het administratiegebouw van de universiteit. Sinds de universiteit in een groot complex aan de rand van de stad is ondergebracht, hebben de gebouwen in het centrum veelal een representatieve, culturele of recreatieve fuctie. Zo dient het Academiegebouw tegenwoordig voor promoties, lezingen, culturele programma's enzovoort. In de kelder van het gebouw is een café-restaurant/receptieruimte. De oude Regentenkamer met aangrenzende ruimtes is gereserveerd voor de Wetenschapssociëteit, een besloten club voor hoogleraren en andere geleerde of invloedrijke personen....?? Ef Palûm-arâbe (De Palmentuin) • Blufk-kah • 7300-Zest Commercieel centrum aan de rand van het centrum van Zest. Voormalig universiteitsgebouw, nu centrum met boetieks, restaurants etc. Ook de Universiteitsboekhandel zit erin. Kanol-garrent Het belangrijkste station in Hirdo, omdat het midden in het centrum ligt (Harboembo-plein). De officiële naam is Hirdo-Kanol, maar alle inwoners van de hoofdstad spreken van Kanol-garrent. Het officiële Centraalstation (Hirdo-MG) ligt veel meer in de periferie en speelt een ondergeschikte rol. Kanol-garrent is in 1958 geopend, met 4 perrons en 6 sporen. Anno 2005 is dit nogal krap bemeten, maar er zijn geen plannen om het aantal perrons en sporen (drastisch) uit te breiden. De tendens is om Hirdo-MG geschikt te maken voor toekomstige ontwikkelingen, en Hirdo-Kanol te laten zoals het is. Het Kanol-garrent (ontworpen door de bekende architect Sulf Ÿlanos-Firos) heeft een opvallende architectuur met een strakke, horizontaal gedomineerde, lijnvoering in een speelse asymmetrie die duidelijk geïnspireerd lijkt op de landelijke villa-stijl van de Amerikaanse architect Frank Lloyd Wright. Sommigen vinden het station daarom eerder een uit de kluiten gewassen landelijke villa, niet passend in een grote stad, maar anderen waarderen juist de subtiele schaalvoering die zich dankzij de hoogbouw rondom het Harboembo-plein juist weet te onderscheiden. Een groots station met verticale accenten zou juist in het niet vallen tegen de massale gevelwanden die dit plein omringen. Kindisiy Wagenrifâs (Koninklijke Wagenmakerij) • Fordo-plep 211 • 3000-Hirdo Toen koningin Larô Atori Thyrra in 1740 het nieuw gebouwde paleis Fordo-seert betrok, had zij tegenover het paleis een stal met werkplaats laten bouwen, waar de koetsen en paarden werden gestald en onderhouden. Hier werden ook nieuwe koetsen gebouwd, en deze bedrijvigheid stond al omstreeks 1760 bekend als de "Koninklijke Wagenmakerij". Toen koning Huron Herco II zich omstreeks 1900 meer voor auto's dan voor koetsen interesseerde, kreeg de Koninklijke Wagenmakerij meer het karakter van een garage en werkplaats waar de koninklijke automobielen werden onderhouden. In 1942 besloot koning Huron Herco III dat het onderhoud van de koninklijke auto's uitbesteed moest worden aan gerenommeerde garages, en de Koninklijke Wagenmakerij kwam leeg te staan. Toen omstreeks 1958 een tuinman van het koninklijk paleis Fordo-seert geen ruimte meer had voor zijn terraria met reptielen, kreeg hij van de koning toestemming om de leeg staande Wagenmakerij te gebruiken. De tuinman richtte hier een riant onderkomen voor zijn reptielen in, en tegenwoordig dienen deze terraria als decor in een sfeervolle ruimte die gebruikt wordt voor recepties, tentoonstellingen en andere representatieve doeleinden (deze evenementen worden georganiseerd door de Stichting De Wagenmakers). Kirofo-pyr Pier in Asjetto. Zie Toeristische attracties. Krâftân-garrent Centraalstation van Hoggebim. De feitelijke perrons liggen ondergronds (5 perrons met 10 sporen), maar de hal met de loketten en winkels is bovengronds. In 1933 geopend naar een ontwerp van Ôlm Flafoen. In 1947 heeft zijn zoon Era Flafoen een restaurant op het dak van zijn vaders schepping gebouwd. Hoewel de nieuwe uitbreiding een harmonieus geheel vormt bij het oorspronkelijke gebouw, was vader Flafoen absoluut niet te spreken over het ontwerp van zijn zoon. De verhouding tussen beide beroemde architecten is hierna nooit meer goedgekomen). Merater-huflif (Herengebouw) • Belfiyc-lirrotiy • 5400-Lostô • Tf (054) 2065206 (alg. secretariaat) Het kantoor van de Reelâ; het administratieve centrum van de Ergynne-kerk; in Lostô. Mintepot-Moffain-sentrym • Mirra rifo Mintepot Moffain 33 • 7300-Zest Winkelcentrum aan de zuidkant van het centrum van Zest, met een grote parkeergarage. Geopend in 1998. Een nogal non-descripte toestand met goedkope winkels, snackbars, schetterende muziek, zwervers en alcoholisten, zoals op talloze plekken in de wereld. .???? Mynall-elder (Mynall-zuilengang) • Woenakôbo-kents • 4600-Ÿrbasâ • {I 02} Ten noorden van Lostô, op de Egpeeff-vlakte, ligt de Woenakôbo-commune met zo'n 400 inwoners. Het is een religieuze Ergynne-commune die meer het karakter van klooster heeft. Bij dit gebouwencomplex staat een wonderlijk bouwwerk, bekend als de Mynall-zuilengang. Het zijn geen echte zuilen, maar het is een reeks van 14 poorten, ooit overdekt door een dak. Dat dak is verdwenen, zodat regen, wind en zon vrij spel hebben tussen de 14 losstaande muren. Het gaat hier om een soort ereboog, waar de Pegrevische koning Lotpâlmen I (regeerde 1802-1847) met zijn kostbare mynall-paarden doorheen kon lopen terwijl Ergynne-priesters de dieren konden zegenen. Ook andere mynall-bezitters konden te paard onder de 14 bogen doorrijden om aldus een zegening te ondergaan.    Koning Lotpâlmen I heeft deze triomfroute in 1815 laten bouwen, maar deze is na zijn dood in 1847 in de vergetelheid geraakt. Toen Pegrevië in 1894 bij Spokanië werd gevoegd, heeft de Spokanische koning Huron Herco II deze triomfbogengang in 1896 bezocht. Hij wenste er niet alleen met een mynall als rijpaard doorheen te trekken, maar ook met strijdwagens, om deze te laten zegenen. Het bleek dat de bogen te smal waren voor zijn strijdwagens, en in 1903 zijn de bogen aan de onderzijde verbreed. Tot op de dag van vandaag is te zien hoe de gepleisterde natuurstenen muren zijn uitgehakt en met beton zijn verbouwd. Vanaf ongeveer 1950 is de triomfpoortengang niet meer voor religieuze doeleinden gebruikt. Het dak is verdwenen en alleen de poorten resteren nog. Nu is het een toeristische trekpleister geworden, hoewel er op religieuze feestdagen nog steeds gelovigen met hun paarden samenkomen. Nâgalim-huflif • Avenû rifo Florino 65-69 • 3001-Hirdo Reusachtig kantoorpand, geopend in 1985. Hier zitten een aantal ministeries en andere (semi-)overheidsinstanties (zoals de SEQU). Zie afbeelding. New City • Quapiydrô-mirra • 4004-Amahagge • Tf (040) 2233440 Groot winkelcentrum aan de oostkant van de Quapiydrô-mirra in Amahagge, op een terrein dat jarenlang braak heeft gelegen. In 1990 viel eindelijk de beslissing om deze goed gesitueerde locatie te bebouwen. Het eerste deel van het prestigieuze complex is in juni 2000 geopend, het totale complex is op 17 augustus 2002 door kroonprinses Emanuala geopend. Zie eigen website . Plaza Enorm winkelcentrum met parkeergarage onder het Harboembo-plein in Hirdo. Dit prestigieuze complex is in 1995 geopend en de gemeente hoopt dat deze parkeermogelijkheid meer bezoekers naar de binnenstad trekt, omdat steeds minder mensen bereid bleken om zich met het openbaar vervoer naar de binnenstad te begeven. (DOM 211) Slušefers • {G 09} Bijzondere sluisdeur bij Ms.Pômân. De F.A.S. heeft dit bouwwerk tot beschermd object verklaard, zie object 956 . Stovy-seert (Markthal) • {H 09} • Stovy-plep / Diykarât-plep • 7000-Tsjech • Tf (070) 2107654 In veel Spokanische steden bestaan overdekte markten of markthallen, sommige met meerdere verdiepingen. De markthal in het centrum van Tsjech heeft één verdieping en is als zodanig niet echt bijzonder. Maar het gebouw zelf is in architectonisch en historisch opzicht wél bijzonder. Vandaar dat de F.A.S. deze markthal tot beschermd object heeft verklaard, zie object 174 . Syl-sÿrtiy (Welgelegen) • {hir-d8} • Cendâc-plep • 3001-Hirdo • Tf (010) 2391088 De officiële ambtswoning van de minister-president, idyllisch gelegen op de westelijke oever van de Trendon, tegenover het dorpje Môjôl-zeces. Het uit natuursteen opgetrokken landhuis is omstreeks 1780 gebouwd door een zeer vermogende Franse wijnhandelaar die zich met vervalste documenten als "rasechte" Spokaniër wist voor te doen. Hij kon daarom zonder problemen in dit land wonen, wijn uit Frankrijk importeren en diverse landhuizen bouwen. Toen een week na zijn overlijden bleek dat hij de Franse nationaliteit had en dus illegaal in Spokanië had gewoond en gewerkt, werden zijn bezittingen geconfisqueerd en geveild. Alleen het landgoed aan de Trendon-oever bleef in bezit van de staat en werd in 1810 bestemd als ambtswoning voor de minister-president. Tot 1866 verplichtte de wet dat hij/zij hier ook officieel woonde, maar een pied-à-terre in Hirdo werd toegestaan, om "de dagelijkse gang naar de parlementaire behuizing te bespoedigen en de ministeriële werkzaamheden te vergemakkelijken", zo stond het in de toelichting op de wet. In de praktijk heeft bijna geen enkele minister-president ooit in het landhuis aan de Trendon, Syl-sÿrtiy, echt gewoond. Sommigen brachten hier inderdaad hun vrije dagen door, sommigen brachten er hun vrouw en kinderen onder (om zelf met een maîtraisse de dagen en nachten in Hirdo te kunnen slijten), er was een minister-prsident die zijn hele schoonfamilie in Syl-sÿrtiy opsloot, en er is er ook een geweest die er een Ergynne-priester en een rivaliserende politicus heeft trachten te vermoorden. Vanaf ca. 1944 heeft Syl-sÿrtiy voornamelijk een representatieve functie; hier vinden de meer informele ontmoetingen tussen de minister-president en zijn/haar gasten plaats. Het is te vergelijken met het Catshuis in Nederland. In het kader van de "bestuurlijke transparantie" (in Nederland bekend onder de term "openbaarheid van bestuur") opent Syl-sÿrtiy soms ook zijn deuren voor het gewone volk: in groepsverband zijn het landhuis en de prachtige tuin te bezoeken. Vooral het authentieke Franse meubilair en de vele kunstwerken geven aan deze ambtswoning een welhaast museale allure. Trip-sentrym (Tramcentrum) • Trip-gara-lirrotiy • 3000-Hirdo Deel van een oude tramremise, nu ingericht als markthal. De overkapping met zijn gietijzeren zuilen en smeedijzeren ornamenten uit ca. 1890 is heel bijzonder, en de marktkramen bieden een keur aan verse producten, vooral vlees, vis, groente, kruiden en bloemen. Zampôr-huflif (Volksgebouw) • Harboembo-lirrotiy 8-10 • 3000-Hirdo • Tf (010) 2147316 (receptie) Multifunctioneel gebouw van 18 verdiepingen in het hart van het centrum. Op de begane grond en de 1e verdieping zijn informatiebalies en kantoortjes van allerlei organisaties, zoals toeristische organisaties (SEQU en ŸKIS), diverse banken en onderwijsinstellingen. Op de 6e verdieping is een tentoonstellings- en informatieruimte van de gemeente Hirdo, en op de bovenste verdieping is een café-restaurant. De overige etages worden door "gewone" kantoren ingenomen. (DOM 211) Zutter-kaltân (Zuidpoort) Het zuidelijke poortgebouw in de stadsmuur rondom Sinto-Alycro-Poniy. Hier begint de beroemde takkenweg door het Blizerû-moeras.

TOP	© De Twee Hanen v.o.f. • Kimswerd • The Netherlands