Woordenboek
Spokaans-Nederlands | Nederlands-Spokaans

SpokaansNederlands     A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
 

NederlandsSpokaans     A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
 

 

Ideoantoniemen

 


achmm:: {Aef} eigendunk (ideoantoniem karakter in de betekenis v "nadeel||voordeel")
in het nadeel van: qu ef achmm rifo.
het pakt voordelig voor hem uit: ef prap srte ort ef achmm rifo do.

afe:: {Kid; gst= afet} achterlaten||meenemen
iemand achterlaten (lett/fig): ef afe raste (rs!); ik laat mijn vriend achter (ik neem mijn vriend niet mee): gress afe sener frinte; de overleden man laat een vrouw en zes kinderen achter: ef poirdf merater afe eft tubss ur sers efantyses.
iemand meenemen: ef afe rast; ik neem mijn vriend mee: gress afe sener frint; ik neem mijn vriend niet mee (ik laat mijn vriend achter): gress afe sener frinte (rs!).

blf:: {Iid} groot||klein
een grote man: eft graviy blf merater; daarvoor wilden ze graag de grootste moeite doen: ps tevi dreumnaves blf oras kika lef crf yargeloh k.
een kleine man: eft plariy blf merater; het is een kleine moeite: ef melde eft blf kika m crf; hij woont in een heel klein huis (een huis als een hok): do zre fes eft terat blf ki srt lo eft mlarres.

calije:: {Kid} een goede||slechte dunk hebben van
ik heb een goede/hoge dunk van hem: gress calije do ort ef painos; ik heb een slechte/lage dunk van hem: gress calije do qu ef painos = gress calije do lo tnefer.

chcrt:: {Iid} te heet||te koud (om te eten/drinken/pakken); te hel||te donker (om te zien); te luid||te zacht (om [aan] te horen) (iha: een bepaalde eigenschap in zo'n grote mate dat het niet mogelijk is om het te voelen, horen of zien)
de thee is te heet (om te drinken): ef miyna melde hardlap chcrt; het ijs is te koud voor mij om aan te pakken: ef pica melde ninker chcrt den gress lelde ef; de muziek is te zacht (om te kunnen horen): ef malod melde ninker chcrt.

crg:: {Iid} ver[weg]||vlakbij
ik woon verweg: gress zre tild crg; ik zag haar van verre: gress eup zerfe rifo crg l gp; een verre donderslag: ef crg bmpo l blefa; ver (diep) in het binnenland: lo crg arvendelira nt ef feark.
ik woon vlakbij: gress zre quista crg; ik zag haar vlakbij: gress eup zerfe rifo crg luft sener tiffugs; het dorp ligt vlakbij: ef zeces loctee fes tue-crg.

dist:: {Iid} goedaardig||kwaadaardig
een goedaardige kerel: eft dist pak fry ef cubu; een goedaardig gezwel: eft dist fitrutos lef poir.
een kwaadaardige hond: eft dist hurt lef nucer ynts; een kwaadaardige kerel: eft dist pakke (rs!); een kwaadaardig gezwel: eft dist fitrutot (rs!).

drakiy:: {Iid} licht||zwaar
een lichte last: eft plariy drakiy mul; een licht bootje: eft drakiy surdare-kar.
de steen is zwaar: ef kolini melde graviy drakiy; een zware kerel: eft drakiy merater lef zefa tifvents.

yss:: {Iid} jong||oud
jong: plariy yss; heel erg jong; piepjong: rkamr yss; een jonge man die er ouder uitziet/een oude man die er jonger uitziet: eft yss merater; een oude man die er jonger uitziet: eft liftkar n yss merater.
oud: graviy yss; een oude vrouw; een vrouw op leeftijd: eft yss mosjeus lf zempers; als ze ouder worden, zullen ze gezag leren aanvaarden: wlfa'ece hift yss zempers eft quiyros rifo stat lf hurtos bent tukst dus; de baby is 4 maanden oud: ef baby melde 4 hertels yss.

eone:: {Eid} komen||vertrekken
ik kom niet: gress nert eone hn; zij komt morgen: eup eone lef upk mas.
je moet vertrekken/gaan: tu eont henn; hij vertrekt: do eone ef col; de vertrekkende gasten: ef eonelira gsz furt tij.

erts:: {Cid} iets zeer aangenaams||vervelends
dat is zeer aangenaam/een zeer aangenaam iets: mittof melde ef quista erts; aangename dingen bestaan niet zonder onaangename: quista ertsz noi eksistere m tild cs; vind je het aangenaam om verwend te worden of niet?: aftel ef melde eft erts, den blul zlelije te?.
deze belastingaanslag is erg vervelend: dena tx-blaffos melde eft tild erts.

fesmanne kaf:: {Kid} danken aan||wijten aan
zij heeft dit diploma aan haar ijver te danken: eup fesmanne dena diplomm quista kaf sener gisa.
hij heeft dat ongeluk aan zijn onvoorzichtigheid te wijten: do fesmanne dena moplariy tild kaf sener nerisinariy; het ongeluk is aan de gladheid te wijten: ef moplariy frart fesmanne kaf ef zgnesen lef ftros.

gaiy:: {Iid} gauw/snel||langzaam/over een tijdje
al gauw (binnen snelle tijd): lo gaiy upk; ik erger me niet gauw: gress nert rede gaiy quista; hij begrijpt een mop niet gauw (het duurt even): do unere eft plyt lo gaiy tild.

gremuh:: {Iid} onuitvoerbaar||uitvoerbaar
een onuitvoerbaar plan: eft gremuh n koffon arpinzol; ik kan jouw voorstel niet uitvoeren: gress nert kettec eft gremuh painos n vilt rtyc.
het plan is uitvoerbaar/uit te voeren: ef arpinzol melde gremuh ur paine.

herpsa:: {Iid} arm||rijk
hij is arm: do melde herpsa lef velp hents.
een rijke baron: eft herpsa jolarater lef smurf; de stad is een nieuw museum rijker: ef srt melde herpsa terat lef smurf frpj eft kleter musm; een rijke wijn (vol v smaak ed): eft herpsa weinoh lef rgiy.

hops:: {Iid} nieuw||oud
nieuw: arfinelira hops = frot.
oud: meldor hops = sstriy hops.

hytc:: {Iid} juist||onjuist
de juiste beslissing: ef hytc faledos lef uss; zijn antwoord is juist: ef hytc vertaros melde ort do.
de onjuiste beslissing: ef hytc faledot (rs!); zijn antwoord is onjuist: ef hytc vertaros melde qu do.

hytciy:: {Aid; mv=enk} juistheid||onjuistheid
beslissen over de juistheid: ef falede armt ki ef hytciy, sem coare tu-vrk; de juistheid van zijn handelen: ef hytciy rifo groft eftarselira paine-vrk.
de onjuistheid van zijn handelen: ef hytciy rifo groft paine-vrkke (rs!); de gegevens bevatten onjuistheden: ef kettosz rgefe goe tildnelira hytciy.

jalfuf:: {SCid} blijdschap||verdriet
blijdschap: jalfuf lef eft kir zps = glado-jalfuf.
verdriet: jalfuf furt ef griyt-blerr = Neefts-jalfuf.

jalfuve:: {Kid} verblijden||verdrieten
verblijden: ef jalfuve lef eft kir zps.
verdrieten: ef jalfuve lef ef griyt-blerr.

kette:: {Kid} geven||krijgen (alleen in combinatie met het vz rifonn wordt kette genterpreteerd als "krijgen")
ik geef een cadeautje [aan Mariy]: gress kette eft pamel [n Mariy].
krijgen van iemand: kette rifonn rast; aandacht krijgen: ef kette ef kalmba; ik krijg een cadeautje van Mariy: gress kette eft pamel rifonn Mariy; Petriy krijgt een subsidie van de gemeente: Petriy kette eft supsiiy rifonn/rifo ef zomar (rifonn drukt de richting uit: de subsidie beweegt zich van de gemeente naar Petriy; rifo drukt uit van wie de subsidie was (een subsidie van de gemeente = een gemeentelijke subsidie. De variant met rifo is feitelijk ambigu, want zou ook kunnen betekenen: Petriy geeft [aan iemand anders] een subsidie van de gemeente). .

konae:: {Iid} rechtvaardig||onrechtvaardig
onrechtvaardig: kell-konae; een onrechtvaardig man: eft konae xipal merater.
rechtvaardig: konae fry ef lacs; een onrechtvaardig man: eft konae cubu-merater.

kviddiy:: {Iid} log/plomp||rank/slank
log, plomp: kviddiy lo Pejo; een logge/plompe olifant: eft kviddiy elefant lef zefa tifvents.
rank, slank: kviddiy lo Pano; een ranke/rankstelige bloem: eft kviddiy huron lef eft fyg iynk; een ranke/slanke negerin: eft kviddiy nykera lef eft fyg ms.

kynne:: {Iid} afgelegen||druk bezocht; onbereikbaar||goed bereikbaar
afgelegen (weinig bezocht): xog n kynne; een afgelegen/eenzame rune: eft ruinn lef bareras (moeilijk te bereiken; een onbereikbaar eiland: eft kynne ileset m yplemeros; een eenzaam landschap: eft kynne arkofiy m mmiy.
een goed te bereiken eiland (waar veel mensen heen gaan): eft kynne ileset lef yplemeros.

lnt:: {Iid} aanwezig||ontbrekend
aanwezig: lnt ... fes iftam; de aanwezige gegevens: ef lnt rams fes ef tiffos; de aanwezige/beschikbare financile middelen: ef lnt finanela nziys tjg ef kaftos; de belangstelling is aanwezig: ef coart cstierpos melde lnt.
bezit: in het bezit van: lef lnt tukst; hij is in het bezit van goede woonruimte: do melde lef lnt tukst quista zre-rumpstj lo eft lelperros. ontbrekend: lnt ... fes noi; de ontbrekende gegevens: ef lnt rams mip ef tiffos; de ontbrekende financile middelen: ef lnt finanela nziys m ef kaftos: de belangstelling ontbreekt: ef net-coart cstierpos melde lnt.

lntate:: {Kid} benadelen||bevoordelen
benadelen: ef lntate nerikar; hij benadeelt me: do lntate gress lef ft.
bevoordelen: ef lntate mikar.

lnte:: {Uid} nadelig/onvoordelig zijn||voordelig zijn
de aankoop was nadelig/onvoordelig: ef lorerdos lnto lo nerikar.
de aankoop was onvoordelig: ef lorerdos lnto lo nerikar; deze verpakking is onvoordelig: dena iyicel lnte tild.
de aankoop bleek voordelig te zijn: ef lorerdos rgtago beri lnte lo mikar; deze verpakking is voordelig: dena iyicel lnte fes ef offertos.
het pakt nadelig voor hem uit: ef prap srte qu ef achmm rifo do.

loa:: {Cid; rs= loatt} goede||slechte bui
een zeer goede bui (stralend humeur): eft kbo-loa; hij heeft een goede bui (is in een goed humeur): do lelperre eft loa rifo Pelres; je kan er nooit achter komen of ze een goede of slechte bui heeft: stus unerec kv belt loa.

lhetje:: {Kid; gst= lhett} onderschatten||overschatten
onderschatten: ef lhetje lo elx; hij onderschat zijn capaciteiten: do lhetje beritel sener rgefsta.
overschatten: ef lhetje lo dres-cijazut; hij overschat zijn kennis: do lhetje bertert sener tiffosz.

lomee:: {Uid; vdw= lomest) wel||geen moeilijkheden veroorzaken
de voetbalsupporters veroorzaken moeilijkheden: ef tiffugbl-hajemjerers lomee graviym; hij zal geen moeilijkheden veroorzaken/maken: do di lomeu plariy; de stakende leraren zorgen voor veel moeilijkheden (ongemak) bij het onderwijs: ef dfielira gekkers lomee pert tild tiyns fes ef kolestiy.

lomess:: {Cid; mv= lmesse} gemakkelijkheid||moeilijkheid
de gemakkelijkheid (het soepele verloop) ef plariy lomess.
de moeilijkheid: ef graviy lomess; de afwezigheid van moeilijkheden: ef plariyn lmesse.

merrat:: {Iid} diep||ondiep
diep: plks merrat; de maan dook diep in de waterspiegel: ef luna plnsa graviy merrat fesdu ef knurfel-kerpos; door de diepste dalen: mitai ef merrat oras armiys fes btmo.
ondiep: tar merrat; een ondiepe doorwaadbare plaats: eft farte-merrat grl; een ondiepe put: eft merrat kra lef btmo-zerfos.

mif:: {Cid} wel||geen plaag/last/woede
een plaag/last: eft tild mif; een muizenplaag: eft rt-mif; het blauwzuurgas heeft een einde gemaakt aan de muizenplaag in het schip: ef Prussa-asitt eft koffon rt-mif riffe fes ef kar; de overlast: ef luftkoldrelira mif.
niet geneigd in woede uit te barsten (een goed humeur): eft quista mif; een woedeuitbarsting: eft graviy mif.

missna:: {Iid} mager||vet
een mager kind: eft missna knociy-efanty; de koeien zijn mager (vel over been): ef boerts melde missna lef lent muts; de magere jaren: ef missna zempers m ges.
een vette man: eft missna rsiy-merater; de varkens zijn vet: ef knoks melde missna lef beldrast-muts; de vette en de magere jaren: ef missna zempers lef hat Steufima (of: Koronalista) ur ef cs lef idem Pjnts.

mfiy:: {Aid; mv=enk} gezondheid||ziekte
gezondheid: ef plariy mfiy; goede gezondheid hebben (zo fris als een hoentje zijn): ef lelperre ef mfiy furt ef Heboreta-tupplip.
een ziekte: eft graviy mfiy; een ernstige ziekte: eft terat graviy ki mfiy; een onbekende ziekte: eft mfiy, Neefts nert tiffelira.

molef:: {Iid} beknopt||uitgebreid
een beknopt verhaal: eft molef stors m wuftas; een beknopt overzicht: eft survjos lef molef-nariy.
het uitgebreide verhaal: ef storsecr molef rifo ef lanes; een uitgebreid verslag: eft molef fi'onos lef pert wuftas.

mmiye:: {Kid} geruststellen||verontrusten
hij stelt me gerust: do mmiye gress luft Pelres; het stelt haar gerust: ef mmiye eup lo eft quistacar.
het verontrust me: ef idemmiye gress; de oorlog verontrust ons: ef wsr mmiye kirro lo quenniy.

mmiyos:: {Aid} geruststelling||verontrusting
geruststelling: mmiyos luft Pelres.
verontrusting: quenniy-mmiyos.

monsl:: {SCid} afgunst||bewondering
afgunst: kinur monsl; afgunst hebben tegen iemand (jaloers zijn op iemand): ef lelperre monsl qu rast; de afgunstige man: ef merater lef eft kinur monsl.
bewondering hebben voor iemand: ef lelperre monsl ort rast; het kind dat [voor alles] bewondering heeft: ef efanty lef eft helt monsl; de man die bewondering heeft voor jouw prestatie: ef merater lef eft helt monsl frpj vilt jikat.

nriy:: {Iid} droog||nat
een droog klimaat: eft nriy ityro m jepsz; mijn sokken zijn nog droog: kost nriyn korsz melde velk m knurfel; droge kleren: tmlek-nriy helbi; een droog huis: eft tst-nriy srt.
mijn sokken zijn nat door de regen: kost nriyn korsz melde lef bidalos; een nat (erg vochtig) huis: eft natriyche-nriy srt; een natte spons: eft flmpe-nriy muntiyn.

nso:: {Iid} donker||licht
donker: koffon nso; een donkere/sombere dag: eft nso tof fes iynk.
licht: poi nso; een lichte/heldere kleur: eft nso mars lef kbo.

njata:: {Iid} onschuldig||schuldig
onschuldig: njata mip cubu; hij is onschuldig: do bloe ef njata.
schuldig: njata mip car; hij is schuldig: do synne ef njata; mijn ziel is schuldig: kost rg'iyc njatae pai xyfolos.

nolare:: {Kid} krijgen||verliezen
iets krijgen: ef nolare [quista] flaju; ik krijg een nieuwe hoed: gress nolare [quista] eft kleter rar.
(de wijze van "verliezen" wordt niet uitgedrukt) iets verliezen: ef nolare flajue (rs!); ik heb mijn hoed verloren: gress sener rarr nolare.

perann:: {Iid} mals||taai
mals [en sappig]: gritsa-perann; een malse biefstuk: eft perann bjefflp furt ef kniteg.
taai: vstyff-perann; een taaie biefstuk: eft perann bjefflp furt ef kabrm.

pirzove:: {K/U} volgen op||voorafgaan aan
(als transitief werkwoord is de betekenis altijd "volgen op"; als intransitief werkwoord gaat het altijd samen met het voorzetsel armt, in de betekenis van "voorafgaan aan")

pitlo:: {Iid} onrijp||rijp (rs geeft betekenis "rijp")
een onrijpe appel: eft pitlo togeffy = eft arfinelira pitlo geffy; de appels zijn onrijp: ef geffys melde tild pitlo.
een rijpe appel: eft pitlo geffye (rs!); de appel is rijp: ef geffy melde quista pitlo = ef geffy melde larde-pitlo.

pjerg:: {Iid} los||vast
los: iy'ass pjerg; een losse vloerbedekking: eft pjerg flor-caribos m nacrys; de hond is (zit) los: ef hurt melde pjerg m jlt.
vast: nosiy pjerg; een vaste vloerbedekking: eft pjerg flor-caribos lef nacrys; de hond is (zit) vast: ef hurt melde pjerg lef ef jlt.

pot:: {Iid} (arch) kort||lang (alleen nog in vragen)
hoe ~ is die stok?: aftel dena jeglazor melde pot?; hij weet hoe ~ de plank moet zijn: do tiffe, den ef nregt meltt pot.

pre:: {Uid} doortastend zijn||weifelen
doortastend zijn: ef pre lef tmopor psz; zij is doortastend: eup pre fatiy.
weifelen: ef pre lef festrekkor psz; wij weifelen: blul prelije kiyroe.

prpen:: {Iid} bevoegd||onbevoegd
bevoegd: prpen fry ef lacs; het bevoegde gezag: ef lacs-prpen stat.
onbevoegd: prpen m/m ef lacs = prpen fes r hents.

prpene:: {Uid} bevoegd zijn||onbevoegd zijn
bevoegd zijn: ef prpene quf.
onbevoegd zijn: ef prpene rts.

prsa:: {Iid} handelbaar||onhandelbaar
een handelbare jongen: eft prsa 'jan fes ef crlfs; een handelbare machine: eft prsa dreutos lef grgent; de jongen/machine is handelbaar: ef 'jan/dreutos crupjce ef prsa blaffosz.
een onhandelbare jongen: eft prsa 'jan m/m crlfs; een onhandelbare machine: eft prsa dreutos lef eft koffon kelde-vro'egios; de jongen/machine is onhandelbaar: ef 'jan/dreutos zefne ef prsa blaffosz.

prsiy:: {Iid} lankmoedig||ongeduldig
lankmoedig: prsiy lo Pelres; hij wacht lankmoedig: do que lef prsiyn lirdes.
ongeduldig: tild prsiy; hij wacht ongeduldig: do que lef prsiyn fences.

pyrf::

  1. {Cef/id} geoorloofdheid||verbod
    geoorloofdheid: ef pyrf furt ef crupjcers.
    het verbod: ef pyrf furt ef crfratjens; wat hij doet is verboden (ongeoorloofd): do fanme ef pyrf; een verboden (ongeoorloofde) daad: eft fanmelira pyrf.
  2. {Iid} geoorloofd||verboden
    geoorloofd: pyrf furt ef crupjcers.
    verboden: pyrf furt ef crfratjens.

qumtiy:: {Iid} uitgerust||vermoeid (rs geeft betekenis "vermoeid")
uitgerust: qumtiy n frot; uitgerust zijn: ef melde giffelira qumtiy.
vermoeid/moe zijn: ef melde zirdelira qumtiy; de vermoeide soldaten: ef qumtiyn reyses (rs!).

rgiyp:: {Iid} tam||wild
tam (mak): rgip lef miyros; een tam dier: eft rgip belp fes crlfs.
wild (niet tam): ar-rgip; een wild dier: eft rgip belp mip crlfs.

rn:: {Cid} goed mens||slecht mens
een goed mens: eft rn lef eft cubu; is Elsa een goed of slecht mens? - ze is heel goed: aftel Elsa melde eft rn? - eup lelperre eft hupster cubu.
een slecht mens: eft rn lef eft fus; is Elsa een slecht of goed mens? - ze is heel slecht: aftel Elsa melde eft rn? - eup lelperre eft fyg fus.

rittah:: {Iid} langzaam||snel
langzaam: rittah lo eft runp = dgter-rittah.
snel: rittah lo eft rolka = mns-rittah.

squrt:: {Iid} eerlijk||oneerlijk
een eerlijke man: eft squrt merater lef tuffes eits; zij is eerlijk: eup melde eft squrt flyddere.
een oneerlijke man: eft squrt merater lef eft wornut; zij is oneerlijk: eup melde l[w]ornutor squrt; eup melde eft squrt snerf.

stek:: {Cid} het mislukken||het welslagen
het mislukken: ef tgt stek; het mislukken van de onderneming: ef stek qu ef mannos.
het welslagen: ef preip stek; het welslagen van de onderneming: ef stek ort ef mannos.

terfyre:: {Kid} bevestigen||ontkennen
bevestigen: ef terfyre lef siy; ik bevestig dat ik het gedaan heb: gress terfyre sener painos lef ef hat/m ef noimeldos; ... die het leven voor de eeuwigheid zal bevestigen: ... terfyre t ef poiros zt iftam coaros lf pr-tiyn (uit: Ergemip 2).
ontkennen: ef terfyre lef noft; ik ontken dat ik het gedaan heb: gress terfyre sener painos m ef hat = gress terfyre sener painos lef ef noimeldos.

terfyros:: {Aid} bevestiging||ontkenning
een bevestiging: eft quista terfyros.
een ontkenning: eft tild terfyros.

tirae:: {Kid} bewonderen||verafschuwen
bewonderen: ef tirae tjg ef cubu = ef tirae lo drent.
verafschuwen: ef tirae lo grgentiy.

tjest:: {Iid} in goede staat||vervallen (rs geeft betekenis "vervallen")
het in goede staat verkerende kasteel: ef tjest husof fes ef xnrf.
het vervallen kasteel: ef tjest husoff.

tmope:: {Kid} versnellen||vertragen
iets versnellen: ef tmope flaju lo tradam.
iets vertragen: ef tmope flaju lo prt.

tmopiy:: {Iid} langzaam||snel
langzaam: terat tmopiy ki = dgter-tmopiy; langzamer kan niet: tmopiy terat meltec nert trag.
snel: litel tmopiy = mns-tmopiy; bliksemsnel: prtt-tmopiy.

tmopos:: {Cid} versnelling||vertraging
versnelling: tradam-tmopos.
vertraging: prt-tmopos.

to'eff:: {Cid} het koud||warm worden (verandering in temperatuur)
je koffie wordt koud: vilt cafer-to'eff melde belt; het klimaat wordt kouder: ef ityro lelperre eft belt to'eff.
het water wordt warm: ef knurfel-to'eff melde hupster; het wordt warmer: ef lelperre eft hupster to'eff.

tsp:: {Aid} objectiviteit||subjectiviteit, onpartijdigheid||partijdigheid
objectiviteit, onpartijdigheid: r-tsp.
subjectiviteit, partijdigheid: glyda-tsp.

tspiy:: {Iid} onpartijdig||partijdig
onpartijdig: r-tspiy; een onpartijdig standpunt: eft tspiy rmetiyn l cradef rgs.
partijdig: glyda-tspiy; een partijdig standpunt: eft tspiy rmetiyn lef crachmmast.

ulliy:: {Iid} dik||dun
dik: pert ulliy; een dikke (gevoerde) jas: eft ulliy kas lo eft cress.
dun: litel ulliy; een dun truitje: eft ulliy lo wja belt-trut.

uzer:: {Iid} kort||lang (tijdsduur: fig)
kort: tjt-uzer; het verhaal is kort: ef stors cre uzer.
lang: vek-uzer; het verhaal is lang: ef stors rlempe uzer.

vloda:: {Cid} spoed||traagheid
spoed: mns-vloda = vloda lef lamiros.
traagheid: chys-vloda = vloda m lamiros; aarzelende traagheid: vloda lef ef cyriy.

wiyrk:: {Cid} inkrimping||uitzetting
inkrimping (door droogte): belt-wiyrk = wiyrk-puttos; het hout krimpt: ef crot kette eft wiyrk fes kpony; het veen klinkt in: ef kuvi kette eft wiyrk fes kpony.
uitzetting (door vocht): hupster-wiyrk = wiyrk-kettos; het hout zet uit: ef crot kette eft wiyrk fes oo.

xme:: {Uid} [neer]dalen||[op]stijgen
[neer]dalen: ef xme tgt = idexme; het vliegtuig daalt [neer]: ef plano xme ef btmo.
[op]stijgen: ef xme preip; het vliegtuig stijgt [op]: ef plano xme ef zetentos.

rmanne:: {Kid} nakomen||verzaken (plicht ed)
hij komt zijn plicht na: do rmanne sener duet ort ef.
hij verzaakt zijn plicht: do rmanne sener duet qu ef.

zja:: {Iid} hoog||laag (veel poe omschrijvingen mbt de natuur)
hoog: graviy zja; over de hoogste bergen: kura ef zja oras granses fes agru; het water sprong hoog op: ef knurfel armttrne zja ykelp; de hoge stad (stad die zo hoog ligt dat deze bij hoge waterstand niet overstroomt): ki ef zja srt, t gmiye plitos.
laag: plariy zja; de lage velden: ef zja jakms fes ef btmo.

zjentiy:: {Iid} genoeg/voldoende/toereikend||onvoldoende/ontoereikend
alleen de beste wijn is goed genoeg: ef ne'ma guld weinoh melde quista zjentiy quista;
de kamer is groot genoeg: ef mittus melde quista zjentiy hupster; de kamer is niet groot genoeg (te klein): ef mittus melde tild zjentiy hupster; is die jas groot/klein genoeg? (= past die jas?): aftel dena kas melde zjentiy?; er is ruimte genoeg: ef rumpstj melde quista zjentiy; de muziek lijkt me zo hard genoeg: ef musiyc zerfe fit lo quista zjentiy hups n gress.
het voorschot is ontoereikend: ef zjentiy nakaftos que; de maatregelen zijn ontoereikend (schieten te kort): ef xatjesms melde zjentiyn furt ef zrytacc; de ontoereikende inkomsten: ef zjentiyn fesjalsta kaf ef ft.
het voorschot is toereikend: ef zjentiy nakaftos meane; de maatregelen zijn toereikend: ef xatjesms melde zjentiyn furt ef uros; de voldoende inkomsten: ef zjentiyn fesjalsta kaf ef kaftos.

zjoe:: {Kid} [over]gevoelig/vatbaar zijn voor||onvatbaar/ongevoelig/immuun zijn voor
hij is gevoelig voor dergelijke opmerkingen: do zjoe sest remarcsta lo chf; ik ben [over]gevoelig voor stof: gress zjoe tst lef ef lett.
ik ben ongevoelig/immuun voor muggen: gress zjoe ef nods tygtja ef lomess; hij is ongevoelig voor beledigingen (heeft een olifantshuid): do zjoe ef dakrosz lef eft [ut] zjeros; de inenting maakt ons onvatbaar voor polio: ef tijtnesstos zjoe-kiyroe ef polio fes helten.
 

© (2000) De Twee Hanen v.o.f. Kimswerd The Netherlands

DICTIO