Het compleetste woordenboek voor de Spokanische taal. Met regelmatige updates en links naar het Spokanisch Archief. |
Woordenboek |
|
Spokaans—Nederlands A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Nederlands—Spokaans A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
| |
F:: {afk} »fôt. fa:: {mv} »fe. F.A.:: {afk} (= fes »avyro). fâ:: {C} fa (muzieknoot). faana:: {C} fauna. Faana:: {N} "Fauna" (Bergparel-hotel in Crobela);  .FaBe:: {afk} »Fabrokaliyto-benc. fabel:: {C} fabel. faboh:: {C} bies (versieringsrand). Fabonier:: {G} (stad in Ziyp); (DOM 178-179). fabrikašo:: {C} fabricage. fabrikast:: {C} fabrieksarbeider. fabrisere:: |..ÿje| {K} fabriceren. fabriserer:: {C} fabrikant. fabriseros:: {C} fabrikaat, makelij; fes tildâ ~: van slecht fabrikaat; fes ef frakas ~: van Franse makelij. fabritiyn:: {C} fabrikaat. fabriyk:: {C} fabriek; werkplaats. fabrokaliyto:: {C} industrie[gebied]. Fabrokaliyto-benc:: {N} (afk= FaBe) "Industriebank" (in 2010 ontstaan na fusie van Njebopiy-benc en Umynast-benc; hoofdkantoor in Bôrâ); .Fabrokaliyto-plep:: {W} .fabrokiy:: {C} fabriek. Fabrokiy-blufk:: {W} .Fabrokiy-sÿrt:: {W} .Fabrokiy-weg:: {W} .fabrosÿr:: {C} fabrieksstad, industriestad. Fach:: |facc| {G} (stad in Bloi); (DOM 148). Facola-weg:: {W} .Fâðyrvef-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Logono); .faelgare:: {K} bezwijken voor. faelge:: {U} bezwijken. faelgest:: Fâga:: {F/M}. Fâgee:: {F}. fâgo:: {C} verband, samenhang; eft ~ yargeloh: een verband/samenhang tussen; fes ef hupster terat ~: binnen/in een groter verband. fâgoe:: fâgótiy:: {I} coherent. fa'i:: {S; rs= faitt} vee. fa'ileldâ:: {C} veeteelt. fa'i-medikiy:: {C} veearts. faine:: {I} vol vee, met [veel] vee; eft ~ blufk: een weiland vol vee. fa'i-râc:: {C; mv= ..-rec} veerooster. fa'i-rec:: {mv} »fa'i-râc. fa'i-stovy:: {C} veemarkt. Fa'i-stovy:: {N} (restaurant in Tarina); .faitiyn:: {C} stuk vee. faitt:: {rs} »fa'i. fa'i-vycc:: {S} voederwikke (plant) (L. Vicia sativa). Fa'i-vycc-plep:: {W} .faja:: {C} franjepoot (vogel) (L. Phalaropus); ligt ~: rosse franjepoot (L. P- fulicarius); zutter ~: grauwe franjepoot (L. P- lobatus). fâjâf:: {I} zoet (reuk). Fâjas:: {F}. Fajiyn:: {J}. Fajjite:: {M}. Fakliy:: {G} (riviertje van Racôn-meren naar Klinnÿr-delta); .Fakliy-clamiða:: {G} (moeras aan zuidrand v Ÿrofly-meer); .fâkom:: {C} bruut, gemene vent. fâkomm:: {I} gemeen, min, laag. fâkomm-cartôlk:: {C} aardappelbovist (paddestoel) (L. Scleroderma citrinum). fâkomm-champenôn:: {C} carbolchampignon (L. Agaricus xanthoderma). fâkomme:: {U} gemeen zijn. fâkomm-koibrer:: {C} giftige satijnzwam (L. Entoloma sinuatum). fâkomm-missis:: {C; mv= ~a} gewone krulzoom (giftige paddestoel) (L. Paxillus involutus). fâkomm-missisa:: {mv} »fâkomm-missis. fâkommos:: fâkomm-slaja:: {S} gifsla (L. Lactuca virosa). fakultiy:: {C} faculteit (vrnl op universiteit). fal:: {I} Fala:: {F/J}. Fâlbe-plep:: {W} .fale:: {U} vaal zijn, zeer bleek zijn. fâle:: falecs:: {C} holle boomstam. falede:: fâlesót:: {I} (lett) gebrekkig. Falessa-covent:: {N} (Erg klooster; gemeente Ðebantiy); .falétt:: {C} beslissing (onherroepelijk); ef ~ monslenpe ne'âma piti kirro, den prate: er blijft voor ons niet veel anders over dan te vertrekken; er blijft niet veel anders over dan dat we vertrekken; (piti eist hier pv 1niv). faliyno:: {C} wandaad. Falja:: {M}. Falja Kômba:: {N} (titel toneelstuk); .Fâlklanda:: {Cef} Falklandse vrouw. fâlklandes:: {IIef} Falklands (bv). Fâlklandes:: {G} Falklandeilanden. Fâlklando:: {Cef} Falklander. Fall:: {G} (dorp; gemeente Piroes). fallare:: {K} ~ flj: struikelen over iets. falle:: {E} struikelen. faller:: {I} angstvallig. fallos:: {C} gestruikel, struikelpartij; ef farte fes ~: in de problemen zitten. Fall-Zverosta:: {N} (station). Fâlm-pârc:: {W} .fâlmpare:: {K} kneuzen. fâlmparos:: {C} kneuzing. fâlmpe:: {K} (lett) uitknijpen (tube); (fig) afkammen, neerhalen (kritiek leveren). fâlmpos:: {C} afkamming, neerhaling. fâlmpošo:: {I} doornat, drijfnat. Falo:: {F}. Falônyniy:: {F}. falos:: {C} het vaal-zijn, vaalheid. fâlos:: {A} het in gebreke blijven. falot:: {C; mv= falôte} (arch) volksfeest, feestelijke jaarmarkt. falôte:: {mv} »falot. fâlsafiy:: {C} valsheid in geschrifte. fâlse:: {K} vervalsen. fâlsiy:: {I} vervalst. fâlsos:: {C} vervalsing. Fâlsta:: {F/M}. fâlste:: {U} overslaan (v stem); met falsetstem praten/zingen. fâlstos:: {C} falsetstem. Faly:: {J/M}. Faly Mahôgge:: {F}. Falynne:: {M}. falÿs:: {C} geweten; fes ten ~z: onder vier ogen. Falyssa:: {F/M}. Falyssa-plâkomÿ:: {N} (autotunnel onder het Amahagge-kanaal in Amahagge); .Fama:: {M}. fâmašen:: {C} »fârmašen. fâmasuticiys:: {Cmv} »fârmasuticiys. fâmasy:: {C} »fârmasy. fame:: {K} (lett) omvatten, omsluiten. famelira:: {I} volslagen, volledig; alom, overal, rondom. fameqummert:: {I} volmaakt (v uiterlijk); volkomen geschapen. fameqummertiy:: {A} volmaaktheid. Fameto-belt:: {G} (dorp; gemeente Fameto-Toliy). Fameto-Toliy:: {G} (stad in Munt). famila:: {C} familielid; do melde ~ armt gress: hij is familie van mij; óps melde ~s armt do: zij zijn familie van hem. familaa:: {C} vrw familielid. familijâ:: {C} gezin. familijâ-quanka:: {C} achternaam (in Spok: de meestal dubbele achternaam, gedragen door de ouders en hun kinderen); »fatasôr-quanka; .famiyn:: {C} hongersnood. Famon:: {G} (stad in Jelafo). famos:: {C} omvatting, omsluiting. fâmpe:: {K} (fig) [voort]vloeien uit. famyl:: {C} gezinslid. famyliy:: {C} (arch/plechtig) familie. fân:: {VZ} (betrekking) [bestemd] voor, aan; dena pamel melde ~ tu: dit cadeautje is voor jou; eft riffô ~ mimðer: een bron van ellende. Fanáj:: {F}. fanatiyc:: {I} fanatiek. fânche:: {K} aanspreken, aanklampen. Fandare:: {F}. Fandare-lirrotiy:: {W} .Fandare-mirra:: {W} .Fandrik:: {J}. fane:: {K} (fig) opvangen. fâne:: {I} zonder schuilmogelijkheid; eft ~ jakâm: een kaal veld waar men niet kan schuilen; »fen. Faniy-dunjes-weg:: {W} .Faniy-fonis:: {G} (inham in oostkust v Ben bij Riysbo); .Fanoos:: {M}. fanos:: {A} opvang. fanreg:: {C} vaandrig, kornet; .fansért:: {C} opvangcentrum, opvangtehuis (voor zwervers, verslaafden ed). Fantin:: {F/M}. Fantin-siyclo:: {W} .'fanty:: {C} kindje lief, mijn kind (aanspreekvorm); »efanty. 'fantymip:: {C} (pop) kinderboek; »efanty-mimpit. fanûme:: {K} do ~ ef pyrf: wat hij doet is ongeoorloofd. Faôs:: {J}. Faôstiyf-mirra:: {W} .Fâpsiy:: {J}. fâpt:: {I} onafhankelijk; vrij[staand] (huis); vrij (beroep). faqulah:: {C} gehemelte (in mond). fâr:: {TW} vier (4). fara:: faras:: {BT} (tijdsbepaling in mv; arch) als, wanneer, dat; mics terrats, ~ do prate: alle dagen als/dat hij vertrekt; »fara. Fârdes-lirrotiy:: {W} .Faremoe:: {G} (stad in Jelafo). Fârees:: {afk} »Fâr-S. Fârfâf:: {G} (dorp; gemeente Šeftaliy). fârfug:: {C} viervoetig dier. Fârga-korda:: {N} (Erg kerk bij Manes-Fârg; gemeente Klalbâ); .fârgrup:: {C} kwartet[spel] (kaartspel). fârgrupmerre:: {U} kwartetten, kwartet spelen. fârgrupmert:: {C} kwartetspel. fârhent:: {C} quatre-mains. Fariniy:: {G} (dorp; gemeente Polefi-Jariâlo). Fariniy-klemk:: {N} (»klemk; gemeente Xalâs); .Fariniy-weg:: {W} .fârlaf:: {C} vierhoek; viersprong. fârmakologise:: {I} farmacologisch. Fârmakologise Museem:: {N} (museum te Hirdo); ; (DOM 208).fârmašen:: {C} apotheker; apotheek. fârmasuticiys:: {Cmv} farmaceutica, geneesmiddelen. fârmasy:: {C} farmacie, leer van de geneesmiddelen. Fârmirras:: {G} (dorp; gemeente Lostô). fâroer:: {IIef} Faeröers (bv). Fâroer:: {G} de Faeröer. Fâroera:: {Cef} Faeröerse vrouw. fâroerise:: {C} Faeröers (taal). Fâroero:: {Cef} Faeröerder. faroft:: {VG} (vergelijking) alsof; do farte, ~ do yspe: hij loopt alsof hij dronken is (maar hij is niet dronken). farr:: {C} beurs (tentoonstelling ed). Farr-plep:: {W} .Fâr-S:: {afk} »Sentrala Spooksoliy Strâle Systemm. fârsa:: {TW} veertig (rekenkundig). Fârseerts:: {G} (dorp; gemeente Acabra); (DOM 122). fartarvende:: {U} voorbijlopen. fartatt:: {I} begaanbaar. fartâzjet:: {I} doorlopend, aanhoudend, constant, voortdurend, onophoudelijk. farte:: farte-armt:: {U} oplopen, stijgen (temperatuur, stemming); tot een climax komen. farte-cor:: {K} omverlopen. farte-ðô:: {K} aflopen (v weg; door stad). Fârteekôšeðy:: {F}. farte-fes:: .Fârtef Pogalo-mirra:: {W} .Fârtef Pola-ovap:: {W} .Fârtef Unkiyst:: {W} .farte-hups:: {U} hollen, hardlopen. farte-kaf:: {K} (lett) oplopen, omhooglopen naar. farte-kestenn:: {K} omverlopen. fartelira:: {I} geliefd, veelgevraagd. farte-minkÿr:: {K} (lett) [achter]nalopen. farte-mip:: {K} uitlopen (tot het einde toe lopen); do farte-mip pijâ ef mirra: hij loopt de straat geheel uit. fartere:: {U} gaan, lopen (v gebeurtenissen ed); ef ~ tildâ: het loopt slecht af; het gaat slecht. Fârtes-mirra:: {W} .fartetat:: {C} looplamp. farte-tijâ:: {E} weglopen. farte-tÿrt:: {U} (lett) teruglopen. farte-vrôk:: {SC} loop, gang; wijze van lopen. farte-zléf:: {U} buiten adem raken. farte-zurreros:: {C} levensduur (hoe lang iets meegaat). Farth:: {F}. Farthing:: {F} (Eng). Farth & Rusen:: {N} (grote fabriek voor pap-, zuivel- en graanproducten, te Milbo); .Farth-weg:: {W} .fârtimiy:: {C} viervoud. fartirare:: {K} afleggen, doorlópen (v weg of traject: lett/fig). fartmešane:: {U} komen aanlopen, eraan komen. fartos:: {C} het lopen; loop (v rivier); verloop, gang van zaken; cursus. fartos-armt:: {C} stijging (temperatuur, stemming); het tot een climax komen. fartos-cor:: {C} dooddoener, nietszeggend argument. fartos-fes:: {C} het binnenlopen; receptie; "open house". fartos-hups:: {C} gehol, geren. fartos-minkÿr:: {C} achtervolging (te voet). fartos-tÿrt:: {C} terugkeer. fas:: {C} fase. Fâs:: {F}. F.A.S.:: {afk} »Feslosos furt Akalbinâk-Stÿrðos. fâsahe:: {C} (dl= Liftka) gevel, façade; »fâsatt. fâšâm:: fâsantatiyse:: {C/S} fazant (als voedsel op tafel). Fâsanta-vender:: {W} .fâsantiyse:: {C/S} (spr) fazant (als voedsel op tafel); »fâsantatiyse. fâšatjen:: {C} begunstiger. fâsatt:: {C} gevel, façade. fâsatt-plâciy:: {C} gevelsteen. fasett:: {C} facet. fâše:: {K} begunstigen. fâshâc:: {C} werkterrein (alle betekenissen). fâšon:: {C} mode (vrnl kleding). fâšon-bloos:: {C} modeshow. fasonn:: {SC} fatsoen. fâšos:: {A} begunstiging. •fâsto:: {SX > c; mv= •fâstôe; rsmv= ~tt} •stof, •kleed, •doek, •textiel; (bijv) kelbrafâsto: tafelkleed; pazzofâsto: grondzeil; xobinifâsto: tentdoek, [stevig] doek; lap. •fâstôe:: {mv} »•fâsto. •fâstott:: {rs} »•fâsto. fatâl:: {SC} noodlot. fatasôr:: {C} familie. fatasôr-quanka:: {C} familienaam (in Spok: een vd namen ve meestal dubbele achternaam, zoals in de familie v hetzij de man, hetzij de vrouw, wordt doorgegeven); »familijâ-quanka; .fatlone:: {E} stekelige opmerkingen maken. fatlonos:: {C} stekelige opmerking. fatôða:: {C} experiment, probeersel; dat wat uitgeprobeerd wordt. fatôða-zurt:: {III} na enige tijd. fatôðiy:: {I} doortastend (persoon). fatte:: {K} markeren; van een merkteken voorzien. fatter:: {C} markeerder. fattos:: {C} merkteken, markering. Fausto:: {J} (Spa). fâx:: {C; mv= ~es of regelm.} (afk= fx of fx.) fax. Fâx-eka:: {G} (dorp; gemeente Vel). fâxes:: {mv} »fâx. Fâx-gre-môjôl:: {N} (molen aan de rivier Krappa; gemeente Quua); .fb:: {afk} »februy. f.b.f.:: {afk} (= fes belt »fort). f.c.z.:: {afk} (= fes ef »cijazut zerfe helkara). Fdángeftr:: {F} (Gar). fe:: .feb:: {afk} »februy. febbe:: {C} koorts. febbexéxâm:: {S} moederkruid (L. Tanacetum parthenium). februte:: {rs} »februy. februy:: {Cef; rs= februte} (afk= fb of feb) februari. fe-byt:: {C} oorvijg. fécaliy:: {I} faecaal. fecc:: {S} (soort Spaanse peper). féces:: {S} faecaliën. Fecyrre:: {J}. FED:: {afk} »Feslosos furt Ef Dadôcs-zollos. fedre:: {C} veer (v vogel); stus gissecû ef ~s: het is doodstil. fedre-âspers:: {C} pluimasperge (kamerplant) (L. Asparagus plumosus). fedre-belps:: {Cmv} pluimvee. fedre-krutt:: {C/S} plônsor ~: aarvederkruid (L. Myriophyllum spicatum). Feelix:: Feennklarbÿr:: {G} (dorp; gemeente Gret). Feeršâf:: {G} (dorp; gemeente Sinto-Hanâ). Feertupiyre:: {F}. f.e.g.:: {afk} (= fes ef »gisa). fegg:: {I} veeg; netelig; bijna dood. fék:: {C} klootzak, kluns, klungel. fe-kâla:: {C} oorbel, oorhanger. fe-kelg:: {C} oorschelp. FEL:: {afk} »Depârtemen furt Fesdu-Tiyns ur Lydos-nâs-vobaros. félclare:: {K} ~ pai: voorafgegaan worden door; volgen op; ef wuxos-furt ~ pai eft dia-megg: de lezing wordt voorafgegaan door een diavoorstelling = de lezing volgt op een diavoorstelling. félcle:: {K; gst= félt} voorafgaan aan. félclos:: {A} het voorafgaan; âfry ef ~ (afk= â/f): dienovereenkomstig. feld•:: {wst} »feldre. feldariy:: {C} kast. Feldariy:: feldarye:: {K} verbergen. felðe:: {OV} (vaak ironisch/onverschillig/minachtend) feldrelira:: {tdw} »feldre. feldre-tiyn:: {C} zitvlak (met nadruk op zitten). feldriy:: {I} zittend (leven). feldros:: {C} het zitten. feldu:: {C} (arch) stoel, zetel; »ferdu. Feldy-ef-Vetera:: {G} (dorp; gemeente Kanea). fele:: {mv} »fâl. féle:: {U} zich voortbewegen; rijden. felec:: {gst} »flectre. felec-kura:: {gst} »flectre-kura. Felex:: {J} Felix. felisitašo:: {C} felicitatie, gelukwens. felisitere:: {K} feliciteren, gelukwensen. FelixFôrs:: {N} (airconditionings- en luchtbehandelingsapparatuur, te Korif); .Felnâk-môjôl:: {N} (molen aan de rivier Giyl; gemeente Flepiyi); .félos:: {C} voortbeweging. felt:: feltes:: {OV} (vaak ironisch/onverschillig/minachtend) felzirde:: {U} hangen (half zitten half liggen); do ~ kura ef bankres: hij hangt op de bank. Femina:: {N} feministise:: {I} feministisch. Femspo:: {N} (landelijke feministische beweging); .fen:: {C} boom waaronder men kan schuilen. Fen:: fendriy:: {I; mv=enk} vlot, kittig; niet tutterig. fendy:: {S} watereppe (plant) (L. Sium); hardlap ~: kleine watereppe (L. S- erectum); svenk ~: grote watereppe (L. S- latifolium); qurrediy ~: waterscheerling (L. Cicuta virosa). feng:: {I} paraat, gereed, bij de hand. feninner:: {C} feestmaal[tijd]; (= »fenta + »finner). Fennyst-korda:: {N} (Erg kerk; gemeente Âpô); .Fennyst-woedenn:: {G} (kloof in noordwestelijke uitloper v Ÿrcô-gebergte); ; (DOM 175).Fennyst-woedenn-plep:: {W} .Fens:: {F}. fenta:: {C} feest[je]; fes ef ~: op het feest; ef qugle eft ~: een feest geven. Fenta-blufk:: {W} .Fenta-kôl:: {G} (bergpas in Cÿrofly/Kulano-gebergte; 1055 m hoog, hoogste pas in Spok die met een auto bereikbaar is); .Fenta-meeg:: {N} "Feestraad" (instelling in Amahagge); .fentatof:: {C} feestdag (nationaal Spok, waarop niet gewerkt wordt). Fenta-weg:: {W} .fente:: {U} feest vieren. fenteste:: {K} behalen; met inspanning verwerven. fentestos:: {A} dat wat met inspanning verkregen is. fente-terrats:: {mv} »fente-tof. fente-tof:: {C; mv= ..-terrats} feestelijke dag, feestdag (in privé-sfeer). fentiy:: {C} kerk[gebouw] (Erg kerk in Peg). Fentiy-covent:: {N} (Erg klooster; gemeente Leeserf); .fentiyfina:: {C; mv= ~s} (vrw lid vd Erg kloosterorde »Sinto-Fentiyf-wâlka). fentiyfinas:: {mv} »fentiyfina. fentiyfino:: {C} (mnl lid vd Erg kloosterorde »Sinto-Fentiyf-wâlka). Fentiy-Husof:: {N} (»šarkdomenn bij Manes-Toniys; district Litii); .Fentiy-Leeserf:: {G} (dorp; gemeente Leeserf). Fentiy-seert:: {N} (bewoond kasteel op šarkdomenn Leeserf-Lassos); .Fentiy-seert-mirra:: {W} .Fentiy-ses:: {G} (stuwmeer in district Litii); .Fentiy-ses-sentraliy:: {N} (elektriciteitscentrale; gemeente Leeserf); .Fentiy-Trus-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Trus); .fento:: {I} feestelijk. fentômhûls:: {C} feestkleding, feestelijk gewaad; (= »fenta + »ômhûls). fenx:: |X| {C; mv= fences} [wind]vlaag. fenx-ÿc:: |X| {C} windeik (klein soort eikeboom) (L. Quercus maritima). feqr:: {afk} (= fes ef »quanka rifo). fer:: {C} worm; blotter ~: blauwe regenworm (L. Octolasium cyaneum); mindefit ~: rode regenworm (L. Lumbricus rubellus). fera:: {I} fier. féra:: {I} fel. Ferâgta-helmy:: {G} (grot; gemeente Quobenta); .Ferâgt-clamiða:: {G} (moeras rond samenloop v Ÿrlaâgchÿ en Kjoep); .Ferâgt-sentraliy:: {N} (elektriciteitscentrale; gemeente Quobenta); .ferbiy:: {I} afwisselend. ferbjare:: {K} (fig) schakeren. ferbjaros:: {A} schakering. ferbje:: {K; gst= ferp} afwisselen. ferbjos:: {A} afwisseling. Fercen:: {F}. Fercen-korda:: {N} (Erg kerk tussen Tunlâf en Tunfaniy, gemeente Riysbo); .Fercen-mirra:: {W} .fer-delperreratjen:: {C} pierensteker (iemand die beroepshalve wormen voor vis-aas opgraaft). Ferden:: {F}. ferdu:: {C} stoel; ef feldre kaf ef quista/tildâ ~: het goed/slecht hebben; (oorspr feldu); »feldre. Ferdu:: {F}. ferdublef:: {C} stoelleuning; rug van een stoel. Ferdu-plep:: {W} .Ferdwine:: {F}. fére:: {K} blakeren; fel schijnen op. ferflappa:: {C} ballpoint, balpen. feri:: .ferk:: {I} afgezaagd; weinig origineel. Ferken Heles:: {F}. Ferky-krur:: {G} (100-200 m hoge loodrechte rotswand in Kina); .Fermelle-mirra:: {W} .Fermenn:: {F}. Fermen-plep:: {W} .fermiy:: {I} ongepast. Fermylen:: {F}. Fernent:: {J} Ferdinand. féros:: {C} blakering; fel schijnsel. ferp:: {gst} »ferbje. Ferrðiy:: {G} (dorp; gemeente Kûrânien). Ferrðiy-belt:: {G} (dorp; gemeente Kûrânien). ferre:: {C/S} varen (plant); varens. Ferrs:: {F}. ferrÿ:: {C} stal; ef chânege ef ~ miskofas: er geen donder/moer om geven; eup chânege ef ~ miskofas frópjÿ sener efantys: ze geeft geen donder om haar kinderen; ze laat haar kinderen stikken. ferrÿ-kette:: {K} op stal zetten. Ferrÿ-mirra:: {W} .ferrÿtat:: {C} stallantaarn. Ferrÿtat-rônter:: {W} .Ferrÿtat-weg:: {W} .fers:: {C} graspol; kluitje aarde. •fers:: {SX > c} •deur (anders dan ve huis of gebouw); (bijv) kulfers: schuurdeur; slušefers: sluisdeur. férsa:: {C} (dl= Noord-Ales) dutje. Fertola-museem:: {N} (museum bij Alertobiy); .ferviyf:: {C} (soort reukloos lelietje-der-dalen) (L. Convallaria inodora). Ferwen:: {J} (Peg). fer-zâror:: {I} wormstekig. fes:: fés:: {DT} »fes. fesaderme:: {E} op adem komen; uitblazen. FeSaHe:: {afk} »Feslosos furt Sailelira Herita. fesâlbe:: |fesÂlbe| {K} overrompelen; ef ~ quista: dat treft goed. fes-âlbe:: |fEsâlbe| {K} (lett) inbouwen. fesâlbos:: |fesÂlbos| {A} overrompeling. fes-âlbos:: |fEsâlbos| {C} inbouw. fesaquonda:: {I} internationaal (waarbij Spok betrokken is: Spok en andere landen). fešarcess:: {I} binnenlands; (= »fes + »šarcess). fesare:: {U} (fig) samenvallen. fesarfine:: {U} ~ lef: bevallen van (een kind). fesarfinos:: fesaros:: {A} samenvalling, het samenvallen. fesaxe:: {K} drillen, streng dresseren. fesaxos:: {C} drilling, strenge dressuur. fesbarite:: {K} voorstaan, voor de verbeelding staan; gress ~ ef moplariy velk: het ongeluk heugt me nog. fesbindos:: {A} restrictie. fesblaffe:: {K} innen (geld). fesblaffos:: {C} inning. fesblôfos:: {A} inzinking, instorting (geestelijk). fesbône:: {U} (lett) instorten. fesbônos:: {C} (lett) instorting. Fesbônos-mirra:: {W} .fescente:: {K} ef ~ [ef joiy/hâng/..] lef flj/rst: [plezier/vreugde/..] beleven aan iets/iemand. feschebae:: |fechebae| {K}: intrekken bij; gaan wonen bij (de persoon met wie men zojuist getrouwd is); eup ~ eft kratoer smyl: ze is met een visser getrouwd en gaat nu met hem in een hutje wonen. fescÿrbatt:: {C} accommodatie. fesðée:: |..stj..| {K} (lett) afdrukken. fesðéos:: |..stj..| {C} (lett) indruk, afdruk. fesðôrce:: |..stj..| fesdôxe:: {K} (schr) tegemoetzien; kirro ~ sponûtiym gert qualostiy: wij zien uw offerte met belangstelling tegemoet. fesdragg:: {gst} »fesdragje. fesdragje:: {K; gst= ..dragg} herhalen. fesdragjer:: {C} dat wat herhaald wordt/moet worden. fesdragjos:: {C} herhaling. fesdrése:: {K} ~ lef: verrassen op (iets ONaangenaams). fesdrésos:: {C} onaangename verrassing. fesdrôme:: {K} ~ rst: tekeer gaan tegen iemand, uitvaren tegen iemand. fesdrômos:: {C} uitvaring, woedeuitbarsting. fesdu:: fesdu-flartolar:: {C} binnenhuisarchitect. fesdumotrikiy:: {I} binnensmonds. Fesdu Ovap-port:: {W} .Fesdure-city:: {N} (winkelcentrum in Amahagge); .Fesdure-hôspitalo:: {N} (ziekenhuis in Amahagge); .Fesdure-lirrotiy:: {W} .fesdušarkiy:: fesdusértiy:: .Fesdu-Tiyns:: {N} (afk= FT) [Ministerie van] Binnenlandse Zaken. Feseert!:: {N} (boektitel); .Fes Ef Covents:: {W} .Fes Ef Fôrestâ:: {F}. Fes Ef Forestas:: {W} .Fes ef Jakâms:: {W} .Fes Ef Knurfel:: {F}. Fes Ef Pârc:: {F}. Fes Ef Sÿrts:: {F}. Fes Ef Umyns:: {F}. fesencâtiy:: {I} (afkeurenswaardige variant v »feswencâtiy). fesende:: {K} binnengaan, gaan in; (= »fes• + »vende). fesenn:: fesennÿr:: {gnz} »fesenn. fesért:: {III} thuis; in huis; naar huis. fesértelde:: {C} heimwee; (= »fes + »sért + »melde). fesértindos:: {C} huiselijkheid; (= »fes + »sért + »tindos). fesértobare:: {U} ~ luft: heimwee hebben naar. fesértos:: {C} thuiskomst. fesfartatjen:: {C} immigrant. fesfarte:: fesfiy:: {C} ingang (v kamer, gebouw); (taalk) voorvoegsel, prefix. fesfóme:: {K} doorsníjden; ef arânka ~ ef jakâm: de spoorlijn doorsnijdt de vlakte. Fesfôrest:: {G} (dorp; gemeente Jelâ). Fesfôresta:: {G} (dorp; gemeente Zelzakiy). Fesfôrest-Dâm:: {G} (dorp; gemeente Kneno). fesfort:: {III} intussen, onderwijl. fesgabane:: {K} opbrengen (arrestant, schip). fesgabanos:: {C} opbrenging (v arrestant, schip). feshajime:: {K} ~ fes: baseren op, gronden op. feshajimos:: {A} basering. feshustae:: {K} honen, smaden. feshustaos:: {A} gehoon, smaad. fesitÿr:: {gst} »fesitÿrre. fesitÿrre:: {K; gst= ..itÿr} ~ [beri]: nalaten (iets niet doen). fesjacie:: {K} (fig) overheersen, overweldigen. fesjacios:: {A} (fig) overweldiging. fesjaciy:: {I} overweldigend. fes-jaletâx:: {C} inkomstenbelasting; .fes-jalos:: {C} inkomen (zn), inkomsten. fesjikate:: {K} (fig) inschakelen. fesjikatos:: {A} (fig) inschakeling. Fesk:: {F}. feskafte:: {K} aflossen (schuld). feskaftos:: {A} aflossing (v schuld). feskâmpae:: {K} voldoen aan. feskâmpaos:: {C} voldoening, genoegdoening. feskettare:: {K} verwelkomen. feskettaros:: {C} verwelkoming. feskette:: {K} .feskoffe:: {K} (fig) aangeven (bijzonderheid ed); ef frart ~ den .../...lira: het staat aangegeven dat ... feskoffos:: Fes-koles furt Jo lef Môntyelira Hôfruosz:: {N} (afk= FJomhô) "Internaat voor Moeilijk Opvoedbare Jongeren" (bij Aâstiy); .feskôlt:: {I} doordríngend. feskôlte:: {K} dóórdringen, dringen door (water ed). feskôlte-âp:: {I} nert ~: ondoordringbaar. feskôltos:: {C} dóórdringing. feskrur:: {C} binnenmuur, binnenwand. fesksenpe:: feskvâlos:: {C} kwelling; iets wat pijn doet. feslate:: {K} bespieden. feslater:: {C} bespieder. feslate-ronter:: {K} verspieden. feslatos:: {C} bespieding. feslelde:: {K} inwinnen (inlichtingen). fesleldos:: {C} inwinning (v inlichtingen). fesloiniy:: {I} binnenwaarts. feslose:: {K} instellen. feslosos:: {C} instantie, instelling, stichting, organisatie; gelegenheid (indien een eigennaam begint met de kwalificatie "Feslosos [furt] ...", gaat het om een "stichting" in juridische zin, zoals bijv Feslosos furt Baniylôsta (Stichting voor Fobieën). Feslosos Ef Wagenrifs:: {N} "Stichting De Wagenmakers" (organiseert alle evenementen in de »Kindisiy Wagenrifâs; in Hirdo); .Feslosos furt Akalbinâk-Stÿrðos:: {N} (afk= F.A.S.) "Stichting voor het Beheer van Bezienswaardigheden" (in Tsjech); .Feslosos furt Baniylôsta:: {N} "Stichting voor Fobieën" (belangenbehartiger voor mensen met een fobie; in Papije); ; (DOM 78-79).Feslosos furt Dunjes-Zerfosex ef Frints:: {N} "Stichting Vrienden van Dunjes-Zerfos" (strijdt voor het behoud vh museumkasteel »Dunjes-Zerfos; in Floran); .Feslosos furt Ef Dadôcs-zollos:: {N} (afk= FED) "Stichting voor het Behoud van Ef Dadôcs" (strijdt voor het behoud vh moerasgebied »Ef Dadôcs; in Trendon); .Feslosos furt ef Frints rifo ef Tâmp-echuh-kipt:: {N} "Stichting Vrienden van het Stoomgemaal" (in Minde); .Feslosos furt ef Frofâler-rutracciyex ef Kafðobiyros:: {N} "Stichting ter Bevordering van de Mobiliteit van Gehandicapten" (in Hoggebim); .Feslosos furt ef Mindeoeg Tâmp-gabanos:: {N} (afk= FMT) "Stichting voor het Stoomvervoer in Minde" (exploiteert toeristische stoomtram in Minde); .Feslosos furt Tentef-lângâr-kolestiyecÿr kafðobiyros:: {N} (afk= FTLKK) "Stichting voor de Bevordering van het Tweede-taalonderwijs" (in Amahagge); .Feslosos furt Industriela Herita-zollos:: {N} (afk= FIHZ) "Stichting voor het Behoud van Industrieel Erfgoed" (in Trondom); .Feslosos furt Kokecur-kafðobiyros:: {N} "Stichting ter Bevordering van de Kookkunst" (in Gÿrô); .Feslosos furt Liftkar Elek-fradâsz:: {N} (afk= FLEF) "Stichting voor Oude Elektrische Locomotieven" (in Gaquggee); .Feslosos furt Mipšarcess-stûdent-cÿrtiyr:: {N} (afk= FMSC) "Stichting voor Hulp aan Buitenlandse Studenten" (in Hirdo); .Feslosos furt Sailelira Herita:: {N} (afk= FeSaHe) "Stichting voor Zeilend Erfgoed" (in Tosiy); .Feslosos furt Tneferdos-Quistos:: {N} (afk= FTQ) "Stichting voor Vreemdelingenwelzijn" (bekommert zich om het lot v mensen die "illegaal" in Spok zijn; in Zest); .Feslosos furt Yrnula-prodûks ur âs Slojetiyn Poirestâs:: {N} (afk= FYSP) "Stichting Nijverheidsproducten en Ambachtelijke Levensmiddelen" (in Gÿrô); .Feslosos Tumt furt Aniâ:: {N} (afk= TfA) "Stichting Platteland voor Vermaak" (hierbij zijn boerenbedrijven aangesloten die bed & breakfast aanbieden; in Frezzet); .feslupse:: {K} improviseren (alg, GEEN toneel ed). feslupsos:: {A} improvisatie (alg, GEEN toneel ed). feslydare:: {Upr} ~ pai: zich laten leiden door. fesmannafiy:: {C} schriftelijke volmacht. fesmanne:: {Kid} ~ kaf: danken aan||wijten aan; gress ~ dena diplomm quista kaf sener gisa: ik heb dit diploma aan mijn ijver te danken; do ~ dena moplariy tildâ kaf sener nerisinariy: hij heeft dat ongeluk aan zijn onvoorzichtigheid te wijten; ef moplariy frart ~ kaf ef zâgnesen lef šâftros: het ongeluk is aan de gladheid te wijten. fesmannos:: {A} volmacht; kaf eft ~: bij volmacht. fesmikkelše:: {K} doorzetten, volhouden. fesmikkelšos:: {A} doorzetting, volharding, het volhouden. fesmite:: {K} omkopen. fesmite-smurf:: {S} steekpenning[en]. fesmitos:: Fesmiype-tostoriyÿ furt Prifjiof Lerdu Beelmânt-Fesk:: {N} (publicatie); .fesmiypos:: {C} herdenking. Fesmiypos-knurfelstiy:: {N} "Herdenkingsfontein" (fontein in Husta); .fesmiypterrat:: {C} herdenkingsdag; herdenkingsplechtigheid. fesmonche:: {K; gst= ..mont} overreden. fesmonchos:: {A} overreding. fesmont:: {gst} »fesmonche. fesnivelder:: {C} (taalk) tussenwerpsel. fesnivie:: {K; gst= ..nivit} inlassen, tussenvoegen. fesnivios:: {C} inlassing, tussenvoeging. fesnivit:: {gst} »fesnivie. fesnjebopiy:: {C} binnenscheepvaart. fesnotos:: {C} factuur, rekening. fesoaros:: {A} discipline; krijgstucht. fesoume:: {Upr} ~ luft: zich overgeven aan. fesovap:: {C} binnenkant, binnenzijde. fespaine:: {K} ~ flj ón rst: iemand iets toedienen/ingeven (medicijn/voedsel). fespâre:: |fespÂre| {K} hekel hebben aan; niet mogen. fes-pâre:: |fEspâre| {K} inhalen, binnenhalen; innemen. fespâros:: |fespÂros| {A} hekel. fes-pâros:: |fEspâros| {C} inhaling, binnenhaling; inneming. fespépe:: {K} grieven; (= »fes + »spépe). fespépos:: {C} grief. fesperkoše:: {K} aanstellen, benoemen. fesperkošos:: {A} aanstelling, benoeming. fespilde:: {K} indienen. fespildos:: {A} indiening. fespilt:: {I} uitgemaakt, beslist, onbetwistbaar. fesprabare:: {K} onderrichten, instrueren. fesprabaros:: {C} onderricht, instructie. fesputtâs:: {C} aannemingsbedrijf. fesputtatjen:: {C} aannemer (v bouwwerk). fesputte:: {K} aannemen (v bouwwerk). fesputtos:: {C} aanneming (v bouwwerk). fesqugg:: {gst} »fesqugle. fesqugle:: {K; gst= ..qugg} inboezemen, ingeven; gress nert tiffe, kluft fesquglo ón do frópjÿ ef ÿpainos enn fitaju: ik weet niet wat hem ingaf zoiets te doen. fesqummerte:: {K} boetseren. fesquondare:: {K} UITvoeren, EXporteren. fesquondaros:: {C} UITvoer, EXport. fesququlâ:: {C} genootschap. Fesququlâ âst ef Ciulotos:: {N} "Genootschap tegen Bijgeloof"; (DOM 87). fesqurstox:: {I} moedeloos. fesqurstoxe:: {K} insluiten; ontmoedigen. fesqurstoxos:: fesquÿt:: {gst} »fesquÿe. f.e.s.r.:: {afk} (= fes ef »sÿrt rifo). fesrafane:: {K} voorlichten. fesrafanos:: {C} voorlichting. Fesrâhe:: {F}. fesrepp:: fesreppe:: fesreppos:: fesrupke:: {K} waarschuwen. fesrupkos:: {C} waarschuwing. fesšampâe:: {U} ~ tygtja: afwisselen met. fesšampâos:: {C} afwisseling. fesses:: {III} in elkaar, inéén. fesstinde:: {K} inschrijven (club, cursus ed); gress sen fesstinda furt eft cômputer-fartos: ik heb me ingeschreven voor/op een computercursus. fesstindos:: {C} inschrijving (club, cursus ed). fesstjecos:: {C} interieur. fesstrôle:: {U} aangaan (vuur, licht). fesstune:: {K} uitstaan, verdragen, dulden. fessÿrtatt:: {I} verstelbaar. fessÿrte:: {K} verstellen. fessÿrtos:: {C} fest:: {I} festare:: {Upr} blijven steken (lett); ef oto sen ~ fes ef râfs: de auto blijft in de modder steken. festasse:: {K} besmetten, infecteren (ziekte). festasser:: {A; mv=enk} besmettelijkheid. festassiy:: {I} besmettelijk (ziekte). festassos:: {C} besmetting, infectie. festass-zrâg:: {vdw} »festass-zrame. festass-zrame:: {K; vdw= ..-zrâg} ontsmetten. festass-zramos:: {C} ontsmetting. feste:: {K} aan-/vastbinden, aan-/vasthechten (lett); vastleggen (op band of film); opnemen (v muziek); aansluiten (op telefoonnet); verplichten. festejône:: {K} verstrikken. festejônos:: {C} verstrikking. feste-mimpit:: {C} (pop) draaiboek. festencate:: {K} stilhouden, stoppen; (= »fest + »wencate). fester:: {I} binnenste; innerlijk; ef ~ tiyns: (zn) binnenste, ingewanden, inwendige mens. Fester Rônter:: {W} .festfrint:: {C} boezemvriend. festfrinta:: {C; mv= ~s} boezemvriendin. fest-giffe:: {K} (lett) opstellen, arrangeren (op een bepaalde wijze neerzetten); schikken (bloemen ed). fest-giffos:: {C} opstelling, arrangering (lett); schikking (bloemen ed). festint:: {I} inmiddels. festjerpe:: {U} flauwvallen. festjerpe-kors:: {C} iemand die vaak flauwvalt en/of zich vaak aanstelt. festjerpos:: {C} het flauwvallen; flauwte. festlénos:: {C} formule, geijkte uitdrukking. festloine:: {K} ~ kaf: vestigen op (blik, aandacht). festmer:: {C} remise (bij schaken); onoplosbaar (probleem). festnese:: {I} naar/in het binnenland; inheems. Festo:: {J}. festrekke:: {K} inhouden (v pas, adem, snelheid). Festruna:: {G} (stad in Bloi). festšark:: {C} vasteland, continent. festsolft:: {C} cadans, ritmische beweging. feststenter:: |festen..| {A; mv=enk} stabiliteit. feststentiy:: |festen..| {I} stabiel. fest-tûrgiy:: {I} confectie• (kleding); ~ helbi: confectie[kleding]; ~ kolestiy: "confectie-onderwijs" (gestandaardiseerde onderwijsvorm die in principe voor elke ingezetene in Spok geldt); .festuberelira:: {I} onweerstaanbaar. festûrg:: {C} inhoudsmaat. fest-verestâ:: {C} beroepsleger. fe-stylf:: {I} onhoorbaar. fesubere:: {K} opnemen, tot zich nemen; opnemen (v geld bij bank). fesuberos:: {C} opname (v geld, bij bank). fesuberos:: {A} opneming, totzichneming. fesucjyfe:: {U} inhalig zijn. fesucjyfos:: {A} inhaligheid. fesuff:: {gst} »fesufne. fesufire:: {K} binnen-/inrijden. fesufne:: {K; gst= ..uff} beoefenen. fesufnos:: {C} beoefening. fesveve:: {K} ~ tjâg: (fig) doorspekken met, larderen met. fesvevor:: {I} ~ tjâg: doorspekt met, gelardeerd met. feswencâtiy:: {I} onverwoestbaar. fesÿrôme:: {K} (geestelijk) bewerken, beïnvloeden. fesÿrs:: {C} innerlijk. feszâlbinasos:: {C} inzending (wat ingezonden is). feszâmpe:: {K} bevolken; voorzien van mensen. feszâmpos:: {C} het bevolken; het voorzien van mensen. feszloffos:: {A} voorbehoud. feszolle:: {K} sparen (geld). feszolle-benc:: {C} spaarbank. feszolle-nota:: {C} spaarrekening (bij bank). feszolle-register:: {C} spaarbankboekje. feszollos:: {C} het sparen. fet:: fetôce:: {E} ~ fes: toespelingen maken op. fetôcos:: {C} toespeling[en]. fett:: {mv} »fÿt. fette:: {E} aanzetten (vet maken). fetu:: {C} tapijt. Fetu:: {G} (rivier van Cjoefen-gebergte naar de Krappa); .Fetu-arâbes:: {W} .fetuer:: {C} stoffeerder. Fetuer-mirra:: {W} .Fetu-grâx:: {W} .Fetu-kah:: {W} ; (DOM 66).Fetu-klarbÿr:: {W} ; (DOM 66).Fetu-mirra:: {W} ; (DOM 66).Fetu-sentraliy:: {N} (elektriciteitscentrale; gemeente Blort); .feûle:: {K} smeren (olie op assen ed). feûleren:: {C} smeersysteem. feûlol:: {S} smeerolie. feûlos:: {S} smeersel (olie en vet). feûlos-tiyt:: {I} zoetsappig. feûlÿ:: {C} smering, smeersysteem. Feuni:: {G} .Feutâm:: {G} (stad in Jelafo). Feuty-belt:: {G} (dorp; gemeente Côs). Feuty-lofipana:: {N} (Peg paleis bij St.Feuty); .Fexa:: {G} (stad in Munt). fexâe:: {K} verguizen. fexâos:: {A} verguizing. f/f:: {afk} (= fara »fÿt). f.f.:: {afk} (= fara »fÿt). fianites:: {I} ef melde ~: met mensen van hogere stand omgaan; in betere kringen verkeren; eft mynall melde eft ~ blof âst eft rót: een mynall is een paard van hogere afkomst dan een trekpaard; (sprkw) tu chaquinde mip ~: de beste stuurlui staan aan wal. ficc:: {C} kreng, kadaver (dierenlijk); dode bloem/plant/boom (alles wat dood is, behalve een mens). Ficrynne:: .Ficrynne-korda:: {N} (Erg kerk bij Post); .Ficrynne-plep:: {W} .Fidela:: {J}. fidjiy:: {IIef; mv=enk} Fijisch (bv). Fidjiy:: {G} Fiji. Fidjiyna:: {Cef} Fijische vrouw. Fidjiyny:: {Cef} Fijiër. Fietrich:: {J}. Fietso:: {G} (stad in Ales). figuro:: {C} figuur. FIHZ:: {afk} »Feslosos furt Industriela Herita-zollos. Fijaker:: {J} Fiaker. fijanta:: {S} (dl= Noord-Jelafo) »fijânta. fijânta:: {S} vlees (om te eten); (sprkw) ~ ðÿm râns melde eft ðiynk šâm frâns: (bij vlees hoort een goede saus). Fijanta-kah:: {W} ; (DOM 66).fijânta-kerna:: {C} vleesgerecht. Fijanta-mirra:: {W} .fijânta-toba'efrosÿ:: {C} vleessnijstel (mes en vork om vlees mee te snijden, echter NIET om mee te eten). fijânter:: {C} carnivoor, vleeseter (dier); iemand die erg van vlees houdt. fijântiy:: {I} vlezig; op vlees lijkend. Fijosiy:: {F}. Fijosiy-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Amejo); .filadelfiy:: {C/S} boerenjasmijn[struik] (L. Philadelphus coronarius). Filadelfiy-mirra:: {W} .filago:: {S} Duits viltkruid (L. Filago vulgaris). filâsto:: {C} verbindingsstreepje (-) (in Spok scheidbaar samengestelde woorden, zoals in fijânta-kerna). Files:: {F}. Files-plep:: {W} .Filiapia:: {G} (stad in Munt). Filipina:: {Cef} Filippijnse vrouw. Filipino:: {Cef} Filippino (bewoner). filipynn:: {IIef} Filippijns (bv). Filipynn:: {G} de Filippijnen. film:: {C} (nog te belichten) film. Film & Plata:: {N} "Film & Plaat" (beheert alle rechten mbt muziekuitvoeringen en registraties v film en muziek; in Aschen); .filmrif:: {C} filmmaker, cineast. filolôche:: {C} filoloog. filologise:: {I} filologisch. filolôiy:: {C} filologie. filosofa:: {C} filosofie. filosofise:: {I} filosofisch. filosofiy:: {C} filosoof. filter:: {C} filter. fimbrâ:: {S} franje. fimbrâiy:: {I} vol franje; van franje gemaakt. fimbrâ-missis:: {C; mv= ~a} franjezwam (L. Thelephora); frot ~: gewone franjezwam (L. T- terrestris); nort ~: stinkende franjezwam (L. T- palmata). fimbrâ-missisa:: {mv} »fimbrâ-missis. fimbrâtiy:: {S} franjemos (L. Ptilidium); (ihb gewoon franjemos (L. P- ciliare) of boom-franjemos (L. P- pulcherrimum)). fimmpte:: |finnte| »fimpt. fimpt:: |fint| {PV; 2niv-2enk-fam; rs= fimmpte (arch) of fiympte} jou, je; gress nert unere ~: ik versta jou/je niet; óps fiympte afânole: ze hebben jou achtergelaten. FIN:: {afk} »Finanšos-depârtemen. Financial Service for Foreigners in Spocania:: {N} (afk= FSFS) (financiële dienstverlening, te Amahagge); .finanšela:: {I} financieel. finanšeros:: {C} financiering. finanšos:: {Cmv} financiën. Finanšos-depârtemen:: {N} (afk= FIN) (ministerie); .fine:: {U} ontstaan, verschijnen. fini:: {C} grens. Fini-kôl:: {G} (bergpas in Kulano-gebergte; 988 m hoog); .fini-lÿnt:: {C} fes ef ~s: (fig) binnen de perken. Fini-mirra:: {W} .Fini-môbâriy:: {N} (monument; gemeente Treek); .Fini-Pašos:: {W} ; (DOM 66).Fini-plep:: {W} .fini-zykrÿntôm:: {C} grenspolitie. finjâr:: {C} wijnberg, wijngaard. finjâr-lék:: {S} kraailook (plant) (L. Allium vineale). finjâr-limaciy:: {S} wijngaardslak (L. Helix pomatia). Finlanda:: {Cef} Finse vrouw. finlandes:: {IIef} Fins (bv). Finlandes:: {G} Finland. Finlando:: {Cef} Fin. finlant:: {C} Fins (taal). finn:: {C} begin; fes ef ~: aan het begin. finnatjen:: {C} beginneling; nieuweling, aankomeling. finne:: finne-cÿrot:: {Sef} aanmaakhout. finnelira:: »finne. finner:: {C} beginner (alg); starter (v auto); voorgerecht. finnos:: {A} begin, aanvang. finntiyn:: {SC} beginsel, element. finntiyniy:: {I} elementair. finos:: {A} het ontstaan, het verschijnen. finsta:: {I} »finstra. finstae:: {K} »finstrae. finstaiy:: {A} »finstraiy. finstaos:: {C} »finstraos. finsto:: {C} »finstro. finstra:: {I} duister, zeer donker. finstrae:: {K} (lett) verduisteren. finstraiy:: {A} (alleen in:) fes ~: in het donker. finstraos:: {C} (lett) verduistering. finstro:: {C} duisternis. fi'onâst:: {C} gerucht. fi'onatjen:: {C} reporter, verslaggever. fi'one:: {K} verslaan, verslaggeven. fionn:: {C} vriendelijke bejegening. fi'onos:: {C} verslag, reportage; ef megge eft ~ kura: verslag uitbrengen over. Firani:: .Firani-gôrg:: {G} (ravijn in het Kulano-gebergte); .Firani-mirra:: {W} ; (DOM 66).Firani-notte:: {C} gewone hennepnetel (L. Galeopsis tetrahit). Firani-plep:: {W} .Firani-pônt:: {G} (dorp; gemeente Quandepâ). Firani-rivo-weg:: {W} .Firani-ses:: {G} (stuwmeer in district Jelafo); .Firani-ses-sentraliy:: {N} (elektriciteitscentrale; gemeente Jajes); .Firani-zerfos:: {N} (camping); .fire:: {U} janken, kermen. Firm:: {J}. firma:: {C; mv= firmâe; rsmv= ~tt} firma, bedrijf, zaak. firmâe:: {mv} »firma. firmatt:: {rsmv} »firma. firos:: {C} gejank, gekerm. Firos:: {F}. fisa:: {C} vis (ntr). Fisa:: {F}. fisae:: {U} vissen. Fisa-fonis:: {G} (inham in Kjûpur-kust op de grens v Plefô en Bloi bij Meer); .fisa-harber:: {C} haft (eendagsvlieg) (L. Ephemera danica). Fisa-kah:: {W} .Fisa-mirra:: {W} .Fisa-museem:: {N} (oudheidkundig museum in Zest); .Fisas:: {N} Vissen (sterrenbeeld). Fisaseert:: {G} (dorp; gemeente Meer). Fisater:: {F}. Fisa-terf:: {W} .fisa-tlôc:: {C} "visseboleet" (giftige boleet met geschubde hoed) (L. Boletus piscatorius); »tlôc. fiseronam:: {I; =vt v kiygt} fišo:: {C} bunzing (L. Mustela putorius). fistôrare:: {U} ~ tukst: (fig) overschakelen op. fistôraros:: {A} (fig) overschakeling, verandering. fistôre:: {U} (alg) uitstappen; (pop) ophouden, stoppen. fistôros:: {C} uitstap, het uitstappen. fit:: {III} zo; alzo; welnu; tja; aftel tu vende rala? - ~, miype kluft...: ga je mee? - tja, wat zal ik zeggen... (aarzeling); gress feldre ~!: zo, ik zit!, hèhè, ik zit! (na vermoeiende wandeling); Elsa nert melde ~ hupster: Elsa is niet zo groot; dus ~: (voorafgaand aan nadere specificatie) zo; do ÿrômo hups fes ef arâbe; dus ~ do enn ef kles moje kerru: hij heeft hard in de tuin gewerkt; zo heeft hij ook het gras gemaaid; ur ~ (poe; benadrukt een retorische vraag); ur ~, aftel mittof ÿrzeéts lelperre velk veliyter ÿdrentôs?: [en] hebben deze barbaren nog menselijke gevoelens?; ~ pert ... fitfara:: dermate ... dat; ef karé sen wencate ~ pert kusamat ef qurs, fitfara ef câpytenn tiffe éfti ÿr do melde: het schip ligt dermate uit de koers dat de kapitein niet meer weet waar hij is; [pijâ] noi ~ ..., fitfara ...: [helemaal] niet zo ..., als ...; do melde pijâ noi ~ flifados, fitfara tu miype: hij is helemaal niet zo aardig, als jij denkt; (berusting, toegeving) wel; gress verfutavy ~ ef kelbra: ik wil de tafel wel schilderen; (indien dat niet het geval is) noi ~: zoniet; ur ~: en wel (nadere mededeling); gÿrs prÿmât furt eft fôrmeler, ur ~ futtof 5 jul: u moet een formulier aanvragen, en wel vóór 5 juli. fitabry:: {VG} (gelijktijdigheid) zolang; gress nert ÿrômecû, ~ do pjôle: ik kan niet werken zolang hij praat (geldt voor een concreet moment). fitacÿr:: {gnz} »fitaju. fitajje:: {rs} »fitaju. fitaju:: {ZV enk; gnz= fitacÿr; rs= fitajje} (vaak geringschattend/nietig) zoiets, iets dergelijks; gress zerfo kvâ hupster ~: ik heb nog nooit zoiets groots gezien; kirro nert unere fitacÿr hâc: we begrijpen het nut van zoiets niet; fitacÿr wa'éros melde jûxûxiy: de ontkenning van zoiets is reuzeflauw; het is reuzeflauw om zoiets te ontkennen; we, tu olelira jazy fitajje?: en moet je zoiets doodslaan? (reactie tegen een kind dat een onschuldig beestje aan het doodslaan is); ~ rast: zo iemand; een dergelijk persoon. fitajute:: {U} nietig zijn, onbeduidend zijn. fitajutiy:: {Aef; mv=enk} nietigheid, kleinigheid. fitét:: {I} terughoudend. fitéte:: {K} (lett) omstrengelen, inspinnen; (fig) in vervoering brengen. fitétos:: fitrut:: {I} gezwollen, opgeblazen. fitrutatjen:: {C} blaasbalg. fitrute:: {U} blazen. fitrute-armt:: {K} aanblazen. fitrute-kaf:: {K} opblazen. fitrute-kaf-kyl:: {C} opblaaspop; (iro) wethouder die niet veel te doen heeft, maar alleen aangesteld is omdat voor elke gemeente een minimum aantal wethouders is vastgesteld (afhankelijk van het inwonertal). fitrute-mip:: {K} uitblazen (v kaars). fitrutos:: {C} gezwel, abces. fitrutiysse:: {mv} »fitrutyss. fitrutyss:: {C; mv= ..tiysse} blaasinstrument; (= »fitrute + »tyss). fitsec:: {I} baldadig. fittas:: {C} middag (11-17 uur); lelmo ~: vanmiddag, hedenmiddag (11-17 uur: die nog komen moet, of reeds aan de gang is); lâst ~: vanmiddag, afgelopen middag (11-17 uur). fittasas:: {III} 's middags (11-17 uur: zo goed als elke middag); riyfain ~: elke middag (11-17 uur). fittas-stâgos:: {C} matinée. fitte:: {U} aaneensluiten, aansluiten, passen. fittel:: {?} wat zegt u?; (oorspr afk v »fit »elleria). fittof:: {VG} (gevolg) zodat, met als gevolg dat, waardoor; ef bidale, ~ gress nert affionnose beri bôrade ef myl: het regent, zodat ik geen zin heb om de hond uit te laten. fittos:: {C} aaneensluiting, aansluiting, het passend-zijn. fitus:: {VG} (vergelijking) dan [dat]; do uokke vluf, ~ ef melde helt armt do: hij rookt meer dan [dat] gezond voor hem is. f/iw:: {afk} (= fes »ideóna). fixe:: {K} vastmaken; ef ~ fes ef merros: op het spel zetten; belt kûltâ sen fixo zléf dena jôl riyn: haar blik bleef hangen aan die gouden ring. fixe-furt:: {K} voordoen, voorbinden (servet, schort). fixe-ponto:: {C} aanhechtingspunt; aanknopingspunt (lett/fig). fixor:: {I} gefixeerd; ~ âksent: gefixeerd accent. fiy:: {III; mv=enk} eens, 's, maar; paine gress ef ~: ik zal 't eens doen; trempe-tûe ~: lees dit eens; ~, vende-tûe!: ga nou maar!. fiyfi:: {S} veenmos (L. Sphagnum). fiylst:: {I} onvoldoende (kwaliteit, beneden de verwachting). fiylster:: {C} onvoldoende (zn), slecht cijfer (voor proefwerk ed). fiymbre:: {U; gst= fiymet} rafelen. Fiyltâ-pleko:: {N} (bungalowpark); .fiymbros:: {C} gerafel, het rafelen; rafeling, gerafelde rand. fiymet:: {gst} »fiymbre. fiymót:: {rs} »fiymoû. fiymoû:: fiymtiyn:: {C} rafel. Fiyndiy:: {F}. fiyniye:: {I} grenzeloos, onmetelijk. fiynte:: fiynte-fjatôniy:: {C} ponskaart. fiyntos:: {A} verval. Fiyntre:: {N} (lasapparatenfabriek in Amahagge); .fiyper:: {vdw} »fiypÿe. fiypÿe:: {K; vdw= fiyper} zeker zijn van; zekerheid hebben met betrekking tot; groft šâftros, fiyper pai gress: zijn schuld waar ik zeker van ben; groft fiyper šâftros: zijn schuld waar men/iedereen zeker van is. fiyreâ:: {C; rs= ~t} [glooiende] berm. fiyreâ-dufja-helt:: {S} kroontjeskruid (L. Euphorbia helioscopia). fiyreâ-eiter:: {C} hooibeestje (vlinder) (L. Coenonympha pamphilus). fiyreât:: {rs} »fiyreâ. fiyrk:: {C} net (alg: weefsel met mazen). fiyrkos:: {C} net (v telefoon/spoorwegen ed). fiyrk-wós:: {C; mv= ~a} website. fiyrk-wósa:: {mv} »fiyrk-wós. Fiyroen:: {G} (riviertje vanuit de Kôlâk naar Rurf-strett); .fiys:: {C} schroef[je]. fiysdaro:: {I} veelzeggend; veelbetekenend. fiysdatt:: {I} verkieselijk. fiysde:: {K} uitkiezen. fiysdos:: {C} bloemlezing. fiyse:: {K} schroeven. fiys-gros:: {C} schroevedraaier. fiys-ké:: {C} moersleutel, schroefsleutel. fiysor:: {I} (pop) stiekem. fiys-ta'olos:: {C} schroefdraad. fiyt:: fiytje:: {K; gst= fiytt of fiytet} (arch) uitkiezen; »fiysde; »halefiytje. fiytjos:: {C} (arch) bloemlezing; »fiysdos; »halefiytje. fiytsiy:: {C} (koud, taai pannekoekje, gevuld met kruidige pastei v slakken en kalfshersenen). fiytt:: {gst} »fiytje. fjândara:: {C} meelbes (boom) (L. Sorbus aria). Fjândara-mirra:: {W} .fjapiyle:: {U} uitlopen, uitvloeien (v verf, make-up). fjapiylos:: fjâros:: {C} verzengende hitte. fjâs:: {C} slag, harde klap. fjâs-fan:: {C} buffer. fjâslot:: {C} slaghoedje. fjatôn:: fjatôniy:: {C} [brief]kaart; kaart (klein formaat). fjatôniyn:: {C} stuk karton. fjeg:: {C} (Erg) ritueel. fjegas:: {C} Ergynne-kerk (~ wordt gebruikt als expliciet een Erg kerk genoemd wordt; als misverstanden zijn uitgesloten kan ook het algemene korda = "kerk" gebruikt worden). Fjenne:: {J}. fjer:: fjére:: {K} karnen. Fjer-korda:: {N} (RK kerkje in Fjer); .fjérlot:: {C} karnton. fjéros:: {C} gekarn. Fjeso:: .fjojabure:: {U} afbranden (tot de grond toe). fjojae:: {Krs; gst= fjojat; vdw= fjojât} slechten; met de grond gelijkmaken. fjojat:: {gst} »fjojae. fjojât:: {vdw} »fjojae. fjoje:: {K; gst= fjot} rollen (v deeg, gras). fjoji:: {I} vlak (zonder heuvels of bergen); »bergo. FJomhô:: {afk} »Fes-koles furt Jo lef Môntyelira Hôfruosz. fjóper:: {C} kwast (aan muts); pluim; plumeau. fjôrt:: {C} fjord. fjot:: {gst} »fjoje. fjurdâff:: {C} (soort kievit, met groene borst) (L. Vanellus smaragdus). Fjux:: {J/M}. f/jw:: {afk} (= fes »jag-wóna). fjy:: {C} illustratie; beeld (vooral op TV of film). fjy-kette:: {K} illustreren (fig). fjy-kûra:: {C} beeldende kunst. fjy-pirâmer:: {C} stripverhaal. fjypy:: {C} stripverhaal (kindertaal). fjytiyn:: {C} beeltenis. f/K:: {afk} (= futtof »Kriyst). f.k.:: {afk} (= »fôlge kâ). f.k.a.:: {afk} (= fes »kvâmpos armt). f.k.f.:: {afk} (= fes »kiygt fort). f/l:: {afk} (= finnelira lef); »finne. Fl.:: {afk} »flartolar. flâ:: {C} vlag; gress wufe ef ~, fara ef trufôe: ik mag doodvallen (mijn kop eraf) als het waar is. Flaâf:: {J}. flacÿr:: {I} bijzonder, apart, speciaal. flacÿrami:: {III} in bijzondere gevallen, in een bijzonder geval. flacÿr-bamico:: {C} breedbladig klokje (plant) (L. Campanula latifolia). flacÿrko:: {C} bijzonderheid. flacÿrtiyn:: {C} specialiteit. flâdre:: {U; gst= flâtt} fladderen; (fig) verrekken, in zijn sop gaarkoken. Fla'ecc:: {F}. Flaf:: {F}. Flafâ:: Flâgpe ur Frâk ja Gasky:: {N} (»šarkdomenn bij Gasky; district Neze); .Flâ-gratyliy-weg:: {W} .Flajâc:: {J}. flaju:: {ZV enk; gnz= ~cÿr; rs= ~e} iets; kaftare-tûe! tu feldre kaf ~!: pas op! je zit op iets/ergens op!; alt ~ = âlte flâjû: nog altijd iets. flâjû:: {ZV enk; gnz= ~cÿr; rs= ~te} niets, niet iets (in spr evtl met extra ontkenning nert); (samen met ontkenning soms ook:) iets; gress [nert] reppo ~: ik zei niets; do sen [nert] interesere armt ~: hij interesseert zich voor niets/nergens voor; kurame ~, stus di tjestrofilóme flajue: niets zal er overblijven als men iets verwoest; pryltiy ur ~: niets dan narigheid; âlte ~ = alt flaju: nog altijd iets; do amennâe kvâ ~: hij heeft nooit IETS in de gaten; ef melde noi furt ~, den gress ...: het is niet voor niets dat ik ... (géén lira-constructie!). flajucÿr:: {gnz} »flaju. flâjûcÿr:: {gnz} »flâjû. flajue:: {rs} »flaju. flâjûiy:: {Aef; mv=enk} het niets; vacuüm. flâjûte:: {rs} »flâjû. flâjûter:: {C} futiliteit, nietigheid, kleinigheid. flâjûtiy:: {I} futiel, nietig. flâkâ:: {C} (bepaald soort grijze baksteen, vrnl in Peg; klei komt langs de Firani vandaan); (sprkw) ef ~s zirde kir: er is te veel dak op het huis (er zijn ongewenste toehoorders, we kunnen niet vrijuit spreken). Flâkâ-weg:: {W} .Flâ-lacs ur Veemân-ôc:: {N} (afk= FlâVee) "Vlag- en Wimpelwet" (Spok wet); .flam:: {I} »flame. flame:: {I} ergens; ~ kusami: hier ergens; ef meltât ~ kusama: het moet daar ergens zijn. flâme:: {I} nergens. flamete:: {K} achterhalen (na zoeken); ef polišo ef zâft ~: de politie heeft de dief achterhaald. flaming:: {C} flamingo. flâmp:: {C} teug. flândoro:: {C} lengte; eft ~ rifo 3m: een lengte van 3 m; 3 m lang. flânel:: {S} flanel. flâneliy:: {I} flanellen, van flanel gemaakt. flâng:: {C} flens (v wiel). Flâp:: {G} (district op eiland Tigof). flapirus:: {I} stil, zonder geluid. flappa:: {C} vulpen. Flâp-quiyrda:: {N} (regionale ochtendkrant op Tigof); .flâpse:: {U} zich stoten; kost ére ennef ~: ik stoot mijn elleboog. Flares:: {G} (dorp; gemeente Bravone). flaros:: {S} huid, vel. Flârt:: {F}. flartolar:: {C} (afk= Fl.) ingenieur; architect. Flâs Comâf:: {F}. Flâs Comâf-mirra:: {W} .Flâs-Comâf-plep:: {W} .flâspe:: {U} slurpen. flâspos:: {C} geslurp. flaste:: {E} doorbreken (dijk, zon, tand). flastos:: {C} (fig/lett) doorbraak, het doorbreken. Flatôp:: {G} (dorp; gemeente Mûninû). Flatôp-Côfiygt:: {G} (dorp; gemeente Halest-Meen). Flatôp Renkâ:: {N} (Bergparel-hotel in Lufia); .flâts:: {C} wind[je], veest. flâtse:: {U} een wind laten. flâtsos:: {S} (spr) (voedsel waarvan veel winden gelaten worden: bonen ed). flâtt:: {gst} »flâdre. FlâVee:: {afk} »Flâ-lacs ur Veemân-ôc. flâx:: .Flâxa-seert:: {N} "Flâxa-huis" (museum in Amahagge); .Flâxa-taris:: {C} (bep soort toren met 3 of 4 kantelen, heraldisch symbool). Flâx-dunje:: {N} (molen op Râsterhynne; gemeente Aâstiy); .flâxiy:: {I} vlassig, vlasachtig (v haar). flâx-ool:: {S} lijnolie. flâzorâ:: {C} vlaggestok. fle:: flebotom:: {C} lancet. flecfutsie:: {U} kromtrekken. flechâ:: {C} (dezelfde vogel als de klavior); »flechâ-ur-klavior. flechâ-ur-klavior:: {C; mv= ~s-ur-~s} "moerasfuut" (fuut-achtige moerasvogel, zonder kuif; sinds bekend is dat de flechâ en de klavior één en dezelfde vogel zijn, is deze dubbele naam gebruikelijk) (L. Podiceps clavius). flecs:: {C/S} vuur; ef drabone rst fes ef ~: iemand op heterdaad betrappen; nÿf ~z: verboden een open vuur aan te leggen (in bossen ed). Flecs:: {N} (uitgeverij in Hirdo); .flecs-draka:: {C} vlammenwerper. flecse:: {K} (alg) stoken; vuur geven; [af]vuren; (licht, vuur) aansteken, ontsteken; (lucifer) aanschrappen; (fig) aanvuren, ophitsen; do ~ hups ef warmohit: hij stookt de kachel hard op; do nert flecsavy gress: hij wil mij geen vuurtje geven; ef ~ eft grerefjéns: een revolver afvuren. flecse:: {Upr} aangaan, ontvlammen (licht, vuur). flecs-efanty:: {C} "vuurkindje" (blokje hout of klein houtblok om op een kwijnend haardvuur te werpen als dit weer moet gaan branden). flecsileset:: {C} lichteiland. flecsiy:: {I} (lett) vurig, vol vuur. flecs-kûplô:: {C} brandsingel (in bos). flecs-larder:: {C} vuurvreter. flecs-large:: {C} goudlarix (L. Larix kaempferi). Flecs-lirrotiy:: {W} .Flecs-merater:: {N} "Vuurman" (Bergparel-hotel in Fietso); .Flecs-mirra:: {W} .flecso:: {C/S} vuurwerk. flecso-larder:: {C} vuurwerkvreter (met name de variété-artiest Karmi, met zijn beroemde act); (DOM 98-99). flecsos:: {C} (v wapen) het [af]vuren; (v vuur) het stoken; het aan-/ontsteken (v lucifer) het aanschrappen; (fig) aanvuring, ophitsing. flecs-pâpšérr:: {C} knikkende distel (L. Carduus nutans); (verbastering v flectre-pâpšérr). Flecs-plep:: {W} .flecs-pyl:: {C} vuurpijl. Flecs-reks:: {N} "Vuurserie" (serie tenderlocomotieven, gebouwd tussen 1936-1942). Flecs-seert:: {W} .Flecs-terf:: {W} .flecsule:: {U} vuurspuwen; (= »flecs + »csule). flecs-wâp:: {C} vuurwapen. flecsÿrot:: {C} lucifer. flecsÿrotlot:: {C} (alg) lucifersdoosje; (pop) klein autootje. flecs-zôler:: {C} vuurvlieg, vuurkever (L. Pyrophorus noctilucus); hupster ~: grote vuurvlinder (L. Lycaena dispar). flect:: {C} beugel. flect•:: {wst} »flectre. flectare:: {K} (lett) verbuigen. flectaros:: {C} (lett) verbuiging. flect•-kura:: {wst} »flectre-kura. flectre:: {K; gst= felec; wst= flect•} buigen. flectre-kura:: {U; gst= felec-kura; wst= flect•-kura} overbuigen. flectren:: {I} buigbaar. flectriy:: {I} krom. flectros:: Fleer:: {G} (dorp; gemeente Tuûn). Fleer-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Tuûn); .FLEF:: {afk} »Feslosos furt Liftkar Elek-fradâsz. Flefe:: {G} (dorp; gemeente Letrenott). Flefumy:: {G} (dorp; gemeente Post). flegmatise:: {I} flegmatisch. fle-hyg:: {C} rugstreeppad (L. Bufo calamita). Flem:: {G} (stad in Jelafo). flém:: {C} vlam; »slit B. Flemeuni:: {G} (stad in Tjemp). flémiy:: {I} vlammig. flemla:: {C} vork. flém-nurp:: {C} wilde weit (plant) (L. Melampyrum arvense). flemp:: {Aef} willekeur[igheid]. flemp:: {I} willekeurig. Flenazjekk:: {G} (district op eiland Brÿr). Flenazjekk-flâ:: {C} purperlichtmot (L. Pyrausta purpuralis). Flens:: {G} (dorp; gemeente Hurterg). Flento:: {G} (stad in Tjemp). Flepiyi:: flepsatos:: {C} staatsgreep. flepse:: {K} afzetten (koning, regering); uit ambt zetten (ambtenaar). fler:: {C} (arch) [trek]tocht. flér:: {C} hagedis; ÿtinelira ~: levendbarende hagedis (L. Lacerta vivipara). Flerka:: {N} (fabriek v paraplu's, parasols en zonneschermen, te Noniy); .Flermiys-mirra:: {W} .flerrt:: flertes:: {mv} »flerrt 1. Flesst:: {N} (mnl personificatie vd Redding en Veiligheid). Flesstka:: {C/N} (iro/pop) reddingsboot; »moplariy-karé. Flesst-mirra:: {W} .flest:: {C} flesje. flet:: {gst} »fle. fletatt:: {I} verwerpelijk. fleter:: {C} klimplant (vrnl in samenstellingen als moziy-~ = bosrank, of avyro-~ = rankende helmbloem). Fleufiy:: {F}. f.l.h.:: {afk} (= fes »loin helkara). flifader:: {C} aardigheid, grap. flifados:: {I} aardig, vriendelijk; ef melde ~ armt rst: vriendelijk zijn tegen iemand. Flipa:: {G} (stad in Ziyp). flipef:: {C} schouwspel, theater (spel). flipflor:: {C} schouwburg, theater (gebouw). Flipflor:: {N} (verkorte naam voor diverse schouwburgen overal in Spok); .Flipflor-lirrotiy:: {W} .Flipflorlurfel:: {N} "Schouwburgrestaurant" (bekend restaurant in Lift, heet sinds 1999 »Diyvre); (DOM 136). Flipflor-lurfel:: {N} "Schouwburg-restaurant" (in Korif); (DOM 96). Flipflor-mirra:: {W} .Flippa-mirra:: {W} .flippiy:: {C} drukte, bedrijvigheid. Flivoti:: {G} (stad in Jelafo). Flixomo:: {G} (dorp; gemeente Trejasu); (DOM 103/162). Flixomo-belt:: {G} (dorp; gemeente Trejasu). fliycâtat:: {C} knipperlicht. fliyce:: {U} knipperen (vrnl v licht). fliycos:: {C} geknipper, knippering (vrnl v licht). fliynke:: {U} klinken, luiden (v woorden). fliynkiy:: {I} sonoor, welluidend. fliynkos:: {C} klank; het klinken, het luiden. fliynkyrre:: {C} boomleeuwerik (L. Lullula arborea). Flo:: {G} (stad in Plefô). flô:: {C; mv= flós} vlo. flô-bent:: {C} vlooienband[je] (voor hond/kat). Floepa-lirrotiy:: {W} .Flôf:: {J}. Flofari:: {F}. Flofariy:: {F}. Flofarri:: {F}. Flofas:: {F}. Flôfe:: {J}. Flôftiy-agru:: {G} (bergtop in Crona-gebergte; 983 m hoog); .flôg:: {gst} »flôgcpe. flôgc•:: {wst} »flôgcpe. flôgcpe:: |..gp..| {K; gst= flôg; wst= flôgc•} vermanen. flôgcpos:: |..gp..| {C} vermaning. flôgt:: {I} (dl= vrnl Tjemp) oud, antiek. Flôkije-lirrotiy:: {W} .Flôkije-mirra:: {W} .floma:: {C} patiënt (iemand die behandeld wordt). Floma:: {G} (stad in Munt). Flomarûs:: {F}. Flomarûs-kah:: {W} .Flomarus-mirra:: {W} .Flomarûs-pônt:: {N} (stenen brug in Hirdo over de Trendon, naar Mikkon); ; (DOM 25).flomatjen:: {C} genezer (iemand die op paranormale wijze een ander kan genezen); kolai ~: (plant) wondklaver (L. Anthyllis vulneraria). flome:: {K} genezen, beter maken (met medicijnen). flome-kursuus-fôltser:: {C} medicinale bloedzuiger (L. Hirudo medicinalis). flomos:: {C} genezing, het beter-maken. flômp:: {C} zwengel (v pomp ed). flômpo:: {C} (bep balspel met 3 ballen en 3 partijen v 6 personen). Flomy:: flônk:: {C} slungel. flônka:: {I} slungelig. flônos:: {C} het uitpakken. floôr:: (= flor) {C} vloer. floôr-caribos:: (= flor-caribos) {C} vloerbedekking. flor:: {C} »floôr. Flor:: {F}. flora:: {C} flora. Flora:: {N} "Flora" (Bergparel-hotel in Crobela); .Floran:: {G} (stad in Ben). Flora-nôticas rifo Berref:: {N} (boektitel); .flor-caribos:: {C} »floôr-caribos. Flore:: {J} Floor, Florus. Florez:: {F}. Florino:: {G} Florence. florta:: {C} ezel (mnl). Flortof:: {J}. flos:: {A} afwijzing, verwerping. flôs:: {C} sliert (nat of vet). flós:: {mv} »flô. Flôs-helmy:: {G} (grot; gemeente Nustiy); .flotarûs:: {I} huilerig. flôte:: {C} vloot (schepen). flô-terder:: {C} muggezifter. flovustatt:: {I} herkenbaar. flovuste:: {K} herkennen. flovuste-blâtiy:: {C} herkenningsteken. flovustos:: .Floy:: {N} (populaire frisdrank voor jongeren); .f/l.r.:: {afk} (= fes ef »lurgiy rifo). flûfe:: {U} snel afdalen (langs helling); neerstorten (vliegtuig). flûfos:: {C} snelle afdaling (langs helling); neerstorting (vliegtuig). flûjet:: {C} ram, konijn (mnl). flûmpe-ÿrg:: {K} volproppen. fluor:: {S} fluor. fluora:: {I} fluorhoudend, met fluor. fluoresere:: |..ÿje| {U} fluoresceren. fluoritt:: {S} fluoride. flûpake:: {K} aanporren, aanstoten. Flusst:: {J}. Flustiy:: {G} (dorp; gemeente Lapejufe). fluta:: {C} vloed, hoog water. flutaiy:: {C; rs= flutate} vloedgolf. flutate:: {rs} »flutaiy. flute:: {U} vloeien. flutos:: {C} vloeiing. Flutt:: {F}. f.l.w.:: {afk} (= fes lelpiru »wufta). flyddere:: {C} vlinder. Flyddere-fôresta:: {W} .flyde:: {U} pingelen (bij voetbal). Flygh:: {F}. flygiy:: {C} (poe) insekt. flÿlse:: {K} opslorpen. flÿlsos:: {C} opslorping; geslorp. Flyness:: {N} (zuivelfabriek en grootste fabrikant v consumptie-ijs, te Amahagge); .flynse:: {U} briesen. flynser:: {C} gebries. flyrre:: {K} ~ tjâg: besmeuren met. flyrror:: {I} ~ tjâg: besmeurd met. f.m.r.:: {afk} (= fes ef »mennirre rifo). FMSC:: {afk} »Feslosos furt Mipšarcess-stûdent-cÿrtiyr. FMT:: {afk} »Feslosos furt ef Mindeoeg Tâmp-gabanos. f.n.l.:: {afk} (= fes noi »litel). f.o.:: {afk} (= fara »oxoddos). fôc:: {I} »ifôc. fôce:: {E} »ifôce. fôcos:: {A} »ifôcos. focus:: {C} focus, brandpunt (vrnl fig); fes ~: in de focus (fig); »fokus. Focus:: {N} (behartigt de belangen vd ondernemingen die congresfaciliteiten aanbieden, in Quober); .fofel:: {I} denkbeeldig. fofele:: {K} verzinnen, fantaseren; fingeren. fofeler:: {C} fantast. fofelos:: {C} verzinsel. fojel:: {I} ragfijn. fojeldra:: {C} vlek; eft ~ armt flj: een vlek in/op iets. fôjeldrâe:: {I} (lett) vlekkeloos, zonder vlekken. fojeldriy:: {I} (lett) vlekkerig, bevlekt. fokus:: {C} brandpunt (vrnl lett); »focus. fokus-kliqu:: {C} brandglas. folâ:: {C} handelaar. folarkluft:: folater:: {C} bosbewoner. Folates:: {G} (stad in Munt). Fôlcwine:: |fôlkvine| Folef:: {F}. Folestâja-plep:: {W} .fôlgafiy:: {C} feuilleton, vervolgverhaal. fôlge:: {K} volgen uit; opvolgen; ~ kâ (afk= f.k.): namelijk. fôlge-lâs:: {C} nasmaak. fôlgelira:: {I} achterelkaar; opeenvolgend. fôlgos:: {A} opvolging; opeenvolging (alg); verloop (v personeel); doorstroming (beleid bij woonruimte-verdeling). fôlgté:: {C} opvolger. fôliy:: {C} folly (raar bouwwerk). Fôllû:: {F}. follus:: {C} vader; ef ~z: de vaders (slechts mnl). folluser:: {I} vaderlijk. Folluser Korda:: {N} (RK kerk in Amahagge); .follus-mâlp:: {C} schoonvader; stiefvader (indien de natuurlijke vader nog leeft); ef follusz-mâlp: de schoonvaders, de stiefvaders (slechts mnl). fols:: {C} pater (RK; gereduceerde vorm v »follus). Fôls:: {G} (dorp; gemeente Xalf). Fôlsa:: {J}. Fôlshynne:: .Fôls-Vender:: {W} .foltare:: {K} kreukelen. foltaros:: {C} kreukel. folte:: {K} vouwen. folte-âp:: {I} opvouwbaar. folte-kest:: {K} omvouwen. foltos:: {C} vouw; vouwblad, folder. fôltsanty:: {C} zuigeling; (= »fôltse + »•anty). fôltsare:: {K} zogen. fôltsbasc:: {C} astma. fôltse:: {U} zuigen. fôltse-fes:: {K} verkroppen. fôlts-helt:: {S} zog, moedermelk. fôltsknok:: {C} speenvarken. fôltsos:: {C} gezuig, zuiging. Folyca:: {F/J/M}. fóm:: {C} groef (in boomschors, grammofoonplaat ed). fómiy:: {I} gegroefd (boomschors ed). fomm:: fommtiyn:: {C} stuk/brok schuimrubber, schuimplastic, styropor. Fômp:: {F}. Fômp-Arjen-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Slofaro); .fômpe:: {K} ~ piti: afstaan aan. fomre:: {K; gst= fomm} vervormen. fomros:: {C} vervorming; misvorming. fónðâ:: {C} (dl= Liftka) appeltaart, appelgebak. fonetise:: {I} fonetisch. fonis:: {C} inham, [smalle] baai. Fonis-Dÿfoka:: {N} Fonis-flipflor:: (belangrijkste theater in Hoggebim); .Fonis-Jakâmseert:: {G} (dorp; gemeente Gret). Fonis-kiyk:: {W} .Fonis-lirrotiy:: {W} .Fonis-mirra:: {W} .Fonis-nes-weg:: {W} .Fonis-Nutterka:: {N} .Fonis-plep:: {W} .Fonis-pola:: {W} .Fonis-preše:: {N} (uitgeverij in Hoggebim); .Fonistâ:: {G} (stad in Ales). Fonis-Vender:: {G} (dorp; gemeente Trejasu). Fonis-weg:: {W} .Fônk:: {G} (stad in Ziyp); (DOM 161). Fônkiy:: {N} (onbewoond vervallen kasteel; gemeente Fônk); .fonna:: {I} banaal. fonolôche:: {C} fonoloog. fonologise:: {I} fonologisch. fonolôiy:: {C} fonologie. fónopa:: {C} samenraapsel. fónopare:: {U} aankomen, in gewicht toenemen. fónope:: {K} samenrapen, bijeengraaien. fónopiy:: {I} samengeraapt, wanordelijk bijeengegraaid; eft ~ tebbel: stelletje schorem; louche groepje mensen. Fonôs:: {N} (merknaam v provider voor mobiele telefonie); .Fôns:: {J} Fons. Fonsegg:: {F}. Fônst:: {J} Fons. fónt:: {C} salade (gerecht met diverse rauwe groentes). Fontaigny-kanol:: {G} (kanaal tussen Kjoep en Hazâcki-kanaal); .Fontaine:: {F} (Fra). fônts:: {C; mv= ~es} fonds (alg; ook organisatie die geld ter beschikking stelt). fôntses:: {mv} »fônts. foole:: {K} kiezen uit, keuze maken uit. foolos:: {A} keus; âfry ~: naar keuze; eft ~ na flj: een keuze in iets. Fop:: {F}. Foqunðiy-kôl:: {G} (bergpas in Girdes-gebergte; 421 m hoog); .forân:: {C} veldtocht; lange wandeltocht; »•ân. forântiy:: {C} snuivende wroetneus (v varken of miereneter). fôrd•:: {wst} »fôrdre. fôrdare:: {K} vorderingen maken met; aanleren. fôrdaros:: {A} vordering. Fordo:: {F}. Fordo-plep:: {W} .Fordo-seert:: {N} (koninklijk paleis in Hirdo); .fôrdre:: {K; gst= fôrt; wst= fôrd•; vdw= fôrts} vorderen; opvragen; opeisen. fôrdros:: {C} [op]vordering; opeising; opvraag. foref:: {C} fabel (oorspr Spok). fôren:: {C} forens. fôresta:: {C} bos, woud. Fôrestâ:: {F}. Fôresta-pât:: {W} .Fôrestas ur Wumaa:: {N} (afk= Fuwu) "Bossen en Wouden" (beheert bos- en heidegebieden; vgl Staatsbosbeheer; hoofdkantoor in Oofo); .Fôresta-seert-mirra:: {W} .Fôresta-seert-plep:: {W} .fôrestatjen:: {C} bosarbeider. fôresta-tork:: {C} "bosschouw" (geregelde controle/bezichtiging v bossen, door eigenaar of overheidsinstanties). Fôresta-weg:: {W} .fôrmaji:: {C} vormgeving. Fôrmaji-museem:: {N} "Museum voor Industriële Vormgeving" (in Trondom; opgericht in 1956 en voortgekomen uit een werkplaats voor kunstnijverheid); ;
(DOM 105).fôrmalitiy:: {C} formaliteit. fôrmeler:: {C} formulier. fôrmler:: {C} aandeel (geld); effect. fôrmlerater:: {C} aandeelhouder. fôrmler-clobjiyt:: {C} aandelenpakket (alle aandelen die iemand bezit en door een bank als eenheid beheerd worden). fôrmulere:: |..ÿje| {K} formuleren. fôrmuliy:: {C} formule. fors:: {C} kikvors, kikker; presÿr ~: bruine kikker (L. Rana temporaria); zâm lo eft svimelira ~: kersvers; pôr lo eft ~ kaf ef clamiða: arm als Job; straatarm. fôrs:: {C} Forsa-mirra:: {W} .Forsater:: {F}. forse:: {E} [aan]dringen. forse-armt:: {K} aandringen. forse-kaf:: {U} opdringen (menigte). forsere:: |..ÿje| {K} (lett) forceren, openbreken; (fig) doordrijven. forseros:: fôrsiy:: {I} fris (zuurstofrijke lucht; niet bedompt). fors-nucer:: {I} spiernaakt. fors-ort:: {C/S} kikkerbeet (waterplant) (L. Hydrocharis morsus-ranae). forsos:: forsos-kaf:: {C} het opdringen (v menigte). forsos-tijâ:: {A} verdringing, het verdringen. fort:: {C} »tinkere Fôrt-Albert:: {G} (dorp; gemeente Hirdo). fortâme:: {I} tijdig, op tijd. fortarfinita:: {III} binnen afzienbare tijd. fortarr:: {C} lâst ~: een tijd/poos geleden. fortasse:: {Upr} zich [tevergeefs] haasten. fortassere:: {U} de tijd hebben (en zich dus niet hoeven haasten). Fôrt-Deeter:: {G} (dorp; gemeente Hirdo). Fôrt-Deeter-pât:: {W} .fort-edite:: {K} bijwerken, "up-to-date" maken (v gegevens, archief, encyclopedie ed). Fôrt-Freerk:: {G} (dorp; gemeente Gret); (DOM 169). Fortgeswint:: {F}. Fôrt-Iserhent:: {G} (dorp; gemeente Aschen). fortiyn:: {C} tijdperk. Fôrt-Kârle-Kents:: {G} (Erg commune; gemeente Hajofese); .Fôrt-Lâerftâf:: {G} (dorp; gemeente Mollefin). fort-mitachos:: {C} tijdopname (foto). fortos:: {I} tijdelijk; bent ~: de eerste tijd. Fôrt-Peeter:: {G} (dorp; gemeente Gralkrich). Fôrt-Peeter-Ulruf:: {N} (station). fortpit:: {C} tijdschrift, blad. Fortpit furt historise mux-tibân:: {N} (tijdschrift voor historische taalkunde; verschijnt 5 tot 7 keer per jaar); .fortpont:: {C} tijdstip. fort-ralaer:: {C} tijdgenoot. fort-ramâ:: {C} dienstregeling. fôrts:: {vdw} »fôrdre. Fôrts-helmy:: {G} (grot; gemeente Ozaneto a/e Prek); .Fôrt-Thyrra-Fercen:: {G} (dorp; gemeente Bora-Fercen). Fort ur âspecc:: {N} (tijdschriftartikel); .fort-wehaver:: {C} zonnewijzer (trad Spok, in fallusvorm; fallus verwijst naar Pelres (god v Rust en Evenwicht) die verliefd is op Vilauta (godin vd Tijd)). fôsfor:: {S} fosfor. fôsforiy:: {I} fosforhoudend, met fosfor. fosie-métos:: {C} ouderavond (op school). fosiers:: {Cmv} (arch/dl= Centraal-Berref); »fosies. fosiers-mâlp:: {Cmv} (arch/dl= Centraal-Berref); »fosies-mâlp. fosies:: {Cmv} ouders. fosies-mâlp:: {Cmv} schoonouders. fošiy:: {VZ1n} (betrekking) op gezag van; gress amifftûre ef ~ do: ik neem het op gezag van hem aan. fost:: {C; mv= ~en} samenscholing; ef qugle ~: samenscholen. fóst:: {S} [bijen]was; boenwas. Fôstara:: {M}. fóst-ðak:: |fós-| {C} waskaars. foste:: {E} samenscholen. fosten:: {mv} »fost. Fôster:: {F}. fóst-veldur-sért:: {C} wassebeeldenmuseum. Fôsty:: {F}. Fôsty-Nâg-mirra:: {W} .fôsyll:: {C} fossiel (zn). fôsylliy:: {I} fossiel (bv). fôsyll-sypress:: {C; mv/rsmv= ~es} metasequoia, watercipres (L. Metasequoia glyptostroboides). fôsyll-sypresses:: {mv/rsmv} »fôsyll-sypress. fot:: {I} fout (bv). fôt:: {C} (afk= F) (Spok lengtemaat: 1 fôt = 1F = 250,7551 m); .fóte:: {K} plooien, rimpelen. fóte-âp:: {I} (lett) plooibaar. fotel:: {C} fout, abuis (zn); na ~: per abuis, abusievelijk. fotelare:: {K} [een hoop] fouten maken; [grote] vergissingen begaan; falen. fotelbaniyl:: {I} faalangst, bang om fouten te maken. fotele:: {K} één fout maken, één vergissing begaan. Fotelmÿ-plep:: {W} .fotes:: {I} ef melde ~: (met [een ander soort] mensen omgaan; zijn blik verruimen door contact te hebben met andere maatschappelijke en sociale structuren); eft ~ sošala ÿrômer: (een maatschappelijk werker met veel tact en inzicht om met mensen uit alle lagen vd bevolking om te gaan). fotesté:: {SC} verdraagzaamheid (vrnl jegens mensen met afwijkende culturele of sociale patronen of v ander ras); ef poire na ~: van de wind leven. Foteuso:: {G} (stad in Munt). foto:: {C; mv= fotôe of fôtôe; rsmv= ~tt of fôtott} foto. Fotoafiy:: {N} (gerenommeerd maandblad over fotografie en digitale beeldverwerking); .fotôe:: {mv} »foto. fôtôe:: {mv} »foto. fotografijâ:: {C} fotografie. fotografise:: {I} fotografisch. fotografos:: {C; mv= ~z} fotograaf. Foto-museem:: {N} "Foto-museum" (museum in Amahagge); .fotoriff:: {C} fototoestel. fótos:: {C} plooi, rimpel; ef léeja menkerate lÿ fótôsta: het gordijn hangt in/met plooien. fotott:: {rsmv} »foto. fôtott:: {rsmv} »foto. fott:: {I} laf[hartig]. fotter:: {C} lafaard. fotull:: {C} fauteuil, armstoel. Fourni:: {N} (meubelfabriek, te Zar); .Fôx-knurftas:: {G} (waterval in de Firani; gemeente Ðebantiy); .f/p:: {afk} (= fara »prinsypp). FP:: {afk} »frÿcc-plata. f.p.g.:: {afk} (= fes pip »guldâ). f/pp:: {afk} (= fes pelat »proba). f.p.r.:: {afk} (= fes ef »perke rifo). f.p.s.:: {afk} (= fes pip »serten). FQ:: {N} (uitgeverij in Asjetto); .F.Q.:: {afk} (= fara »quiste). fr.:: {afk} »frópjÿ. fra:: {VG} »toje. Frabbeza-mirra:: {W} .Frâck:: {F}. fradâs:: {C} locomotief; tractor. Fradâs-lirrotiy:: {W} .fradâs-póntel:: {C} depot (onderhouds- en stallingsplaats voor locomotieven). Fraftiô:: {F}. frâgyll:: {I} breekbaar. Fraja:: fraji:: {III} ef melde ~ [své]: het-/dezelfde zijn [als]; óps zâre fes ef ~ meldelira sért: ze wonen in één en hetzelfde huis. fraji:: {!} insgelijks! (als antwoord op een groet of wens). frajje:: {U; gst= frajja} (arch/poe) »frajjae. frajjaare:: {U} hardlopen, rennen (sneller dan frajjae). frajjae:: {U} draven, snel lopen (minder snel dan frajjaare). frajjaos:: {C} wedren, hardloopwedstrijd (v mensen). frâk:: {C} overjas. Frâk:: {G} (stad in Neze). Frakana:: {Cef} Française. frakânda:: {C} Frans (taal). Frakann:: {Cef} Fransman. frakas:: {IIef} Frans (bv). Frakas:: {G} Frankrijk. Frakas Gujana:: {Gef} Frans Guyana. Frakas Polynesiy:: {Gef} Frans Polynesië. Frakâs-mirra:: {W} .Frakas-tjokâs:: {C/S} stokbrood. frâke:: {K} inslaan (v ruit). Fraker:: {F}. Frâkiy:: {F}. Frâkkeny Rifo Flâgpe:: {F}. frâkos:: {C} het inslaan (v ruit). frâkossa:: {C} ingeslagen ruit. frâl:: {I} fraai, mooi. Fram:: {G} (stad in Plefô). frâmbosiy:: {C} framboos (vrucht); »tofrâmbosiyÿ. Frâmbosiy-mirra:: {W} .Frâmenn:: {F}. Frâmpenne-agru:: {G} (bergtop in Girdes-gebergte; 915 m hoog); .frân:: {VG} »tôje. frânc:: {I} openhartig. François:: {J} (Fra). frâns:: {C} (alg) veldbloem; (ihb) korenbloem (L. Centaurea cyanus). Frânsa:: {M} Fransje. Fransen:: {F} (Ned). Frânser:: {J} Frans. frânsisker:: {C} franciscaan (mnl lid v RK kloosterorde). frânsiskera:: {C} franciscanes (vrw lid v RK kloosterorde). Frânsisker-wâlka:: {C} Franciscaner orde; .Fransto:: {F}. Fraôf-Horo-gÿrt:: {N} (replica v oude ophaalbrug, over de Ibest, gemeente Akom); .Frârmiy:: {F}. frart:: {WN; 3enk-concr} zich; ef sért ~ wâfersence kusamat ef fabriyk: het huis bevindt zich naast de fabriek; »sen. frartiy:: {Cef; mv=enk} (nominalisatie v frart) self-supporting; uit zichzelf; wat het zelf doet; Spooksoliy melde ef ~: Spokanië is een self-supporting land/kan voor zichzelf zorgen; ef oto finne beri ufire lo ef ~: de auto begint uit zichzelf te rijden. fras:: {C} klootzak, hufter. Fras:: {F}. Frastâ-keldus:: {N} (naam v voormalige boerderij); .frat:: {gst} »fraje. frate:: {K} ~ ón rst: iemand overtuigen van; gress ~ ef môntyos ón tu: ik overtuig jou van het probleem. frater:: Fratrjy:: {F}. Fratrjý:: {F}. Fraveff:: {F}. frecenšo:: {C} frequentie. frecent:: {I} (schr) frequent. Frecÿr:: {F}. Fredâ:: Frederik:: {F}. Frederiksson:: {F}. Freeg:: {G} (dorp; gemeente Kruuno). Freeg-belt:: {G} (dorp; gemeente Kruuno). Freeg-blufk:: {W} .Freeg-blufk-mirra:: {W} .Freegh:: {F}. Freeg-mirra:: {W} .Freeg-seert:: {N} (landhuis in Amahagge); .Freek:: {F}. Freema:: {J}. Free Press:: {N} (uitgeverij in Amahagge); .Freerikater:: {F}. fréfte:: {U} slepen (glijden). fréfte-blô:: {C} sleepschoen. freg:: {I} mul; zandachtig. freg-âlminde:: {K; vdw= ..-pâlminde} opschudden (v kussen). freg-pâlminde:: {vdw} »freg-âlminde. Freks:: {F}. Frelðiy-mirra:: {W} .freme:: {U} geeuwen (uit verveling). Fremta-pônt:: {N} (voormalige brug in Hirdo over de Trendon); .frense:: {U} grijnzen. frense-armt:: {K} aangrijnzen. frensnurp:: {C} "grijnskop" (gebeeldhouwde kop, ingemetseld naast een deurpost om boze geesten te verjagen); (DOM 172). frenvu:: {C} soort, aard, type; categorie; gesteldheid; dena ~ rifo veldurs: dit soort mensen; fes fortos ~: van tijdelijke aard; rifo ~s ur vrôks, den ...: van dien aard dat ...; fara ~ rifo (vz-uitdr): bij wijze van; bij manier van. frenvuiy:: {I} veelsoortig; »pertfrenvutiy. frenvu-kettos:: {A} typering; het onderbrengen in een categorie. frenvute:: {K} sorteren. frenvuter:: {C} lidwoord (in Spok ef, eft en goe). frenvutiy:: {C} sortering (dat wat gesorteerd is). frenvutos:: {C} sortering, het sorteren. Frenzy:: {N} (theatertje in Knolbol); ; (DOM 98).frera:: {C} broer; ef ~s: de broers; de broer[s] en zuster[s]; Freras (afk= Frs): gebroeders. Frera:: {N} "Broer" (koosnaam voor broer, gebruikt als eigennaam); »frera. frera-mâlp:: {C} zwager; ef freras-mâlp: de zwagers; de zwager[s] en schoonzuster[s]. Frerk:: {J} Frederik. fres:: fresko:: {C} fresco. fres-riyniyn:: {C} vezel. frest:: {C} rimpel. frestiy:: {I} gerimpeld, rimpelig. Frex:: {F}. Frezzet:: {G} (stad in Jelafo). frigidara:: {C} koelkast. Frikpol:: {N} (fabriek v mayonaise en andere sausen; in Tanbÿr); .Friks:: {F}. Frimel:: {F}. Frina:: {N} (vrw personificatie vd Zon). Frina-adoratjen:: {C} groot zonneroosje (L. Helianthemum nummularium); Lomkyex ef ~: Apennijns zonneroosje (L. H- apenninum). Frina-plep:: {W} .Frina-vogily:: {C} fitis (L. Phylloscopus trochilus). Frins:: {F}. frint:: {C} vriend. frinta:: {C} vriendin. frinta-mâlp:: {C; mv= frintÿ-..} (vriendin v iemands echtgenoot/-note). frintiy:: {I} familiaar. frint-mâlp:: {C} (vriend v iemands echtgenoot/-note). frintÿ-mâlp:: {mv} »frinta-mâlp. frisa:: {C} fries (bouwkunst). frišoiy:: {C; rs= frišót} bakhuisje, rookhuisje (apart gebouwtje met oven, bij oudere boerderijen). frišót:: {rs} »frišoiy. Fritsiy:: {F}. friyðovve:: {K} nabootsen, namaken. friyðovvos:: {C} nabootsing, namaak. Friykichof-esterulâr:: {N} (onderaardse vluchtgang); .friylpe:: friyme:: {K} gedeeltelijk iets [af]betalen en de rest wordt kwijtgescholden. Friyst:: {F/J}. Friysta:: {M}. Frizjûschte:: {F}. fro•:: {PX} (vormt begrippen die met lichaam[sdelen] te maken hebben) (bijv) fâle/frofâle: gebrek/lichaamsgebrek; »fro-. froâlber:: {C} body-builder. froâp:: {I} fysiek. frobaeff:: {gst} »froba'efre. froba'efre:: {K; gst= ..baeff} castreren. froba'efros:: {C} castratie. frobâl:: {C} (vulg) hoofd, kop, kanis. frôces:: {mv} »frôx. frocjole:: {K} hechten (v wond). frocjolos:: {C} hechting (v wond). froðiycyne:: {K} mishandelen. froðiycynos:: {C} mishandeling. Froemiy-fôresta:: {G} (bos in Cÿrofly-gebergte, bij Staef); .frofâle:: {C} handicap, lichaamsgebrek. frofâler:: {C} gehandicapte (persoon). frofeûl:: {S} talk, talg. frofjy:: {C} lichaamsvorm; leest. frofôrmaji:: {C} lichaamsbouw. frogiyrt:: {C} middenrif. frogrup:: {C} [menselijk] ras. frohabra:: {C} ledemaat. frohelbi:: {C} ondergoed. frohôfruos:: {A} lichamelijke opvoeding. frohullos:: {C} overall, werkpak. frojéns:: {C} (pop) [spijker]broek. frojiÿtu:: {C} wang. Frojiÿtu-terf :: {W} .frokabéiy:: {I} halsstarrig, hardnekkig. frokaré:: {C} (pop/iro) te grote schoen. frokiyne:: {K} fouilleren. frolot:: {C} doodkist. fromécarô:: {C} corset. fromigte:: {K} folteren, pijnigen. fromigtos:: {C} foltering, pijniging. fromipper:: {C} (pop/iro) stijf of te strak zittende jurk of japon. frondo:: {I} bol[vormig]. frondoiy:: {C; rs= frondott} opbolling; bobbel. Frondo-kah:: {W} .Frondo-pônt:: {W} .frondott:: {rs} »frondoiy. front:: {C} schild (v schildpad ed). frônt:: {C} front (weerkundig). fronta:: {C} [aan]gezicht, gelaat, aanschijn. frontae:: {K} fronsen. fronta-lÿnt:: {C} gelaatstrek. frontaos:: {C} gefrons; frons. fronte:: {K} vergroten. frontos:: {C} vergroting, het vergroten (ook v foto). Frop:: {G} (stad in Tjemp). frópjÿ:: .froprâft:: {C} geraamte, skelet. fropreipanas:: {C} bovenlijf. froquâstiy:: {C} opperhuid. froqulséfen:: {C} stofwisseling. froqurt:: {C} likdoorn. frorûs:: {C} stoffelijk overschot. frôsaliy:: {I} angstaanjagend. frosértariy:: {I} erfelijk (v ziekte). frosolft:: {C} lichaamsbeweging. Frosty Frog:: {N} (popgroep); .frot:: {I} fris, erg koel. frotare:: {K} verfrissen, opfrissen. frotaros:: {C} verfrissing, opfrissing. frote:: frotexelmit:: {C} operatiekamer. frotexos:: {C} operatie. frotiyn:: {C} lichaam, lijf; element (persoon). frotiyneren:: {C} gestel. frotiyneren-teraputer:: {C} fysiotherapeut. frotjel:: {C} lijfstraf (in 1863 als wettig strafmiddel afgeschaft; werden voordien uitgevoerd vlgs de opvattingen vd 2e »mennmarât). frotqumter:: {C} bijvoet (plant) (L. Artemisia vulgaris). frotrajo:: {I} misvormd. frottiy:: {C} (pop) verfrissing (glas koele drank). frotûgtanas:: {C} onderlijf. frôx:: {C; mv= frôces} (groene poncho/cape, gedragen door [niet gelovige] eregast bij Erg ritueel). Frs:: {afk} (Freras); »frera. frû:: {C; mv= ~a; rsmv= frutt} big. frûa:: {mv} »frû. Fructiy:: {N} (fabriek v snoepgoed, jam en marmelade; in Ozaneto a/e Prek); .frûf:: {S} moes. frûfiy:: {I} papperig; tot moes. fruma:: {C} scheenbeen. frumbiyl:: {I} naargeestig, somber stemmend; ~ én/ur bidal: druilerig. Frunaldiy:: {F}. frûnciy:: {C} warm vruchtengebak (specialiteit uit Tjemp). frûnspe:: {U} indrogen; slinken. frûnsper:: {C} drooggemaakt [deel van een] moeras; aangeslibt stuk land; soort kwelder, schor. Frûnsper-mirra:: {W} .frûnspos:: {C} indroging; slinking. frûpenst:: {C} snotolf (vis) (L. Cyclopterus lumpus). frute:: {K} ~ [beri]: (drukt voorzichtige veronderstelling uit); do ~ beri merfe: hij zou wel eens kunnen liegen; misschien liegt hij wel...; ef ~ âtemelira beri bidale: het zou misschien wel eens kunnen gaan regenen; aftel tu nert ~ beri lÿsse fes kiygt fort?: ben je niet een beetje lui de laatste tijd?; Moffain ~ ef zâft: Moffain zou wel eens de dief kunnen zijn. frute-tijâ:: {U} ~ rifo: (fig) afdwalen van. Frûts:: {F}. frûtse:: {K} sjorren; slepen. frutt:: {rsmv} »frû. frûx:: {I} kapot, stuk. Fruzih:: {F}. Fruzuh:: {F}. frÿ:: {afk} »frÿtof. frÿcc:: {C} reus. Fryccá:: {F/M} (Gar). frÿccadiše:: {C} mierikswortel; (= »frÿcc + »radiše). Frÿcc Berref:: {N} (titel verhaal); .frÿcc-ðôle:: {C} reuzenzilverspar (L. Abies grandis). frÿccfe:: {C} gewone grootoorvleermuis (L. Plecotus auritus). frÿcciy:: {I} immens, reusachtig. Frÿcc-mirra:: {W} .frÿcc-plata:: {C} (afk= FP of éfpe) langspeelplaat, LP. Frÿcc-plep:: {W} .frÿccsmurf:: {S} fortuin (hoop geld). frÿccsmurfiy:: {I} gefortuneerd. frÿcc-tâfiy:: {C} mammoetboom (L. Sequoiadendron giganteum). frÿcc-zjol-ÿndre:: {C} grote zeeëend (L. Melanitta fusca). Fryg:: {J}. Frygt:: {F}. Frÿj:: {F}. Frÿj-Tûlmen-mirra:: {W} ; (DOM 103).fryl:: {I} glazig (aardappel). frylôpe:: {U} ~ piti: tegenvallen; vilt ocÿrma ~ piti gress: jouw gedrag valt mij tegen. frylôpiy:: {I} tegenvallend, teleurstellend. frylópiy:: {S} gelei; dikke saus. Fryrôsatef:: {F}. Fryslanda:: {Cef} Friezin. fryslandes:: {IIef} Fries (bv). Fryslandes:: {G} Friesland. Fryslando:: {Cef} Fries (bewoner). fryslant:: {C} Fries (taal). frÿtâs:: {C} blaar; (fig) etter, kwal, kreng (vervelende vent, vervelend wijf). frÿtof:: {Cef} (afk= ft of frÿ) vrijdag. Frytsaler:: {F}. Frÿty:: {J}. Frÿys:: {G} (dorp; gemeente Enana). fselk:: {C} [schuif]lade, la. FSFS:: {afk} »Financial Service for Foreigners in Spocania. fsiyke:: {U} schieten (snel bewegen); ef aša ~ fesdu ef grûs: de haas schiet de heg in. fsochâme:: {K} verwoesten. fsochâmel:: {C} verwoesting, iets wat verwoest is. Fsochâmkrur:: {G} (dorp; gemeente Oneta). fsochâmos:: {C} verwoesting, het verwoesten. fsoliy:: {I; =vk v ubâfta} minder echt, minder erg; ~ hupster: veel minder groot (sterker dan hupster oiba); ef farte ~: meevallen; »ubâfta. f.š.r.:: {afk} (= fes »šovos rifo). Fsÿrðâc-Kents:: {G} (woongemeenschap; gemeente Manes-Toniys); .ft:: {afk} »frÿtof. f/t:: {afk} (= furt »torkaros). f.t.:: {afk} (= fes »tof). FT:: {afk} »Fesdu-Tiyns. FTLKK:: {afk} »Feslosos furt ef Tentef-lângâr-kolestiyecÿr kafðobiyros. f/tn:: {afk} (= fara »trofiy-nakaftos). Ftôn-helmy:: {N} (grot bij Lammafin; gemeente Hajetuni); .FTQ:: {afk} »Feslosos furt Tneferdos-Quistos. f/tÿt:: {afk} (= fes »tÿrt-trofiy). Fu:: {G} (rivier van Stay-meer naar de Kjoep); .Fucker:: {F}. fûðe:: Fuejo:: {G} (dorp; gemeente Grot). Fufla:: {J}. Fu-fonis:: {G} »Reees-fonis; .fugô•:: {PX.c > c} •voet, •voetstuk (v lamp, kast ed); »fugô-. fugôvasa:: {C} vaasvoet, voet van een vaas. fûjjete:: {I} vetvrij (eten). Fuka:: {N} (auto/treinveer); .Fu-klarbÿr:: {N} (camping); .Fulana:: {N} (uitgeverij in Amahagge); .Fûlbert:: {J}. fule:: {K} (dl= Liftka/Brÿr; arch/poe) vullen. fulf:: {C} (ntr) reekalf, hertekalf (jonge ree, jong hert). fûliy:: {C} veulen (jong paard; jonge ezel). full:: {I} voltallig. fulle:: {K} vervullen; aanknopen (gesprek). fullos:: {C} vervulling; aanknoping (v gesprek); ef gre tukst ef ~: in vervulling gaan. fûlminere:: |..ÿje| {U} ~ tygtja: fulmineren tegen. fulos:: {C} (dl= Liftka/Brÿr) vulling, het vullen. fûmp:: {SC} bijgeloof; geloof in buitenaardse dingen. funâ:: {C} plezier; ef svime fes ~: plezier hebben/maken. fûnare:: {K} doorzéven. Funco-plep:: {W} .fûndamentela:: {I} fundamenteel. fûndere:: |..ÿje| {K} (lett) funderen. fûnderos:: {C} (lett) fundering, fundament. Fundranâ:: {F/J}. fûne:: {K} doorbóren (v oorlel of neusvleugel); eft fûnor fe: een oor met een ringetje. fûnkšo:: {C} functie. fûnkšonela:: {I} functioneel. fûnkšonere:: |..ÿje| {U} functioneren. fûnkšoneros:: {A} functionering. fûnkšo-šampattiy:: {A} argument (wiskunde, logica). fûnos:: {C} gaatje (in oorlel of neusvleugel). funse:: {U} snuiven, proesten (paarden); ef ~ furt fôrs: naar adem snakken. funsos:: {C} (alg) gesnuif, geproest; (pej) [hard en irritant] gelach. funte:: Fu-pola:: {W} .fûppe:: {U} ~ ón rst: aanpappen, een praatje beginnen met iemand (minder opdringerig dan fûppe-fes). fûppe-fes:: {K} ~ rst: iemand versieren; aanpappen met iemand (opdringeriger dan fûppe ón); do ~ jadâk tehaste: hij papt met iedereen op straat aan. Fu-Qull:: {G} (dorp; gemeente Fonistâ). Fu-Qull-plep:: {W} .Fu-quntiyst:: {G} (ondergrondse waterloop; verbinding met de Fu); .fura:: {I} van bont/pels gemaakt. furâs:: {SC} aangelegenheid. Furdâs:: {F/J/M}. Fu-Reees:: {G} (dorp; gemeente Fonistâ). furnake:: {K} in de oven bereiden/bakken/stoken. furnako:: {C} oven; rifonn ef ~: uit de oven. furo:: {C/S} bont, pels. furo-cÿramm:: {C; mv= ~a} boa (om de nek), bontstola. furo-cÿramma:: {mv} »furo-cÿramm. furo-kas:: {C} bontjas. Furr:: {F/J}. Furra:: {M}. furt:: Furt Ef Zampôr:: {N} (uitgeverij in Hoggebim); .furta:: {III} (plaats) van voren. fûrta:: {I} vruchtbaar. furtablefa:: {III} achterstevoren. furtae:: {III} (beweging) naar voren [toe]. fûrtale:: {K} bevruchten. fûrtalos:: {C} bevruchting; vruchtbaarheid. Fûrtalos-klemk:: {N} (»klemk; gemeente Nayes); .Fûrtalos-lemnâs:: {N} (grafheuvel; gemeente Nayes); .furt-bâlcon:: {C} voorbalkon (v tram). furtcol:: {C} doeleind; furt zintes ~s: voor wetenschappelijke doeleinden. furtdec:: |furtek| {C} voordek, voorplecht. furte:: {K} (lett) voor zijn. furtess:: {I} voorover. furtfartos:: {C} voorsprong. furtfes:: furt-giyrt:: {C} voorarrest. Fürth:: |fûrt| {F}. furthertel:: {C} ef ~: (de) vorige maand, afgelopen maand. fûrtibje:: {K; gst= fûrtipp} eggen. fûrtibjos:: {C} het eggen. furtiemzer:: {C} voorstander. furt-indyja:: {IIef} Voorindisch (bv). Furt-Indyja:: {G} Voor-Indië. fûrtipp:: {gst} »fûrtibje. furtiy:: {I} voorste, vooraan; fes ef zyle-tojesfsâ do tinde ~: in de hardloopwedstrijd blijft hij de voorste. furtkaf:: furt-kafte:: |fUrtkafte| {K} vooruitbetalen. furtkest:: furtlippio:: {C; rs= ..lippót} voorpoot. furtlippót:: {rs} »furtlippio. furtlorerde:: {K} inkopen. furtlorerdos:: {A} inkoop. Furtmeet-plep:: {W} .furtmét:: {C} voorsteven (v schip). furtmink:: {C} ef ~: (de) vorige week, afgelopen week. furtmiypiy:: {I} voorlijk. furtnurp:: {C} voorhoofd. furtof:: {C} ef ~: (de) vorige dag, afgelopen dag; (= »furt + »tof). furtomiy:: {C} voorbericht. furtonn:: {VZ} (richting; in tegenstelling tot furt ook meer abstract) voor; do zerfe ~ ef ûrbest: hij kijkt voor de schutting (maar STAAT erachter; vgl: do zerfe furt ef ûrbest: hij kijkt voor de schutting (en bevindt zich er ook voor)); »furt. furtovap:: {C} voorzijde, voorkant; front. furtplaša:: {C} (taalk) voorzetsel. Furtplašas fara riješers, ur riješers fara furtplašas:: {N} (tijdschriftartikel); .furt-plât:: {C} voorbalkon (tram). furt-putiy:: {C} voorpost. furtpÿr:: {C} ef ~: (de) vorige eeuw, afgelopen eeuw. furtriffare:: {K} aanmaken, vervaardigen. furtriffos:: {C} aanmaak, vervaardiging in voorraad. fûrtse:: {U} [gaan] hellen, scheef gaan staan. Furtseerts:: {W} .furt-trôchâ:: {C} voorwiel. furt-trôchâ-fixos:: {C} voorwielophanging (v auto). furtunere:: {K} voorzíén (voorgevoel hebben, verwachten). furt-vender:: {C} voorloper (fig). furtÿr:: {I} voorwaarts. Furtzeces:: {G} (dorp; gemeente Plenk). furtzemper:: {C} ef ~: (het) vorig jaar, afgelopen jaar. Fûrx-weg:: {W} .fus:: {C} lever. Fu-sentraliy:: {N} (voormalige elektriciteitscentrale; gemeente Oopare); .fus-ool:: {S} levertraan. fus-soza:: {C} leverworst. fûst:: {C} zekering, stop; veiligheidsklep; overlooppijp; expansievat. fustiyse:: {C} lever (als voedsel). fut•:: {PX} (gereduceerde vorm v »furt•). fût:: {I} vet[tig]. futarfiner:: {C} voorganger (in functie of idee). fûtbâl:: {C} klein dik mannetje. Fûtent:: {J} (Gar). futientur:: {C} stammoeder, vrouwelijke voorzaat, "voormoeder" (vgl "voorvader"); (= »furt + »sientur). fûtitt:: {rs} »fûtiu. fûtiu:: {C; rs= fûtitt} alinea; debat. futju:: {C} meubel[stuk]. fûtmutiy:: {I} (fig) dikhuidig, met een olifantshuid. futollus:: {C} mannelijke voorzaat, voorvader; (= »furt + »follus). futsiare:: {Krs} verdraaien, verwringen, verbuigen zodat het stuk gaat. futsiaror:: {I} verdraaid. futsie:: {U} wringen, [om]buigen; trekken (scheef, krom). futsios:: {C} wringing; trek[king] (scheef, krom). futsitée:: {U} met kracht in elkaar schuiven (harmonica-effect bij frontale botsing ed). futsitéos:: {C} botsing (waarbij beide delen in elkaar verwrongen zitten). fût-splâk:: {C} vetvlek. Futtery:: {F}. futtof:: .futuproje:: {C} voorgeslacht. futuriy:: {I} (taalk) Spok toekomende tijd (uitgedrukt met tempus-sx •u of •ui, of met woordvolgorde VSO); »•u; »•ui. futvende:: {E} voorgaan. Fu-weg:: {W} .Fuwu:: {afk} »Fôrestas ur Wumaa. f/w:: {afk} (= fes »wóna). f.w.f.:: {afk} (= fes »wâlc fort). fx:: {afk} »fâx. fx.:: {afk} »fâx. fyco:: {C} vijg (vrucht). fycos-vildul:: {C} vijgenboom (L. Ficus carica). Fydelane:: {G} (dorp; gemeente Pacelane). Fÿetura-mirra:: {W} .Fyffe:: {J}. Fÿfre-Trôla:: {N} (bewoond kasteel; gemeente Bôrâ); .Fÿfre-Trôla-mirra:: {W} .fyg:: fyge:: {U} dun zijn (voorwerp). fyg-lelder:: {C} heggedoornzaad (plant) (L. Torilis japonica); holfe ~: knopig doornzaad (L. T- nodosa). fyg-oûser:: {S} (lichtgroene bekermos-soort) (L. Cladonia fimbriata). fyg-sypress:: {C; mv/rsmv= ~es} Californische cipres (L. Chamaecyparis lawsoniana). fyg-sypresses:: {mv/rsmv} »fyg-sypress. Fÿjes-agru:: {G} (bergtop in Tora-gebergte; 856 m hoog); .fÿkriyf:: Fyla:: Fÿliy-klemk:: {N} (»klemk; gemeente Manes-Pômân); .fylô:: {I} overtuigend. fylterch:: {I} loos (v vrucht). fymgrup:: {C} strijkorkest. fyms:: {C} streling; streek (het strijken). fymšare:: {K} strijken, strelen. fymšaros:: {C} het strijken, gestreel. fymšazorâ:: {C} strijkstok. fymše:: {K} scheren over/langs; rakelings gaan langs; ef meve ~ ef knurfel: de meeuw scheert over het water. fymšos:: {C} het scheren, rakeling langs gaan. fymtiysse:: {mv} »fymtyss. fymtyss:: {C; mv= ..tiysse} strijkinstrument; (= »fymšare + »tyss). fyn:: {I} fijn (niet grof; v zand ed). Fyn:: {M} Fien. Fyna:: {M} Fien. fynarâs:: {C} raffinaderij (olie, suiker). fynare:: {K} raffineren (olie, suiker). fynaros:: {C} raffinering (olie, suiker). Fyndyândo:: {F}. Fyndyândo-lirrotiy:: {W} .Fyndyândo-plep:: {W} .Fyñgatsj-korsám:: {N} (paleis; gemeente Garos); .Fynn:: {F}. fynniy:: {C} aangebedene. fÿpa:: {III} maar toch, en toch. fÿpÿjÿf:: {I} jazeker, ja natuurlijk; (dl= Cheetuc) tòch (ondanks alles); (= »fiypÿe + »ef). fyrah:: {SC} principe, grondbeginsel, richtsnoer. Fyrâk:: {G} (de bergen in het Lafter-gebergte waar de Grât ontspringt); .Fyrðiy:: {F/J}. Fyrðiy Cômsa-Bergo-sentraliy:: {N} (elektriciteitscentrale; gemeente Ypiy); .Fÿrðiy-mirra:: {W} .fyrge:: {U} rondtrekken (vrnl v kooplui). fyrja:: {C} schijnproces; (his) schijnexecutie (als "milde" straf). Fyrr:: {F/J}. fyrt:: {C} (alg) sliert; lang dun en slap voorwerp; (v textiel) sjerp; lange smalle wimpel. Fyrta:: {J}. fÿruh:: {C} voering (in kleding). fÿruhe:: {K} voeren (v kleding). fyryf:: {C} (korte poëtische beschrijving ve diersoort en evtl zijn levenswijze; in Ergemip en verscheidene sages). fysa:: {S} kaneel. fysika:: {C} natuurkunde. fysikaiy:: {I} natuurkundig. fysiker:: {C} natuurkundige. FYSP:: {afk} »Feslosos furt Yrnula-prodûks ur âs Slojetiyn Poirestâs. fyt:: {C} rietstengel. fÿt:: {C; mv= fett} feit; fara ~ (afk= f/f of f.f.): in feite. fÿtafiy:: {C} kroniek. fÿtiy:: {I} feitelijk. Fytrich:: {J} Frederik, Friedrich. Fytrona:: {M}. Fÿvi:: {F/M}. f/zf:: {afk} (= futtof »zemperas-finne). f.z.r.:: {afk} (= fes ef »zôr rifo).
|
