Het compleetste woordenboek voor de Spokanische taal. Met regelmatige updates en links naar het Spokanisch Archief. |
Woordenboek |
|
Spokaans—Nederlands A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Nederlands—Spokaans A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
| |
nâ•e:: {PX/SX.zn > zn; rs= nâ•te} (als oorspr zn op voc eindigt) gebrek aan, tekort aan; (bijv) eft nâcôrne: een gebrek aan graan; ef nâgekkere: het tekort aan leraren; nâforte: tijdgebrek; fara nâ•e melde, dus: bij gebrek aan ... (indien er gebrek is); janof nâ•e melde, dus: bij gebrek aan ... (omdat er gebrek is); nâplekoe/nâplekote (rs!): gebrek aan zand; »nâ-. Nabriy-Leev:: |Spok: -lé; Peg: -léf/-léƒ| {G} (dorp; gemeente Aflif). nâcarolija:: {C} slotwoord. Nacheufiy::  .nâcôstišerpose:: {A} gebrek aan belangstelling; pai ef ~: wegens gebrek aan belangstelling. nacry:: {C} spijker, draadnagel. Nades:: {N} (biermerk uit Oneusÿrt); .Nâdess:: {M}. Nades-Stootâ TC:: {N} (bierbrouwerij te Oneusÿrt); .Nâðora-seert:: {N} (kasteelruïne; gemeente Trâ); .Na ef Kôglanûm blaffe:: {N} "Zoals de Gerechtigheid eist" (een vd 2 rechtspraakvormen); .nâf:: {SC} (Erg) ziel; eft ~ fes eft quâstiy: een geschikte kerel; iemand op wie je aan kan. nâftalynn:: {S} naftaline. nâfxu:: {I} spontaan, adrem (geen blad voor de mond nemend). Nâg:: {F}. Nâgalim:: {F}. Nâgalim-huflif:: {N} (groot gebouw in Hirdo, waar oa diverse ministeries en het hoofdkantoor vd »SEQU gevestigd zijn); .Nâgalym:: {F}. Nâgalym-plep:: {W} .Nagel:: {F}. Na Grâgy:: {W} .Nâgtôc:: {N} (vuurtoren; gemeente Piroes); .Nâgtôc-blufk:: {N} (camping); .Nâgtôc-pât:: {W} .Nahôs:: |najôs| {F}. Naiy:: {G} (dorp; gemeente Ÿrnajecû). Naiy-belt:: {G} (dorp; gemeente Ÿrnajecû). Najec-agru:: {G} (bergtop in Tjokky-gebergte; 730 m hoog); .Najec-kôl:: {G} (bergpas in Tjokky-gebergte; 520 m hoog); .nâk:: nakafte:: {K} voorschieten. nakaftos:: {C} voorschot; jola ~: renteloos voorschot; ef kette eft ~ ón flj: (fig) op iets vooruitlopen. Nakana:: {F}. NAKEe:: {afk} »Net-aror Kadâstralo Eermiyp. nâkeh:: {C} sloddervos, slons. nakirture:: {K} berusten in; zich schikken naar. nakirturos:: {A} berusting; het zich schikken. Na Knurfelty:: {W} .Nâko-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Abertô); .nala:: {TW} acht (8). Nalahusof:: {G} (dorp; gemeente Mûninû). Nalalirrotiy:: {G} (dorp; gemeente Mikentall). nalalôfafiy:: {C} proces-verbaal. nalalôve:: {K} nalalôvos-mannatjen:: {C} executeur testamentair. Nalapônts-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Crevo); .Nalataris-covent:: {N} (Erg klooster; gemeente Plenk); .nalatimiy:: {C} achtvoud. Nala-weg:: {W} .Naleem-plep:: {W} .nalém:: {I} op je eigen plaats; in eigen land; daar waar je thuishoort; inheems. naléme:: {U} je eigen land bebouwen; op je eigen grond werken (in tegenstelling tot arbeid op gepachte grond of in dienst van een andere grondbezitter). nalémer:: {C} inlander. nalémiy:: {C} grondgebied. nalémiy-knurfels:: {Cmv} territoriale wateren. nalém-zerfe:: {U} (fig) thuishoren. naliycatjen:: {C} verpleegster, verpleger, verpleegkundige. naliycc:: {I} verzorgd. naliyce:: {K} verzorgen; verplegen; onderhouden. naliycera:: {C; mv= naliycerÿ} vroedvrouw. naliycos:: {A} verzorging; zorg; verpleging; onderhoud. Naliycseert & Otÿseert Tolârkÿ:: {N} (gecombineerd verzorgingstehuis en verpleegtehuis in Amahagge); .naliycsért:: {C} verzorgingstehuis. naliyczerfiy:: {I} verzorgd (v uiterlijk, kleding, maaltijd); fraai ogend. nâlmece:: {U} [uit]puilen. nâlmecelira:: {III} krankzinnig (als versterking ve adjectief). nâlp:: {C} gastheer. nâlpa:: {C} gastvrouw; hospita. nâlpÿrðy:: {C} stamgast. nâltiyne:: {I} (een afkeer/hekel hebben van/aan onbekende dingen of personen ve andere generatie, vreemd ras ed); »biy-korfe. nâlton:: {C} vooroordeel. nâltoniy:: {I} bevooroordeeld, vol vooroordelen. Nalyf:: {F/J/M} (Peg). nâma:: {C} (arch) mejuffrouw, ongetrouwde vrouw. nâmbrešiy:: {C} anker (v schip). Names:: {F}. namibiy:: {IIef; mv=enk} Namibisch (bv). Namibiy:: {G} Namibië. Namibiyna:: {Cef} Namibische vrouw. Namibiyno:: {Cef} Namibiër. Namiyrn:: {G} Namen (stad in België). Nâmpa-covent:: {N} (Erg klooster; gemeente Kneno); .Nâmpa-plep:: {W} .Nâmpa-quarest:: {mv} »Nâmpa-quariy. Nâmpa-quariy:: {C; mv= ..-quarest} "troonrede" (in Spok: de rede die de koning bij de opening vh nieuwe regeringsjaar voorleest, waarin hij het regeringsbeleid uiteenzet zoals hij dat samen met de ministers in grote lijnen overeengekomen is); »Nâmpa-tof; »nâmpi. Nâmpa-tof:: {N} (Spok feestdag op 12 mei; opening vh nieuwe regeringsjaar, waarbij de koning de Nâmpa-quariy ("troonrede") voorleest; winkels gesloten); ; (DOM 134-135).nâmpi:: {C} afspraak. nânce:: {K} (lett) [in]pakken (koffer, cadeautje); (fig) bijleggen (ruzie). nânce-armt:: {K} binnenhalen (oogst). nânce-kartafiy:: {mv} »nânce-kornin. nânce-kornin:: {C/S; mv= ..-kartafiy} [vel] pakpapier. nâncos:: {C} het [in]pakken. Nândrec:: {F}. Nândrec-lirrotiy:: {W} .Nândrec-mirra:: {W} .nane:: {I} aangenaam (weer, temperatuur). nâne:: {U} uitrusten, bijkomen, uitblazen; (tdw) ef perke ~lira: moe zijn. nânk:: nânke:: {U} stralen (licht). Nânkiy:: {F/M}. nânkos:: {C} ontspanning, het uitrusten. naôf:: {gst} »na'ôfe. na'ôfe:: {Kpr; gst= naôf} zich vergissen in. naoliy:: {I} onbeheerd, onbewaakt. nâp:: {C} velg (v wiel). napaine:: {K} overdoen, herhalen, opnieuw doen. napainos:: Napoll:: {G} (arch) Napels; »Napoliy. Napoll-plep:: {W} .naponto:: {III} aan/naar de overkant; do svime ~: hij zwemt naar de overkant; (vrnl in de uitdrukking:) do jazy nert lâzâre ef šôt, zirdelira ~: hij woont niet bepaald naast de deur; »ponta; »pontiy. naponto-•:: {PX} eind (tijdsbepaling); ~-1975: eind 1975; lelmo ~-mink: aan het einde van deze week; rifo ~-pÿr 18: uit eind achttiende eeuw. nar:: {I} (lett) smal, eng; (fig) bekrompen, benepen. naracc:: {I} op kleine schaal; beknopt. narân:: narânater:: {C} verdediger (rechtspraak). narântariy:: {C} pleidooi. narbârbe:: {C} ringbaard. Nar Bribâbof-mirra:: {W} .Nar-Cubu-terf:: {W} .nare:: {K} versmallen, smal[ler] maken. nareppe:: {K} ~ ón: aanbevelen aan. nareppos:: {C} aanbeveling; âfry ~ pai (vz-uitdr): op aanbeveling van. narer:: {C} versmalling (wat versmald is: weg ed). narfartiy:: {I} taps [toelopend]. nar-film:: {C} smalfilm. Nar-Grât-mirra:: {W} .Nar Hildi-fonis:: {G} (smalste (noordelijke) deel vd Hildi-fonis tussen Plefô en Munt bij Papije); .nariy:: {C} engte (het nauw zijn). Nar Knurfel-terf:: {W} .Nar Korda-plep:: {W} .Nar Kryobiy-mirra:: {W} .Nar-Lajâc-mirra:: {W} .Nar Mirnurp-terf:: {W} .Nar Servas-plep:: {W} .Nârst:: {G} (riviertje van Montrô-vlakte naar Nârzja-meer); .Nârst-pônt-weg:: {W} .Nar Terf:: {W} .Naru:: {G} Nauru. Nar Vija:: {W} .narzerfiy:: {I} kortzichtig. Nârzja-ses:: .nâs-•:: {PX} her•, re•, over•, opnieuw; »nâs--. nâs-are:: {K} herenigen. nâs-aros:: {C} hereniging. nâs-calare:: {K} herbeleven. nâs-calaros:: {A} herbeleving. nâs-chéftiy:: {A; mv=enk} cassatie. nâs-coše:: {K} herkiezen. nâs-cošos:: {C} herkiezing. nâs-cÿrzrâg:: {vdw} »nâs-cÿrzrame. nâs-cÿrzrame:: {K; vdw= ..-cÿrzrâg} opwarmen; opnieuw verwarmen (vrnl v voedsel). nâs-drakare:: {K} óverwegen (nog een keer wegen). nâs-glônt:: {C} recidivist, misdadiger die in herhaling valt. nâs-helbe:: {K} verkleden, anders kleden. nâs-helbos:: {C} verkleedpartij. nâs-jâsperfute:: {K} overspuiten (opnieuw met verf bespuiten). nâs-kabi:: {C} herdruk. nâs-kletere:: {C} hernieuwen. nâs-kleteros:: {C} hernieuwing. nâs-marianare:: {U} nâs-miypelira:: {VZ} (betrekking) behoudens; met/onder voorbehoud van. nâs-miypos:: {A} lef ~: onder voorbehoud, onder reserve; lef ~ rifo (vz-uitdr): onder voorbehoud van; lef ~ rifo modifyôsta: wijzigingen voorbehouden. našôc:: {C} woerd, eend (mnl). nâs-ôrganisašo:: {C} (alg) reorganisatie; (euf) opheffing, afschaffing. nâs-ôrganisere:: |..ÿje| {K} (alg) reorganiseren; (euf) opheffen, afschaffen. nâs-poire:: {U} herleven. nâs-poiros:: {A} herleving. nâs-ququlte:: {K} herenigen. nâs-ququltos:: {C} hereniging. nâs-riffe:: {K} overmaken, opnieuw maken. nâs-riffos:: {C} het opnieuw maken. nâs-stindas:: {vdw} »nâs-stinde. nâs-stinde:: {K; vdw= ..-stindas of regelm.} overschrijven, herschrijven. nâs-stindos:: {C} overschrijving, herschrijving. nâs-strâle:: {K} heruitzenden. nâs-strâlos:: {C} heruitzending, herhaling van een radio/TV-programma. nâs-sÿrte:: {K} (alg) opnieuw plaatsen; (werk) overplaatsen. nâs-sÿrtos:: {C} (alg) het opnieuw plaatsen; (werk) overplaatsing. nast:: {I} doeltreffend. nastae:: {K} (fig) aanpakken, te baat nemen (gelegenheid, zaakje). nâstânn:: {SC} doelloos einde. nâste:: {I} doelloos. Nâster:: {G} (dorp; gemeente Papije). Nâsterhille:: {G} (dorp; gemeente Eon, district Jelafo). nastiy:: {A; mv=enk} doeltreffendheid. nâs-trempe:: {K} overlezen, herlezen. nâs-trempos:: {C} herlezing, het overlezen. nâs-ûeme:: {U} herademen, opgelucht adem halen. nâs-ûemos:: {C} herademing; ef ~ pânte ânt gress: het is een pak van mijn hart. nâs-verfute:: {K} overschilderen (reeds geschilderd voorwerp opnieuw v verflaag voorzien). nâs-vobare:: {K} (alg) hervormen. nâs-vobaros:: {C} (alg) hervorming. nâs-vote:: {U} overstemmen, opnieuw stemmen. nâs-votos:: {C} het overstemmen. nâšÿ:: {I} (alg) duchtig, heftig, lustig, flink; (grijsaard) kras. nâs-yache:: {K} (lett) herkauwen. nâs-yacher:: {C} herkauwend dier. nâšÿiy:: {C} heftigheid. nâs-zerfe:: {K} herzien, wijzigen; terugzien, weerzien. nâs-zerfos:: {C} herziening, wijziging. nat:: {C} boekdeel. Natall:: {M} Nathalia, Natalie. natâs:: {C} boekbinderij. natatjen:: {C} boekbinder. Natatjen-mirra:: {W} .nate:: {K} binden (v boeken). natorfâ:: {S} kant[werk]; fijn borduursel. natorfatjen:: {C} kantklosster. Natorfatjen-mirra:: {W} .natorfe:: {K} borduren. natorfiy:: {I} kanten, van kant gemaakt. natos:: {C} bindwerk (v boeken). natrekke:: {K} (alg) betrekking hebben op; (ihb) vallen (tijdstip); Kriystâs ~ ef kôbotof: Kerstmis valt op zondag. natriyc:: {S} uitslag, eczeem. natriyche:: {U} [be]schimmelen. natriychos:: {C} schimmel. natriyc-huron:: {C} kleine bevernel (L. Pimpinella saxifraga). Natrofest:: {J} (Gar). natrym:: {S} natrium. natumt:: {I} ~ [ón] (ón is vz): afhankelijk [van]; ef zerfe ~: het hangt ervan af; ef zerfe ~ ón flj/rst (ón is vz): het hangt af van iets/iemand. natumt-baso:: {C} excuus, verontschuldigende reden. natumtiy:: naubere:: {K} behept zijn met. naurrblufk:: {Crs} slagveld. naurre:: {E} sneuvelen, omkomen. naurros:: {C} het sneuvelen. navigašo:: {C} navigatie. navigašoafiy:: {C} logboek. na-vrôk:: (= na-wys) {III} als zodanig. na-wys:: {III} »na-vrôk. nâx:: {C} splinter. nâxe:: {U} splinteren. NAXÔ:: {afk} »Nutter-atlântise Xôlaja-ôrganisašo. naxyfole:: {K} ~ flj ón rst: iemand iets aanraden. naxyfoll:: {I} raadzaam. naxyfolle:: {U} raadzaam zijn. naxyfolos:: {A} goede raad; advies; frópjÿ ef ~ kura eft empajiy smurflu'ettos, ...: voor advies over een geschikte hypotheek, .... Nayes:: |najes| {G} (stad in Renô). nazerfe:: {U} toekijken. nazerfos:: {C} het toekijken. nâzja:: {C} kenmerk. nâzjae:: {K} kenmerken. nâzjaelira:: {I} kenmerkend, typisch. nâzja-fort:: {III} gedurende geruime tijd. nâzjasót:: {I} kenmerkend; óps nert melde ~ ón wâlkân: ze hebben niets met elkaar te maken; ze staan los van elkaar; ze zijn onafhankelijk van elkaar; ze hebben niets gemeen. ne•:: {PX.add > add} niet, on•, •loos; »ne-. nealycror:: {I} drassig. ne'âma:: {III} slechts, louter; (specificeert een ntr mv voor slechts mnl, indien het enk slechts mnl uitdrukt) aftel tu lelperre ~ freras?: heb je broers? (vgl: aftel tu lelperre freras?: heb je broers en/of zusters?; (de combinatie ne'âma âme wordt gereduceerd tot ne'âma of ne'âme:) ne'âma/ne'âme (= ne'âma âme) ef kôbo nÿle, kirro di mirru: alleen als de zon schijnt zullen we gaan wandelen; noi ~: wel (nadruk op grote hoeveelheid); do rinne 1000  noi ~: hij verdient wel 1000 herco; eup lelperre
13 efantys noi ~: ze heeft wel (niet minder dan) 13 kinderen; brôep noi ~: wel zeker;
(= »nert
+ »âme).ne'âme:: {III+VG} (= »ne'âma »âme). Neâšy:: {F}. nebeldor:: {I} ongeschoold. nebéln:: {I} (fig) onbuigzaam, niet gedwee. nebuce:: {K} kalmeren. nebuch:: {I} kalm, rustig. nebucos:: {A} kalmering. neburatt:: {I} onbrandbaar. néc:: {C} (arch/poe/dl= Peg) jongeling. necafylô:: {I} ongeloofwaardig. necân:: {C} militair kamp; kazerne; »•ân. necheba:: neclenn:: {I} onrein, niet schoon. Necoðart cvyffs fes spokânda:: {N} (tijdschriftartikel); .necômplett:: {I} incompleet. necuratt:: {I} ongeneeslijk. necÿrzrâg:: {I} onverwarmd. neðaag:: {I} te zwaar om op te tillen, niet optilbaar. nedirecc:: {I} indirect, zijdelings. nedloânen:: {I} ontoelaatbaar. neðônosamariy:: {I} enkelvoudig, niet samengesteld. nedyra:: {C} sjerp, ceintuur (vrnl bij Spok klederdracht). Neeato:: {F}. Neeato-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Pitu); .Neeato-kiyk:: {W} .Neeðe:: {F}. Neef:: {F}. Neeferf:: {F}. Neeftôs:: {N} (mnl personificatie vd Dood en Ziekte). Neeftôs-fleter:: {C} heggerank (L. Bryonia dioica). Neeftôs-flyddere:: {C} doodshoofdvlinder (L. Acherontia atropos). Neemt:: Neest:: {G} (stad in Ziyp). Neet:: {F}. n.e.e.t.:: {afk} (= na ef »eit tu). Neeÿðe-agru:: {G} (bergtop in Tora-gebergte; 971 m hoog); .nef:: {LW} (bepaald; optioneel ipv ef bij object, als dit vóór het ww staat; oorspr »enn + »ef) de, het; gress ~ mimpit trempe: ik heb het boek gelezen. nef•:: {PX} bij•, neven•, ondergeschikt; »nef-; »menn•; »su•. néfâc:: {C} zeef; ef bidale lo eft gmoliy ~: het regent pijpestelen. néfâce:: {K} zeven (ww). néfâciy:: {I} doorzeefd (met kogels). néfâc-pân:: {C} vergiet. nefâr:: {C} recreatiepark, pretpark (met kermis ed). nefardekirs:: {Cmv} onkruid. nefarmâtat:: {C} stadslicht (v auto). nefartatt:: {I} onbegaanbaar. nefbelps:: {Cmv} ongedierte. nefbrÿdâ:: {C} onderlaken (op bed). nefcâpitalo:: {C} »sucâpitalo. nefdec:: |neftec| {C} tussendek (op schip). nefesoumiy:: {I} onoverkomelijk. nefestoroni:: {C} onbepaald voornaamwoord. nefexâiy:: {I} (fig) onbetaalbaar. néffâc:: {I} rauw (ongekookt/ongebakken). nefhuflif:: {C} (apart bouwwerk) bijgebouw; dependence; (deel v bouwwerk) aanbouw, uitbouw. nefileset:: {C} (in Spok: kleiner eiland dat bestuurlijk onder een vd 7 "hoofdeilanden" ressorteert, ook »xijeileset genoemd); vgl »mennileset. nefistjo:: {Aef} bijbetekenis. nefitét:: {I} joviaal. nefkanas:: {C} atomerr ~: subatomair deeltje. nefkolestiymos:: {A} bijscholing. Nefkolestiymos furt Šark-tubôsz:: {N} (afk= NŠT) "Bijscholing voor plattelandsvrouwen" (gemeentelijk initiatief voor vrouwen vh platteland die in de stad kwamen te wonen; in Amahagge); .Neflamû:: {F}. neflectren:: {I} onbuigbaar. neflifados:: {I} onaardig. nefliynkiy:: {I} onwelluidend. neflovustatt:: {I} onherkenbaar. nefmirra:: {C} ventweg, parallelweg. nefmittus:: {C} nevenvertrek. nefmux:: {C} dialect. nefofeserr:: {C} onderofficier (weinig gebruikelijk; officiële term is »suofeserr). nefojeldra:: {I} smetteloos. nefoluqute:: {rs} »nefoluquy. nefoluquy:: {C; rs= ..oluqute} achterneef. nefôresta:: {C; mv= ~s} vrw vorm v »nefôrešy. nefôrešy:: {C} soldaat 3e klasse (luchtmacht); .nefôrs:: {C} benauwdheid, gebrek aan frisse lucht. nefôrsiy:: {I} benauwd, drukkend (lucht). nefpainer:: {C} hulpwerkwoord. nefpôstsért:: {C} bijpostkantoor (als gebouw; in stad; de posterijen zelf geven de voorkeur aan de term »supôstsért). nefprest:: {C} onderdirecteur. nefprodûk:: {C} bijproduct. nefpyzô:: {C} achterkleinkind. nefqurtos:: {A} clausule. nefrebbe:: {C} zwevende rib. nefrestiy:: {I} (fig) vlekkeloos. nefroji:: {C} kleine letter, onderkast. nefšâfla:: {C} achternicht. nefsplônjos:: {A} bijbedoeling. nefstâgatjen:: {C} figurant. nefsÿrt:: {C} voorstad; [grote] buitenwijk (v stad). Nefsÿrt:: {N} "Voorstad" (Bergparel-hotel in Prio); .néftôsiy:: {C} (plechtigheid in Erg kerk na afloop v begrafenis/crematie). neftreno:: {C} lokaaltrein, stoptrein (liever: sutreno). nefull:: nefuniversitiy:: {C} hogeschool (beperkte universiteit). nefuproje:: {C} zijtak (v familie). nefûsto:: {C} nicht (dochter v broer/zus). nefwaler:: {C} neef (zoon v broer/zus). nefÿozos:: {C} aanvullingsbegroting. nefÿrômer:: {C} noodhulp, tijdelijke werkkracht, uitzendkracht. nefÿtro:: {C} onderlip. neg:: {C} pit (in vrucht). negateff:: {I} ontkennend, negatief. negenunn:: {I} illegaal. negore:: {K} erven (vlgs Erg regels). negoriy:: {I} erfelijk (v bezit). negôrôg:: {I} onverstandig. negoros:: {C} erfenis (zoals verkregen/te verkrijgen vlgs Erg regels). neg-pûl:: {I} stompzinnig. negt:: {I} gulzig. neguria:: {I} onaangenaam. nehâc:: {I} (arch/poe) ledig, nutteloos. nehâciy:: {A; mv=enk} ledigheid, nutteloosheid; (sprkw) ef ~ melde ef dufjaer sat: ledigheid is des duivels oorkussen. nehâfteriy:: {I} (taalk) Spok irrealis (uitgedrukt met tempus-sx »•ui). nehelt:: {I} (fig) ziekelijk, ongezond. nehónto:: {I} massief, niet hol. nehozâviy:: {I} cynisch. nehûchatt:: {I} onoplosbaar (v vraagstuk). nehuor:: {I} bandeloos, vrijgevochten. nehybjiy:: {I} onbetwist. neit:: {C} [grote] watersalamander (L. Triturus cristatus). Neja:: {M}. nejabincor:: {I} ongeoorloofd. nejelpjevelira:: {I} onlosmakelijk. nejô:: {S} vis en vlees (eetbare dierlijke producten); »sipót. nejóchet:: {I} ongewenst. nejuftelira:: {I} ongeldig. NEK:: {N} (grootste grammofoonplatenmaatschappij (tegenwoordig CD-maatschappij) v Spok, gevestigd te Lift); .nekafkrošiy:: {I} achteloos. nekaftatt:: {I} (lett) onbetaalbaar. nekâmpa:: {I} onwaar, leugenachtig. nekimoriy:: {I} ongenoemd, verzwegen. neknôf:: {I} onbekend. neknôfer:: {C} onbekende (zn), onbekend persoon. neknôfo:: {C} onbekende (zn), onbekend ding. nekof:: {C} boerenwormkruid (L. Tanacetum vulgare); »spyntec. nekofano:: {I} onderhands. nekrolôiy:: {C} necrologie. neksvifiy:: {III} ongetwijfeld. nektarynn:: {C} nectarine (vrucht). nekvâmpajé:: {I} onbillijk, onredelijk. nel:: {C} punt (typografisch; bij spel/werk ed); ef fenteste nÿf tildâ ~s: het scoort niet slecht. nelador:: {I} ongeladen (vuurwapen). Nelanda:: {Cef} Nederlandse vrouw. nelandes:: {IIef} Nederlands (bv). Nelandes:: {G} Nederland. Nelandes-Antilla:: {Cef} bewoonster van de Nederlandse Antillen. Nelandes-Antillo:: {Cef} bewoner van de Nederlandse Antillen. nelandes-antills:: {IIef} van de Nederlandse Antillen. Nelandes-Antills:: {Gmv} de Nederlandse Antillen. Nelando:: {Cef} Nederlander. nelant:: {C} Nederlands (taal). nélape:: {K} ingenomen/in zijn nopjes zijn met. nelatare:: {K} zich zorgen maken over. nelatiy:: {I} zorgelijk, ongerust; ef qugle ~ ón rst: iemand ongerust maken. nelatiyca:: {I} zorgzaam, attent. nelatiycâmiy:: {C} bedrag dat het budget te boven gaat. nelatiyce:: {K} zorgen voor. nelatiycos:: {A} zorg, beslommering. nelatiykkettâ:: {I} zorgwekkend; (= »nelatiycos + »kettelira). neldiy:: {I} nevelig, mistig. Nelefgeös:: {F} (Peg). neleldatt:: {I} ~ [armt]: onvatbaar [voor]. nelent:: {I} ondoorschijnend, niet transparant. nelifrostos:: {I} onaanzienlijk. nelinniy:: {I} ongevraagd. nelk:: {C} kruidnagel. Nelma:: {M}. Nelmeg-lirrotiy:: {W} .Nelmeg-plep:: {W} .nelogise:: {I} onlogisch. Nelquiyf-mirra:: {W} .Nelty:: {J}. neluftmiypariy:: {I} onverhoeds. nem:: {ZV enk; gnp= ~er; gnz= ~ÿr; rs= ~me} (bepalingaankondigend) degene[n] die, datgene wat; (als nem = zinskern: 3pv of stus in bijzin) ~ paine fitaju, stus arfine fes ef leld'sért: degene die zoiets doet, komt in de gevangenis terecht; ~ westarelije pai do, ef melde nonsens: dat wat door hem beweerd wordt is onzin; (als nem = GEEN zinskern, bt in bijzin) do westare ~, té melde nonsens: dat wat hij beweert, is onzin; eup linne ~, eup nert pónsecû té: zij vraagt dat[gene] wat ze niet krijgen kan; do zaare ~er frint, té ef pitter kuntiyre: hij scheldt de vriend uit van degene die de fiets heeft gestolen. nemainklotâ:: {I} onzelfstandig. nemajek:: {I} doelmatig, niet ondoelmatig. nemann:: {I} onvoldaan, niet betaald. nemasótiy:: {III} onvoorstelbaar (als bepaling bij adjectief). nemer:: {gnp} »nem. nemercel:: {I} deugdelijk, solide. nemerfor:: {I} vol (smaak v witte wijn). nemessen:: {I} onmeetbaar (getal). nemikkelel:: {I} onbelangrijk. neming:: {I} verontreinigd. nemirt:: {I} ongehoorzaam. nemiypiy:: {I} gedachteloos. nemme:: {rs} »nem. nemmiy:: {I} lief. nemÿr:: {gnz} »nem. nenaji:: {C} grindbank (in rivier). Nenaji:: {G} (stad in Plefô). nenaliycc:: {I} onverzorgd, zonder verzorging. nenâltoniy:: {I} onbevangen, onbevooroordeeld; onpartijdig. Nenâs:: {G} (stad in Tjemp). nenatumt:: {I} ~ [ón] (ón is vz): onafhankelijk [van]. nenatumtiy:: {A; mv=enk} onafhankelijkheid. Nenatumtiy-mirra:: {W} .Nenatumt Šark:: {N} (afk= NŠ) "Onafhankelijk Land" (politieke partij); .nender:: {vdw} »nendore. nendore:: {K; vdw= nender} vernietigen. nendoriy:: {I} (lett) vernietigend. nendoros:: {C} vernietiging. nenéruvva:: {I} onfatsoenlijk. néng:: {C} rijpaard; (paardrijden is in Spok niet alleen een populaire liefhebberij, maar ook een algemene manier om zich te verplaatsen; in Spok betaalt men ook wegenbelasting voor rijpaarden; in 1971 waren er ca. 2 miljoen rijpaarden geregistreerd; in 1991 is dit aantal teruggelopen tot ca. 1,3 miljoen, o.m. als gevolg vd verstedelijking en de toename vh autoverkeer). nenie:: {K} schaden; de gezondheid schade doen. nenjebopâ:: {I} onbevaarbaar. nenko:: {I} vlot, getapt, geestig. nenn:: {I} schadelijk; ef melde ~ armt/yargeloh: schadelijk zijn voor. nennðe:: {C} kleindochter. nenniy:: {C} schade; ef qugle ef ~ kaf: afbreuk doen aan. nenniy-armtganos:: {A} verhaal, schadevergoeding. nenniy-qurubo:: {I} onschadelijk. Neno:: {G} (district op eiland Tigof). Neno-plotepp:: {N} "Troebelen van Neno" (boerenopstand op Tigof, 1708-1709); (DOM 162). nenôrmala:: {I} abnormaal, ongewoon. nenôrmalitiy:: {C} abnormaliteit. Neno-seert:: {N} (streekmuseum in Manes-Puriy, o.a. met wat vondsten en gereedschap nav het archeologisch onderzoek v enkele grafheuvels bij het Puriy-meer); ; (DOM 34).nenôts:: {I} laf (v smaak). Nent:: {J}. neotlôgt:: {I} mak, tam. nepainare:: {U} ~ beri: ondoenlijk zijn; gress ~ beri arfine kelt: het is mij ondoenlijk om straks te komen; mittof ~ beri paine!: dat is ondoenlijk [om te doen]!. nepainelira:: {III} ef qugle flj lo ~: iets ongedaan maken. nepainen:: {I} ondoenlijk. Nepalana:: {Cef} Nepalese vrouw. Nepalann:: {Cef} Nepalees (bewoner). nepall:: {IIef} Nepalees (bv). Nepall:: {G} Nepal. nepallefâlatt:: {I} onomstotelijk, onweerlegbaar (feit); onschendbaar (koning). nepartatt:: {I} oneven (getal). neperfecc:: {C} onvoltooide tijd (v werkwoorden). nepijâ:: {I} onvolkomen; niet helemaal. nepjoh:: {I} scherp (niet bot). nepliyfonamiy:: {I} ondrinkbaar. nepolityâ:: {I} onbeleefd. nepopulerr:: {I} impopulair. neposibla:: {I} onmogelijk. neposiblae:: {U} onmogelijk zijn. neprés:: {I} stiekem, heimelijk (lett: "wat niet verteld kan worden"). nepresÿr:: {I} ongewoon. neprimitâ:: {I} onbekwaam. Nepriyk:: {N} (merk v allerlei producten om je tegen muggen te beschermen); .nepriylltatt:: {I} weerloos. neproba:: {SC} fes ~: onwillekeurig. neprôltôt:: {I} onrein, onkuis, onzedelijk. nepromisiy:: {I} zijn belofte niet nakomend. Neptunes:: {N} Neptunus. Neptunes-mirra:: {W} .nepurfillor:: {I} onbetoond; niet gebleken. nequeo:: {I} onbeschaafd. nequiyralôg:: {I} onaanvaardbaar. nequpp:: {I} ongezien; niet in aanzien. Nequrrðe-wuma-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Ÿrbô); .Nequrrðe-ÿrâng-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Ÿrbô); .nequrtiy:: {I} onbepaald; niet vaststaand. nequrubo:: {I} onveilig. nequste:: {I} »nequstre. nequstre:: {I} vrijmoedig. nerajiyter:: {C} wanhopige (zn), wanhopig persoon. nerajiytiy:: {I} wanhopig; hopeloos. Nerda:: {N} (»wegsÿrt langs autoweg M2; gemeente Haleu); .nereal:: {I} onwerkelijk. nereglefort:: {I} onregelmatig (v tijd; afwijkend v regel). nereopatratt:: {I} on[ver]draaglijk. nerfas:: {C} zenuwstelsel. nerfiy:: {C} nerf (v blad). nerikar:: {I} goedkoop. nerisinar:: {I} onvoorzichtig. nerisinariy:: {A; mv=enk} onvoorzichtigheid. nériy:: {Iid} droog||nat; eft ~ ityro ðÿm jepsz: een droog klimaat; kost ~n korsz melde velk ðÿm knurfel: mijn sokken zijn nog droog; tâmlek-~ helbi: droge kleren; eft tûst-~ sért: een droog huis; eft jeps-~ kas: een natte jas; kost ~n korsz melde lef bidalos: mijn sokken zijn nat door de regen; eft natriyche-~ sért: een nat (erg vochtig) huis; eft fâlmpe-~ muntiyn: een natte spons. Nerja:: {F}. nerkone:: {U} opknappen (v ziekte). nerkonsért:: {C} revalidatiekliniek, -centrum; .nerovret:: {I} lastig, stout, ondeugend. Ners:: {F}. nert:: {III} niet; (staat VOOR het predikaat dat ontkend wordt) ~ arfine do: hij zal niet komen; gress ~ trempavy ef quiyrda: ik wil de krant niet lezen; do sen ~ di vel luktu, ...: hij zal zich niet wassen, omdat ...; (als het predikaat een infinitief bevat, ontkent nert dit infinitief) gress ~ trije beri obezjere: ik probeer om niet te lachen (nert als ontkenning bij de infinitief obezjere; vgl: gress ~ trije, den [gress] obezjere: ik probeer niet om te lachen (nert als ontkenning bij trije)); ef ~ melde gulder beri uokke: het is beter om niet te roken; (samen met bep lw ef) geen; do lelperre ~ ef oto: hij heeft geen auto; nert ef xozjôc mimpit melde: dit is geen leuk boek; (enkele idiomatische constructies met nert komen achteraan in de zin) ~ ral tur zuf: van te voren; tu trempât ef rapors ~ ral tur zuf: je moet het rapport van te voren lezen; ~ vluf tur velk (afk= nv/v): voortdurend; eup vâpje ef chat ~ vluf tur velk: ze pest de kat voortdurend; X ~ X iftam: om de/het X; tof ~ tof iftam: om de dag. nert•:: {PXimpr} »nert; »nert-. nertflecs:: {C} brandweer. nertflecs-necân:: {C} brandweerkazerne. Nertflecs-necân:: {N} "Brandweerkazerne" (instantie in Hirdo: brandweerkazerne met museum/tentoonstellingsruimte); ; (DOM 209).nertiffate:: {rs} »nertiffay. nertiffay:: {SC; rs= nertiffate} gewetensvrijheid; (= »nert + »tiffay). nertklótarus:: {C} grondstof. nert-miypelira:: {I} bespottelijk; onmogelijk, krankzinnig (als versterking). nert-pliyfonatjen:: {C} (spr) geheelonthouder, niet-drinker (die geen alcohol drinkt). nertufegtsil:: {C} (bloem) vergeet-mij-nietje (L. Myosotis); (ihb) voetnoot. nertuie:: {U; gst= nertuit} nertuit:: {gst} »nertuie. nertuitiyn:: {C} hindernis, obstakel (iets dat in de weg ligt/staat). nert-uokkatjen:: |-wo..| {C} niet-roker (iemand die niet rookt). nertytende:: {E} ~ [beri]: van een plan afzien; ervan afzien om; eup ~ beri prate mas: ze ziet ervan af om morgen te vertrekken. nerutracc:: {I} onbeweeglijk (niet bewegend). nerutramiy:: {I} (lett) onbeweegbaar, onwrikbaar (niet in beweging te krijgen). néruvva:: {I} fatsoenlijk, eerzaam, deugdzaam. nervoss:: {I} zenuwachtig, nerveus. nervossiy:: {A} nervositeit, zenuwen. nervoss-tiyn:: {C} ef tasse fes ~: het op zijn zenuwen krijgen. neryt:: Nes:: nešampâiy:: {I} ongewijzigd, onveranderd. nesâvriy:: {I} onzindelijk. nes-bjelt:: {C} muilkorf; ef piyrste lef ef[t] ~: bekvechten. nescléne:: {U} de neus snuiten. Nes-covent:: {N} nése:: {C} houtsnip (L. Scolopax rusticola). nesel:: {I} zoet (v water: niet zout). neserten:: {I} onzeker. nesfâsto:: {C; mv= ..fâstôe; rsmv= ~tt} zakdoek. nesfâstôe:: {mv} »nesfâsto. nesfâstott:: {rsmv} »nesfâsto. nes-fisa:: {C} sneep (vis) (L. Chondrostoma nasus). nes-haje:: {C} neushaai (L. Lamna nasus). nes-huron:: {C} ratelaar (plant) (L. Rhinantus); belt ~: kleine ratelaar (L. R- minor); presÿr ~: grote ratelaar (L. R- serotinus). nes-jûk:: {C; mv= ~y} wenkbrauw. nes-jûky:: {mv} »nes-jûk. Neskursuus:: {F}. nesmotiy:: {I} onregelmatig (v leven, gezicht). nesnep:: {C} doffiy ~: Noordse pijlstormvogel (L. Puffinus puffinus). néso:: {Iid} licht||donker; poi ~: licht; koffon ~: donker; eft ~ tof fes iynk: een donkere/sombere dag; eft ~ marâs lef kôbo: een lichte/heldere kleur. nesos:: {C} nasaal (neusklank: m, n). nespépiy:: {I} onverdroten. nes-rât:: {C} bosspitsmuis (L. Sorex araneus); svimelira ~: waterspitsmuis (L. Neomys fodiens). nesse:: {U} snuffelen. nes-sven:: {C} knobbelzwaan (L. Cygnus olor). Nest:: {J}. nesta:: {C} nest (vrnl v vogel). néstâ:: {C} haak. Nestafie:: {F}. Nestafie-huflif:: {N} (cultureel en multifunctioneel centrum in Amahagge); .Nestafie Korda:: {N} (Erg kerk in Amahagge); .Nes-taris:: {N} (toren; gemeente Ameronne); .nesta-ÿc-tonutâÿ:: {C} moseik (L. Quercus cerris). neste:: {U} nestelen. néste:: {K} haken. nestebarâ:: {C} verbranding. nestebare:: {C} verbranden. nestebaros:: {C} stuk verkoold hout; stuk houtskool. nestep:: {I} verbrand, afgebrand. Nester:: {F}. néstil:: {I} pittig, energiek. nestin:: .Nestin-mirra:: {W} .nestiy:: {I} nodig, noodzakelijk. nestiye:: {U} ~ [beri]: nodig zijn, zaak zijn om; do ~ beri arfine: het is nodig dat hij komt; tu ~ beri cÿrtire-ral: het is nodig dat je meehelpt; je bent nodig om mee te helpen; tu nert ~ beri scemre lo kâ: je hoeft niet zo te schreeuwen; pert smurf ~: er is veel geld nodig. nestiyelira:: {III} desnoods, zo nodig. nestycô:: {C} noodzaak. nestyp:: {I} week, onvast, onstevig. Nes-weg:: {W} .nesymetrijâ:: {C} asymmetrie. nesymetrise:: {I} asymmetrisch. nešÿrðiy:: {I} (fig) onzuiver. net•:: {PXimpr.add > add} (als add met voc begint) niet, on•; (bijv) netovapiy: afzijdig; »net-; »net-•. net-•:: {PX.add > add} (alleen productief bij woorden die met voc beginnen, en ook in de constructie har ef tork net-•: niet al te ...; »har) niet, on•; (bijv) net-aniâ: onplezierig; (soms vervangt net-• het productieve ne• om de negatie extra nadruk te geven) do nert melde slamestiy tur iftam net-slamestiy: hij is niet beleefd, maar juist ONbeleefd; »net--; »ne•; »net•. net-aâlp:: {I} onbebouwd. netabarit:: {I} bewusteloos; ef arfine ~: bewusteloos raken; in onmacht vallen. net-aniâ:: {I} onplezierig. net-âp:: {I} ongeschikt. netâpe:: {K} afkeuren (v soldaat). netapûnte:: {K} (fig) opbouwen; doen ontstaan. netapûntos:: {A} (fig) opbouw; het doen ontstaan. Net-aror Kadâstralo Eermiyp:: {N} (afk= NAKEe) "Onverenigde Kadastrale Eenheid" (fiscaal begrip); .netâs:: {C} haan, kip (mnl). netâs-hôrna:: {C} hanekam. Netâs-terf:: {W} .net-âšÿr:: {I} onoprecht. net-bârbor:: {I} baardeloos. net-chentamiy:: {I} onverwacht, onvoorzien. net-eaqupper:: {C} buitenstaander. net-eker:: {I} modern. net-engfartiy:: {I} onnauwkeurig. net-entren:: {I} ontoegankelijk. net-epða:: {I} onbewolkt. neterpamiy:: {I} onscheidbaar. neterpiy:: {I} onafscheidelijk. net-gramp'kurre:: {I} roestvrij, niet kunnende roesten; »idegrampor. net-guldriy:: {I} onverbeterlijk. net-hâc:: {I} nutteloos, onnuttig. netirdus:: {I} heel, ongeschonden, ongebroken. net-istjo:: {I} onbeduidend, niet veel betekenend. net-katô:: {III} helemaal niet, in genen dele. net-kimoriy:: {I} anoniem. net-kôglanûm:: {SC} ongerechtigheid, onrechtvaardigheid. net-lâcÿror:: {I} onverhard (v wegen: modder, zand, grind, steenslag). net-luftrupkiy:: {I} onherroepelijk. net-nenn:: {I} onschadelijk. neto:: {C} stroomgebied, rivierengebied. net-ojabriy:: {I} onverzettelijk, standvastig. netokûrata:: {I} ongedwongen, ongekunsteld. netokûrataiy:: {A; mv=enk; rs= ..kûratate} ongedwongenheid, ongekunsteldheid. netokûratate:: {rs} »netokûrataiy. net-olla:: {I} onaangenaam; ongezellig, onplezierig. net-ombersót:: {I} schaduwloos. net-omiftsâ:: {I} welwillend. net-oskiy:: {I} ongebruikelijk, niet gangbaar. net-osksompiy:: {I} onwelvoeglijk. netovapiy:: {I} afzijdig; ef tinde ~ furt: zich afzijdig houden van. netroja:: {I} onzedig, onzedelijk. netrojo:: {I} onaangenaam. nett:: {C} schets, concept, ontwerp. Nettleton:: {F} (Eng). nettô:: {I} netto. net-ufiramiy:: {I} onberijdbaar (v weg ed). net-ûma:: {I} ongemakkelijk, oncomfortabel. netundaratt:: {I} onbreekbaar. net-uneratt:: {I} onverstaanbaar. net-ušâf:: {I} ongebruikelijk. Network:: {N} (trendy discotheek in Hirdo); .net-ÿos:: {I} onbezet (niet door een leger bezet). net-ÿotfa:: {I} reddeloos. net-ypro:: {C} nadeel. netyrâ-câlko:: {S} ongebluste kalk. netyrâhor:: {I} ongeblust. net-ÿrlikfortiy:: {I} onregelmatig (v tijd). net-ÿrlikjakarsiy:: {I} ongelijk[matig], niet gelijkelijk verdeeld (over een oppervlak). net-ÿrlikÿjaiy:: {I} onregelmatig (ruw/bobbelig: v oppervlak). netÿtyniy:: {I} beperkt. neû:: {III} (spr) nee; »noft. neušâmelle:: {K} (dl= Zuid-Liftka/Tigof) misbruik maken van. neuver:: {I} »neyuver. nevariy:: {I} onbevreesd. Nevis:: {G} Nevis. nevobaror:: {I} onbeschaafd, onopgevoed. nevrÿcc:: {C} karrespoor; ef lâufire eft narfartiy ~: zich in de moeijkheden werken. nevyrtosiy:: {I} onhebbelijk. newapor:: {I} ongewapend. New City:: {N} (prestigieus nieuw winkelcentrum in Amahagge); .Newton-mirra:: {W} .New York:: {G} »Nie-York. nexâreâ:: {I} onaannemelijk, ongeloofwaardig; ongelooflijk. nexélmpâ:: {I} praktisch, doelmatig. nexents:: {I} hardhandig. nexiy:: {I} noodgedwongen. nexizjiy:: {I} overig, resterend. nexulâ:: {I} onvolledig. neyle:: {K} dempen (v water). neyuver:: (neuver) {I} (lett) onzuiver. n.e.z.:: {afk} (= na ef »zerfe). nezârt:: {I} onbewoond. Neze:: {G} (district op eiland Lomky). nézéare:: {K} beëdigen. nézée:: {K} bezweren. nézéor:: {II} (afk= nz.) beëdigd. nézéos:: {A} bezwering. nezerfan:: {I} onzichtbaar. nezvÿcsiy:: {I} onvoorbereid. nf:: {afk} »nofembry. ni:: {III} niettemin; wel zo; evenwel; ~ dus niye: al dan niet; ~ dus niye do arfine: ook al komt hij niet. Nibbe:: {G} (riviertje van Ziffon-gebergte naar de Krôk); .Nicaracana:: {Cef} Nicaraguaanse vrouw. Nicaracann:: {Cef} Nicaraguaan. nicaracc:: {IIef} Nicaraguaans (bv). Nicaracc:: {G} Nicaragua. Nichtkalas:: |nikkalas| {G} (stad in Bloi). Niðô-terf:: {W} .nie:: {K; gst= nit} herstellen, repareren (alg); boeten (v netten). nie•:: {PXimpr} nieuw; »nie-•. nie-•:: »Nie-•. Nie-•:: {PX} Nieuw- (in geografische namen); »nie--; »Nie--. nie-caledoniy:: {IIef; mv=enk} Nieuwcaledonisch (bv). Nie-Caledoniy:: {G} Nieuw-Caledonië. Nieche Burton:: {F}. Nieche Comâf:: {F}. Nieche Flofarri:: {F}. nief:: {I} herstelbaar, te herstellen. nie-noftate-rels:: {C} terugvalwissel (spoorwegen). nier:: {C} reparateur. Nie-Spocann:: {N} (Spok feestdag op 11 aug; herdenking vd Vrede van Mora; winkels gesloten); .niet:: {rs} »nio. Nie-York:: |-jôrk| (New York) {G} New York. Nie-Zeelanda:: {Cef} Nieuwzeelandse vrouw. nie-zeelandes:: {IIef} Nieuwzeelands (bv). Nie-Zeelandes:: {G} Nieuw-Zeeland. Nie-Zeelando:: {Cef} Nieuwzeelander. niezemp:: {C} nieuwjaar. niezempof:: {C} nieuwjaarsdag. Nigera:: {Cef} Nigeriaanse vrouw. nigeriy:: {IIef; mv=enk} Nigeriaans (bv). Nigeriy:: {G} Nigeria. Nigero:: {Cef} Nigeriaan. nigriy:: {IIef; mv=enk} Nigerees (bv). Nigriy:: {G} Niger. Nigriyna:: {Cef} Nigerese vrouw. Nigriyno:: {Cef} Nigerees (bewoner). nii:: {C; rs= nitt} doop; ef qugle ef ~ ón rst: iemand dopen. nii-alstah:: {C} »nii-alstrah. nii-alstrah:: {C} doopvont. nii-kartafiy:: {mv} »nii-kornin. nii-kornin:: {C; mv= ..-kartafiy} doopakte. Nijai:: {F}. nijo:: {I} opvállend; ef qugle ~: opvallen; mittof qugle [kafér] ~ ón kirro: dat valt ons [meteen] op. Nijue:: {G} Niue. Niklâs-ef-Wik:: {N} (mineraalwatermerk uit de Niklâs-bron ten zuiden v Lammafin); ; (DOM 93).Niko:: {J} Nico[laas]. Nikola:: {M} Nicole. nikotynn:: {S} nicotine. ni'kurre:: {I} nert ~: onherstelbaar. nill:: {C} broche, [sier]speld (bij Spok klederdracht). nimpf:: {C} nimf. Ninaber:: {F}. 'nin:: {C} meisje; »pirinin. nink:: {I} (arch/dl= Berref) laag (niet hoog); »ninker. ninker:: {I} laag (niet hoog). ninkeriy:: {C} laagte. ninker-koles:: {C} lagere school, basisschool. Ninker-Koles:: {N} (»ninker-koles, gezien als Spok onderwijsinstituut); .Ninker-Krappa:: {G} (oefengebied vd Landmacht); .Ninker-Ošo-Pazzosti:: {N} (vuurtoren; gemeente Wena); .ninker-tobergÿ:: {C} laaggebergte. nino:: {C} (dl= Tigof/Lomky) kind. nio:: {C; rs= niet} omheining (alg); loge (in theater: duidelijk afgesloten gedeelte). nios:: nirr:: {I} loos, vals, niet echt, schijn•. Nirr-Firani:: {G} (riviertje van de Firani naar de Aflif-straat); .nirrte:: {K} verdoezelen. nirrtos:: {C} verdoezeling. Nisân:: {F}. Nisârda:: {F}. nit:: {gst} »nie. nitratiy:: {S} nitraat. nitre:: {K; gst= nitt} schandelijk vinden en afkeuren. nitre-âp:: {I} afkeurenswaardig. nitritiy:: {S} nitriet. nitrogena:: {I} van stikstof gemaakt; stikstofhoudend. nitrogenym:: {S} stikstof. nitros:: {A} afkeuring. nitt:: nittôp:: {C} gording (bouwkunde: horizontale dakbalk). nittôpiy:: {Aef} eigenaardigheid. nittôpiy:: {I} eigenaardig. nivi:: {C} naad. nivo:: {C} niveau; ðÿm ~: mateloos, heel erg. Nixon:: {F}. niy:: {III; mv=enk} »niye. niye:: {III} niyft:: {C/S} jachtbuit (bestaande uit gedode vogels); eft jelpjevor ~: (pop) uitvlucht, smoesje; ef sivve ef ~ ur kârek: erg zuinig zijn; tegen het krenterige aan zijn; ef melde ef ~: "de jachtbuit zijn" (voetbaluitdrukking: gezegd ve speler die na een gemaakt doelpunt bedolven wordt onder zijn medespelers). Niymt:: {F}. niyn:: {I} gaar; goed gekookt. Niyndi-môjôl:: {N} (molen in gemeente Cleft); .niynece:: {K} gaarstoven, gaarsmoren. niynecos:: {C} gestoofd gerecht, stoofpot. niyn-koffon:: {I} morsdood. Niysriy:: {F}. nja:: {vdw} »njame. njaare:: {K} uit-/afscheiden (v vocht). njabo:: njamâs:: {C} uit-/afscheiding (wat uit-/afgescheiden wordt). njame:: {K; vdw= nja} njamos:: {C} njântos:: {C} geproest (lachen). njata:: {Iid} schuldig||onschuldig; do bloe ef ~: hij is onschuldig; do synne ef ~: hij is schuldig; ~ mip cubu: onschuldig; ~ mip car: schuldig; kost ÿrgô'iyc ~e pai xyfolos: mijn ziel is schuldig. Njeb:: {afk} »Njebopiy-benc. njebobas:: {C} vlootbasis. njebop:: {C} overtocht. njebopâ:: {I} bevaarbaar. njebopâjiy:: {C} bevaarbaarheid. njebope:: njebope-mip:: {K} (lett) uitvaren, varen uit; ef karé ~ [ef port]: het schip vaart [de haven] uit. Njeboper:: {F}. njebopiy:: {C} scheepvaart. Njebopiy-benc:: {N} (afk= Njeb) "Scheepvaartbank" (bankinstelling die rederijen en booteigenaren tot zijn cliënten rekent; hoofdkantoor in Bôrâ); .njebopiy-buro:: {C} rederij, rederskantoor. Njebobiy-buro Sidôn Mesâdul-Rifo Opper:: {N} »Sidôn Mesâdul-Rifo Opper. Njebopiy-weg:: {W} .njebostûrt:: {C} schipbreuk. njebostûrter:: {C} schipbreukeling. njep:: {C} (pop) schuit, boot. njoma:: {C} maretak, vogellijm (L. Viscum album). njoratjen:: {C} moordenaar. njore:: {K} vermoorden, doden, ombrengen. njore-missis:: {C; mv= ~a} dennemoorder (paddestoel) (L. Heterobasidion annosum). njore-missisa:: {mv} »njore-missis. njoros:: {C} moord. njort:: {I} moorddadig. n.m.:: {afk} (= na »miyparos). •no:: (= •-no) {SX.c/n > n} (onscheidbaar aangehecht bij namen v Spok voertuigen) (bijv) Preettno: De Bliksemschicht, Umynastno: De Mijnwerker (namen v locomotieven); Ðencno: Vehikel; Petriyno: Piet (namen v auto's: bijna elke Spokaniër geeft zijn auto/fiets een naam!); (scheidbaar toegevoegd bij namen v niet-Spok voertuigen) Snelheid-no: De Snelheid (naam v eerste Nederlandse locomotief); Gouden-Koets-no: de Gouden Koets; »•nolac. •-no:: {SX} »•no. Noa:: {M}. nôbe:: {K} [in]dopen. Nôck:: {F}. nocmes:: {C} ramp; luft ef nert hâgypalelira ~: tot overmaat van ramp. nodâ:: {C} mug (alg); eft blotter ~: dat is niet mis!, dat is geen kattepis!. noða:: {C} »inoða. noðiy:: {I} bar, guur, akelig, krankzinnig. noðo:: {C} »inoðo. Noeff-plep:: {W} .nof:: {afk} »nofembry. nófdeln:: {S} rijshout. nofembry:: {Cef} (afk= nf of nof) november. Noff:: {G} (riviertje van Azÿ-gebergte naar de Hildi-fonis); .nóff:: {C} spreeuw (L. Sturnus vulgaris). noft:: {III} nee[n] (ontkennend antwoord); (als adverbiaal add) aftel do melde cÿrtiriy cÿrlÿo? - kirro zjoffecos ef ~: is hij eigenlijk wel behulpzaam? - dat kunnen we niet beweren, nee. nôft:: {C} wuiven van graan; zwiepen van een tak (door de wind). noftatafiy:: {C} wissel (kredietbrief). noftatare:: {K} om-/verwisselen. noftataros:: {C} om-/verwisseling. noftate:: {K} (alg) wisselen; (ihb) overstappen (bus, trein). noftate-âp:: {I} verwisselbaar. noftate-armt:: {K} contact zoeken/opnemen met. noftate-armt-veldur:: {C} contactpersoon. noftate-ðôrcel:: {C} Engels wissel (spoorwegen). noftatelek:: {S} (afk= nok. of NOK) wisselstroom. noftate-qurs:: {C} wisselkoers. noftate-rels:: {C} wissel (spoorwegen). noftate-tÿrt:: {K} teruggeven (v wisselgeld). noftateurf:: {S} wisselgeld. noftatos:: {C} (alg) wisseling; (ihb) overstap, het overstappen (bus, trein). noftatos-tÿrt:: {C} teruggaaf, restitutie. noftatsÿrte:: {K} ~ [ón]: verwisselen [met]; niet uit elkaar kunnen houden (per ongeluk, ook v mensen). noftatsÿrtos:: {C} verwisseling, het door elkaar halen (per ongeluk). nôftiy:: {I} onbestendig, wispelturig, veranderlijk, wisselvallig. noga:: {S} noga. nogatiyn:: {C} stuk noga. Nôgatro-plep:: {W} .nôge:: ~ [armt flj]: {U} vlekken maken [in/op iets]; een slechte naam/reputatie hebben; in een slecht daglicht staan. nôgos:: noik'mi:: {I} afwezig, absent. noimelde:: {U} (lett) afwezig zijn. noimeldos:: {A} (lett) afwezigheid; lóf ~: bij afwezigheid (v tijdelijke aard); langiy ~: bij afwezigheid (permanent). noji:: {C} [kippen]ren; (ook) doel, goal, "keepershok" (ruimte tussen de doelpalen op een voetbalveld; voetbaluitdrukking); groft ~ lef vults ur netâsz: zijn hele hebben en houden; al zijn bezittingen. nok.:: (= NOK) {afk} »noftatelek. NOK:: (= nok.) {afk} »noftatelek. nôk:: {C} (vulg) pik, lul. Nôkaso:: {F}. Nokkâzeetiy:: {N} "Kruisbes" (hotel in Lammafin); .nokkâzétiy:: {Crs} kruisbes. nokôlah:: {C} tarbot (L. Scophthalmus maximus). nokôt:: {C} sul, lummel. Nola:: {N} (naam v voormalige boerderij); .NoLa:: {afk} »Noloseren-lacs. •nolac:: {SX > c} •wagen, •kar, •auto; (bijv) slapelnolac: slaaprijtuig; kinânolac: ziekenauto, ambulance; blofnolac: paard-en-wagen; »•no. Nolâf:: {N} (kasteelruïne; gemeente Ef Plâkomer); .nolân:: {C} ruziezoeker; strijdvaardig persoon; »•ân. nolânté:: {C} vijandschap; het uit zijn op ruzie. nolare:: {Kid} krijgen||verliezen; ef ~ [quista] flj: iets krijgen; ef ~ flje (rs!): iets verliezen; gress sener ÿršarr ~: ik heb mijn hoed verloren; gress ~ [quista] eft kleter ÿršar: ik krijg een nieuwe hoed; (nolare drukt slechts uit dat iemand in het bezit raakt v iets, dan wel iets kwijtraakt; HOE hij iets kwijtraakt of VAN WIE hij iets krijgt, blijft onuitgedrukt); »pónze; »perde. Nola ur Zûg:: {N} (stadswijk in Asjetto); .nolce:: {K} mennen (wagen besturen); putten (v water); ~ ef tiyn helkara: aansturen op (fig). nole:: {K} [ver]kiezen. Noleanah:: {F}. nole-âp:: {I} verkiesbaar. Nolec:: {F}. nole-quarderos:: {C} opkomst (bij verkiezingen). nôlfe:: {U} doorzakken, doorbuigen (v plank, vloer). Noliyf:: {F}. nolos:: {C} verkiezingen; prap kette fes ~: zich verkiesbaar stellen. noloseren:: {C} verkiezingsstelsel. Noloseren-lacs:: {N} (afk= NoLa) "Verkiezingsstelselwet" (Spok wet); .nôlp:: {C} gans (vrw). Nôlstiy-korda:: {N} (Erg kerk in Zest); .Nôlstiy-lirrotiy:: {W} .nomâde:: (= nomâte) {C} nomade, zigeuner. nomâte:: {C} »nomâde. Nômbary Tjÿrco:: {F}. Nômbary Tjÿrco-lirrotiy:: {W} .Nômbary Tjÿrco-mirra:: {W} .nômðe:: {C} hoogvlakte. Nômer:: {F}. Nominalization by affixing in Pegrevian and Old Spocanian:: {N} (tijdschriftartikel); .Nominalization of Spocanian verbs:: {N} (tijdschriftartikel); .Noneflek:: {F}. Nônga:: {F/J}. Nônga Tufge-mirra:: {W} .Noniy:: Noniy-Sÿrt:: {N} (station). nonsens:: {C; mv/rsmv= ~es} onzin, nonsens. nonsenses:: {mv/rsmv} »nonsens. nônsu:: {I} streperig. nonte:: {U} mompelen. nontos:: {C} gemompel. Nontos fes ef mârg: Tobeldateiy:: {N} (tijdschriftartikel); .Noôsðe:: {F}. nopa:: {I} fris, zindelijk (schoon en helder). nópân:: {C} ketting, keten; »•ân. Nopât-mirra:: {W} .nôqull:: {I} erbarmelijk; zeer gebrekkig. nôqulo:: {I} slepend (v ziekte). Noquss:: {F}. Noquss-mirra:: {W} .Norata-môliy:: {G} (klein môliygebied bij Amahagge); .Nôrbert:: {J} Norbert. nôrbertino:: {C} norbertijn (mnl lid v RK kloosterorde). Nôrbertino-wâlka:: {C} Norbertijner orde; .Norfolk:: {G} Norfolk. Nôrgana:: {Cef} Noorse vrouw. nôrgânda:: {C} Noors (taal). Nôrgann:: {Cef} Noor. nôrge:: {IIef} Noors (bv). Nôrge:: {G} Noorwegen. Nôrge-korda:: {N} "Noorse kerk" (Erg kerkje in Fesfôresta; gemeente Zelzakiy); .Nôrgta-korda:: {N} (Erg kerk te Hier uit ca.1440); ; (DOM 177).Nôrgta-mirra:: {W} .nôrkriy:: {C} snuit. nôrmala:: {I} normaal; natuurlijk (vlgs de natuur). Norôp-môliy:: {G} (môliy-gebied, globaal de gemeentes Afacha en Yzo); .nort:: {I} rot, bedorven. nortatt:: {I} verteerbaar. norte:: {Krs} verteren, doen vergaan. norte-âp:: {I} gemakkelijk te bederven, lichtbederfelijk. nort-falus:: {C} fyg ~: kleine stinkzwam (L. Mutinus caninus); keša ~: grote stinkzwam (L. Phallus impudicus). nortos:: {C} rotting, bederf. nosiy:: {I} baldadig. nôss:: {gst} »nôzje. nôšy:: {C} drank[je] (medisch en/of alcoholisch); borrel. nôt:: {C} noot (voet/eindnoot). nót:: {C} knoop (in touw); kwast (in hout). nota:: {C} nota, rekening, declaratie. nótare:: {K} knopen (v tapijt). notariela:: {I} notarieel. notarrs:: {C} notaris. notarrs-âkt:: |-âtt| {C} (mv: |-âtts|) notariële akte. notatjen:: {C} accountant. note:: {U} rekenen. nóte:: {U} knopen, een knoop leggen. note-fotel:: {C} rekenfout. note-hÿ:: {K} narekenen (ter controle). note-kaf:: {K} narekenen, opnieuw [be]rekenen (omdat het zeker is dat de berekening niet klopt). note-ricin:: {C} wortel (wiskundig). notéšâ:: {C} aas, lokvoer. note-xafolla:: {C} [rekenkundig] vraagstuk, rekenopdracht. note-zintes:: {I} rekenkundig. nôtica:: {C} aantekening. Nôticas luft Spocanian Grammar:: {N} (boektitel); .nôtice:: {K} (alg) aantekenen, aantekening[en] maken; (pop) stekelige opmerking maken; do ~ ef tiyns: hij heeft altijd rotopmerkingen. notimip:: {C} aanteken-/notitieboekje. notos:: nôts:: {I} pittig (v smaak). notte:: {C} netel. novâ:: {C} novelle. Novâ-plep:: {W} .nóvot:: {C} sikkel. No-Way:: {N} (bekend restaurant in Hoggebim); .nôziy:: {C} middel, manier. Noziyk:: {N} (biermerk uit Asjetto); .nôzjare:: {K} mededingen naar. nôzjaros:: {A} mededinging. nôzje:: {K; gst= nôss} dingen naar; streven naar; (v goede naam/stand) ophouden. nralâs:: {SC} goedheid; kaf ef ~ pai (vz-uitdr): bij de gratie van. Nramel:: {F}. nramyt:: {I} gejaagd. nramyte:: {K} (lett) opjagen; ef ~ rst/flj fes ef tult: (fig) iemand opjagen; achter iemand/iets heen zitten. nramytelira:: {I} (fig) stormachtig. nramytos:: {C} het opjagen. nrede:: {C} nuf, verwaand meisje. nreg:: {C} schild (langwerpig). nreglaes:: {C} schildklier. nregtâ:: nrelf:: {C} lach. nrelfiy:: {I} lachwekkend. nrelf-pitt:: {rsmv} »nrelf-py. nrelf-piye:: {mv} »nrelf-py. nrelf-py:: {C; mv= ..-piye; rsmv= ..-pitt} grapjas; grappig persoon. nrenpare:: {U} haperen. nrenparos:: {C} hapering. nrenpe:: {K} onderbreken; schorsen. nrenpiy:: {I} ongelijk[matig] (v tijd, beweging ed). nrenpos:: {A} onderbreking; schorsing. Nrevve-mirra:: {W} .nrôs:: {S} spelt (wintertarwe). Nrôs-plep:: {W} .Nrussee:: {F}. Nruswamel:: {F}. nrychiy:: {I} vaag; onbeduidend; onnozel. nrÿte:: NŠ:: {afk} »Nenatumt Šark. NŠT:: {afk} »Nefkolestiymos furt Šark-tubôsz. NTAC:: {afk} »Nutter-Tigof-Arânka-Cômpanðo. NTr:: {afk} »nutter-trân. nuc:: (nuct) {I} (arch/dl= Brÿr/Teujan) naakt; »nucer. nucer:: {I} naakt, bloot; puur, louter, enkel; ~ geffal: puur geluk; ~ tetiffuge: blootsvoets; »nucer-tiffugiy. nucerare:: {K} (fig) blootleggen. nuceraros:: {A} (fig) blootlegging. Nucerater:: {F}. nucere:: {K} uitkleden; ~ lo: (fig) ontmaskeren als; stus do ~ lo eft fotter: men ontmaskerde hem als een lafaard. nucererÿ:: {I} ongekleed, zonder kleren. nucer-hentiy:: {I} met blote handen. nucer-nurpiy:: {I} blootshoofds. nucersÿrte:: {K} verklappen. nucer-tiffugiy:: {I} blootsvoets. Nuchyre:: {F/M}. nucless:: {C; mv/rsmv= ~es} celkern. nuclesses:: {mv/rsmv} »nucless. nûcriy:: {I} laaghartig. nuct:: {I} »nuc. nue:: {E; gst= nut} »inue. nûe:: {III} »niye. Nûfux:: {F}. Nûfÿrt:: {G} (dorp; gemeente Monny). nûgte:: Numdôr-weg:: {W} .nûme:: {U} zoemen. nûmos:: {C} gezoem. nûmp:: {C} aantal. nûmpe:: {K} het aantal vaststellen van; tellen; nummeren. nûmpos:: {A} vaststelling van het aantal; nummering. numpure:: {U} uitlopen (langzaam snelheid verliezen). nuna:: {C} non (RK). nuna-almuše:: {mv} »nuna-almuss. nuna-almuss:: {C; mv= ..-almuše} oude vrijster. nunn:: {C} gazon; sportterrein, voetbalveld. nupp:: {C} grenssteen, kilometerpaal, (lett) mijlpaal; ef nalalôve ef ~s: poolshoogte [gaan] nemen; (sprkw) do ef tenrân-erg-ten ~s arvende: hij heeft met plezier een moeilijke taak volbracht (de 88 mijlpalen langs het 82 km lange, moeilijk begaanbare bergtraject tussen Hirdo en Piroes, tot ca. 1850 de enige verbinding tussen de hoofdstad en de zuidkust); do ðobiyrecco sener ~s?: wat voert hij in zijn schild?. nuppit:: {C} [reis]gids (boek); (= »nupp + »mimpit). nûrcus:: {C} pont, [pont]veer. nûrcuser:: {C} veerman. nûrcus-fâgôtexa:: {C} veerdienst. Nûrcus-lirrotiy:: {W} .nûrcus-port:: {C} veerhaven. Nûrcus-port:: {W} .Nûrcus-port-ofiser:: {N} (gebouw met rederijkantoren aan de veerhaven v Amahagge); .nûrcussÿr:: {C} veer (plaats waar overgezet wordt). Nûrcussÿr:: {W} .nûriy:: {I} venijnig. nurolôche:: {C} neuroloog. nurolôiy:: {C} neurologie. nurp:: {C} (alg) hoofd, kop; (persoon) baas, directeur; ef slituše ef ~ fes flj: verdiept zijn in iets; zich intens bezighouden met iets; ef are ef ~s: de hoofden bij elkaar steken; ef colye ef ~s: de koppen bij elkaar steken; (sprkw) lo pert ef ~s lo ef mefrâs: zoveel hoofden zoveel zinnen; lef fera ~!: kop op!, moed houden!; ef lelperre eft tjiyk ~: zo eerlijk zijn als goud; ef riffe ef ~ lo hardlap: de hals strekken. nurpaniy:: {I} aan de kop, aan het hoofd (vooraan, de baas, boven iedereen ed); ef lyde lo ~ kura: voortrekken/begunstigen boven. nurp-cjolos:: {C} koppakking (in motor). nurpel:: {I} nurpiy:: {I} hoofdelijk. nurp-medikiy:: {C} keel-, neus- en oorarts; KNO-arts. Nurp-mirra:: {W} .nurp-ponto:: {C} eindpunt (v bus, trein). Nurp-port:: {G} (havenbekken bij Korif); .nurp-tâxus:: {C} knoptaxus (L. Cephalotaxus harringtonia). nurpte:: {U} (dl= Peg) [los] hoofddeksel opzetten ("het hoofd bedekken"); »•te; »tece. Nurp-terf:: {W} .nurp-ÿkatle:: {C} hoofdpijn. nurpzorâ:: {C} knots, knuppel (met dik uiteinde); hupster ~: grote parasolzwam (L. Macrolepiota procera). Nusa:: {F}. Nuser:: {F/J}. Nuser-tof:: {N} (theaterdag op 7 december, waarbij het muziekdrama »Dufjaex ef Giyrt v Nuser in heel Spok wordt opgevoerd); .Nust:: {G} (stad in Plefô). Nustiy:: {G} (stad in Bloi). Nustiy-mirra:: {W} .nut:: nutâ:: nutâ-chént:: {C} eekhoorntjesbrood (L. Boletus edulis). nutâ-lâkmtiy:: |M| {C; rs= ~t} appelvink (L. Coccothraustes coccothraustes). nutâ-lâkmtiyt:: |M| {rs} »nutâ-lâkmtiy. Nutâ Lemmÿ:: {F}. nutâlot:: {C} notedop. nutâ-pârer:: {C} Vlaamse gaai (L. Garrulus glandarius). Nutâ-pârer-plep:: {W} .nutare:: {K} afluisteren. nutaros:: {C} het afluisteren; afgeluisterd gesprek. nutâs-vildul:: {C} noteboom. nutatjen:: {C} toehoorder. nutatt:: {I} hoorbaar. nute:: {K} horen; luisteren [naar]. nute-clumâ:: {C} gehoor, toehoorders. nute-mip:: {K} verhoren. nute-ôrgano:: {C} gehoororgaan. nuter:: {C} hoorder, luisteraar. nute-ral:: {U} meeluisteren. nute-stâgos:: {C} hoorspel. nute-tiyn:: {C} gress pónze kvâ eft ~ ón flj: ik krijg nooit iets te horen. nute-wÿja:: {C} trommelvlies. nut'kurre:: {I} nert ~: onhoorbaar. NutNet:: {N} (internetprovider); .nutos:: {A} gehoor (vermogen om te horen). nutos-mip:: {C} verhoor, ondervraging. nutos-ral:: {C} het meeluisteren. nutralitiy:: {C} neutraliteit. nutraliy:: {I} nutter:: Nutter-atlântise Xôlaja-ôrganisašo {N} (afk= NAXÔ): NAVO. Nutter-Avenû:: {W} .Nutter-Azÿ-plep:: {W} .Nutter-Caherrte-gôrg:: {G} (ravijn in het Tora-gebergte); .Nutterðârmiy:: {G} (dorp; gemeente Kolesz). Nutter-Fini-weg:: {W} .Nutter Gaza-jakâm:: {W} .Nutter-Hôstanolac-mirra:: {W} .Nutter Hulaða-wuma:: {G} (bosgebied; gemeente Hirdo); .Nutter-ileset:: {W} .Nutterkanas:: {G} (dorp; gemeente Kurriy). Nutterkeltes:: {F}. Nutterkents:: {G} (woongemeenschap; gemeente Clatô); .Nutter-klarbÿr:: {W} .Nutter Koern:: {W} .Nutterkoles:: {G} (stad in Tjemp); (DOM 77). nutter-kyfaf:: {C} Noorse esdoorn (L. Acer platanoides). nutter-lango:: {VZrs} (richting) ten noorden langs; kirro ufire ~ Hirdoe: wij rijden ten noorden langs Hirdo; wij rijden Hirdo aan de noordkant voorbij. Nutter-mârket:: {W} .nutter-meve:: {C} burgemeester (meeuw) (L. Larus hyperboreus). Nutter-mirra:: {W} .Nutteros:: {W} .nutter-ovap:: {III} aan de noordkant. Nutter-ovap-plep:: {W} .nutter-pegreviy:: {C} (het Peg dialect v Teujan). Nutter Pitla-pôlder-weg:: {W} .Nutter Rivo-pât:: {W} .Nutter-Šann-weg:: {W} .Nutter-seert:: {W} .nutter-spokânda:: {C} (het Peg dialect v Noordoost-Liftka en Brÿr, behalve omgeving Tuûn). Nuttertaris:: {G} (dorp; gemeente Leba); (DOM 141). Nutter-tex:: {N} (kasteelruïne; gemeente Nutterkoles); .Nutter-Tigof-Arânka-Cômpanðo:: {N} (afk= NTAC) (voormalige spoorwegmaatschappij); .Nutter Tlal-kôl-weg:: {W} .Nutter-toffik:: {N} (biermerk uit Liyrotyka); .nutter-trân:: {C} (afk= NTr) noorderbreedte. Nutter Trymt-fini-weg:: {W} .nutter-uas:: {C} brandgans (L. Branta leucopsis). Nutter Uza-bonarô:: {W} .Nutter-vender:: {W} .Nutter-Yplemeros:: {W} .nutter-ys:: {C} noordpool. nutter-zârer:: {C} (bewoner v Teujan, evtl ook vd noordkust v Berref of v Liftka). Nutter-zee:: Nuyt:: {F}. nv/v:: {afk} (= nert vluf tur velk); »nert; »vluf. ny:: {DT} (gevolg) zodat niet, zo niet dan, anders; tu ~ hurtiyrât, ef treno di meltilóme tijâ: je moet je haasten, anders (zo niet dan) zal de trein vertrokken zijn. nyda•:: {PX.c > c} donkerblauw (dikwijls tegen het zwarte aan); »nyda-. nydaflyddere:: {C} (bep vlindersoort) (L. Lysandra bellargus). nydakas:: {C} donkerblauwe jas. nydamesâ:: {I} blauwgroen (tussen blauw en groen in). nydamirs:: {Cmv} pikzwart haar (met een donkerblauwe glans). nydanurp-dôlze:: {C} kuifeend (L. Aythya fuligula). Nydara-sÿrt:: {N} (camping); .Nydara-weg:: {W} .Nydriy:: {F}. nÿf:: nÿfs:: {ZV mv; gnp= ~er; gnz= ~ÿr; rs= nÿfes} geen [enkele], niets; aftel tu lelperre platas? - [gress lelperre] ~: heb je grammofoonplaten? - geen enkele/helemaal niet; ber Amahagge pert entrafers arfine, tur ber Fonistâ ~: in Amahagge komen veel toeristen, maar in Fonistâ geen enkele/helemaal niet; (soms refereert nÿfs aan de afwezigheid v zowel personen als zaken; in dat geval wordt gnz nÿfsÿr gebruikt) ef meldo ryje-lirdef, ~ÿr mabysz kettelira nuto: het was doodstil, van niets of niemand was enig geluid te horen; (vgl) ~er mabysz kettelira nuto: van niemand was enig geluid te horen (lett "niemands geluid ..."); ef wyzenn tâx-kafpainos ur ~ arfine net-chentamiy: geen enkele belastingverhoging kwam zo onverwacht als de huidige; panas ur ~: geen enkele behalve deze[n]; ~ mip ...: geen van .... nÿfser:: {gnp} »nÿfs. nÿfsÿr:: {gnz} »nÿfs. nyga:: {I} donzig. nygg:: {S} dons[haartjes]; zacht velletje. Nyjâ:: {F/M}. nyke:: {K} op het punt staan om over de rand te lopen/stromen; ef tjondelira helt ~ [ef pân]: de melk kookt bijna over [de pan]. nyker:: {C} neger. nykera:: {C} negerin. nykluft:: {III} anderszins. nÿkriy:: {I} fel (v handeling); vurig. nÿl:: {C} licht, lichtval, schijnsel (met nadruk op de wijze waarop het licht (binnen)valt of op iets valt). nÿlare:: {U} oplichten, licht[er] worden (weer, vlam ed). nÿle:: {E} schijnen, branden (licht, zon). nÿle-kerpa:: {C} projectiescherm (v film ed); beeldscherm (v TV/computer ed). nÿler:: {C} schijnwerper. nÿlôn:: nylt:: {C} arreslee. nylûše:: {K} ~ ón rst: laten slachten door iemand; ef kelte ~ sener piâ ón ef vlemót: de boer laat zijn kalf door de slager slachten (de Erg verbiedt dat boeren hun eigen vee slachten; dit moet gedaan worden door een slager die de riyts heeft ontvangen). nyn:: {TW} negen (9). nÿn:: {VG} (negatieve voorwaarde) tenzij, indien niet; gress repareravy jazy vilt oto, ~ quandro tu giffe tiffelira ón ef: ik wil jouw auto best wel repareren, tenzij je er zelf verstand van hebt. Nyna:: {M}. Nyndâc-tômp:: {N} (graf; gemeente Stanô); .Nÿnic:: {F}. Nynkordas:: {G} (dorp; gemeente Fameto-Toliy). Nÿnôg-mirra:: {W} .Nynozyrrs:: {G} (dorp; gemeente Halepoai). nynsa:: {TW} negentig (rekenkundig). nyntimiy:: {C} negenvoud. Nÿpo-mirra:: {W} .Nÿpo-ness:: {W} »Nÿposs. Nÿposs:: {W} (ook wel Nÿpo-ness genoemd); .nÿr:: {C} maat (muziek); fes ~ [rifo]: in/op de maat [van]; mip ~: uit de maat; ef melde mip ~: het gaat mis; het loopt verkeerd af; ef tinde fes ~s: maat houden (in muziek). nÿriy:: {I} ritmisch. nyrjâ:: {C} schim. nÿr-lyde:: {K} dirigeren (muziek). nÿr-lydres:: {C} dirigent. nyrne:: {U} neuriën. nyrnos:: {C} geneurie. nyróge:: {E} er trots op zijn dat je iets moeilijks volbracht hebt. nÿrzorâ:: {C} dirigeerstokje. nys:: {OV; enk-concr} welke ... dan ook, werkelijk elke, onverschillig welke (emfatischer dan jadâk 2); do lorertecû ~ mikar oto: hij kan welke dure auto dan ook kopen; eup hatre ~ tneferdes: ze haat werkelijk elke vreemdeling; »jadâk. Nÿs:: {G} (dorp; gemeente Hoggebim). nyses:: {OV; enk-semc/abstr; stoff; mv} welke ... dan ook, werkelijk elke, onverschillig welke (emfatischer dan 2jadâk/cradef); Petriy zoverte ~ armtganos: Petriy is tevreden met welke vergoeding dan ook/met het doet er niet toe welke vergoeding; Elsa ~ vilduls fes ef arâbe axe: Elsa heeft werkelijk alle bomen in de tuin omgehakt; ~ knurfel fes ef ses melde neming: werkelijk al het water in het meer is verontreinigd; »jadâk; »cradef. nyšonami:: {III} in ieder geval; in alle gevallen; hoe dan ook. Nÿs-plep:: {W} .nyster:: {gst} »nystre. nystre:: {U; gst= nyster} kirren. nystros:: {C} gekir; aanstellerig gelach. nytre:: {K; gst= nytt} inschenken. nytt:: nyxemje:: {K; gst= nyxemm} betrekken (naar binnen gaan). nyxemjos:: {C} betrekking (het naar binnen gaan). nyxemm:: {gst} »nyxemje. Nyzer:: {J}. nÿzzlene:: {K} looien (v leer). nÿzzlener:: {C} leerlooier. nz.:: {afk} »nézéor.
|
